II SA/KR 1094/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-10-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uchwała krajobrazowareklamakara pieniężnaprawo miejscowezagospodarowanie przestrzenneWSAKrakównaruszenie prawapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie kary pieniężnej za niezgodny z uchwałą krajobrazową słup reklamowy, wskazując na błędy proceduralne w sformułowaniu sentencji decyzji.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę K. za umieszczenie słupa reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową Krakowa. Organ I instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy, choć z nieco innym określeniem daty początkowej naliczania kary. Sąd uchylił decyzję SKO, wskazując na istotne naruszenia prawa procesowego, w szczególności wadliwe sformułowanie sentencji decyzji odwoławczej, co uniemożliwiało jej jednoznaczną interpretację.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła skargi spółki K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa nakładającą karę pieniężną za umieszczenie słupa reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową. Organ I instancji nałożył karę w wysokości 17 328,00 zł za okres od 24 sierpnia 2022 r. do 7 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając częściowo decyzję organu I instancji, orzekło co do istoty sprawy, nakładając karę w wysokości 16 872,00 zł za okres od 26 sierpnia 2022 r. do 7 listopada 2022 r. Sąd administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Głównym powodem uchylenia decyzji było wadliwe sformułowanie sentencji przez SKO, które nie pozwalało na jednoznaczne określenie rozstrzygnięcia. Sąd podzielił stanowisko SKO co do daty początkowej naliczania kary (dzień doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania), uznając, że jest to zgodne z celem przepisu mającym na celu wywieranie presji na podmiot naruszający prawo. Sąd nie dopatrzył się również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, biorąc pod uwagę profesjonalny charakter działalności skarżącej i wagę naruszenia przepisów prawa miejscowego. Ostatecznie, ze względu na błędy proceduralne w decyzji SKO, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kara pieniężna powinna być naliczana od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a nie od daty sporządzenia pisma przez organ.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że początkowy termin naliczania kary powinien być rozumiany jako termin, w którym stronie doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania, co jest zgodne z zasadą zaufania obywateli wobec państwa i jego organów oraz równości wobec prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 37d § 1, 4, 5, 6, 8, 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy dotyczące kar pieniężnych za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową oraz sposobu ich ustalania.

uchwała krajobrazowa art. § 4 ust. 1 pkt 18, § 9 ust. 1 pkt 5, § 13 pkt 3

Uchwała Nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa

Definicja i zasady sytuowania słupa plakatowo-reklamowego ('okrąglak'), w tym wymogi dotyczące zwieńczenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7, 77 §1, 80, 107 §3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, dowodów, uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 61 § 1, 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego i zawiadomienia stron.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający sposób rozstrzygania przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający elementy decyzji, w tym rozstrzygnięcie.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1, 134 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 135, 200, 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące kontroli sądów administracyjnych, uwzględniania skargi, orzekania o kosztach.

u.p.o.l. art. 17a, 19 pkt 1 lit. g, h

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przepisy dotyczące stawek opłaty reklamowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe sformułowanie sentencji decyzji przez organ odwoławczy, uniemożliwiające jednoznaczną interpretację rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca dostosowania słupa do przepisów uchwały poprzez usunięcie zwieńczenia. Argumentacja skarżącej dotycząca daty początkowej naliczania kary.

Godne uwagi sformułowania

Sąd to stanowisko podziela. Wadliwe sformułowanie sentencji decyzji jest wadliwe i nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji powinno być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący

Joanna Człowiekowska

sprawozdawca

Anna Kopeć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie uchwał krajobrazowych, znaczenie prawidłowego formułowania sentencji decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uchwały krajobrazowej Miasta Krakowa i przepisów u.p.z.p. w zakresie kar pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam w przestrzeni miejskiej i interpretacji przepisów prawa miejscowego. Błędy proceduralne w decyzjach administracyjnych są częstym tematem dla prawników.

Błąd w sentencji decyzji uchyla karę za nielegalną reklamę. Jak sądy oceniają błędy proceduralne?

Dane finansowe

WPS: 17 328 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1094/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Jacek Bursa /przewodniczący/
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Sygn. powiązane
II OSK 347/24 - Wyrok NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi K. sp. z o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2023 r., znak: SKO.Dr./4122/73/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wywieszenie tablic reklamowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz K. sp. z o. z siedzibą w K. kwotę 4124 zł. (cztery tysiące sto dwadzieścia cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 marca 2023 r. nr 31/P/PK/UK4/TŻ/23/ZDMK Dyrektor Zarządu Dróg Miasta Krakowa nałożył na K. sp. z o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 17 328,00 zł za umieszczenie od dnia wszczęcia postępowania tj. od dnia 24 sierpnia 2022 r. do dnia 7 listopada 2022 r. urządzenia reklamowego przy ul. [...] (dz. nr [...] obr. 2 j. ewid. Krowodrza) o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 11,60 m2 niezgodnego z uchwałą krajobrazową.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podczas kontroli na ul. [...]
w Krakowie, w dniu 24 sierpnia 2022 r. stwierdzono umieszczenie słupa plakatowo- reklamowego typu "okrąglak" na chodniku przy ul. [...] (działka nr [...], obr. 2 jedn. ewid. Krowodrza) o treści zmiennej o wymiarach: średnica 1,24 m, wysokość 2,98 m (o całkowitej powierzchni ekspozycji reklamy: 11,60 m kw.). Przedmiotowy słup plakatowo - reklamowy posiadał zwieńczenie w formie kopuły o podstawie sześciokąta bez iglicy zakończonej kulą. Ulica [...] znajduje się w strefie I według uchwały krajobrazowej. Wymiary słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak" ustalone zostały na podstawie przeprowadzonego pomiaru przy pomocy urządzenia mierniczego - dalmierza laserowego Leica Disto D810 Touch. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych organ sporządzono protokół, który jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a.
Organ ustalił, że podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie przedmiotowego słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak", jest K. sp. z o. z siedzibą w K. . Dodatkowo w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się wniosek o wydanie decyzji administracyjnej na lokalizacje nośnika reklamowego w pasie drogowym ul. [...] złożony przez prezesa spółki K. sp. z o. z siedzibą w K. Organ wyjaśnił, że wobec powyższych ustaleń w dniu 24 sierpnia 2022 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie słupa plakatowo - reklamowego typu "okrąglak" niezgodnego z przepisami uchwały krajobrazowej.
W dniu 25 sierpnia 2022 r. została przeprowadzona kolejna kontrola, która potwierdziła ustalenia dokonane podczas kontroli z dnia 24 sierpnia 2022 r.
W piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 r. strona poinformowała, że dostosowała słup plakatowo-reklamowy do zapisów uchwały krajobrazowej poprzez usunięcie zwieńczenia. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 1 września 2022 r. ustalono, że z przedmiotowego słupa usunięto zwieńczenie w formie kopuły o podstawie sześciokąta. W skład ww. urządzenia reklamowego wchodziła podstawa oraz część służąca ekspozycji reklamy.
W dniach 6 września 2022 r., 15 września 2022 r., 20 września 2022 r., 29 września 2022 r. oraz 6 października 2022 r. przeprowadzono kolejne kontrole, które wykazały umieszczenie słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak" przy ul. [...], niezgodnego z zasadami określonymi ww. uchwale krajobrazowej.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 10 października 2022 r. stwierdzono, że przedmiotowy słup posiada zwieńczenie w formie walca o średnicy poniżej 1,6 m
i wysokości 0,3 m, co powoduje niezgodność z przepisami uchwały.
Kolejne kontrole przeprowadzone w dniach 14 października 2022 r., 21 października 2022 r., 21 października 2022 r., 2 listopada 2022 r. oraz 7 listopada 2022 r. potwierdziły pozostawanie nośnika reklamowego niezgodnie z zapisami ww. uchwały krajobrazowej.
Kontrola z dnia 15 listopada 2022 r. potwierdziła natomiast, że przedmiotowy słup reklamowy posiada zwieńczenie zgodne z zapisami uchwały krajobrazowej – w formie walca o średnicy 1,6 m i wysokości 0,5 m.
Organ ustalił, że podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak", niezgodnego z uchwałą krajobrazową jest spółka K. sp. z o. z siedzibą w K.
Następnie wyjaśnił, że w dniu 26 lutego 2020 r. Rada Miasta Krakowa podjęła Uchwałę Nr XXXVI/908/20 w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 9 marca 2020 r., poz. 1984), która weszła w życie 1 lipca 2020 r.
Zgodnie § 4 ust. 1 pkt 18 uchwały krajobrazowej przez słup plakatowo-reklamowy ("okrąglak") należy rozumieć urządzenie w kształcie walca, służące do umieszczania reklam: bezpośrednio na nim lub w umieszczonej na nim gablocie lub elektronicznej powierzchni reklamowej. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 uchwały słup plakatowo-reklamowy ("okrąglak") może być wykonany z drewna, metalu, tworzywa sztucznego lub szkła o wymiarach: wysokość do 4,2 m, średnica walca do 1,4 m ze zwieńczeniem określonym w § 13 pkt 3, z tym że w Podobszarze 1 III Strefy okrąglak może mieć maksymalną wysokość do 3,95 m. Ponadto zgodnie z § 9 ust. 8 pkt 3 uchwały słupy plakatowo-reklamowe, poza Podobszarem 1 III Strefy, stanowią wyjątek od zakazu lokalizowania tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych z wykorzystaniem projekcji świetlnych i elementów ruchomych lub emitujących światło o zmieniającym się natężeniu (błyskowe lub pulsujące), takich jak: telebimy, ekrany LED, LCD.
Organ powołał treść §13 ww. uchwały i podał, że słup plakatowo - reklamowy typu okrąglak (w dniu pierwszej kontroli 24 sierpnia 2022 r. ) posiadał zwieńczenie w formie kopuły o podstawie sześciokąta bez iglicy zakończonej kulą, co było niezgodne z § 13 pkt 3 lit. b uchwały krajobrazowej. Tymczasem zgodnie z ww. uchwałą, poza obszarem objętym wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO, w której umieszczony był przedmiotowy nośnik reklamowy, dopuszcza się sytuowanie słupa plakatowo-reklamowego posiadającego zwieńczenie w formie walca o średnicy do 1,6 m i wysokości 0,5 m. Ww. niezgodności urządzenia reklamowego z uchwałą krajobrazową stanowiły podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Konsekwencją faktu, iż strona umieściła urządzenie reklamowe niezgodnie
z przepisami uchwały krajobrazowej było zaistnienie stanu prawnego, uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej.
Organ wyjaśnił, że w przypadku przedmiotowego słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak", jego całkowita powierzchnia służąca ekspozycji reklamy została obliczona w następujący sposób: pole powierzchni ekspozycji reklamy = 2 x 3,14 x (d/2) x h = 2 x 3,14 x (1,24 m / 2) x 2,98 m = 11,60 mkw., gdzie: h -stanowi wysokość, d - średnicę części służącej ekspozycji reklamy.
W związku z powyższym kara za umieszczenie w dniach od 24 sierpnia 2022 r. do 7 listopada 2022 r. ww. słupa wynosi 17 328,00 zł.
Ww. karę pieniężną ustalono następująco: powierzchnia służąca ekspozycji reklamy: 11,60 mkw. stawka części stałej opłaty: 2,80 zł/dzień stawka części zmiennej opłaty: 0,25 zł/mkw./dzień ilość dni umieszczenia urządzenia reklamowego: 76 dni [(11,60 mkw. x 0,25 zł/mkw./dzień x 40) + (2,80 zł x 40)] x 76 = 17 328,00 zł.
Badając możliwość zastosowania przepisu art. 189f k.p.a. organ stanął na stanowisku, że pomimo okoliczności iż strona zaprzestała naruszenia prawa, to waga tego naruszenie nie była znikoma. Strona bowiem świadomie umieściła słup plakatowo - reklamowy lekceważąc zapisy w/w uchwały. Tymczasem spółka jako podmiot świadczący profesjonalne usługi związane z działalnością agencji reklamowych oraz występując o decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i załączając do wniosku projekt zgodny z stanem prawnym posiadała wiedzę o przepisach wynikających z uchwały krajobrazowej. W ocenie organu usunięcie w dniu 1 września 2022 r. zwieńczenia nośnika reklamowego stanowi rozwiązane tymczasowe i jest spowodowane próbą ominięcia konsekwencji związanych z lekceważeniem celów uchwały krajobrazowej Miasta Krakowa.
W przedmiotowej sprawie organ nie dopatrzył się przesłanek, które mogą determinować odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z art. 189f k.p.a. Zdaniem organu nie sposób też uznać, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyżej, o której mowa w art. 189e k.p.a.
Od powyższej decyzji w odwołanie złożyła K. Spółka z o.o., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 7, 77 §1, 80, 107 §3 kpa oraz art. 7a §1, 8 §1, 6 kpa.
Decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. znak: SKO.Dr/4122/73/2023, działając na podstawie art. art. 37d ust. 1, ust. 5, ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2023 r. poz. 977 ze zm.), uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych
i rządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 9 marca 2020 r., poz. 1984) zwanej dalej uchwałą krajobrazową oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w pkt 1) uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie pkt 1 i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, nakładając na K. sp. z o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 16.872,00 zł za umieszczenie od dnia 26 sierpnia 2022 r. do dnia 7 listopada 2022 r. urządzenia reklamowego przy ulicy [...] (Dz.nr [...] obr. 2 jedn. ewid. Krowodrza) o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 11,60 m2 niezgodnego z uchwałą krajobrazową.
W pkt 1 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść przepisów art. 37 d ust. 1, 4, 8 i 9 oraz art. 2 pkt 16 b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz podał, że w uchwale Nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa
z dnia 26 lutego 2020 r. ustalono "Zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń". Z akt sprawy wynika, że ulica [...] znajduje się w I strefie wg. uchwały krajobrazowej.
Organ stwierdził, że strona nie kwestionuje, że w dniu 24 sierpnia 2022 r. słup reklamowy typu "okrąglak" nie spełniał wymagań przewidzianych w przepisach uchwały reklamowej.
Kolegium nie podzieliło stanowiska strony, że usunięcie kopuły na podstawie sześciokąta spowodowało dostosowanie słupa reklamowego do przepisów uchwały krajobrazowej oraz że kara nie powinna być naliczona do 7 listopada 2022 r.
Analizując treść §13 i 4 ww. uchwały organ odwoławczy stanął na stanowisku, że tylko element słupa bez zwieńczenia służy do umieszczania reklam. Niezasadne zatem jest stanowisko skarżącej, że na zwieńczeniu słupa reklamowego jako części konstrukcyjnej można umieszczać reklamy. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz definicję pojęcia "zwieńczenie" stwierdził, że zwieńczenie jest oddzielnym elementem budowy słupa plakatowo-reklamowego i powinno odznaczać się od części służącej ekspozycji reklamy. Analogicznie jest w przypadku słupa znajdującego się w obszarze objętym wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO oraz w strefie buforowej tego obszaru, gdyż u podstawy kopuła zakończona jest poziomym ozdobnym gzymsem wysuniętym przed lico powierzchni słupa. Dodatkowo słup plakatowo-reklamowy ("okrąglak") ma być wykonany z drewna, metalu, tworzywa sztucznego lub szkła o wymiarach: wysokość do 4,2 m, średnica walca do 1,4 m ze zwieńczeniem określonym w § 13 pkt 3, z tym że w Podobszarze 1 III Strefy wysokość okrąglaka do 3,95 m. Powyższe uregulowanie również wskazuje, że zwieńczenie to oddzielny element słupa plakatowo - reklamowego - § 9 ust. 1 pkt 5 uchwały.
Organ ustalił, że przedmiotowy słup nie posiadał od dnia 30 sierpnia 2022 r. żadnego zwieńczenia/zakończenia zgodnie z wymogami uchwały krajobrazowej. Cała powierzchnia słupa była natomiast zajęta reklamą. Również strona nie kwestionowała, że zwieńczenie powinno być wyodrębnione od powierzchni reklamowej. Tymczasem po usunięciu zwieńczenia w postaci kopuły na podstawie sześciokąta taka sytuacja nie wystąpiła - brak było zwieńczenia słupa wyodrębnionego od powierzchni reklamowej.
Zdaniem organu odwoławczego rozważenia wymaga jednak od jakiej daty powinna być naliczana kara pieniężna.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 37d ust. 4 karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1 albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W przedmiotowej sprawie za datę wszczęcia postępowania organ I instancji uznał datę dokonania czynności w sprawie, o której następnie zawiadomił stronę, a nie datę zawiadomienia strony. Kolegium nie podzieliło tego stanowiska. Postępowanie rozpoczyna bowiem swój bieg (staje się prawnie skuteczne) od chwili przystąpienia strony do postępowania, a to ma miejsce dopiero
w momencie, gdy strona poweźmie informację o wszczęciu postępowania
w jej sprawie. Za dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, zdaniem organu należy zatem uznać dzień doręczenia stronie skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. dzień 26 sierpnia 2022 r. (k-25).
Konsekwencją błędnego ustalenia tej daty przez organ pierwszej instancji był błędny sposób obliczenia wysokości kwestionowanej kary.
Według organu odwoławczego kara za umieszczenie w dniach od 26 sierpnia 2022 r., r. do 7 listopada 2022 r. słupa plakatowo-reklamowego typu "okrąglak"
o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy 11,60 mkw., niezgodnego z przepisami uchwały krajobrazowej, wynosi 16.872,00 zł.
Ww. karę pieniężną ustalono następująco:
Pole walca to wzór 2n (d/2) xh
Pole powierzchni ekspozycji reklamy = 2 x 3,14(liczba pi) x (d/2) xh = 2x3,14x (1,24 m/2) x 2,98 m = 11,60 mkw., gdzie: h - stanowi wysokość, d - średnicę części służącej ekspozycji reklamy.
Ponieważ Rada Miasta Krakowa nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej przyjęto maksymalne stawki opłaty reklamowej określone
w obwieszczeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 (Monitor Polski rok 2021 poz. 724), tj.: dla części zmiennej 0,25 zł; dla części stałej 2,80 zł.
Karę pieniężną w wysokości 16.872,00 zł ustalono następująco:
powierzchnia służąca ekspozycji reklamy: 11,60 mkw.
stawka części stałej opłaty: 2,80 zł/dzień
stawka części zmiennej opłaty: 0,25 zł/mkw./dzień ilość dni umieszczenia urządzenia reklamowego: 74 dni
[(11,60 mkw. x 0,25 zł/mkw./dzień x 40) + (2,80 zł x 40)] x 74 = 16.872,00 zł.
Organ podkreślił, że nie budzi wątpliwości ustalony przez organ I instancji okres pozostawania reklamy w pasie drogowym w sprzeczności z przepisami uchwały (76 dni), który należy odróżnić od daty od kiedy jest naliczana kara pieniężna. Jak bowiem wynika z akt sprawy w dniu 24 sierpnia 2022 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z przepisami uchwały krajobrazowej, o czym strona została poinformowana pismem z tej samej daty, doręczonym stronie w dniu 26 sierpnia 2022 r. (k -25). Ostatnim dniem stwierdzenia pozostawania reklamy sprzecznej z przepisami uchwały był dzień 7 listopada 2022 r.
Organ odwoławczy podał, że celem uchwały jest ustalenie zasad i warunków sytuowania na terenie Miasta Krakowa obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Ustalone zasady sytuowania powyższych obiektów mają na celu ochronę istniejącej struktury przestrzennej, tradycji miejsca, istniejących wartościowych lub zabytkowych obiektów i układów urbanistycznych poprzez ustalenie zasad i standardów decydujących
o harmonii i porządku przestrzennym, ochronę cennych historycznie i kulturowo walorów widokowych Miasta oraz poszanowanie dobrego sąsiedztwa rozumianego jako przeciwdziałanie degradacji przestrzeni publicznej i terenów otwartych przez obiekty małej architektury, tablice reklamowe i urządzenia reklamowe oraz ogrodzenia. Ponadto jako cel uchwały wskazano przeciwdziałanie zawłaszczaniu przestrzeni publicznej poprzez ograniczenie sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych w przestrzeniach publicznych.
Przepisy uchwały są powszechnie obowiązującymi przepisami prawa miejscowego i brak ich znajomości nie zwalnia od obowiązku ich stosowania. Oznacza to także, że nałożenie kary nie jest uzależnione od uprzedniego poinformowania odpowiedzialnego podmiotu o stanie sprzecznym z uchwałą. Natomiast wymiar kary wynika wprost z przepisów prawa i, jak wyżej opisano, jest uzależniony od powierzchni reklamy oraz okresu pozostawania reklamy na obszarze objętym uchwałą.
W opinii Kolegium w niniejszej sprawie mamy do czynienia z większą wagą naruszenia prawa, ze względu na to, iż dokonuje go podmiot profesjonalny - przedsiębiorca zajmujący się reklamą (a zatem można uznać, iż osoby zarządzające tym podmiotem miały świadomość dokonanego naruszenia prawa, a w każdym razie można od nich wymagać takiej organizacji przedsiębiorstwa, aby nie dochodziło do tego typu sytuacji). Podmiot prowadzi agencję reklamy zewnętrznej, która profesjonalnie zajmuje się prowadzeniem kampanii reklamowych, w związku z czym powinna posiadać pełną wiedzę odnośnie aktów prawa, które mają wpływ na prowadzoną działalność gospodarczą.
Ponadto, naruszenie postanowień uchwały krajobrazowej w sposób bezsporny sprzeciwiało się ww. celowi jaki przyświecał jej uchwaleniu, tj. głównie ochronie krajobrazu oraz ładu przestrzennego poprzez zniwelowanie chaosu reklamowego.
Z kolei o braku znikomego charakteru naruszenia świadczy także fakt, iż naruszenie prawa nie miało charakteru jednorazowej czynności, lecz było to działanie o charakterze ciągłym, trwającym od 24 sierpnia 2022 r. do 6 października 2022 r. Dodatkowo nie był to jednostkowy charakter naruszenia. Kolegium z urzędu wiadomo jest, że takich naruszeń było kilka (obecnie w Kolegium 4 sprawy). Nadto od uchwalenia przez Radę Miasta Krakowa w dniu 26 lutego 2020 r uchwały krajobrazowej, strona miała 28 miesięcy na dostosowanie nośnika reklamowego do zasad ustalonych w uchwale, a pomimo tego nie podjęła żadnych kroków w tym kierunku, bagatelizując tym samym normy prawa miejscowego regulujące tak istotną kwestię jak ochrona ładu przestrzennego.
W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 189f §2 k.p.a. Cele te nie zostaną bowiem osiągnięte w sytuacji zastosowania tego przepisu.
Na powyższą decyzję Koneser spółka z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie:
- uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" w zakresie § 4 ust. 1 pkt 18, § 9 ust. 1 pkt 5 oraz § 13 pkt 3 poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że zwieńczenie "okrąglaka" musi być wyraźnie wyodrębnione oraz wystawać przed lico powierzchni reklamowej słupa reklamowego oraz że na zwieńczeniu tym nie mogą być umieszczane reklamy;
- art. 81a § 1 kpa poprzez wydanie decyzji niekorzystnej w sytuacji, kiedy występujące w sprawie okoliczności budziły wątpliwości i nie dały się usunąć, co powinno skutkować wydaniem dla skarżącego decyzji korzystnej (umorzenie postępowania);
- art. 6 kpa, 8 § 1 kpa, art. 11 kpa poprzez podejmowanie czynności w postępowaniu z naruszeniem zasady przekonywania i działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania oraz działania organów administracji publicznej na podstawie prawa - w ten sposób, iż organ II instancji nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska, a ograniczył się jedynie w swoim uzasadnieniu do przywołania podstaw prawnych, z jednoczesnym zastosowaniem rozszerzającej wykładni przepisów o charakterze restrykcyjnym;
- art. 189d kpa oraz art. 189f kpa poprzez brak weryfikacji w sposób rzetelny
i przekonywujący okoliczności pod kątem spełnienia przesłanek co do możliwości odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej oraz umorzenia postępowania.
Strona skarżąca podniosła, że pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. poinformowała organ, że przedmiotowy słup reklamowy został dostosowany do przepisów uchwały reklamowej, (data wpływu pisma do ZDMK w dniu 31 sierpnia 2022 r.) - co uzasadnia wniosek o ustalenie tego dnia (30 sierpnia 2022 r.) jako dnia końcowego dla naliczania kary administracyjnej.
W ocenie strony skarżącej organ dokonał błędnej wykładni regulacji, że "wyraźne zwieńczenie" słupa reklamowo-plakatowego to "zwieńczenie wystające przed lico powierzchni słupa". Zestawienie przepisów §4 ust. 1 pkt 18, §9 ust. 1 pkt 5 oraz §13 pkt 3 uchwały, zdaniem strony skarżącej wynika, że "okrąglak" musi posiadać zwieńczenie, przy czym zwieńczenie to w przypadkach określonych w lit. b może, ale nie musi być wyraźnie wyodrębnione przed lico powierzchni słupa.
Podniesiono nadto, że przepisy uchwały reklamowej nie precyzują wyglądu
i gabarytów zwieńczenia dla "okrąglaków", poza wyjątkiem przewidzianym w §13 pkt 3 lit. a . żaden przepis uchwały reklamowej nie nakłada obowiązku, by zwieńczenie słupa reklamowego musiało być wyraźnie oddzielone od części ekspozycyjnej, oraz by warunek taki miał wynikać ze wskazanego przez organ l instancji § 13 pkt 3 lit. b uchwały reklamowej. Brak jest też podstaw do wymagań wskazywanych przez organ l instancji, aby "okrąglak" musiał mieć część ekspozycyjną.
Okrąglak" nie jest ani tablicą reklamową ani urządzeniem reklamowym
w rozumieniu chwały reklamowej, gdyż posiada w tej uchwale stanowiącą lex specialis własną definicję legalną zawartą w § 4 ust. 1 pkt 18. Dlatego, zdaniem strony skarżącej nie ma podstaw do traktowania zwieńczenia słupa reklamowego jako części konstrukcyjnej, na której nie można umieszczać reklam.
W konsekwencji zasadne jest stwierdzenie, iż poprzez usunięcie zwieńczenia słupa reklamowego w formie kopuły, doszło do dostosowania słupa reklamowego do stanu zgodnego z przepisami uchwały reklamowej - co miało miejsce w dniu 30 sierpnia 2022 r. Dlatego zasadne jest poprzestanie na naliczaniu kary administracyjnej na tym dniu, względnie na dniu 31 sierpnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 27 czerwca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa z 3 marca 2023 r., w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, wydana została z istotnym naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przede wszystkim przepisy art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2022 r. poz. 503, dalej: u.p.z.p.). Zgodnie z art. 37d ust. 1 u.p.z.p., podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Zgodnie z art. 37d ust. 2 u.p.z.p., jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, o którym mowa w ust. 1, karę pieniężną wymierza się odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe. Wskazaną powyżej uchwałą jest uchwała określająca zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, zwana uchwałą reklamową (w zaskarżonej decyzji – uchwałą krajobrazową).
Karę pieniężną, stanowiącą dochód gminy, wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta), od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 3, 4, 11). Zgodnie z art. 37d ust. 5 u.p.z.p., w przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Zgodnie z art. 37d ust. 6 u.p.z.p., decyzja, o której mowa w ust. 5, podlega natychmiastowemu wykonaniu w części dotyczącej obowiązku dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały reklamowej albo usunięcia tablicy lub urządzenia.
Stosownie do art. 37d ust. 8 u.p.z.p., wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 oraz z 2021 r. poz. 401, 1558, 2192 i 2290), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1. Z kolei, zgodnie z art. 37d ust. 9 u.p.z.p., jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji kara w przedmiotowej sprawie wymierzona została za niezgodne z § 9 pkt 5 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 roku w sprawie ustalenia Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2023 r., poz. 1984 (dalej: uchwała reklamowa). W przepisie tym ustalono gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane tablice reklamowe i urządzenia reklamowe sytuowane w obszarze Miasta, w formie słupa plakatowo-reklamowego ("okrąglak"). Z treści tej normy wynika, że ma on być obiektem wykonanym z drewna, metalu, tworzywa sztucznego lub szkła o wymiarach: wysokość do 4,2 m, średnica walca do 1,4 m ze zwieńczeniem określonym w § 13 pkt 3, z tym że w Podobszarze 1 III Strefy wysokość okrąglaka do 3,95 m. Z kolei § 13 uchwały stanowi, że dopuszcza się sytuowanie słupa plakatowo-reklamowego ("okrąglak"):
1) w Podobszarze 1 III Strefy - zgodnie z miejscami lokalizacji, wskazanymi na załączniku nr 2, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2;
2) na całym obszarze miasta, z wyłączeniem Podobszaru 1 III Strefy, w odległości nie mniejszej niż:
a) 15 m od innego słupa plakatowo-reklamowego;
b) 15 m od wiaty przystankowej komunikacji miejskiej.
3) posiadającego zwieńczenie:
a) w obszarze objętym wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO oraz w strefie buforowej tego obszaru, wskazanym na załączniku graficznym, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 - w kształcie kopuły o podstawie sześciokąta, opisaną na geometrycznie wyznaczonej półkuli o średnicy do 1,4 m, zakończonej iglicą z kulą; u podstawy kopuła zakończona jest poziomym ozdobnym gzymsem wysuniętym przed lico powierzchni słupa - zgodnie z załącznikiem nr 3, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 3;
b) dla pozostałego obszaru miasta - w formie walca o średnicy do 1,6 m i wysokości 0,5 m.
Jak wynika z przywołanych przepisów uchwały, słup reklamowy - "okrąglak" to urządzenie reklamowe wykonane z określonych materiałów i o określonej wysokości posiadające zwieńczenie, którego kształt jest różny w zależności od tego w jakim rejonie miasta urządzenie to jest lokalizowane. Obiekt ten stanowi urządzenie reklamowe również w rozumieniu art. 2 pkt 16c u.p.z.p., zgodnie z którym prezz urządzenie reklamowe należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Kształt zwieńczenia oraz jego wielkość są także w uchwale szczegółowo opisane. Jest to kształt kopuły o podstawie sześciokąta - dla urządzeń zlokalizowanych w historycznym centrum Krakowa (objętym wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO) oraz formie walca o średnicy do 1,6 m i wysokości 0,5 m - dla pozostałej części miasta.
Nie budzi wątpliwości, że "okrąglak" umieszczony na ul. [...] w Krakowie, poza strefą objętą wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO, w dacie wszczęcia postępowania naruszał przepisy uchwały, był bowiem zwieńczony kopułą a nie walcem. Także po zdjęciu kopuły, przedmiotowy obiekt, nie odpowiadał wymogom uchwały reklamowej; brak mu było zwieńczenia w postaci walca o określonej średnicy i wysokości. Wbrew zarzutom skargi, braku zwieńczenia nie można uznać, za swoisty rodzaj zwieńczenia. Przepisy uchwały wyraźnie określają kształt zwieńczenia i jego rozmiary. Nazwanie części słupa reklamowego zwieńczeniem zakłada, że jest to inna, wyodrębniona część słupa – wyodrębniona od części przeznczonej na umieszczanie reklam. Zdjęcia zamieszczone w aktach administracyjnych nie dają możliwości na dokonanie ustaleń odmiennych niż te, jakich dokonał organ. Po zdjęciu zwieńczenia (kopuły) cały słup przeznaczony był pod reklamy – tym samym nie miał zwieńczenia.
Dostrzec wypada też, że w skierowanym do skarżącej piśmie (k. 2-3 akt adm.) Plastyk Miasta poinformował, że przyjmuje do wiadomości formę przestrzenną słupa reklamowo-ogłoszeniowego typu okrąglak o średnicy 160 cm i wysokości 380 cm zgodnie z załączoną dokumentację projektową. Do pisma dołączono rysunek obrazujący widok i rzut słupa plakatowo reklamowego. Również w uwagach zamieszczonych w decyzji nr 222/P/PH/R.GK/22/ZDMK z 9 czerwca 2022 r. zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w punkcie 13 podkreślono, że słup reklamowy "okrąglak" winien posiadać zwieńczenie w formie walca średnicy 1,60 m i wysokości 0,50 m. Strona skarżąca do wydanej decyzji nie zastosowała się, zamieszczając na słupie zwieńczenie w kształcie kopuły, a następnie usuwając kopułę, a nie instalując walca. Dopiero umieszczenie walca o odpowiednich parametrach spowodowało usunięcie stanu niezgodnego z prawem. W konsekwencji prawidłowo przyjęły organy obu instancji, że skarżąca dopuściła się naruszenia uchwały reklamowej sankcjonowanego opisaną wyżej karą pieniężną.
Co się tyczy wysokości kary, warto przypomnieć, że zgodnie z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Organ pierwszej instancji ustalił wysokość kary, przyjmując, że należy się ona za okres 76 dni, tj. od 24 sierpnia 2022 r. do 7 listopada 2022 r. Data 24 sierpnia 2022 r. to data pisma stanowiącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania, zaś 7 listopada 2022 r. to data dostosowania słupa do wymogów uchwały, która ustalona została na podstawie protokołów sporządzonych 7 i 15 listopada 2022 r. (k. 41-42 akt organu I instancji). Organ odwoławczy ustalił natomiast, że kara pieniężna należy się za okres 74 dni; powinna być bowiem naliczana od dnia doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, co nastąpiło 26 sierpnia 2022 r. Sąd to stanowisko podziela.
W tym kontekście zauważyć należy, że art. 37 d ust. 4 u.p.z.p. odwołuje się do procesowego pojęcia wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Jak wskazuje się w literaturze, za datę wszczęcia postępowania z urzędu "należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony (E. Iserzon, Komentarz, s. 142–143). Pierwszą czynnością jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4). W orzecznictwie przyjmuje się, że za datę tę można uznać pierwszą czynność w postępowaniu. Tak w post. z 22.4.1981 r. (SA 1089/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 34) NSA przyjął: "Datą wszczęcia postępowania administracyjnego może być przesłuchanie świadka, jako pierwsza czynność podjęta przez organ administracji z urzędu". W wyr. z 4.3.1981 r. (SA 654/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 15) NSA przyjął: "Wobec faktu, że Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę" (B. Adamiak, w; B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Legalis 2022, komentarz do art. 61).
W ocenie Sądu przy wykładni art. 37d ust. 4 u.p.z.p. konieczne jest również uwzględnienie materialnoprawnego kontekstu, w którym występuje nawiązanie do wszczęcia postępowania przez organ z urzędu. W tym kontekście istotny jest szczególny mechanizm przyjęty przez ustawodawcę dla kary pieniężnej za umieszczenie reklamy niezgodnej z uchwałą reklamową. Mechanizm ten polega na tym, że zrezygnowano z kary, której wysokość zależna byłaby od rzeczywistego okresu czasu pozostawania niezgodnej z uchwałą reklamy, na rzecz kary pieniężnej, o stosunkowo dużej wysokości, naliczanej progresywnie za każdy dzień pozostawania reklamy niezgodnej z uchwałą reklamową, liczoną od momentu, w którym właściwy organ podjął, w sformalizowanej procedurze, działania wobec podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie prawa, zmierzające do usunięcia tego naruszenia. Taki mechanizm opiera się na swego rodzaju presji wywieranej na podmiocie naruszającym prawo, by ten w możliwie szybkim terminie doprowadził reklamę do stanu zgodnego z uchwałą lub ją usunął; w przeciwnym razie naraża się na wyższą karę. Taki mechanizm, zdaniem Sądu, ma sens przy założeniu, że podmiot naruszający prawo ma świadomość podejmowanych wobec niego działań przez właściwy organ, co oczywiście wiąże się z dokonanym zgodnie z k.p.a., zawiadomieniem o wszczęciu postępowania (lub przeprowadzeniu innej czynności). Taka wykładnia spójna jest, w przekonaniu Sądu, z zasadą równości wobec prawa i zaufania obywateli wobec państwa i jego organów, które mogłyby zostać naruszone, gdyby przyjąć stanowisko wyrażone przez organy w przedmiotowej sprawie. W takim bowiem przypadku wysokość kary uzależniona byłaby w części od okoliczności, które na wysokość kary nie powinny mieć wpływu, a mianowicie np. od sprawności działania organu, poczty, czy też od miejsca zamieszkania lub siedziby strony. W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia art. 37d ust. 4 u.p.z.p. prowadzi do stanowiska, zgodnie z którym początkowy termin, według którego należało ustalić wysokość kary pieniężnej za umieszczenie reklamy niezgodnie z przepisami uchwały reklamowej, powinien być rozumiany jako termin, w którym stronie doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu, nie zaś jako termin, w którym organ to zawiadomienie sformułował.
W ocenie Sądu organy wykazały również, że nie zachodzą w sprawie okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, stosownie do 189f k.p.a. W zaskarżonej decyzji słusznie przywołano w tym kontekście wagę i rangę przepisów uchwały reklamowej, stanowiącej prawo miejscowe, na profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez skarżącą, a także to, że stan naruszenia prawa trwał stosunkowo długo (co najmniej 76 dni), przy czym – co Sąd zaznacza – już na etapie pozyskiwania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego skarżąca miała wiedzę co do wymaganego kształtu przedmiotowego urządzenia reklamowego. Kolegium podniosło też, że naruszenie nie miało charakteru jednostkowego (w Kolegium 4 sprawy).
Natomiast kwestią, która przesądziła o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji było błędne sformułowanie sentencji decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja powinna określać rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji stanowi jej istotę, wyrażającą rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy; nie można go więc ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia; powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2020 r., II SA/Po 1040/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. W decyzji z 27 czerwca 2023 r. Kolegium przywołało, jako podstawę rozstrzygnięcia, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sentencja tej decyzji została sformułowana następująco: "uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie punku 1 i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy w ten sposób, że nakłada na Koneser Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością karę pieniężną w wysokości 16.872,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt dwa złote 00/100) za umieszczenie od dnia 26 sierpnia 2022 r. do dnia 7 listopada 2022 r. urządzenia reklamowego przy ul. [...] (działka nr [...] obr. 3 j. ewid. Krowodrza) o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 11,60 mkw. niezgodnego z uchwałą krajobrazową 1. w pozostałym zakresie utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy". Tak sformułowana sentencja decyzji jest wadliwa i nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, którego Sąd, wobec materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, nie kwestionuje. Niezrozumiałe jest rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji (I instancji) w zakresie punktu 1, skoro rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej nie było podzielone na punkty. Z uzasadnienia nie wynika, w jakim zakresie Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., mogące mieć wpływ na ocenę wykonalności decyzji, stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
W przedstawionych realiach sprawy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI