II SA/Kr 1088/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-01-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneremontprzebudowarozbudowanadzór budowlanysamowola budowlanapostępowanie naprawczezgłoszenie robótpozwolenie na budowębudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych, uznając wymianę krokwi w budynku gospodarczym za remont, a nie przebudowę lub rozbudowę.

Skarga została wniesiona na decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucał, że prace te stanowiły przebudowę lub rozbudowę, a nie remont, co wymagałoby pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko organu odwoławczego, uznał wymianę krokwi za remont, który wymagał jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że nie doszło do zmiany parametrów technicznych budynku i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi P. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia na D. B. obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że wykonane prace polegające na wymianie krokwi dachowych i pokrycia dachowego stanowiły przebudowę lub rozbudowę, a nie remont, co wymagałoby pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na zebranym materiale dowodowym, w tym ekspertyzie technicznej, uznały te prace za remont, który wymagał jedynie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, podzielił stanowisko organów. Sąd stwierdził, że wymiana krokwi na istniejących murłatach i płatwiach, przy braku zmiany konstrukcji dachu, kąta nachylenia czy podniesienia ścian, mieści się w definicji remontu. Sąd podkreślił, że nie doszło do zmiany parametrów technicznych budynku, takich jak kubatura czy powierzchnia zabudowy, co wyklucza kwalifikację prac jako przebudowy lub rozbudowy. W związku z tym, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.) i orzekły o braku podstaw do nałożenia dodatkowych obowiązków. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wymiana krokwi w budynku gospodarczym, stanowiąca odtworzenie stanu pierwotnego elementów konstrukcyjnych dachu i niepowodująca zmiany parametrów technicznych obiektu, jest remontem wymagającym zgłoszenia, a nie przebudową lub rozbudową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy doszło do zmiany parametrów technicznych obiektu. Wymiana krokwi na istniejących murłatach i płatwiach, bez zmiany konstrukcji dachu, kąta nachylenia czy podniesienia ścian, nie zmienia parametrów technicznych budynku, co pozwala zakwalifikować te prace jako remont.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

P.b. art. 3 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja robót budowlanych.

P.b. art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

P.b. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja remontu.

P.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę (remont, przebudowa).

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Remont obiektu budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę.

P.b. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zgłoszenie robót budowlanych.

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Samowola budowlana - roboty budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.

P.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Decyzje organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym.

P.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązek doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady wyjaśniania stanu faktycznego i pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady całościowego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość umorzenia postępowania w przypadku bezprzedmiotowości.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania decyzji I instancji w mocy przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa.

P.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymiana krokwi w budynku gospodarczym, wraz z wymianą pokrycia dachowego, stanowi remont, a nie przebudowę lub rozbudowę. Nie doszło do zmiany parametrów technicznych budynku, co wyklucza kwalifikację prac jako przebudowy lub rozbudowy. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.). Wykonane roboty budowlane były zgodne z prawem i zasadami wiedzy technicznej.

Odrzucone argumenty

Prace polegające na wymianie krokwi i pokrycia dachowego stanowiły przebudowę lub rozbudowę budynku. Doszło do zmiany parametrów technicznych budynku (kubatura, kąt nachylenia dachu, wykonanie okapów). Organy nadzoru budowlanego powinny zastosować procedurę legalizacyjną z art. 48 P.b. zamiast postępowania naprawczego z art. 50-51 P.b. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji nie doszło do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego przedmiotowego budynku gospodarczego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora przedmiotowego remontu budynku gospodarczego [...] dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem sądownictwo administracyjne wielokrotnie wskazywało, iż zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego

Skład orzekający

Magda Froncisz

sprawozdawca

Paweł Darmoń

przewodniczący

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna robót budowlanych jako remont, przebudowa lub rozbudowa, zwłaszcza w kontekście wymiany elementów konstrukcyjnych dachu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w danym czasie. Może być mniej relewantne po zmianach legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między remontem a przebudową/rozbudową w kontekście Prawa budowlanego, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i wykonawców robót budowlanych.

