II SA/Kr 1091/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy, uznając skarżącego za stronę postępowania jedynie z interesem faktycznym, a nie prawnym.
Skarżący S.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy. SKO uznało, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do działki objętej wnioskiem ani do działek sąsiednich, a jego interes jest jedynie faktyczny. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę i potwierdzając, że brak interesu prawnego uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie odwołania.
Sprawa dotyczyła skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Wojnicza) wydał decyzję o warunkach zabudowy na wniosek A.P. dla działki nr [...] w miejscowości B. Skarżący S.S. złożył odwołanie, jednak SKO zwróciło się do niego o wykazanie interesu prawnego, ponieważ nie wynikało z rejestru gruntów, aby posiadał tytuł prawny do działki objętej wnioskiem lub działek sąsiednich. Po analizie wyjaśnień organu pierwszej instancji oraz pisma skarżącego, w którym wskazywał na toczące się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...] oraz swoje władanie działką nr [...], SKO postanowiło umorzyć postępowanie odwoławcze, uznając, że S.S. nie posiada statusu strony w postępowaniu, gdyż jego interes prawny nie jest oparty na przepisach prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy są przede wszystkim właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, a także właściciele dalszych nieruchomości, jeśli inwestycja może wywołać uciążliwe skutki. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał takiego interesu prawnego. Nie jest właścicielem działki inwestycyjnej (nr [...]), a jedynie posiada tytuł do działki nr [...], która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, a sprawa o zasiedzenie tej działki jest w toku. Ponadto, nie posiada tytułu prawnego do działki nr [...], która graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, a jedynie władanie przekazane przez Z.R., co nie stanowi interesu prawnego. Sąd uznał, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny, który nie daje mu uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, a umorzenie postępowania odwoławczego było uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może być uznana za stronę postępowania, ponieważ interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego, a interes faktyczny nie daje uprawnień strony.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że interes prawny wymaga istnienia uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. Posiadanie nieruchomości lub toczące się postępowanie o zasiedzenie, bez prawomocnego orzeczenia sądu potwierdzającego nabycie własności, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania kogoś za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
u.p.z.p. art. 63 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tę zamieszcza się w decyzji.
k.c. art. 172 § 1
Kodeks cywilny
Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje po upływie wymaganego przez prawo okresu posiadania samoistnego.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadaczem rzeczy jest zarówno posiadacz samoistny, jak i zależny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ponieważ nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem ani do nieruchomości sąsiednich, a jego władanie nieruchomością nie wynika z prawa rzeczowego. Postępowanie o zasiedzenie, które jest w toku, nie stanowi podstawy do uznania skarżącego za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przed prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Organ naruszył przepisy postępowania (art. 6, 7, 11, 77, 80, 107 k.p.a.) poprzez brak wnikliwego rozważenia sprawy i pominięcie okoliczności podniesionych w odwołaniu. Organ błędnie zinterpretował art. 28 k.p.a., uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania. Budowa czterech budynków mieszkalnych może oddziaływać na nieruchomość skarżącego, nawet jeśli nie graniczy ona bezpośrednio z działką inwestycyjną.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny winien być oparty na przepisach prawa materialnego. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny. Posiadanie zaś to nie prawo, a stan faktyczny. Postanowienie sądu stwierdzające nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny, to bez tego orzeczenia nie można mówić i nie można uważać za właściciela osobę, która jedynie powołuje się na przesłanki zasiedzenia.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący
Piotr Fronc
sprawozdawca
Paweł Darmoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, znaczenie interesu prawnego w kontekście posiadania i toczącego się postępowania o zasiedzenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości i próby wykazania interesu prawnego poprzez posiadanie lub postępowanie o zasiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w prawie administracyjnym - ustalenia kręgu stron postępowania i definicji interesu prawnego. Jest to istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Kiedy posiadanie nieruchomości nie wystarczy, by być stroną w postępowaniu o warunki zabudowy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1091/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-11-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa Paweł Darmoń /przewodniczący/ Piotr Fronc /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II OSK 810/23 - Wyrok NSA z 2024-05-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 18 lipca 2022 r. znak SKO.ZP/415/263/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 16 maja 2022r., znak: GPN.6730.88.2021 Burmistrz Wojnicza ustalił na wniosek A. P. warunki zabudowy dla inwestycji określonej jako: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących na działce nr [...] w miejscowości B. Od powyższej decyzji, w ustawo zakreślonym terminie, odwołanie złożył S. S.. Ponieważ z załączonej w poczet materiału dowodowego sprawy uproszczonej informacji z rejestru gruntów nie wynikało, aby odwołujący posiadał tytuł prawny do działki objętej wnioskiem, bądź działek sąsiednich, czy też był spadkobiercą ujawnionych w rejestrze gruntów zmarłych właścicieli nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022r. zwróciło się do S. S. o przesłanie dowodów na okoliczność, iż jest właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym objętej wnioskiem działki nr [...] w B. , na której zlokalizowane mają zostać objęte wnioskiem budynki mieszkalne, właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym działek sąsiednich, albo do wykazania w inny sposób interesu prawnego uzasadniającego udział w prowadzonym postępowaniu - w terminie 7 dni - pod rygorem umorzenia postępowania odwoławczego, oraz zwróciło się do Burmistrza Wojnicza o wyjaśnienie na jakiej podstawie uznał, iż S. S. przysługuje tytuł prawny do działki nr [...] w B. , co do której z załączonej do akt sprawy informacji z rejestru gruntów nie wynika, aby w/w posiadał tytuł prawny do tej nieruchomości (brak również informacji aby był spadkobiercą ujawnionych w rejestrze gruntów zmarłych osób). Odpowiadając na powyższe wezwanie organ I instancji w piśmie opatrzonym datą 6 lipca 2022r. wyjaśnił: "(...) w trakcie ustalania kręgu stron postępowania i ich danych adresowych, na podstawie danych z ewidencji podatkowej tut. Urzędu stwierdzono, iż ujawnione w rejestrze gruntów p. M. W. (właściciel dz. nr [...] w m. B. gm. W. ) oraz p. Z. R. (władający ww. działką) nie żyją, a podatnikiem za grunty pozostawione w masie spadkowej po ww. zmarłych jest p. S. S., zam[...] Powyższe informacje stanowiły podstawę do uznania p. S. S. jako rzeczywistego użytkownika działki nr [...] w m. B. i włączenia go do kręgu stron przedmiotowego postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W trakcie weryfikowania przedstawionych powyżej informacji, po otrzymaniu przywołanego na wstępie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, ustalono, iż zarówno p.M. W. (zgodnie z danymi ewidencji podatkowej córka M. i A., zam. [...]), jak i p. Z. R. żyją, natomiast p. S. S. będący rzeczywistym użytkownikiem dz. nr [...] w m. B. , ujawniony został jako podatnik na podstawie oświadczenia złożonego przez p. Z. R.". W dniu 13 lipca 2022r. wpłynęło również pismo S. S. opatrzone datą 6 lipca 2022r. w którym stwierdził: "Aktualnie przed Sądem Rejonowym w Tarnowie pod sygn. akt l Ns 170/22, toczy się sprawa o zasiedzenie przeze mnie działki nr [...] położonej w B. , która jest przedmiotem niniejszego postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Od 1983 roku jestem posiadaczem samoistnym tej nieruchomości. Wniosłem do sądu o stwierdzenie, że działkę nabyłem przez zasiedzenie w dniu 31.12.2013 roku. Jeśli mój wniosek zostanie przez sąd rozpatrzony pozytywnie, to stanę się oficjalnie właścicielem tej nieruchomości. W załączeniu przesyłam pismo z Sądu na potwierdzenie tego, że toczy się postępowanie o zasiedzenie. Ponadto chcę wskazać, że zamieszkuję pod adresem [...] a działka nr [...] stanowi moją własność i znajduje się naprzeciwko działki nr [...]. W załączeniu przesyłam wydruk z geoportal.gov.pl, gdzie widać usytuowanie nieruchomości. Jeśli chodzi natomiast o działkę nr [...] w B. , to władam tą działką, władanie zostało mi przekazane przez Z. R.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie przy tak ustalonym stanie faktycznym na skutek odwołania wniesionego przez p. S. S. od decyzji organu I instancji decyzją z dnia 18 lipca 2022r. znak SKO.ZP/415/263/2022 umorzyło postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż skarżący nie posiada statusu strony w niniejszym postępowaniu. Stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z cytowanego wyżej przepisu wynika, że interes prawny winien być oparty na przepisach prawa materialnego. Tym samym w postępowaniu administracyjnym nie uwzględnia się osób na prawach strony w myśl art. 28 Kpa, które co prawda twierdzą, że postępowanie dotyczy ich interesu prawnego, pomimo tego, że faktycznie postępowanie to nie wpływa na ich prawa ani obowiązki wypływające z norm prawa materialnego. Według poglądu doktryny prawa "stroną w rozumieniu art. 28 będzie osoba fizyczna lub prawna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, publ. Wydawnictwo C.H. BECK, wyd. 2, str. 236). Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku podmiotowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym ( Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze PWN Warszawa 1999 r. str. 127 i nast. ). Mając na uwadze przywołane wyżej poglądy orzecznictwa i doktryny organ stwierdził, że skarżący nie może być w niniejszym postępowaniu uznany za stronę, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby nieruchomość stanowiąca jego własność (będąca w użytkowaniu wieczystym), znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu nieruchomości objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. W sytuacji zatem, w której odwołującemu S. S. nie przysługuje prawo własności ani też prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy (działki nr [...], której właścicielem jest A. P.), ani też do nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką nr [...] (w tym działki nr [...], co do której Burmistrz Wojnicza na etapie postępowania pierwszo-instancyjnego błędnie uznał, że S. S. przysługuje do tej działki tytuł prawny), nie może być on uznany stronę postępowania. Tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości nie można wywieść z faktu, że przed Sądem Rejonowym w Tarnowie toczy się postępowanie w przedmiocie zasiedzenia objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działki (nr [...]). Sama zaś okoliczność prowadzenia takiego postępowania potwierdza jedynie, że skoro skarżacy wystąpił z wnioskiem o zasiedzenie działki nr [...], to nie przysługiwał mu do niej tytuł własności. Oczywistym bowiem jest, że z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości występuje jej posiadacz (art. 172 § 1 k.c.). W konsekwencji organ uznał, iż S. S. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech domów jednorodzinnych na objętej wnioskiem A. P. działce nr [...] nie wywołuje uciążliwych skutków dla skarżącego jako właściciela działki nr [...] w B. tj. nieruchomości położnej po drugiej stronie drogi gminnej (dz. nr [...]) w stosunku do terenu objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi żadnej zmiany, a więc i ograniczeń, w sferze praw rzeczowych zarówno właściciela nieruchomości, dla której ustalono warunki zabudowy, jak i dla właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz osób, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe. Ograniczenie tych praw może nastąpić dopiero w fazie realizacji inwestycji, w związku z wydaniem pozwolenia na budowę, które następuje w odrębnym postępowaniu od tego prowadzonego w sprawie warunków zabudowy (wyrok NSA z dnia 24 maja 2022r., II OSK 1186/19). Z treści art. art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika zresztą wprost, iż "decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji". W takim zaś przypadku organ stwierdził, iż odwołanie wniesione przez S. S. nie mogło zostać rozpatrzone merytorycznie. Odwołujący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny. Interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie braku przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym powoduje, że postępowanie takie należy umorzyć, jako bezprzedmiotowe (art. 105§1 Kpa), co znalazło odzwierciedlenie w decyzji Kolegium z dnia 18 lipca 2022r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Z powyższą decyzją organu nie zgodził się S. S., który pismem z dnia 16 sierpnia 2022r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 77 par. 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 107 par. 3 kpa poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego rozważenia sprawy oraz pominięcie okoliczności podniesionych w odwołaniu z dnia 30 maja 2022 roku od decyzji Burmistrza Wojnicza o warunkach zabudowy z dnia 16 maja 2022 roku, znak: GPN.6730.88.2021. Zarzucił również naruszenie art. 28 kpa poprzez złą interpretację tego przepisu i uznanie, że nie jest stroną postępowania, czego konsekwencją było umorzenie postępowania odwoławczego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając skargę podniósł, iż organ w ogóle nie odniósł się w sposób merytoryczny do kwestii podniesionych w odwołaniu, choć jego zadaniem było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Zamiast tego w ramach zaskarżonej decyzji uznano, że skarżący nie jest stroną w przedmiotowej sprawie i umorzono postępowanie odwoławcze. Art. 28 kpa zawiera pojęcie strony postępowania administracyjnego, tj.; stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny bądź obowiązek są określane przez normę prawa materialnego będącą normą prawa powszechnie obowiązującego, przy czym nie ma znaczenia do jakiej gałęzi prawa norma prawa należy. Co za tym idzie interes prawny może być wyniesiony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego. Przyjmuje się nawet, że do wykazania posiadania interesu prawnego wystarczające jest wskazanie normy prawa, która czyniłaby wadliwą decyzję organu administracji . SKO w Tarnowie uznało, że skarżący nie może być stroną tego postępowania, bo nieruchomość, która jest własnością skarżącego, tj. działka nr [...], położona w Ł. nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem, z kolei co do działki nr [...] graniczącej z przedmiotową nieruchomością oraz samej działki nr [...] organ uznał, że nie przysługuje skarżącemu do żadnej z nich tytuł prawny (własność lub użytkowanie wieczyste), a posiadanie samoistne działki nr [...] i sprawa o jej zasiedzenie zawisła przed Sądem Rejonowym w Tarnowie nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy i potwierdzają brak tytułu własności skarżącego . Skarżący wskazał, iż zamieszkuje pod adresem [...] [...], a działka nr [...] stanowi jego własność i znajduje się naprzeciwko działki nr [...]. Pomiędzy działką, której dotyczy sprawa, a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] przebiega droga gminna - działka nr [...]. Jednak o interesie prawnym w tym wypadku przesądza zasięg oddziaływania inwestycji, a organ w ogóle nie ustalił, czy budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] oddziałuje na nieruchomość skarżącego, a jeśli tak, to nie określił też jaką to oddziaływanie charakteryzuje się uciążliwością. Część uprawna działki nr [...] w B. o powierzchni 0,63 ha to około 0,35 ha. Pozostała powierzchnia stanowi las, a posadowiony tam drzewostan znajduje się w normach nie do wycięcia. Teren ten był od wielu lat zalesiany, m.in. lipą i sosną. Gdyby SKO w Tarnowie pochyliło się nad tymi kwestiami, to z pewnością uchyliłoby decyzję o warunkach zabudowy i oddaliło wniosek wnioskodawczym o wydanie takiej decyzji. Nie jest możliwe, aby przedmiotowa inwestycja "zmieściła się" na działce nr [...]. Sądy w swoich wyrokach wskazywały, że stronami postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 roku, sygn. II OSK 2105/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 roku, sygn. II OSK 195/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 roku, sygn. OSK 394/04). SKO w Tarnowie całkowicie wykluczyło skarżącego jako stronę w niniejszej sprawie, choć włada on działką nr [...] położoną w B. , która graniczy bezpośrednio z przedmiotową nieruchomością. Nie zostało w ogóle zbadane przez organ, czy zamierzenie inwestycyjne określone w decyzji o warunkach zabudowy może mieć wpływ na uprawnienia skarżącego związane z korzystaniem z nieruchomości nr [...]. Dowolna ocena stanu faktycznego przez organ spowodowała wykluczenie skarżącego z grona stron postępowania jako podmiotu, który nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Przecież władanie zostało przekazane przez Z. R., na co potwierdza stosowane oświadczenie. Sądy wskazywały w orzeczeniach, że ze względu na okoliczności, za stronę może być uznana osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości. Aktualnie przed Sądem Rejonowym w Tarnowie pod sygn. akt I Ns 170/22, toczy się sprawa o zasiedzenie przez skarżącego działki nr [...] położonej w B. , która jest przedmiotem niniejszego postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Od 1983 roku skarżący jest posiadaczem samoistnym tej nieruchomości i zdaniem skarżącego w dniu 31 grudnia 2013 roku nabył jej własność przez zasiedzenie. Jeśli wniosek o zasiedzenie zostanie przez sąd rozpatrzony pozytywnie, to stanie się on oficjalnie właścicielem tej nieruchomości. Nie ma racji organ wskazując, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia potwierdzający posiadanie (a nie własność według organu) wyklucza skarżącego z kręgu stron w tej sprawie. Takie działanie SKO w Tarnowie powoduje pozbawienie skarżącego ochrony prawnej. W przypadku zasiedzenia postanowienie sądu ma przecież charakter deklaratoryjny, co oznacza, że poświadcza nabycie nieruchomości od dnia upływu terminu zasiedzenia i ma na celu potwierdzenie stanu prawnego, który już zaistniał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 roku, sygn. II OSK 878/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. II SA/Łd 61/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2006 roku, sygn. IV SA/Wa 916/06). Powyższe argumenty czynią skargę konieczną i uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz 3 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących na działce nr [...] w miejscowości B. i w konsekwencji czy może on skutecznie wnieść w tej sprawie odwołanie w administracyjnym toku instancji. Ustalenie kręgu stron postępowania w niniejszej sprawie winno nastąpić zgodnie z art. 28 k.p.a., stanowiącym, iż stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślić przy tym należy, iż pojęcie interesu prawnego zakłada istnienie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Interesem prawnym jest interes chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego, wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego strona występuje z żądaniem podjęcia czynności przez organ administracji. Istotą interesu prawnego jest zatem jego związek z normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, którym określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany, nie może jednak zarzucić naruszenia prawa powszechnie obowiązującego. Dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest zatem wskazanie normy prawnej z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie. Ustalenie, iż inne podmioty zostały bezzasadnie pominięte w postępowaniu, wymaga wykazania po stronie tych osób takiego interesu. Właściciele tych nieruchomości mogą być stroną postępowania o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli planowana inwestycja wpłynąć może na sposób korzystania z ich nieruchomości. Jak słusznie wskazał organ w swojej decyzji w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, stronami postępowania są właściciele oraz użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (tak: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt: VI SA 13/95 - publ. ONSA 1995/4/154, w której Sąd wskazał, że "stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek"). Tak samo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 5 sędziów z dnia 04 grudnia 1995 r. sygn. akt: VI SA 20/95, publ. ONSA 1996/2/54. Z kolei w wyroku z dnia 19 grudnia 2005 sygn. akt: II SA/Bk 901/2005 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził: "Do kręgu stron postępowań o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należą poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem danej decyzji (tj. wnioskodawcą, inwestorem) właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości wchodzących do obszaru, na którym realizowana jest inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych w najbliższym otoczeniu realizowanej inwestycji, tj. bezpośrednich jej sąsiadów, natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych tylko wtedy, o ile zamierzona inwestycja dotyczyła ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki" (publ. Lex Polonica 1247809). Wynikają zatem z powyższego trzy wnioski. Po pierwsze stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy są osoby lub inne podmioty, które dysponują tytułem prawnym do określonej nieruchomości ( przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści). Po drugie co do zasady stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy są bezpośredni sąsiedzi realizowanej inwestycji. Po trzecie w przypadkach, gdy planowana inwestycja będzie lub może wywoływać uciążliwe skutki dla nieruchomości dalej położonych niż w bezpośrednim sąsiedztwie – to właścicielom /użytkownikom wieczystym tych gruntów również przysługiwać będzie przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja ( jak wynika z treści samej decyzji z dnia 16.05.2022r. k. 40-45 akt administracyjnych) polegać ma na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących na działce nr [...] w miejscowości B. . Budynki te nie mogą przekraczać wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej do kalenicy powyżej 9,5 m, zaś szerokość elewacji frontowej nie może przekroczyć 14 m. Projektowana inwestycja nie może utrudniać dostępu do drogi publicznej właścicielom sąsiednich działek, pozbawić ich możliwości korzystania z mediów, powodować uciążliwości spowodowanych przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby. Przy takiej charakterystyce inwestycji wynika jednoznacznie, iż nie powinna ona oddziałowywać właściwie poza teren samej inwestycji, co oznacza, że stronami postępowania w tej sprawie winni być właściciele (użytkownicy wieczyści) terenu objętego inwestycją, oraz działek bezpośrednio z nią sąsiadujących. Tymczasem skarżący nie jest właścicielem nieruchomości objętej inwestycją, ani też nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością objętą inwestycją. Skarżący S. S. legitymuje się tytułem własności jedynie do działki nr [...] , która od działki inwestycyjnej (nr [...]) oddzielona jest działką nr [...] ( działka drogowa) – zatem nie graniczy z nią bezpośrednio. Skarżący akcentuje, iż stara się o zasiedzenie działki nr [...], czyli działki inwestycyjnej i z tego faktu wywodzi swój interes prawny. Jakkolwiek nabycie prawa własności w nieruchomości w drodze zasiedzenia następuje z mocy samego prawa po spełnieniu wszystkich przesłanek zasiedzenia ( art. 172 i nast. k.c.), to jednak skutecznie powoływać się można na swój tytuł prawa własności wywodzony z zasiedzenia dopiero z chwilą , gdy zainteresowany uzyska prawomocne postanowienie sądu cywilnego potwierdzający ten fakt, co następuje po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania sądowego. Jakkolwiek postanowienie sądu stwierdzające nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny, to bez tego orzeczenia nie można mówić i nie można uważać za właściciela osobę, która jedynie powołuje się na przesłanki zasiedzenia. Wskazać też należy, iż samo wszczęcie postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia nie determinuje wyniku tego postępowania. Dopiero wykazanie i udowodnienie spełnienia wszystkich przesłanek zasiedzenia prowadzić może do skutecznego nabycia prawa własności w tym trybie. W przedmiotowej zatem sytuacji, skoro postępowanie o zasiedzenie dopiero się toczy, to nie można mówić o tym, że skarżący posiada tytuł prawny do działki inwestycyjnej ( nr [...]), a jedynie co najwyżej legitymuje się posiadaniem tej nieruchomości. Posiadanie zaś to nie prawo, a stan faktyczny ( art. 336 k.c.). Wobec powyższego sam fakt posiadania danej nieruchomości jest nie wystarczający by można było skutecznie wywodzić z niego interes prawny uzasadniający ubieganie się o status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W przedmiocie zaś działki nr [...] ( graniczącej bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]) wskazać należy iż skarżący również nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z danych ewidencyjnych jako właściciel tej nieruchomości ujawniona jest M. W., zaś jako władającą ujawniono Z. R.. Skarżący jest faktycznym użytkownikiem tej nieruchomości, przy czym swoje uprawnienia do przedmiotowej nieruchomości wywodzi z oświadczenia Z. R. z dnia 21.12.2014r.( k. 13 akt administracyjnych odwoławczych). Skoro Z. R. jest jedynie władającą przedmiotową nieruchomością to nie mogła ona przenieść na S. S. więcej uprawnień niż sama posiada. W efekcie oświadczenie z dnia 21.12.2014r. ocenić należy w ten sposób, iż Z. R. przenosi na S. S. swoje władanie, czyli co najwyżej swoje posiadanie przedmiotowej nieruchomości ( co zresztą wprost wynika z treści w/w oświadczenia "jestem w posiadaniu jako władająca" - k. 13 akt admininistracyjnych). W efekcie S. S. na podstawie powyższego oświadczenia w zamian za opłacanie podatku od nieruchomości uzyskał samo posiadanie tej nieruchomości, które to posiadanie jak już wyżej powiedziano jest jedynie stanem faktycznym a nie prawem, a zatem nie może implikować po stronie skarżącego interesu prawnego, który wywodzić można skutecznie jedynie z tytułu prawnego do nieruchomości. Przekazanie działki nr [...] na mocy w/w oświadczenia nie spowodowało powstania po stronie skarżącego prawa użytkowania tej nieruchomości w rozumieniu art.252 i nast. kc, a jedynie możliwość faktycznego jej używania (użytkowania), albowiem prawo użytkowania może ustanowić właściciel nieruchomości – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wynika więc z powyższego, że skarżącemu w niniejszym postępowaniu nie przysługuje status strony. W takim zaś przypadku słusznie organ stwierdził, iż odwołanie wniesione przez S. S. nie mogło zostać rozpatrzone merytorycznie. Odwołujący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny w niniejszej sprawie. Interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym i nie może spowodować skutecznego uruchomienia badania spawy w administracyjnym toku instancji. Ustalenie braku przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym powoduje, że postępowanie takie należy umorzyć, jako bezprzedmiotowe (art. 105§1 Kpa), co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu z dnia 18 lipca 2022r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wobec tych okoliczności Sąd oddalił skargę mając na względzie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 28 kpa oraz art. 105 § 1 kpa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI