II SA/KR 1092/22

II SA/Kr 1092/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48, art. 50-51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skarg M. B. i Gminy N. na decyzję nr 276/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 8 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.651.2021.AJAN w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Gminy N. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Miechowie decyzją nr 152/2021 z 18 listopada 2021 r., znak: PINB-7356/9/227/08-21, po rozpatrzeniu sprawy "Budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym w budynku nr [...] w S. " – w części dotyczącej budowy przyłącza kanalizacyjnego, nakazał inwestorowi - Gminie Niepołomice wykonać przymusową rozbiórkę wykonanych robót budowlanych — budowy przyłącza kanalizacyjnego od studzienki ozn. nr I do studzienki ozn. nr II (...), na nieruchomości w miejscowości S. [...], gm. Niepołomice - działka o nr ewid. gr. [...], poprzez:
1) rozbiórkę przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW O 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II (studzienka ozn. nr I oraz studzienka ozn. nr II, nie stanowią przyłącza i nie podlegają nakazowi rozbiórki orzeczonej niniejszą decyzją;
2) zabezpieczenie (szczelne zakorkowanie) otworu w studzience oznaczonej nr II powstałego po usunięciu z niej rozbieranego przyłącza (rury PCW O 160);
3) zasypanie powstałego w wyniku rozbiórki wykopu.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej "P.b.".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania od 2005 r. i wydane w sprawie decyzje, postanowienia i wyroki sądów administracyjnych.
Następnie organ I instancji uzasadnił przyjęty w niniejszej sprawie przedmiot postępowania. Opisał pozyskane do akt dokumenty, w tym decyzję z 14 maja 2002 r., wyniki oględzin z 16 kwietnia 2015 r., mapy inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i dokumentację powykonawczą, potwierdzenie przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. oraz oświadczenia współautorów projektu sieci kanalizacyjnej i oświadczenie B. I. (przedstawiciela Gminy Niepołomice).
Na podstawie ww. oświadczeń autorów projektu sieci organ I instancji przyjął, że sporny przyłącz nie był częścią wykonanej inwestycji, która została 17 listopada 2005 r. przyjęta do użytkowania.
W oparciu o przywołane orzecznictwo wyjaśnił konsekwencje skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy bądź wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ przedstawił obszerną wykładnię terminu "przyłącze kanalizacyjne". Zacytował część uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14. Przywołał wyroki WSA w Krakowie: z 7 marca 2014 r. sygn. II SA/Kr 781/14, z 9 listopada 2017 r., sygn. II SA/Kr 214/17, z 17 maja 2019 r., sygn. II SA/Kr 229/19, oraz z 31 marca 2015 r., sygn. II SA/Kr 111/15.
Przywołał i wyjaśnił treść art. 29, art. 29a, art. 30 i art. 49b P.b., uwzględniając zmiany ww. przepisów w czasie.
Wskazał, że w sprawie niniejszej wydał postanowienie z 23 grudnia 2019 r. nr 295/2019, którym na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. zobowiązał inwestora – Gminę Niepołomice do przedłożenia odpowiednich dokumentów dotyczących wykonanego bez wymaganego prawem zgłoszenia przyłącza kanalizacyjnego o długości 3 m. Stwierdził, że postanowienie to jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym.
Dnia 13 września 2021 r. Gmina Niepołomice przedłożyła organowi I instancji egzemplarz projektu wykonawczego z załącznikami.
Organ I instancji uznał, że przedłożona dokumentacja ma braki, bowiem nie zawiera oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Podkreślił, że z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że współwłaścicielka działki nr [...] nie wyraża zgody i kategorycznie sprzeciwia się wykonaniu spornego przyłącza, które samowolnie wykonała Gmina Niepołomice.
Powołując się na orzecznictwo organ I instancji stwierdził, że zgoda właściciela terenu jest w realiach niniejszej sprawy warunkiem koniecznym pozytywnego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Wobec niespełnienia przez inwestora nałożonych obowiązków, organ miał obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki.
Od powyższej decyzji trzy odwołania w ustawowym terminie zostały złożone przez M. B., T. i J. S. oraz Gminę Niepołomice.
M. B. w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji w części braku nakazania rozbiórki studzienek kanalizacyjnych nr I i II. Podniosła, że studnie te nie są częścią sieci kanalizacyjnej inwestora budowy kanalizacji sanitarnej Gminy Niepołomice, studzienka nr I po rozbiórce pozostanie bezużyteczna na środku podwórka działki budowlanej skarżącej, druga studzienka nr II też nie jest częścią sieci bo inwestor nie ma pozwolenia na jej budowę. Organ nie może po 17 latach prowadzonej sprawy zmieniać zakresu prowadzonej sprawy rozpoznając sprawę tylko o przyłącze.
Gmina Niepołomice w swoim odwołaniu podniosła, że organ I instancji ukształtował treść wynikających z niej obowiązków bez uwzględnienia zasady proporcjonalności (środki stosowane przez organy uprawnione do podjęcia ingerencji władczej powinny być dostosowane do celu ich zastosowania), w szczególności zaś bez uwzględnienia tego, że ewentualne wykonanie nałożonych przez organ obowiązków wywoła skutek w postaci powstania stanu negatywnie oddziałującego na środowisko. Skutek, o którym mowa będzie związany z wymuszonym zaprzestaniem odprowadzania ścieków przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości za pośrednictwem istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.
T. i J. S. w swoim odwołaniu zarzucili, że sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona przez organ orzekający, co uchybia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Na str. 9 decyzji podano nieprawdę, że postanowienie z 23 grudnia 2019 nr 295/2019 znak PINB-7356/9/197/08-19 jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym. Postanowienie to, wbrew twierdzeniu organu, nie jest prawomocne, gdyż można go dopiero zaskarżyć w odwołaniu od decyzji na mocy art. 142 K.p.a., co niniejszym czynimy przy jednoczesnym skorzystaniu z art. 128 K.p.a.
Podkreślili, że wbrew stanowisku organu, przyłącza są zawsze elementem sieci. Wskazali, że sieć została skutecznie przyjęta do użytkowania (3 m przyłącz wchodzi w zakres inwestycji), a PINB nie stosuje zapadłych w sprawie wyroków sądowych.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 276/2022 z 8 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.651.2021.AJAN, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 K.p.a. oraz art. 49b ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 P.b., utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że pismem z 7 czerwca 2005 r. PINB w Wieliczce zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. przez T. i J. S..
W przedmiotowej sprawie w toku postępowania administracyjnego wydano następujące rozstrzygnięcia mające istotne znaczenie dla sprawy.
Postanowieniem z 22 sierpnia 2005 r. znak: PINB-7355/N/5/05 PINB w Wieliczce, po rozpatrzeniu sprawy wybudowanego urządzenia tj. przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku mieszkalnym nr [...] w S. , działając na podstawie art. 49b ust. 2 P.b., nałożył na T. i J. S. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów.
Kolejno PINB w Wieliczce decyzją z 26 kwietnia 2007 r. znak: PINB-7355/N/5/05, na podstawie art. 105 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego urządzenia tj. przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku mieszkalnym nr [...] w S. przez inwestorów T. i J. S..
MWINB decyzją z 10 października 2007 r., znak: WOA.MFIL.7144-344-07 uchylił ww. decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z 25 stycznia 2008 r., znak: WSW.JMOR.0713-24-07A MWINB, w związku z wystąpieniem przesłanek określonych w art. 24 § 6 K.p.a. do wyłączenia PINB w Wieliczce od udziału w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą PINB-7355/N/5/05 w sprawie "budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. ", wyznaczył do załatwienia ww. sprawy jako organ właściwy PINB w Miechowie.
Decyzją z 7 lutego 2008 r., znak: DON/ORZ/7200/1867/07/08 GINB, po rozpatrzeniu wniosku T. S., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji MWINB w Krakowie z 10 października 2007 r. znak: WOA.MFIL.7144-344-07.
Kolejno decyzją z 4 marca 2008 r., znak: DON/ORZ/7200/1867-1/07/08 GINB, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy ww. decyzję własną.
Decyzją z 27 lutego 2009 r. znak: PINB.WłO-7356/9/14/08-09 PINB w Miechowie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego przez T. i J. S. przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku nr [...] w S. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Postanowieniem z 27 lutego 2009 r., znak: PINB.WłO-7356/9/15/08-09 PINB w Miechowie, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nałożył na T. i J. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych pionu zewnętrznego instalacji kanalizacji sanitarnej.
W dniu 10 lipca 2009 r. MWINB decyzją znak: WOA.MPUS.520-227-09 utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w Miechowie z 27 lutego 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 1 lutego 2010 r., sygn. II SA/Kr 1472/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. oraz skargi T. i J. S., uchylił ww. decyzję MWINB i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
PINB w Miechowie postanowieniem z 8 listopada 2010 r., znak: PINB-7356/9/42/08-10, na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. nałożył na T. i J. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych pionu zewnętrznego instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z opinią techniczną i uproszczoną inwentaryzacją budowlaną stanu istniejącego obiektu w terminie do 31 maja 2011 r.
Postanowieniem z 6 lipca 2011 r., znak: WOA.MPUS.521-299-10 MWINB uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z 23 lutego 2012 r., znak: PINB-7356/9/104/08-12 PINB w Miechowie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej wybudowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku nr [...] w S. — z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Postanowieniem z 24 lutego 2012 r., znak: PINB-7356/9/105/08-12 PINB w Miechowie, działając na podstawie art. 81c ust 2 P.b. nałożył na T. i J. S. obowiązek przedłożenia w terminie do 31 października 2012 r. stosownej ekspertyzy technicznej.
Postanowieniem nr 144/2014 z 29 stycznia 2014 r., znak: WOB.7722.67.2012.AKLO MWINB uchylił w całości postanowienie PINB w Miechowie z 24 lutego 2012r., znak: PINB-7356/9/105/08-12 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
WSA w Krakowie wyrokiem z 29 lipca 2014 r., sygn. II SA/Kr 474/14 oddalił skargę M. B. na ww. postanowienie MWINB z 29 stycznia 2014 r.
NSA wyrokiem z 27 września 2016 r. sygn. II OSK 3179/14 oddalił skargę kasacyjną M. B. od ww. wyroku.
W dniu 7 maja 2014 r. PINB w Miechowie decyzją znak: PINB-7356/9/122/08-14, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., po rozpatrzeniu sprawy "Budowa przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym w budynku nr [...] w S. " w części dotyczącej wykonanej wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, stwierdził brak podstaw do nałożenia na inwestora - T. i J. S. (...) obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych (zrealizowanych) robót budowlanych - rozbudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, w budynku mieszkalnym w S. nr [...], gm. Niepołomice działka nr ewid. gr. [...], do stanu zgodnego z prawem - ze względu na fakt, iż nie zachodzi potrzeba wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych (zrealizowanych już) robót budowlanych - rozbudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, do stanu zgodnego z prawem/przepisami.
WSA w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. na decyzję MWINB nr 880/2013 z 14 listopada 2013 r., znak: WOB.7721.198.2012.AKLO, wyrokiem z 8 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 119/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją nr 829/2014 z 7 listopada 2014 r., znak: WOB.7721.386.2014.ABUR MWINB utrzymał w mocy decyzję I instancji z 7 maja 2014 r. znak: PINB-7356/9/122/08-14.
WSA w Krakowie wyrokiem z 31 marca 2015 r., sygn. II SA/Kr 111/15 uchylił ww. decyzję MWINB z 7 listopada 2014 r. znak: WOB.7721.386.2014.ABUR nr 829/2014 oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w Miechowie.
Po wydaniu przez WSA w Krakowie wyroku z 8 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 119/14, którym uchylono decyzję MWINB nr 880/2013 z 14 listopada 2013 r., znak WOB.7721.198.2012.AKLO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, PINB w Miechowie ponownie prowadził przedmiotowe postępowanie.
Na dziennik podawczy PINB w Wieliczce 14 stycznia 2015 r. wpłynęło pismo spółki Wodociągi Niepołomice sp. z o.o. z siedzibą w Niepołomicach z 9 stycznia 2015 r. wraz z załącznikami:
- kserokopią potwierdzoną za zgodność z oryginałem geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej w S. ,
- kserokopią potwierdzoną za zgodność z kopią kart projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z 15 maja 2002 r. dotyczących nieruchomości nr [...] w S.
- kserokopię potwierdzoną za zgodność z kopią rysunku wraz z opinią projektanta nt. zmian wprowadzonych podczas budowy kanalizacji sanitarnej na odcinku obejmującym działki nr [...], [...] i [...].
W dniu 16 kwietnia 2015 r., po uprzednim zawiadomieniu stron, upoważnieni pracownicy PINB w Miechowie przeprowadzili oględziny na terenie nieruchomości nr [...] w S. . Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół, który wraz z dokumentacją fotograficzną oraz szkicem sytuacyjnym został dołączony do akt sprawy. W trakcie oględzin ustalono, że na działce nr [...], położonej w S. nr [...], gm. Niepołomice, zlokalizowany jest w odległości około 8,76 m (w kierunku północnym) od lica ściany budynku mieszkalnego (ściana północna) wystający ponad poziom terenu, na wysokość 0,27 m betonowy stożek z płytą betonową. Idąc dalej w kierunku północnym w podległości 3,0 m zlokalizowano studzienkę kanalizacyjną z PCV o średnicy 425 mm, z rurą trzonową karbowaną, przykrytą włazem żeliwnym (system Wavin) O 400. Zaobserwowano w rurze wznoszącej, wpięcie rury PVC O 160 za pomocą wkładki in-situ, kineta przelotowa w kierunku północno-zachodnim, wpięcie od strony budynku mieszkalnego nr [...]. Idąc dalej w kierunku północnym (w kierunku linii kolejowej) zlokalizowano na działce kolejną studnię PVC (systemowa Wavin) o średnicy 425 mm, z rurą karbowaną trzonową i włazem żeliwnym O 400. Kineta przelotowa w kierunku wschód-zachód. Powyższa studnia kanalizacyjna została oznaczona nr III na poglądowym szkicu sytuacyjnym nr 1. Do protokołu swoje uwagi wniosły biorące udział w oględzinach strony oraz ich przedstawiciele. Ponadto w oględzinach brał udział mgr inż. S. M., który w ich trakcie przeprowadził czynności stanowiące podstawę wydania opinii technicznej z 24 kwietnia 2015 r.
Następnie 22 kwietnia 2015 r. na dziennik podawczy PINB w Miechowie wpłynęło pismo spółki Wodociągi Niepołomice sp. z o.o. z siedzibą w Niepołomicach z 17 kwietnia 2016 r. wraz z kopią mapy geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej w S. z 22 września 2005 r. oraz wydrukiem z KRS.
Pismem z 5 maja 2015 r., znak: DIN.7021.25.2015 Burmistrz Gminy Niepołomice odpowiedział na pismo PINB w Miechowie z 22 kwietnia 2015 r., znak: PINB-7356/9/134/08-15 informując, że sieć kanalizacji sanitarnej w sołectwie S. , w tym również na dz. nr [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny S. , została wybudowana w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę i 17 listopada 2005 r. została przekazana do użytkowania. Ponadto w ww. piśmie poinformowano, iż wykonanie przedmiotowego przyłącza nie wchodziło w skład inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 14 maja 2002 r., przyłącz został wykonany w kwietniu 2005 r., a wykonawcą robót była T. S.. Z kolei spółka Wodociągi Niepołomice sp. z o.o. pismem z 7 maja 2005 r., znak: WZ/BZ/65-273/15 odpowiedziała na pismo PINB w Michowie z 22 kwietnia 2015 r., znak: PINB-7356/9/135/08-15 informując, iż nie posiada wiedzy kto był inwestorem przedmiotowego przyłącza, jednocześnie wskazując jw., że został on wykonany w kwietniu 2005 r. przez T. S..
Pismem z 18 stycznia 2016 r. znak: INN.071.1.2015 PINB w Wieliczce poinformował o planowanej na dzień 22 lutego 2016 r. rozprawie administracyjnej mającej na celu ustalenie istotnych dla niniejszego postępowania okoliczności.
W dniu 22 lutego 2016 r. w siedzibie PINB w Wieliczce przeprowadzono rozprawę administracyjną przy udziale pracowników PINB w Wieliczce, PINB w Miechowie, stron postępowania: M. B., T. S., J. S. oraz przedstawiciela Gminy [...] B. I. i przedstawiciela spółki Wodociągi [...] sp. z o.o. - G. F., spisując na tę okoliczność stosowny protokół. Rozprawę przeprowadzono na wniosek T. S. w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kto był inwestorem odcinka sieci kanalizacyjnej o długości 3 m ciągnącego się od studni kanalizacyjnej do przykanalika?
2. Precyzyjnego wskazania, jakiego odcinka budowy dotyczyły wydane warunki techniczne nr 212/WK/ST/05 i protokolarnego wyjaśnienia treści przedmiotowych warunków technicznych.
3. Precyzyjnego wskazania jakiego odcinka budowy dotyczył protokół odbioru z 2 kwietnia 2005 r. Protokolarnego wyjaśnienia, dlaczego w wydanych warunkach technicznych, ubiegającemu się o przyłącz do kanalizacji, nie nakazano uzyskania stosownych pozwoleń budowlano prawnych?
B. I. reprezentujący Gminę Niepołomice oświadczył: Gmina była inwestorem sieci kanalizacyjnej z uwagi na zaciągane na ten cel pożyczki. Gmina była inwestorem sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami w tym przyłączem pomiędzy studnią nr 2 na kanale głównym a studnią nr 1 zobrazowaną na załączniku do opinii technicznej z 24 kwietnia 2005 r. (...). "Ja w tym miejscu oświadczam że stwierdzenia zawarte w piśmie Gminy Niepołomice z dnia 05.05.2016 r znak DIN. 7021.25.2015. podające iż inwestorem przyłącza kanalizacyjnego o długości 3 m była P. T. S. nie jest zgodnie ze stanem faktycznym. Oświadczam że inwestorem tego przyłącza była Gmina Niepołomice (...) Oświadczam że przyłącze zlokalizowane pomiędzy studnią 2 na kanale głównym a studnią nr 1 na załączniku do opinii technicznej z dnia 24.04.2015 r (...) wchodziło w zakres inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 14.05.2002 r. znak L.Bud.949/2002 - jako odstępstwo nieistotne. Taki zakres inwestycji w tej części został przyjęty do użytkowania, na podstawie zaklauzulowanej inwentaryzacji geodezyjnej wykonawczej nr kartografii 3612/207/(dalej nieczytelne) przyjęta do zasobu geodezyjnego w dniu 22.09.2005.(...) oświadczam, iż odcinek wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej pomiędzy studnią oznaczoną nr 1, a budynkiem mieszkalnym w S. został wykonany przez P. Surowy (...) oświadczam, iż warunki techniczne wydane w dniu 5.03.20105 r. nr 212/WK/ST/05 na nazwisko T. S. [...] były wydane od studni oznaczonej nr 1 do ściany budynku przedstawionej na schemacie układu kanalizacji sanitarnej (...) stanowiącego załącznik do opinii technicznej z dnia 24.04.2015 r."
G. F. reprezentujący spółkę Wodociągi [...] Sp. z o.o. oświadczył, że nie posiada wiedzy, która pozwoliłabym mu udzielić odpowiedzi na zadane w trakcie rozprawy administracyjnej pytania.
Do PINB w Miechowie 20 kwietnia 2016 r. wpłynęło pismo PINB w Wieliczce z 13 kwietnia 2016 r., znak: PINB-7360/N/1/11 informujące, iż organ ten przyjął do użytkowania bez sprzeciwu inwestycję - budowę kanalizacji sanitarnej zachodniej części Gminy Niepołomice sołectwo S. etap III, wraz z kopiami: geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu 22 września 2005 r. zewidencjonowanej pod numerem 3612/207/(nieczytelne) i geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej w S. przyjętej do zasobu w dniu 24 marca 2005r. zewidencjonowanej pod numerem 3612/28/05.
Następnie po uprzednim poinformowaniu stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, PINB w Miechowie 30 czerwca 2016 r. wydał decyzję znak: PINB-7356/9/179/08-16 w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. , gm. Niepołomice (działka o nr ewid. gr. [...]).
Od powyższej decyzji odwołała się M. B..
W dniu 2 grudnia 2016 r. MWINB decyzją nr 1006/2016, znak: WOB.7721.540.2016.APAZ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w Miechowie z 30 czerwca 2016 r., znak: PINB-7356/9/179/08-16.
Na ww. decyzję MWINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. B..
Wyrokiem z 9 listopada 2017 r., sygn. II SA/Kr 214/17 WSA w Krakowie uchylił skarżoną decyzję MWINB nr 1006/2016 z 2 grudnia 2016 r. znak: WOB.7721.540.2016. AP AZ.
W dniu 10 grudnia 2018 r. MWINB, po rozpatrzeniu odwołania M. B., decyzją nr 616/2018, znak: WOB.7721.112.2018.AJAN utrzymał w mocy decyzję PINB w Miechowie z 30 czerwca 2016 r., znak: PINB-7356/9/179/08-16 w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. , gm. Niepołomice, (działka o nr ewid. gr. [...]).
Wyrokiem z 17 maja 2019 r., sygn. II SA/Kr 229/19 WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję MWINB nr 616/2018 z 10 grudnia 2018 r., znak: WOB.7721.112.2018.AJAN i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W dniu 23 grudnia 2019 r. PINB w Miechowie, na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. postanowieniem nr 295/2019, znak: PINB-7356/9/197/08-19 nałożył na inwestora - Gminę Niepołomice - obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia, dokumentów dotyczących wykonanego bez wymaganego prawem zgłoszenia — przyłącza kanalizacyjnego od studni oznaczonej jako II do studni oznaczonej jako I (na schemacie układu kanalizacji załączniku do opinii technicznej z dnia 24.04.2015r.), o długości 3,0 m na nieruchomości w miejscowości S. nr [...], gm. Niepołomice - dz. nr ewid. gr. [...] (poprzednio 284).
Postanowieniem nr 24/2020 dnia 22 stycznia 2020 r., znak: PINB-7356/9/199/08-20 PINB w Miechowie postanowił zmienić własne postanowienie nr 295/2019 z 23 grudnia 2019 r., znak: PINB- 7356/9/197/08-19 w zakresie wskazanego terminu przedłożenia wymaganych dokumentów (do 31 lipca 2020 r.).
Zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji wniosła M. B..
Postanowieniem nr 196/2020 z 9 marca 2020 r., znak: WOB.7722.31.2020.JKUR MWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie PINB nr 24/2020 z 22 stycznia 2020 r., znak: PINB-7356/9/199/08-20 w całości.
W dniu 15 czerwca 2020 r. PINB w Miechowie wydał postanowienie nr 159/2021, znak: PINB- 7356/9/211/08-21, którym działając na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. zmienił własne postanowienie nr 295/2019 z 23 grudnia 2019 r., znak: PINB-7356/9/197/08-19 w zakresie wskazanego terminu przedłożenia wymaganych dokumentów (w terminie do 10 września 2021 r.).
W dniu 13 września 2021 r. na dziennik podawczy PINB w Miechowie wpłynęło pismo Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 9 września OŚR.606.5.2018 wraz z załącznikami.
Zawiadomieniem z 26 października 2021 r., znak: PINB-7356/9/225/08-21 PINB w Miechowie, na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy.
W dniu 18 listopada 2021 r. PINB w Miechowie wydał opisaną na wstępie decyzję nr 152/2021, znak: PINB-7356/9/227/08-21.
MWINB po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, że jak wynika z dołączonego do akt sprawy wydruku elektronicznej księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wieliczce, VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych działka nr [...] stanowi współwłasność równych częściach (po połowie) małżeństwa T. i J. S. (współwłasność małżeńska ustawowa) i M. B.. MWINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Za stronę postępowania organ I instancji uznał inwestora: Gminę Niepołomice oraz właścicieli działki nr ewid. gr. [...] w miejscowości S.: M. B., T. S. i J. S..
Jako przedmiot postępowania organ odwoławczy określił ocenę zasadności nałożenia na Inwestora: Gminę Niepołomice, na podstawie art. 49b ust. 1 P.b., obowiązku rozbiórki wykonanych robót budowlanych - budowy przyłącza kanalizacyjnego od studzienki ozn. nr I do studzienki ozn. nr II (...), na nieruchomości w miejscowości S. [...], gm. Niepołomice — działka o nr ewid. gr. [...], poprzez: (...) rozbiórkę przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW O 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II (studzienka ozn. nr I oraz studzienka ozn. nr II, nie stanowią przyłącza i nie podlegają nakazowi rozbiórki orzeczonej niniejszą decyzją; (...) zabezpieczenie (szczelne zakorkowanie) otworu w studzience oznaczonej nr II powstałego po usunięciu z niej rozbieranego przyłącza (rury PCW O 160); (...) zasypanie powstałego w wyniku rozbiórki wykopu.
Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało z urzędu przez PINB w Wieliczce. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lutego 2010 r., sygn. II SA/Kr 1472/09 zapadłym w przedmiotowej sprawie "Postępowanie w sprawie zbadania legalności wykonanych prac budowlanych może być wszczęte z urzędu i jak to wynika z akt sprawy, właśnie w tej sprawie takie postępowanie z urzędu wszczął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce, który już pismem z dnia 12 maja 2005 r. (...) wezwał strony do złożenia wyjaśnień w sprawie budowy kanalizacji do budynku nr [...] w S. . Jest to pierwsze pismo zawierające tak określony przedmiot postępowania i z chwilą, z którą otrzymali to pismo adresaci, nastąpiło wszczęcie postępowania z urzędu (...)".
Zgodnie z przyjętym przez ustawodawcę modelem prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stanie prawnym nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.) w art. 49b określono sposób likwidacji samowoli budowlanej polegającej na realizacji obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia. Ww. przepis na przestrzeni lat w związku z nowelizacjami prawa budowlanego ulegał dalszym porządkowym zmianom, m.in. ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. poz. 443). Zgodnie z art. 6 ww. ustawy: Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie z uwagi na obowiązującą od dnia 1 stycznia 2017 r. ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255), zmieniającą brzmienie niektórych przepisów P.b., w tym art. 36a, art. 48 i art. 49b P.b., zgodnie z art. 26 ust. 2 ww. ustawy: w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Wreszcie z uwagi na obowiązującą od 19 września 2020 r. nowelizację P.b., na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 471) stanowiącego, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, MWINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.
MWINB dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził, że podziela stanowisko PINB w Miechowie wyrażone w decyzji z 18 listopada 2021 r.
Organ II instancji przywołał treść art. 28 ust. 1 P.b. Zaaprobował ustalenie organu I instancji, że przedmiotowe roboty budowlane - budowy przyłącza kanalizacyjnego, wykonano w 2004-2005 r. w okresie obowiązywania przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j.: Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.; Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888) - bez wymaganego ówczesnym prawem zgłoszenia.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane zrealizowane w związku z realizacją przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego rozpoczęto i zakończono pod rządami obecnie obowiązującej ustawy – P.b.
Dalej organ II instancji przywołał treść art. 29 i art. 30 P.b. W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b., obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego przyłącza: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa (...) przyłączy do budynków: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego przyłącza: zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 5-21.
Jak ustalono w niniejszej sprawie, inwestorem przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (zlokalizowanego pomiędzy studnią na kanale głównym oznaczoną nr II, a studnią oznaczoną nr I) była Gmina Niepołomice.
Organ II instancji przywołał ustalenia dokonane 22 lutego 2016 r. w siedzibie PINB w Wieliczce w trakcie rozprawy administracyjnej, w tym oświadczenie B. I.. Stwierdził, że poczynione przez organ I instancji ustalenia w zakresie wskazania Gminy Niepołomice jako inwestora przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego nie były kwestionowane w złożonych przez strony postępowania odwołaniach. W toku postępowania ustalono również, że inwestor nie dokonał wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Dalej MWINB wskazał, że WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 119/14 stwierdził, że rozpatrując sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego uzupełnią materiał dowodowy oraz wnikliwie go ocenią. Powinny w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, jaki był zakres zatwierdzonego projektu budowlanego i czy obejmował on wykonanie odcinków kanalizacji (np. przykanalików) poza głównym kolektorem. Organy nadzoru budowlanego ustalą też jaki był zakres realizacji inwestycji, co ona obejmowała i czy sporny przewód kanalizacyjny nie został wykonany w jej ramach, a co za tym idzie - czy nie został objęty przyjęciem dokonanego zgłoszenia inwestycji do użytkowania.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji wskazał, że w aktach administracyjnych I instancji zalega protokół sporządzony 15 czerwca 2011 r. w siedzibie organu I instancji, zawierający oświadczenie współautorów projektu sieci kanalizacyjnej obejmującej między innymi miejscowość S.. Jak wynika z oświadczenia projektantów przedmiotowej inwestycji: projekt budowlany zatwierdzony decyzją nr 47 o pozwoleniu na budowę (...) obejmował swoim zakresem kanały główne sieci kanalizacyjnej oraz także przyłącza kanalizacyjne - rozumiane jako elementy odprowadzające ścieki zlokalizowane pomiędzy kanałami głównymi sieci kanalizacyjnej a poszczególnymi budynkami podłączonymi do kanalizacji w części zaznaczonej (oznaczonej) na planie zagospodarowania linią ciągłą i z określoną na tym planie zagospodarowania długością. Projekt budowlany nie obejmował części (odcinków) oznaczonych poglądowo na planie zagospodarowania linią przerywaną. W szczególności oświadczamy/zeznajemy razem wspólnie zgodnie, że w przypadku nieruchomości w miejscowości S. [...] gm. Niepołomice (...) projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 14.05.2002r. L Bud. 949/2002 (...) nie obejmował (nie dotyczył) odprowadzenia ścieków od ściany budynku mieszkalnego nr [...] do studzienki E5 w kanale głównym sieci kanalizacyjnej. Odcinek ten zaznaczono poglądowo linią przerywaną na planie zagospodarowania (rysunek nr 9, sekcja 137.122.044) - zatem ta część (zaznaczona linią przerywaną) nie może być traktowana jako część inwestycji objętej projektem kanalizacji części zachodniej Gminy Niepołomice w miejscowości S., zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z dnia 14.05.2002 r., L. Bud. 949/2002.
Natomiast ze stanowiącej dowód w przedmiotowej sprawie uwierzytelnionej kopii inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej włączonej do zasobu geodezyjnego w dniu 22 września 2005 r. pod numerem 3612/207/ (nieczytelne), przedłożonej wraz z zawiadomieniem o zamiarze przystąpienia do użytkowania, wynika, że sporny odcinek kanalizacji sanitarnej o długości 3 m na działce o nr ew. [...] w miejscowości S. [...] gmina Niepołomice zlokalizowany pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II - od kolektora głównego do pierwszej studzienki za kolektorem, został wykonany w toku realizacji inwestycji. Powyższe potwierdza także schemat układu kanalizacji sanitarnej na działce o nr ew. 284 w miejscowości S. [...] gmina Niepołomice.
Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ II instancji stwierdził, że analiza obowiązujących przepisów wskazuje, iż przepisem właściwym do likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej w niniejszym postępowaniu jest art. 49b P.b. W przypadku zrealizowania przez inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia zastosowanie znajdzie tryb uregulowany w art. 49b P.b. (w brzmieniu sprzed obowiązującej od 19 września 2020 r. nowelizacji).
Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż ewentualny nakaz rozbiórki zostaje poprzedzony postępowaniem mającym na celu ustalenie istnienia możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Nakaz rozbiórki obiektu może być jednak orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Jak wynika z art. 49b ust. 2 u.p.b. organy nadzoru budowlanego zostały zobowiązane przez ustawodawcę do umożliwienia inwestorowi legalizacji wykonanej samowolnie budowy, o ile jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, innymi aktami prawa miejscowego oraz jeżeli nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Spełnienie zaś wskazanych przesłanek art. 49b ust. 2 P.b. powoduje, że organ nadzoru budowlanego powinien, w drodze postanowienia skierowanego do inwestora, rozpocząć procedurę legalizacyjną.
Mając na uwadze powyższe PINB w Miechowie postanowieniem nr 295/2019 z 23 grudnia 2019 r. znak: PINB-7356/9/197/08-19, na podstawie art. 49b ust. 2 P.b., nałożył na inwestora - Gminę Niepołomice opisywane już wyżej obowiązki.
W dniu 13 września 202lr. na dziennik podawczy PINB w Miechowie wpłynęło pismo Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 9 września 2021 r., znak: OŚR.606.5.2018 wraz z załącznikami.
Analiza przedłożonych za ww. pismem z 9 września 2021 r. dokumentów wykazała, iż zachodzi konieczność/potrzeba bezzwłocznego uzupełnienia określonych braków dostarczonego opracowania. Organ I instancji poinformował o powyższym inwestora w piśmie z 21 września 2021 r. W ww. piśmie organ I instancji wskazał, iż niezbędne jest przekazanie oświadczenia współwłaściciela nieruchomości M. B., w którym wyraża zgodę na budowę przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego oraz jego legalizację. Załączone oświadczenie z 26 października 2000 r. zawiera zgodę M. B. na przejście sieci kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość w S. , działka nr ewid. gr. [...]. W tej kwestii wypowiedział się WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 27 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Kr 32/17. Projekt budowlany nie obejmował budowy przyłącza stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego znak: PINB-7356/9/08 (wyrok WSA w Krakowie z 8 maja 2014 r., sygn. II SA/Kr 119/14). Tym samym brak było możliwości wyrażenia przez M. B. poprzez oświadczenie z 26 października 2000 r., zgody na budowę przedmiotowego przyłącza, które zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej.
W przypadku niespełnienia przesłanek z 49b ust. 3 u.p.b. organ obowiązkowo musi wydać decyzje nakazująca rozbiórkę.
Jak wynika z analizy akt administracyjnych I instancji, w wyznaczonym terminie nie zostały przedłożone wszystkie żądane dokumenty (brak oświadczenia inwestora - Gminy Niepołomice o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje jednolite stanowisko, że wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymogiem materialnoprawnym, a jego brak uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę. Złożenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest czynnością o charakterze procesowym. Jest ono ułatwieniem dowodowym dla inwestora, który może wykazać ww. prawo poprzez złożenie oświadczenia bez konieczności załączania do wniosku dokumentów potwierdzających takie prawo. Jeśli pojawia się uzasadnione wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością tego oświadczenia, organ administracji może podjąć czynności w celu jego weryfikacji.
W aktach administracyjnych organu I instancji zalega pismo M. B. z 2 sierpnia 2021 r., w którym wskazała m.in., że "PINB w Miechowie tuszując naruszenia prawa inwestora samowolnej budowy - prowadzi bezprawna legalizację wobec Gminy w oparciu o nowe przepisy prawa, które nie mają zastosowania — takie działanie organu jest niedopuszczalne. M. B. jako współwłaściciel części wspólnej nieruchomości nr [...] w S. nigdy nie wyraziła zgody i nigdy nie wyraża zgody gminie Niepołomice na samowolną budowę przyłącza kanalizacyjnego o dł. 3 m wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi oraz jej legalizację".
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest zgody współwłaściciela dz. nr [...] - M. B. na zalegalizowanie będącego przedmiotem niniejszego postępowania przyłącza. Okoliczność ta ma znaczenie dla skutecznego zakończenia procesu legalizacji. W przypadku, gdy inwestor nie potrafi wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie jest w stanie złożyć wymaganego oświadczenia, oznacza to, iż nie mógłby uzyskać w tych warunkach pozwolenia na budowę.
W świetle powyższego, wydanie przez organ I instancji decyzji było uzasadnione, gdyż nie zachodziły przesłanki niezbędne do zalegalizowania przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego.
Obszerny materiał dowodowy pozwolił organowi na podstawie oryginalnych dokumentów, bądź uwierzytelnionych kserokopii ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, że kanalizacja sanitarna w miejscowości S. realizowana została w oparciu o ostateczną decyzję pozwolenia na budowę nr 47 z 14 maja 2002r. znak: L.Bud 949/2002. W materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB w Miechowie znajduje się kopia projektu budowlanego, z którego wynika, że sporny odcinek o długości 3 m pomiędzy studzienką nr I, a studzienką nr II nie był nim objęty. Na kanale oznaczonym S "E" w części przebiegającej przez działkę nr [...] zlokalizowana jest studzienka oznaczona E5, od której nie biegnie żaden przykanalik, narysowane jest jedynie połączenie, przerywana linią, od sieci do budynku nr [...].
Ponadto MWINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata orzeczonego nakazu rozbiórki inwestora przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego - Gminę Niepołomice, zgodnie z art. 52 P.b.
Odnosząc się do zarzutów odwołań organ II instancji wskazał, co następuje.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania M. B. MWINB stwierdził, że jak słusznie zauważył organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji cyt.: przyłącz kanalizacyjny to w istocie odcinek przewodu (rury kanalizacyjnej) za pierwszą studzienką - licząc od strony budynku — w kierunku sieci kanalizacyjnej. A zatem sama studzienka (pomiędzy instalacją kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy, a przewodem przyłącza), nie jest elementem składowym przyłącza, lecz częścią instalacji kanalizacyjnej w nieruchomości odbiorcy. Powyższa analiza powoduje, że nakaz rozbiórki orzeczony w niniejszej decyzji, nie obejmuje studzienki ozn. nr I. Studzienka ozn. nr II występuje w ciągu sieci kanalizacyjnej, a zatem stanowi element tej sieci kanalizacyjnej (nie przyłącza). Tym samym nakazana w niniejszej decyzji rozbiórka przyłącza nie może obejmować studzienki kanalizacyjnej ozn. nr II.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania Gminy Niepołomice MWINB wskazał, że jej argumenty pozostają bez wpływu na decyzję organu nadzoru budowlanego. Kategoryczne brzmienie przepisów prawa budowlanego nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego, organ nie może zatem brać pod uwagę sytuacji inwestora, powodów dla których popełnił samowolę budowlaną, czy szkód związanych z rozbiórką.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania T. i J. S. MWINB stwierdził, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z treścią art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Jak wskazano natomiast w art. 49b ust. 2a P.b., na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie. MWINB zaznaczył, że w postanowieniu nr 295/2019 z 23 grudnia 2019 r., znak: PINB-7356/9/197/08-19, którym na podstawie art. 49b ust. 2 P.b. nałożono na inwestora - Gminę Niepołomice (...) obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji, organ I instancji błędnie pouczył strony postępowania, iż na wydane postanowienie nie przysługuje stronom złożenie zażalenia.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym jeśli organ błędnie wskazał stronie, że nie przysługuje jej środek odwoławczy, a następnie strona dowiedziała się o rzeczywistym stanie prawnym już po upływie ustawowego terminu do dokonania takich czynności procesowych, wówczas okoliczność braku pouczenia, może jedynie stanowić podstawę do przywrócenia terminu w trybie art. 58 § 2 K.p.a.
O powyższym strony zostały poinformowane m.in. w wydanym przez MWINB postanowieniu nr 196/2020 z 9 marca 2020 r., znak: WOB.7722.31.2020.JKUR. Zatem w chwili, gdy T. i J. S. uzyskali wiedzę o możliwości zaskarżenia postanowienia nr 295/2019 z 23 grudnia 2019 r. - mogli złożyć zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, z której to możliwości nie skorzystali.
Odnosząc się do pozostałych uwag podnoszonych przez skarżących MWINB podkreślił, że w uzasadnieniu niniejszej decyzji wskazane zostały motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się MWINB przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. W realiach niniejszej sprawy nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. W tym stanie rzeczy MWINB podziela argumentację rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego decydują konkretne przepisy prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 276/2022 z 8 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.651.2021.AJAN, wnieśli niezależnie: M. B. i Gmina Niepołomice.
M. B. wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonych postanowień obu instancji, ponieważ skarżąca sprzeciwia się i nie wyraża zgody na prowadzenie postępowania na swojej nieruchomości nr [...] w zakresie legalizacji samowoli budowlanej przez Gminę Niepołomice na współwłasności nieruchomości [...] w S. na podstawie art. 49b ust. 1 P.b.,
2) rozbiórkę studni przyłączeniowej nr I i studni nr II wraz z przyłączem o dł. 3 m, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., samowoli budowlanej wykonanej przez Gminę Niepołomice, nie objętej pozwoleniem na budowę decyzją nr 47 z 14 maja 2002 r. nr L. Bud. 494/2002.
Skarżonym decyzjom zarzuciła:
I. naruszenie art. 49b ust. 1 P.b. - przepis uchylony w 2020 r., art. 7, art. 8, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.,
II. niewyjaśnienie stanu faktycznego i ukrywanie przez organy (18 lat prowadzonej sprawy), wobec samowolnej budowy odcinka o dł 3 m sieci kan. (wraz z dwoma studniami) inwestora budowy gminy Niepołomice, które nie zostały przyjęte do użytkowania przez nadzór budowlany w Wieliczce w dniu 17 listopada 2005 r., wprowadzone przez Starostwo Powiatowe w Wieliczce do zasobu map dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej dopiero w 2012 r. (po skardze skarżącej do Starosty Powiatowego w Wieliczce), takie działanie jest niedopuszczalne, ma to niekorzystny wpływ na wynik postępowania.
III. Powoływanie nieprawdziwych dokumentów w tym;
- protokołu odbioru technicznego z podłączenia do sieci wspólnej nieruchomości [...],
- powołania, iż sieć kanalizacyjna jest zgodna z decyzją pozwolenia na budowę, została przyjęta przez nadzór budowlany w Wieliczce bez wniesienia sprzeciwu w dniu 17 listopada 2005 r.,
- poświadczenia nieprawdy przez projektantów, że projekt budowy sieci obejmował także budowę przyłączy kanalizacyjnych,
- poświadczenia nieprawdy przez B. I. pracownika Gminy Niepołomic (wcześniej dyrektora Wodociągów), który to organ przyjął nieprawidłowość podłączenia nieruchomości [...] w całości do protokołu odbioru technicznego, (została przyjęta tylko część dla T. i J. S. , wydana prawomocna decyzja rozbiórki), oraz, że przyłącz o dł.3. objęte jest decyzją nr [...] pozwolenia na budowę sieci z 14 maja 2002 r.
Skarżąca zarzuciła, że nieprawdziwe są ustalenia dokonane przez organ I instancji na których opiera się organ II instancji, utrzymując skarżoną decyzję w mocy, że studnia nr I oraz studnia nr II, wybudowana samowola przez inwestora budowy sieci Gminę Niepołomice, bez zgody i wiedzy skarżącej "że studnie nr I i nr II nie stanowią przyłącza i nie podlegają nakazowi rozbiórki, obydwa organy także nie wskazują, że studnie mogą być siecią".
Skarżąca podniosła, że nie może się z powyższym zgodzić z uwagi, iż prowadzone postępowanie administracyjne w zakresie nieprawidłowości sieci kanalizacyjnej w S. znak; NG.5153.2.2018, w którym została wydana decyzja z 28 lutego 2022 r., poz. 925 i 926 określa; że na działce [...], (wcześniej [...]) /karta 839/, są istotne zmiany przykanalika "E 4" i "E 5" (są to studnie przyłączeniowe do sieci od strony północnej ); /karta decyzji 853/
a) wobec studni "E 4" podłączenie do sieci miało powstać na dz. [...], a powstało na dz. 284, skarżącej,
b) wobec studni "E 5" (jest to miejsce istniejącego szamba) do którego miało być podłączenie do sieci całej wspólnej nieruchomości nr [...] podłączono samowolnie tylko część nieruchomości dla T. i J. S. od strony wschodniej (obok szamba w odległości około 4 m) do studni nr II i dalej poprzez przyłącze o dł. 3m. do studni nr I w ten sposób podłączono tylko część nieruchomości nr [...] dla T. i J. S. .
Gmina Niepołomice zarzuciła skarżonej decyzji niewłaściwe zastosowanie art. 52 P.b. polegające na nieprawidłowym wskazaniu adresata orzeczonego nakazu rozbiórki oraz naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. polegające na ich nieuzasadnionym pominięciu, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podniosła, że skarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja I instancji naruszają prawo, pozostają w kolizji z interesem społecznym oraz sprowadzają niebezpieczeństwo dla prawnie chronionego środowiska. Podkreśliła, że nie legitymuje się ani nie legitymowała w dacie orzekania przez organy obu instancji jakimkolwiek prawnorzeczowym lub obligacyjnym (zobowiązaniowym) tytułem do nieruchomości, na której wybudowany został przyłącz, którego dotyczy orzeczony nakaz rozbiórki.
W odpowiedzi na skargi MWINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 18 stycznia 2023 r. T. S. podniosła między innymi, że skarga M. B. to wyłącznie konfabulacja, matactwo i pieniactwo skarżącej. Ma ona na celu wyłącznie wyrządzenie szkody T. i J. S., gdyż skarżąca nie zamieszkuje w S. , a najprawdopodobniej zamieszkuje w K. . T. S. podniosła, że w postępowaniu przed sądem powszechnym uzyskała zgodę sądu na realizację przyłącza od domu do pierwszej studzienki mimo braku zgody siostry M. B..
W piśmie procesowym z 1 lutego 2022 r. M. B. wniosła o oddalenie skargi Gminy Niepołomice z uwagi na jej bezzasadność, poświadczenie nieprawdy i tuszowanie naruszeń. Zarzuciła, że poprzez realizację połączenia tylko do swojej części nieruchomości współwłaściciele zablokowali jej dostęp do sieci kanalizacyjnej jako drugiego współwłaściciela. Podniosła, że Burmistrz Gminy Niepołomice wykorzystując swoje stanowisko odmawia podłączenia jej części nieruchomości do sieci pozbawiając możliwości zamieszkiwania na jej własności, mimo posiadania warunków technicznych i protokołu podłączenia całej nieruchomości. Wskazała, że cała nieruchomość winna być podłączona do sieci, a dziurawe szambo zlikwidowane.
W piśmie procesowym z 2 lutego 2023 r. pełnomocnik z urzędu M. B. podtrzymał w całości żądania skargi i jednocześnie zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez brak wyjaśnienia na jakiej podstawie zostały wybudowane studzienki nr I i II,
- art. 49b P.b. i art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przez przyjęcie, że ww. studzienki nie stanowią części przyłącza kanalizacyjnego, wobec czego powinny być objęte nakazem rozbiórki.
Postanowieniem z 7 lutego 2023 r., sygn. II SA/Kr 1098/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej "P.p.s.a.", połączył obie sprawy wszczęte ww. odrębnie wniesionymi skargami do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 1092/22, bowiem skargi dotyczyły tej samej zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).
Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie zarządzeniem z 26 stycznia 2023 r. wyznaczył na dzień 7 lutego 2023 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.
Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału WSA w Krakowie z 30 grudnia 2022 r.). Jednak nie uzyskano od wszystkich stron postępowania potwierdzenia posiadania ww. technicznych możliwości.
Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżących, uczestników i skarżonego organu, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargi, odpowiedź na skargi i inne pisma procesowe, które zostały w niniejszej sprawie złożone.
Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W związku z powyższym nie było też podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącej M. B. i jej pełnomocnika z urzędu o odroczenie terminu rozpoznania sprawy celem umożliwienia skarżącej aktywnego uczestnictwa w rozprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, choć nie w uwzględnieniu podniesionych w skargach zarzutów.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wydana na podstawie art. 49b ust. 1 P.b. decyzja MWINB nakazująca:
1) rozbiórkę przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW Ř 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II (studzienka ozn. nr I oraz studzienka ozn. nr II, nie stanowią przyłącza i nie podlegają nakazowi rozbiórki orzeczonej niniejszą decyzją;
2) zabezpieczenie (szczelne zakorkowanie) otworu w studzience oznaczonej nr II powstałego po usunięciu z niej rozbieranego przyłącza (rury PCW Ř 160);
3) zasypanie powstałego w wyniku rozbiórki wykopu.
Zatem poza granicami sprawy są takie okoliczności będące w trakcie postępowania przedmiotem zarzutów i polemik między stronami, jak stan techniczny sieci i przyłącza, a także istniejącego na działce szamba, legalność przyłącza wychodzącego z wewnętrznej instalacji budynku na działce nr [...], ogólnikowo podniesiony interes społeczny czy też skutki środowiskowe takiego lub innego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Większość istotnych elementów stanu faktycznego przedstawia się tak, jak to wskazał organ II instancji.
W niniejszej sprawie istnieje różnica zdań współwłaścicieli nieruchomości w miejscowości S. [...], gm. Niepołomice - działka o nr ewid. gr. [...], co do sposobu odbioru ścieków z przedmiotowej nieruchomości.
Wskutek realizacji inwestycji w postaci budowy kanalizacji części zachodniej Gminy Niepołomice w miejscowości S. (etap III), jeden z kolektorów przebiega po działce nr [...].
Bezsporne w sprawie było, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją były roboty budowlane polegające na budowie części sieci kanalizacyjnej od studzienki ozn. nr I do studzienki ozn. nr II, na nieruchomości w miejscowości S. 358, gm. Niepołomice - działka o nr ewid. gr. [...].
Wobec tak określonego przedmiotu postępowania administracyjnego Sąd objął kontrolą jedynie działanie organów nadzoru budowlanego wobec ww. wskazanego trzymetrowego odcinka rury PCW o średnicy 160 mm.
Z uwagi na stwierdzenie przez Sąd wadliwości decyzji orzekającej rozbiórkę, żądania skarżącej M. B. rozszerzenia zakresu nakazu rozbiórki nie mogły przynieść zamierzonego skutku
Nie było sporne, że kanalizacja sanitarna w miejscowości S. została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję pozwolenia na budowę nr 47 z 14 maja 2002 r. znak: L.Bud 949/2002. W materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB znajduje się kopia projektu budowlanego, z którego jednoznacznie wynika, że projekt ten w wielu wypadkach obejmował przyłącza kanalizacyjne do poszczególnych nieruchomości, jednak nie obejmował konkretnego przebiegu spornego odcinka o długości 3 m pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II na działce nr [...].
Na kanale oznaczonym S "E" (główny kolektor sieci) w części przebiegającej przez działkę nr [...] zlokalizowana jest studzienka oznaczona E5, od której nie biegnie żaden przykanalik, narysowane jest jedynie połączenie, przerywaną linią, od sieci do budynku nr [...].
Zakończona inwestycja "kanalizacja części zachodniej Gminy Niepołomice", zrealizowana na podstawie ww. pozwolenia na budowę z 14 maja 2005 r. nr 7353/47/2002, została przyjęta do użytkowania przez PINB w Wieliczce 17 listopada 2005 r.
Bezsporne było też, co również wynika z dołączonego do akt sprawy wydruku elektronicznej księgi wieczystej, działka nr [...] stanowi współwłasność równych częściach (po połowie) M. B. oraz małżeństwa T. i J. S. (współwłasność małżeńska ustawowa).
Nie było także przedmiotem sporu, że skarżąca M. B. nie wyraża zgody i kategorycznie sprzeciwia się wykonaniu czy legalizacji na działce nr [...] spornego przyłącza, jak i połączonych z nim studzienek.
Należy tu podkreślić, że WSA w Krakowie rozpoznając obecnie po raz kolejny sprawę związaną z częścią sieci kanalizacyjnej położonej na działce nr [...] w S. , związany jest treścią art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dodatkowo, w myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2018 r., sygn. IV SA/Po 348/18 - powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., sygn. I GSK 940/09).
Art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2018 r., sygn. II FSK 353/16).
Biorąc pod uwagę wiążący charakter ww. prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14, a także wcześniejszego wyroku z 1 lutego 2010 r., sygn. II SA/Kr 1472/09 oraz innych powołanych prawomocnych wyroków sądów administracyjnych zapadłych co do okoliczności mających znaczenie w przedmiotowym postępowaniu, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał sformułowane przez sąd wskazania.
Mając powyższe wytyczne na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę Sąd wyjaśnia, że jest związany, na podstawie ww. przepisów, ww. ustaleniami i uwzględnia przedstawione w ww. wyroku stanowisko, w szczególności dotyczące koniecznego zakresu uzupełnienia materiału dowodowego. Zatem zgodnie z ww. wyrokiem WSA, organy były zobowiązane do ustalenia:
1. Co w rzeczywistości zostało wykonane w ramach budowy sieci kanalizacyjnej przez inwestora (Gminę Niepołomice). Zakres wykonanych rzeczywiście w ramach realizacji tej inwestycji robót mógł być bowiem inny, niż określono to w projekcie budowlanym z uwagi na ewentualne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego - istotne albo nieistotne;
2. Czy w ramach realizacji kanalizacji sanitarnej wykonywano również przykanaliki. Jeżeli inwestycję realizowano z takim odstępstwem, niezbędne jest również ustalenie, czy w jej ramach wykonano studzienkę na działce nr [...]. Jeżeli zaś studzienka powstała w ramach tej inwestycji (a zatem wykonała ją Gmina Niepołomice i jest objęta przyjętym zgłoszeniem do użytkowania), to ustalić należało również, która ze studzienek na działce nr [...] została wykonana w ten sposób;
3. W jakim zakresie i kiedy odcinek przewodów kanalizacyjnych wykonany został przez T. i J. S..
Podsumowując WSA nakazał ustalić jaki był zakres realizacji inwestycji, co ona obejmowała i czy sporny przewód kanalizacyjny nie został wykonany w jej ramach, a co za tym idzie – czy nie został objęty przyjęciem dokonanego zgłoszenia inwestycji do użytkowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że organy w niniejszej sprawie prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy sprawy w pełni realizując w tym zakresie wytyczne sformułowane w ww. wyrokach WSA z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14 oraz 1 lutego 2010 r., sygn. II SA/Kr 1472/09.
Przyczyną uchylenia wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji była natomiast wadliwa ocena prawidłowo zebranego materiału dowodowego.
Trzeba jeszcze zaznaczyć, że w różnych postępowaniach pośrednio związanych ze sprawą niniejszą wydano szereg decyzji, postanowień i wyroków sądów administracyjnych, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji obu instancji. Te akty i orzeczenia, które nie mają bezpośredniego wpływu na wynik sprawy niniejszej, Sąd pominął w swoich rozważaniach.
Przechodząc do kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustaleń należy wskazać po pierwsze, że pomimo wcześniejszych wątpliwości, obecnie prawidłowe ustalenia organów nadzoru jednoznacznie dowodzą, że inwestorem spornego odcinka 3 m kanału wraz ze studzienkami po obu jego stronach była Gmina Niepołomice.
Po drugie, organy oceniając zgromadzony materiał dowodowy błędnie uznały, że przedmiotowe roboty budowlane - budowy przyłącza kanalizacyjnego, wykonano w 2004-2005 r. w okresie obowiązywania przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj.: Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.; Dz. U. z 2004 r. nr 93, poz. 888) - bez wymaganego ówczesnym prawem zgłoszenia.
Mianowicie, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, a szczególnie porównanie dokumentacji inwestycji objętej projektem kanalizacji części zachodniej Gminy Niepołomice w miejscowości S., zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z 14 maja 2002 r., L. Bud. 949/2002 z mapą inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i pozostałą dokumentację powykonawczą złożoną po zakończeniu inwestycji i skutkującą potwierdzeniem przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r., zdaniem Sądu należało dojść do wniosku, iż realizację spornego przyłącza należy w realiach niniejszej sprawy uznać za odstępstwo od pierwotnego projektu budowlanego.
Oznacza to, jak wskazał WSA w Krakowie w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 8 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 119/14, zalegalizowanie realizacji przedmiotowej inwestycji, nawet jeśli w jej trakcie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Podkreślić trzeba, że o kwalifikacji spornych robót budowlanych dotyczących trzymetrowego odcinka sieci (funkcjonalnie - części przyłącza), nie może decydować samo oświadczenie projektantów (protokół z 15 czerwca 2011 r.), a rozstrzygająca musi być rzeczywista zawartość projektu budowlanego w porównaniu z przyjętą do użytkowania dokumentacją powykonawczą.
I tak sporny przyłącz niewątpliwie zaznaczony był na projekcie linią przerywaną. Natomiast zgodnie z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą włączoną do zasobu geodezyjnego 22 września 2005 r., przedłożoną wraz z zawiadomieniem o zamiarze przystąpienia do użytkowania, bez wątpienia sporny odcinek kanalizacji sanitarnej o długości 3 m na działce nr [...] zlokalizowany pomiędzy studzienką nr I a studzienką nr II - od kolektora głównego do pierwszej studzienki za kolektorem, został wykonany w toku realizacji inwestycji sieci kanalizacyjnej (akta PINB KI - 1646).
Powyższe potwierdza także schemat układu kanalizacji sanitarnej na działce nr ew. [...] w miejscowości S. [...] gmina Niepołomice (akta PINB KI-1277).
Powyższe konkluzje potwierdził również przedstawiciel inwestora B. I., który oświadczył jednoznacznie, że Gmina była inwestorem sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami, w tym przyłączem pomiędzy studnią nr II na kanale a studnią nr I.
W konsekwencji należało przyjąć, że brak było w realiach niniejszej sprawy podstaw do wdrożenia przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49b P.b., a zatem i wydawania postanowienia z 23 grudnia 2019 r. nr [...] zobowiązującego inwestora m.in. do uzyskania zgody właścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Sąd przy tym wskazuje, że w dotychczas wydanych wyrokach sądy nie przesądziły trybu postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a jedynie wypowiadały się w kwestiach dotyczących okoliczności faktycznych. Tak więc niniejsze rozstrzygnięcie zapadło w zgodzie z wymogami art. 153 P.p.s.a.
Zatem niekwestionowany przez Sąd brak zgody współwłaścicielki nieruchomości M. B. na sporny fragment większej inwestycji nie powinien był przynieść skutku zakwestionowania ostatecznie przyjętej do użytkowania 17 listopada 2005 r. inwestycji, również w części stanowiącej nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, to jest 3 metry odcinka pomiędzy studzienkami nr I i II.
Mimo więc niewątpliwego wpływu takiego rozstrzygnięcia na prawa właścicielskie (współwłasność w połowie) M. B., należy mieć na uwadze skutki ostatecznego przyjęcia do użytkowania w dniu 17 listopada 2005 r. całości inwestycji sieci kanalizacyjnej, obejmującej również łączenie pomiędzy kolektorem głównym E5 a przyłączem prowadzącym z wewnętrznej instalacji w budynku, w którym zamieszkują siostra M. B. - T. S. i J. S. (współwłasność ustawowa małżeńska w połowie).
Ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze normę art. 153 P.p.s.a., organ I instancji winien uwzględnić wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów prawa i wskazania co do dalszego postępowania, w ramach których organ winien zbadać także kwestie zgodności przedmiotu niniejszego postępowania, a to trzymetrowego odcinka sieci (funkcjonalnie - części przyłącza kanalizacyjnego o długości 3,0 m (rura PCW Ř 160) zlokalizowanego pomiędzy studzienką ozn. nr I i nr II), z przepisami technicznobudowlanymi i w przypadku stwierdzenia takiej zgodności - winien rozważyć umorzenie postępowania.
Ze względu na powyższe Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
O kosztach w pkt II sentencji orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. Zasądzone w pkt II sentencji wyroku koszty postępowania to kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą Gminę wpisu od skargi. Skarżąca M. B. została zwolniona od kosztów sądowych.