Remont dachu czy przebudowa? Kiedy wymiana krokwi wymaga pozwolenia na budowę?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1088/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1062/22 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 7 , art 77 , art 80 , art 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 3 pkt 7 -8 , art 28 -30 , art 48 , art 50 - 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. S. decyzją z 7 listopada 2019 r., nr [...], w sprawie realizacji remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S., postanowił nie nakładać na D. B. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z wykonaniem remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie ww. działki nr [...] - do stanu zgodnego z prawem.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej "P.b.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inspektorat prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wykonania remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...]. W toku postępowania wykorzystano materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania kontrolnego znak: [...]
W dniu 30 września 2019 r. przeprowadzono kontrolę na terenie nieruchomości przy ul. [...], w trakcie której stwierdzono m.in., że na działce nr [...] zlokalizowany jest parterowy murowany budynek gospodarczy z dachem częściowo jednospadowym i częściowo dwuspadowym krytym blachą trapezową z nieużytkowanym strychem. Strop nad parterem budynku żelbetowy. W dniu kontroli nie stwierdzono prowadzenia w przedmiotowym budynku żadnych robót budowlanych.
Zgodnie z oświadczeniem D. B. roboty budowlano-remontowe polegające na wymianie pokrycia dachowego z eternitu falistego na blachę trapezową zostały wykonane początkiem września br. Podczas wymiany pokrycia dachowego okazało się, że krokwie są mocno zużyte i konieczna jest ich wymiana. W związku z tym zamontowano nowe krokwie na istniejących murłatach i płatwi pośredniej. Inwestorem wykonanych robót była D. B., która zamiar usunięcia pokrycia z eternitu falistego zgłosiła do Wydziału Środowiska Urzędu Miasta N. S. (wniosek z 14 sierpnia 2019 r.), natomiast nie zgłaszała zamiaru wymiany krokwi do organu administracji architektoniczno-budowlanej ani też nie uzyskiwała pozwolenia na budowę.
Analizując ustalenia dokonane w protokole kontroli oraz zdjęcia stanowiące załącznik do protokołu kontroli z 30 września 2019 r. na nieruchomości przy ul. [...] organ zauważył, że w trakcie wymiany pokrycia dachowego wymieniono część elementów konstrukcji więźby dachowej - wymieniono krokwie. Na zdjęciach stanowiących załącznik do protokołu kontroli uwidocznione są "stare" elementy więźby dachowej, a to: płatew pośrednia, belka podwalinowa, miecze, murłata i słup, jak również ściana kolankowa i ściana szczytowa. Z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania kontrolnego nie wynika, aby podczas wykonywania prac zmianie uległa konstrukcja dachu, czy też kąt nachylenia dachu, nie doszło także do podniesienia ścian.
Biorąc pod uwagę powyższe, postanowieniem nr [...] z 11 października 2019 r. znak: [...] organ I instancji nakazał inwestorce dostarczyć do organu ekspertyzę techniczną dotyczącą więźby dachowej budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...].
W dniu 23 października 2019 r. wpłynęła do organu żądana ekspertyza techniczna sporządzona przez techn. bud. R. L. posiadającego uprawnienia budowlane Nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Analizując stan faktyczny i prawny organ I instancji stwierdził, że przedmiotem postępowania były roboty budowlane związane z wykonaniem remontu elementów konstrukcyjnych ww. budynku gospodarczego. Ustalono, że zostały wykonane bez pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej lub zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Organ przywołał treść art. 3 pkt 7 i pkt 8 P.b. Analizując zakres i charakter wykonanych robót budowlanych stwierdził, że wykonanie wymiany zużytych elementów więźby dachowej, w tym przypadku krokwi, należy zakwalifikować jako remont elementów konstrukcyjnych budynku w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b.
Przywołując wyrok WSA w Gliwicach z 22 października 2010 r., sygn. II SA/GI 675/10 organ wskazał, że wymiana elementów więźby dachowej, jakkolwiek tego rodzaju roboty budowlane nie zostały expressis verbis wymienione w treści zgłoszenia, to jest oczywistym, że przy okazji wymiany pokrycia dachu mogło się okazać, że istnieje również obiektywna konieczność wymiany tych elementów. Ich wymiana mieści się w pojęciu remontu (art. 3 pkt 8 P.b.), a do jej wykonania wymagane jest zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b).
Stosownie do art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Roboty budowlane polegające na remoncie elementów konstrukcyjnych budynków (w tym przypadku elementów konstrukcyjnych więźby dachowej), których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2a lit. b P.b., wymagają uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż D. B. nie dokonała stosownego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych, zatem zaszły przesłanki do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 P.b. Tryb ten dotyczy tylko robót budowlanych innych niż określone w art. 48 i art. 49b P.b. Ustalono również, że roboty budowlane zostały faktycznie zakończone.
Ze sporządzonej przez tech. bud. R. L. ekspertyzy technicznej więźby dachowej budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [...] wynika, że cyt.:
"1. Stwierdzam, że wszystkie elementy konstrukcyjne więźby dachowej nie wykazują odchyleń od pionu, poziomu, nie posiadają pęknięć, ani ugięć, ich stan techniczny jest dobry i obiekt może być użytkowany w sposób dotychczasowy.
2. Użytkowanie obiektu nie spowoduje niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia i mienia ludzi".
Dalej organ przywołał treść art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 P.b. i stwierdził, że biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy P.b. oraz na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z wykonaniem remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] - do stanu zgodnego z prawem.
P. J. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że "urząd w powyższej sprawie od samego początku uznał, iż jest to remont połaci dachowych z jednoczesną wymianą elementów konstrukcyjnych. Jako, że powyższe czynności wymagają zgłoszenia mamy do czynienia z inną procedura naprawczą. Ja, zarówno w moich pismach do Urzędu oraz w rozmowie z pracownikiem prowadzącym sprawę starałem się udowodnić tezę, iż mamy do czynienia z przebudową dachu (...), gdy zmieniają się między innymi jego parametry techniczne. Na poniżej załączonych zdjęciach wyraźnie widać gdzie kończyły się stare krokwy, że mamy do czynienia w części z dachem prowizorycznym (okrągła krokwa, okrągłe łaty) (...). Dach został przedłużony, tak więc zmieniła się jego długość, a co za tym idzie jeden z parametrów technicznych (większa powierzchnia dachu). (...) Obowiązkiem pracowników będących na kontroli było zadbanie o zdjęcia wszystkich elementów (w tym starych krokwi). (...) Pragnę jednocześnie nadmienić, że właścicielka nie posiada dojazdu do nieruchomości w rozumieniu obowiązującego prawa, dlatego też nie może wystąpić o pozwolenie na budowę i jest wielce prawdopodobne, iż postępując w ten sposób zalegalizowała prace, na które nie dostałaby pozwolenia z Wydziału Architektury".
W piśmie z 12 maja 2020 r. zatytułowanym "wniosek o unieważnienie decyzji wydanej z naruszeniem prawa" skarżący podniósł dodatkowo, że "na zdjęciach (załączniki) wyraźnie widać, że stare krokwie przycięte leżały na płycie budynku, nie wychodziły poza obrys budynku, zaś nowy dach posiada wysunięte krokwie ok. 0.70 m (zostały wykonane dodatkowo okapy), zmienił się kąt nachylenia oraz parametry dachu, został przedłużony. Urząd powyższe prace uznał za remont na zgłoszenie, a nie przebudowę dachu z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę przez co nie dostosował się do przepisów prawa (art. 7 oraz 77 K.p.a.). Cechą charakterystyczną remontu jest odtworzenie stanu pierwotnego, stąd nie mogą być uznane za remont roboty budowlane w wyniku których powstają nowe elementy". Skarżący zarzucił oparcie decyzji o nieprawdziwy stan faktyczny, co jego zdaniem stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 28 lipca 2021 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., utrzymał decyzję I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że 30 września 2019 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...], podczas których ustalono, iż.: "nieruchomość przy ul. [...] w N. S. składa się z dwóch działek nr [...] i [...] w obr[...] i zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, budynkiem garażowo-gospodarczym oraz drewnianym obiektem - kurnikiem (...). Budynek garażowo-gospodarczy usytuowany jest na działce nr [...] w obr. [...]. Jest to obiekt parterowy, murowany z dachem częściowo jednospadowym i częściowo dwuspadowym, strych budynku nieużytkowy. Strop nad parterem budynku żelbetowy, dach o konstrukcji drewnianej kryty blachą trapezową. W dniu kontroli nie stwierdzono, aby w budynku garażowo-gospodarczym prowadzone były jakiekolwiek roboty budowlane. D. B. oświadcza, że początkiem miesiąca września 2019 r. przeprowadziła roboty budowlano-remontowe w budynku garażowo-gospodarczym polegające na wymianie pokrycia dachowego z eternitu falistego na blachę trapezową. Podczas wymiany pokrycia okazało się, że krokwie są mocno zużyte i konieczna jest ich wymiana na nowe. W związku z tym zamontowano nowe krokwie na istniejących murłatach oraz na istniejącej płatwi pośredniej. P. D. B. oświadcza, że zamiar usunięcia pokrycia z eternitu falistego zgłaszała pisemnie do Wydziału Środowiska Urzędu Miasta - N. S. - data wpływu 14.08.2019 r., zamiaru wymiany krokwi nie zgłaszała do organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie uzyskiwała decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zgłaszała zamiaru wymiany pokryci dachowego do organu administracji archiektoniczno-budowlanej oraz do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. (...) Inwestorem robót remontowych była P. D. B. zam. W N. S. przy ul. [...], która jest jedynym właścicielem działki nr [...] i [...] w obr. [...]".
Z ww. czynności sporządzono protokół, do którego w formie załącznika dołączono sporządzoną dokumentację fotograficzną w postaci 10 fotografii oraz sporządzony szkic sytuacyjny.
Postanowieniem z 4 października 2019 r., nr [...], znak: [...] na podstawie art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie realizacji remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [...].
Postanowieniem z 11 października 2019 r., nr [...], znak: [...], na podstawie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. organ I instancji nakazał D. B. - właścicielce przedmiotowego budynku – dostarczyć organowi ekspertyzę techniczną dotyczącą więźby dachowej budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...].
W dniu 23 października 2019 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo D. B., za którym przedłożono ekspertyzę techniczną więźby dachowej przedmiotowego budynku gospodarczego.
MWINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności odstąpienia przez organ l instancji od nakładania na D. B. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z wykonaniem remontu elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] - do stanu zgodnego z prawem.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z uwagi na fakt, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 39 ww. ustawy oraz że postępowanie prowadzone jest w trybie art. 50-51 P.b. zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy P.b. w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji.
Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
MWINB wskazał, że podczas przeprowadzonych 30 września 2019 r. czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...] stwierdzone zostało m.in., iż początkiem miesiąca września 2019 r. przeprowadzono roboty budowlano-remontowe w budynku garażowo-gospodarczym polegające na wymianie pokrycia dachowego z eternitu falistego na blachę trapezową. Zamontowano nowe krokwie na istniejących murłatach oraz na istniejącej płatwi pośredniej. D. B. oświadczyła, że zamiar usunięcia pokrycia z eternitu falistego zgłaszała pisemnie do Wydziału Środowiska Urzędu Miasta - N. S. - data wpływu 14 sierpnia 2019 r., zamiaru wymiany krokwi nie zgłaszała do organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie uzyskiwała decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zgłaszała zamiaru wymiany pokrycia dachowego do organu administracji archiektoniczno-budowlanej oraz do PINB.
W świetle powyższego zrealizowane przez D. B. roboty budowlane MWINB zakwalifikował jako remont, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 P.b. Zgodnie z ww. regulacją przez remont należy wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ust. 3 i ust. 4 P.b.
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że przedmiotowe roboty budowlane - remont budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...], polegające na wymianie pokrycia dachowego, w tym wymianie zużytych elementów więźby dachowej, tj. elementów konstrukcyjnych obiektu, wymagały uprzedniego zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej, a którym inwestor - D. B. - się nie legitymuje. Zauważył przy tym, że w stosunku do robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 P.b., wymagających uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, zastosowanie winien znaleźć tryb postępowania i przepisy zawarte w art. 50- 51 P.b.
MWINB zwrócił uwagę, że tryb określony w art. 50-51 P.b. jest postępowaniem wieloetapowym. Na niniejszym etapie postępowania naprawczego organ zobligowany jest do zbadania, czy wykonane roboty wymagają przeprowadzenia czynności bądź dodatkowych robót w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Przy czym podkreślenia wymaga, iż sądownictwo administracyjne wielokrotnie wskazywało, iż zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 128/13 wydany na tle postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o tryb określony w art. 50, art. 51 P.b., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2014 r., sygn. II OSK 2894/12). Funkcją postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego nie jest sprawowanie ochrony właściciela lub współwłaściciela obiektu budowlanego przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych.
Przepisy art. 50-51 P.b. regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b., roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w w/w zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z ww. wymogami.
W sytuacji stwierdzenia, iż roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 P.b., organ nadzoru budowlanego uprawniony jest wydać decyzję, którą w myśl art. 51 P.b. w zależności od podjętych ustaleń:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (...).
Inwestor przedłożył na wezwanie organu ekspertyzę techniczną więźby dachowej budynku gospodarczego sporządzoną w październik 2019. Z ww. opracowania wynika, iż: "Przedmiotowy obiekt znajduje się na działce ewid. nr [...] w obr. [...] w N. S. przy ul. [...]. (...) Przedmiotowy budynek został zrealizowany w latach 90 ubiegłego wieku. Konstrukcja więźby dachowej przedstawia się w sposób następujący: - dachu jedno - i dwuspadowy, - ustrój krokwiowy — płatowy, - pokrycie obiektu stanowi blacha stalowa trapezowa. Opis stanu technicznego poszczególnych elementów więźby dachowej. - dach jednospadowy o kącie nachylenia połaci 35°, murłata 14,5/14,5 cm, krokwie 10/10,5 cm w rozstawie co 1,07 - 1,20 m, płatew 14/14 cm na słupkach 14/14 cm w rozstawie 4,0 m i podwalinie 14/14 cm przykręconej do płyty żelbetowej śrubami stalowymi Ř 16 mm w rozstawie co 0,80 m, miecze 10/10 cm, - dach dwuspadowy o kącie nachylenia połaci 35°, murłata 14,5/14,5 cm, krokwie 10/10,5 cm w rozstawie co 1,07 - 1,20 m, płatew 14/14 cm na słupkach 14/14 cm w rozstawie 4,20 m i podwalinie 14/14 cm przykręconej do płyty żelbetowej śrubami stalowymi Ř 16 mm w rozstawie co 0,80 m, miecze 10/10 cm, - okucia z blachy stalowej ocynkowanej gładkiej, - pokrycie obiektu stanowi blacha trapezowa. (...) 1. Stwierdzam, że wszystkie elementy konstrukcyjne więźby dachowej nie wykazują odchyleń od pionu, poziomu, nie posiadają pęknięć, ani ugięć, ich stan techniczny jest dobry i obiekt może być użytkowany w sposób dotychczasowy 2. Użytkowanie obiektu nie spowoduje niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia i mienia ludzi 3. W celu utrzymania trwałości technicznej obiektu i utrzymania go w obecnym stanie zaleca się: - okresowy przegląd elementów odprowadzających wody opadowe z obiektu z ich czyszczeniem powierzchniowym, utrzymywaniem drożności i spadków.
Zatem mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym ww. ekspertyzę sporządzoną przez osobę wykonującą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, wobec braku wskazań w ww. opracowaniu dodatkowych czynności koniecznych do wykonania w przedmiotowym budynku gospodarczym, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora przedmiotowego remontu budynku gospodarczego, polegającego na wymianie pokrycia dachowego z jednoczesną wymianą zużytych elementów więźby dachowej tj. elementów konstrukcyjnych obiektu, dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, gdyż w ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
W odniesieniu do przyjętej przez organ I instancji podstawy materialnoprawnej decyzji I instancji organ odwoławczy wskazuje, iż znane mu jest, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się dwie linie orzecznicze dotyczące podstawy materialnoprawnej decyzji organów orzekających w sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wykonania dodatkowych określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem wykonane już roboty budowlane odpowiadają prawu. Jedna linia wskazuje, iż w ww. sytuacji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania należy umorzyć postępowanie przed organem I instancji w myśli art. 105 § 1 K.p.a.
Natomiast druga kładzie nacisk na konieczność orzeczenia o braku podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 P.b.
Organ odwoławczy podkreślił, że brak zgłoszenia robót budowlanych do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej może być brakiem pierwotnym, gdy inwestor zrealizował inwestycję bez uprzedniego zgłoszenia robót budowlanych do organu administracji architektoniczno-budowlanej, lub brakiem następczym, gdy inwestor zrealizował inwestycję na podstawie zgłoszenia, wobec którego został wniesiony przez organ sprzeciw, bądź utraciło ważność z mocy prawa. W kontrolowanej sprawie mamy więc do czynienia z brakiem pierwotnym. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 51 P.b. regulujące tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Istotą postępowania naprawczego jest ustalenie, czy wykonane roboty bądź obiekt budowlany został wykonany zgodnie z przepisami prawa. Z uwagi na powyższe zastosowanie przez organ I instancji art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., jako podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji organ odwoławczy na gruncie kontrolowanej sprawy uznał za prawidłowe.
Odnosząc się do uwag zawartych w odwołaniu MWINB wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem WSA w Gdańsku w wyroku z 8 lipca 2020 r., sygn. II SA/Gd 64/19, dla ustalenia, czy miała miejsce odbudowa, czy też remont obiektu, kluczowe znaczenie będzie zatem miało nie tyle ustalenie, czy inwestor użył nowych materiałów budowlanych, lecz ustalenie, czy doszło do całkowitego, względnie prawie całkowitego, rozebrania obiektu istniejącego, niweczącego jego istnienie, a następnie budowy obiektu od nowa.
Organ II instancji zaznaczył, że z materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym ustaleń dokonanych podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych 30 września 2019 r. wynika, iż inwestor w zakresie konstrukcji obiektu dokonał jedynie wymiany zużytych krokwi dachowych. Świadczą za tym widniejące na fotografiach stanowiących załączniki do sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych, stare elementy konstrukcji dachu tj. murłata, ściana kolankowa, ściana szczytowa, miecz, słup oraz belka podwalinowa.
Co więcej materiał zdjęciowy zgromadzony w aktach sprawy nie prowadzi do przyjęcia, iż doszło do zmiany parametrów technicznych obiektu, a na co wskazuje skarżący. Przedłożone przez skarżącego fotografie obrazujące wykonywane roboty budowlane polegające na usuwaniu eternitu a przede wszystkim obrazujące poprzedni stan połaci dachowej, zestawione z fotografiami zamieszczonymi w zalegającej w aktach sprawy ekspertyzie technicznej, obrazującymi stan przedmiotowego obiektu po zakończeniu robót budowlanych, dają podstawę do stwierdzenia, iż na skutek wymiany pokrycia dachowego z jednoczesną wymianą krokwi, tj. elementów konstrukcyjnych nie doszło do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego przedmiotowego budynku gospodarczego.
W odpowiedzi na pozostałe na uwagi zawarte w odwołaniu, MWINB stwierdził, że zostały one rozpatrzone w toku postępowania odwoławczego. Przedstawione powyżej motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, stanowią odpowiedź na zarzuty zgłoszone przez skarżącego, zarówno w kwestii zastosowania podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji, jak również innych przepisów prawa oraz motywów faktycznych, mających zastosowanie w niniejszym postępowaniu administracyjnym, na podstawie których organ odwoławczy oparł niniejszą decyzję.
P. J. wniósł na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 28 lipca 2021 r. nr [...], znak [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów:
1. postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 oraz art. 8 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, przez co organ nie przyczynił się do starannego i zgodnego przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;
- art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, przez zaniechanie całościowego zebrania materiału dowodowego oraz wydanie decyzji w sprawie z pominięciem dowodów mających wpływ na ocenę zaistniałych okoliczności;
- art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odnoszącej się do treści odwołania, poprzez uznanie, że wymienione prace stanowią odtworzenie stanu pierwotnego, nie będącego bieżącą konserwacją i stanowiące remont elementów konstrukcyjnych dachu budynku gospodarczego;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 48 ust. 1 i ust. 3 P.b. poprzez jego niezastosowanie (tj. postępowanie legalizacyjne),
- art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. poprzez błędne zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że wykonane roboty stanowią remont a nie rozbudowę, (tj. postępowanie naprawcze),
- art. 3 pkt 8 P.b. poprzez uznanie, że prace wykonane przez inwestora stanowią jedynie remont poprzez odtworzenie pierwotnego dachu, w sytuacji, gdy w rzeczywistości wydłużono oraz wykonano okapy, na skutek tychże robót doszło do zmiany parametrów technicznych budynku takich jak: kubatura w związku ze zmianą kąta nachylenia dachu,
- art. 3 pkt. 6 P.b. poprzez jego niezastosowanie, uznanie prac budowlanych za remont a nie rozbudowę.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący drobiazgowo opisał swoją korespondencję z organem I instancji i niezadowolenie z kolejnych podejmowanych przez organy w sprawie czynności. Przedstawił tezy z orzecznictwa i literatury w sprawie kwalifikacji prawnej robót budowlanych jako remontu i przebudowy. Podniósł, że załączone przez niego zdjęcie przedstawia krokwie przycięte pod kątem leżące na płycie żelbetowej, unieruchomione listwami w pewnej odległości od końca płyty. Brak murłaty wspomnianej w pismach oraz okapu.
W związku z przedłużeniem krokwi oraz wykonaniem okapu, zgodnie z wyżej wymienionym poglądem, prace nie mogą zostać uznane za remont (wykonano nowe elementy). Fakt przedłużenia krokwi oraz wykonania okapu przy braku zmiany innych parametrów powoduje zmianę geometrii dachu (jego wypłaszczenie poprzez zmianę kąta nachylenia) co ma wpływ na kubaturę. Do ustalenia zmiany kubatury nie jest konieczne ustalenie, iż zmiana przekroczyła jakąś konkretną wielkość. W przypadku zmiany choćby jednego parametru charakterystycznego, wymienionego w art. 3 pkt. 7a P.b., a wyłączającego roboty z kwalifikacji jako przebudowa, nie jest możliwa kwalifikacja robót budowlanych do przebudowy.
W ocenie skarżącego brak jest możliwości kwalifikacji prac jako remont czy przebudowa, zatem należy uznać, że jest to rodzaj rozbudowy i organ błędnie zastosował procedurę naprawczą z art. 50-51 P.b. a nie z art. 48-49 P.b. jako procedurę legalizacyjną.
Skarżący dodał, że właścicielka nie posiada dojazdu do nieruchomości zgodnego z przepisami prawa tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (min. szer. dojazdu 5 m.), w wyniku czego nie występowała o należyte zgody i pozwolenia, co budzi wątpliwość, iż w związku z tym faktem świadomie ominęła przepisy prawa. Dotyczy to zarówno szerokości dojazdu jak i usytuowania samego budynku na działce, brak należytych odległości od granicy z inną działką budowlaną oraz względem budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr [...].
W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, doszło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ II instancji nie podjął wszelkich niezbędnych czynności dla oceny stanu faktycznego oraz w sposób niewyczerpujący zebrał i błędnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, naruszającą przepisy prawa.
Pomimo podnoszenia w odwołaniu okoliczności mających wpływ na wynik sprawy organ II instancji błędnie ustosunkował się do zarzutów skarżącego, nie podjął czynności wyjaśniających. Dwuinstancyjność postępowania zakłada tymczasem pełne i wyczerpujące merytorycznie rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej także w ramach postępowania odwoławczego i także organ II instancji musi w swym działaniu zmierzać do urzeczywistnienia zasady prawdy materialnej wynikającej z art. 7 K.p.a. i podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzupełnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podniósł, że zakwalifikował przedmiotowe roboty jako remont zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 P.b., z dopuszczalnym zastosowaniem wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, co wymagało dokonania uprzedniego zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego.
W ocenie organu roboty te wymagały oceny pod kątem ich zgodności z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co uzasadniało wszczęcie postępowania w oparciu o art. 50-51 P.b. MWINB podkreślił, że zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 P.b., polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego. Ww. tryb postępowania odnosi się do robót polegających na remoncie, ale także przebudowie obiektu, wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę.
W toku przeprowadzonego postępowania sprawdzono, czy zrealizowane roboty są zgodne z przepisami, w tym przepisami wykonawczymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także czy istnieją okoliczności uzasadniające nałożenie na inwestora wykonania określonych robót lub czynności celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Analizy dokonano w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożoną przez inwestora ekspertyzę. Organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły zatem wykonania robót budowlanych, które powinny być zakwalifikowane jako rozbudowa, legalizowana w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 P.b. Inwestor dokonał bowiem jedynie wymiany pokrycia dachowego z jednoczesną wymianą krokwi, tj. elementów konstrukcyjnych.
Nie doszło do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego przedmiotowego budynku gospodarczego w zakresie konstrukcji obiektu dokonał jedynie wymiany zużytych krokwi dachowych.
Organ podkreślił, że jeżeli w wyniku wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych organ ustali, że wykonane roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają przeprowadzenia dodatkowych czynności ani robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wówczas brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego i w takiej sytuacji organ kończy wszczęte postępowanie w sprawie, wydając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. decyzję stwierdzającą brak podstaw do nałożenia obowiązków wymienionych tym przepisem.
Takie ustalenia wynikają m.in. z przedłożonej ekspertyzy, w której wskazano, że wszystkie elementy konstrukcyjne więźby dachowej nie wykazują odchyleń od pionu, poziomu, nie posiadają pęknięć, ani ugięć, ich stan techniczny jest dobry i obiekt może być użytkowany w sposób dotychczasowy. Taka decyzja legalizuje zrealizowane przez inwestorów roboty budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związanym - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Niniejsza sprawa, zgodnie z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na skargę, została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem skarżący ani pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawą decyzji MWINB poddanej sądowej kontroli były przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b.
W sprawie bezsporne jest, że inwestor – sąsiad skarżącego – we wrześniu 2019 r. wykonał roboty budowlane w parterowym, murowanym budynku garażowo-gospodarczym ze strychem nieużytkowym usytuowanym na działce nr [...], polegające na wymianie pokrycia dachowego z eternitu falistego na blachę trapezową, w dachu częściowo jednospadowym, częściowo dwuspadowym, o konstrukcji krokwiowo-płatowej oraz obejmujące zamontowanie nowych krokwi na istniejących murłatach i na istniejącej płatwi pośredniej.
Nie było również sporne, że na powyższe prace wymagane było co najmniej dokonanie zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, czego inwestor nie dopełnił (nie dokonał zgłoszenia ani nie zwrócił się o wydanie pozwolenia na budowę).
Skarżący zarzucił, że wykonane roboty budowlane wykraczały poza zakres remontu, wykonano dodatkowe elementy i zmieniono parametry dachu. Zatem zdaniem skarżącego na roboty te inwestor powinien mieć pozwolenie na budowę, a organy nadzoru budowlanego winny zastosować wobec samowoli procedurę na podstawie art. 48 P.b.
Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione przez MWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawidłowo organ odwoławczy również zastosował przepisy międzyczasowe determinujące obowiązujący w sprawie stan prawny.
Stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości Sądu. Dokumentacja uzyskana w wyniku kontroli 30 września 2019 r. (prawidłowy protokół z załącznikami - 10 fotografii oraz szkic sytuacyjny (k. 4-8 akt PINB)), wraz z treścią ekspertyzy technicznej (k. 41-54 akt PINB) dowodzą, że w przedmiotowej konstrukcji dachu wymieniono krokwie, które zamontowano ponownie na dotychczas istniejących murłatach i płatwi pośredniej.
Na zdjęciach stanowiących załącznik do protokołu kontroli uwidocznione są "stare" elementy więźby dachowej, a to: płatew pośrednia, belka podwalinowa, miecze, murłata i słup, jak również ściana kolankowa i ściana szczytowa. Z ustaleń dokonanych w trakcie postępowania kontrolnego nie wynika, aby podczas wykonywania prac zmianie uległa konstrukcja dachu, czy też jego kąt nachylenia. Nie doszło także do podniesienia ścian. Powyższe wnioski potwierdza treść ekspertyzy technicznej. Wbrew zarzutom skarżącego, przedstawione przez niego dowody i twierdzenia nie przeczą wnioskom wyprowadzonym przez organy.
Jak słusznie wskazały organy, zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b. przez pojęcie roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W myśl natomiast art. 3 pkt 8 P.b., remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto, w stanie pierwotnym.
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b. formułującym definicję przebudowy, którą to kwalifikację przedmiotowych robót forsował początkowo skarżący, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego, który podnosił również zmianę charakterystycznych parametrów dachu i dobudowę nowych jego elementów, to tak opisaną budowę należałoby kwalifikować jako rozbudowę.
Nie mniej jednak, jak już wskazano wyżej, prawidłowo zgromadzony i oceniony w sprawie materiał dowodowy, z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wskazuje na brak podstaw do zakwalifikowania spornych robót jako rozbudowy. Prawidłowe uzasadnienie decyzji spełnia natomiast wymogi nałożone w art. 107 § 3 K.p.a., co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a.
Ze względu na normę art. 29 ust. 2. pkt 1 i pkt 1a P.b. - w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r., pozwolenia na budowę nie wymagało zarówno wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie obiektów budowlanych (pkt 1), jak i przebudowie obiektów, o których mowa w ust. 1 (pkt 1a).
Jak słusznie wskazał organ I instancji, roboty budowlane polegające na remoncie elementów konstrukcyjnych budynków (w tym krokwi - elementów konstrukcyjnych więźby dachowej), których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2a lit. b P.b., wymagają uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Trafnie stwierdził organ odwoławczy, że przepisy art. 50-51 P.b. regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego, czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 P.b., roboty budowlane, spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia ww. robót do stanu zgodnego z ww. wymogami.
Realizując swoje obowiązki PINB prawidłowo na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b postanowieniem z 11 października 2019 r., nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej więźby dachowej przedmiotowego budynku gospodarczego.
W niniejszej sprawie ustalenia kontroli uzupełnione ekspertyzą techniczną, której treść i wnioski są logiczne, spójne i nie budzą wątpliwości, świadczą o przeprowadzeniu spornych robót budowlanych zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami technicznobudowlanymi. Wykonane roboty nie wymagały również przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, ze względu zarówno na prawidłowy stan techniczny zmodernizowanego dachu jak i bezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia ludzi.
Należy podkreślić, że ekspertyza potwierdziła wymianę w konstrukcji dachu krokwi, które stały się częścią konstrukcji więźby dachowej złożonej z ww. krokwi oraz szczegółowo wymienionych i opisanych w ekspertyzie dotychczasowych murłat, płatwi, słupków, podwaliny, śrub żelbetowych, mieczy oraz okuć. Dotychczasowe pozostały także ściana kolankowa, ściana szczytowa oraz belka podwalinowa.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w tym zdjęcia i film przedłożone przez skarżącego, nie prowadzą do przyjęcia, że doszło do istotnej zmiany parametrów technicznych obiektu, na co wskazuje skarżący. Przedłożone przez skarżącego dowody obrazujące wykonywane roboty budowlane polegające na usuwaniu eternitu a także poprzedni stan połaci dachowej, zestawione z fotografiami zamieszczonymi w zalegającej w aktach sprawy ekspertyzie technicznej i załączonych do protokołu kontroli, obrazującymi stan przedmiotowego obiektu po zakończeniu robót budowlanych, prowadzą do stwierdzenia, że na skutek wymiany pokrycia dachowego z jednoczesną wymianą krokwi nie doszło do istotnej zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego przedmiotowego budynku gospodarczego.
W szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, jak chce skarżący, że w trakcie spornych robót budowlanych wydłużono oraz wykonano nieistniejące wcześniej okapy, czy też że na skutek tychże robót doszło do zmiany parametrów technicznych budynku takich jak kubatura budynku i kąt nachylenia dachu.
W sprawie nie doszło do przedłużenia krokwi powodującego zmianę geometrii dachu, np. jego wypłaszczenia, co mogłoby skutkować zmianą kąta nachylenia i powierzchni dachu czy kubatury budynku. Również okoliczność, że ze zgromadzonych dowodów organy wywiodły inne niż chciałby skarżący wnioski, nie skutkuje stwierdzeniem naruszenia ww. przepisów K.p.a.
Zamierzonych skutków nie mógł przynieść również zarzut pominięcia sfotografowania i zmierzenia w trakcie kontroli starych krokwi, bowiem usytuowanie i długość krokwi i okapu wystarczająco wynika z zalegających w aktach fotografii, a co potwierdza dodatkowo ekspertyza techniczna.
Sąd nie stwierdził również, by ze zgromadzonych dowodów wynikał podnoszony przez skarżącego uprzedni brak murłaty i okapu, który mógłby świadczyć o zrealizowaniu nowego elementu konstrukcji dachu lub istotnej zmianie jego parametrów.
Zatem analizując zakres i charakter wykonanych robót budowlanych należy stwierdzić, że wykonania wymiany zużytych elementów więźby dachowej (krokwi) nie sposób zakwalifikować jako rozbudowy budynku w rozumieniu art. 3 P.b.
Zamierzonego skutku nie mogły przynieść również zarzuty braku dojazdu do nieruchomości inwestora zgodnego z przepisami prawa o minimalnej szerokości dojazdu 5 m jak i brak należytych odległości od granicy z inną działką budowlaną oraz względem budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr [...]. W niniejszym postępowaniu nie był badany ww. dojazd, ani usytuowanie przedmiotowego budynku, który jak sam wszak podnosił skarżący, został zrealizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Nota bene z akt sprawy wynika, że dojazd do działki nr [...] istnieje, m.in. po działce drogowej nr [...] (k. 17 akt adm.).
Podsumowując Sąd stwierdził, że organy prawidłowo prowadziły postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50-51 P.b. Sąd nie stwierdził w sprawie niniejszej wykonania robót budowlanych, które powinny być zakwalifikowane jako rozbudowa wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę, dla której właściwym trybem legalizacji byłby tryb przewidziany w art. 48 P.b.
Końcowo Sąd wskazuje, że na aprobatę zasługuje stanowisko organów co do rodzaju przyjętego rozstrzygnięcia, to jest orzeczenia o braku podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b.
Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta znak: [...] (k. 1-84 akt). Organ II instancji odniósł się również do wszystkich zarzutów formułowanych przez skarżącego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Zatem skarga w niniejszej sprawie, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI