II SA/Kr 1078/19

II SA/Kr 1078/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Beata Łomnicka
Iwona Niżnik-Dobosz /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1555/20 - Wyrok NSA z 2023-07-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Iwona Niżnik - Dobosz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z 10 stycznia 2019 r. znak: [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej, jako część działki nr [...], poł. w obr. [...] J. , jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. S. , na rzecz Z. R..
Decyzja została doręczona Z. R. w dniu 28 stycznia 2019 r.
W dniu 19 lutego 2019 r. Z. R. złożył odwołanie od decyzji Starosty [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Wojewoda postanowieniem z dnia 9 lipca 2019 r., znak [...] odmówił Z. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.).
Uzasadniając postanowienie Wojewoda wskazał, że Stosownie do przepisu art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego dla przywrócenia terminu dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki:
< wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu,
< uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy,
< dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,
< dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Z. R. składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z 10 stycznia 2019 r. znak: [...], podniósł, iż: "28 stycznia 2019 roku Z. R. została doręczona decyzja Starosty [...], którą orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] poł. w obr. [...] J. , jedn. ewidencyjna [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...]. Natychmiast po otrzymaniu wyżej wskazanej decyzji organu I instancji, Z. R. skontaktował się telefonicznie z pracownikiem Starostwa [...] prowadzącym jego sprawę administracyjną, zwracając się z prośbą o wyjaśnienie dalszego trybu postępowania, w tym możliwości zaskarżenia niekorzystnej dla niego decyzji. W odpowiedzi pracownik Starostwa poinformował Z. R., że w przedmiotowej sprawie złożenie odwołania od decyzji nie przyniesie dla niego pożądanego rezultatu, a to z uwagi na konieczność złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej M. R. oraz wniosku o zasiedzenie nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wskutek otrzymania nieprawidłowego i wprowadzającego w błąd pouczenia, Z. R. zaniechał wniesienia odwołania od decyzji. Pomimo widniejącego na decyzji organu a quo informacji o prawie, sposobie i terminie jej zaskarżenia, skarżący kierował się błędnym pouczeniem uczynionym przez pracownika Starostwa w rozmowie telefonicznej. (...) W przedmiotowej sprawie skarżącemu została udzielona błędna informacja, która wprowadziła istotny dysonans prawny pomiędzy nią, a pouczeniem znajdującym się na decyzji. Z. R. znajdował się w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność czyniąca bezzasadnym jego przyszłe odwołanie od decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazano, że Z. R. skontaktował się z pełnomocnikiem wnoszącym niniejszy wniosek 12 lutego 2019 roku, który tego samego dnia udzielił mu porady prawnej i poinformował o istniejących uwarunkowaniach prawnych. Tym samym dochowany został siedmiodniowy termin z art. 58 § 2 k.p.a., przewidziany dla wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z tych przyczyn uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony."
Wojewoda zauważył, że Z. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz dokonał czynności, dla której był określony termin. Kwestią wymagająca ustalenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.
Z. R. powołał się na istnienie przeszkody (błędne pouczenie pracownika, że zachodzi okoliczność czyniąca bezzasadnym jego przyszłe odwołanie od decyzji administracyjnej) w dokonaniu czynności procesowej w określonym dla niego terminie, jednakże zdaniem organu odwoławczego należy odmówić temu twierdzeniu strony skutku w postaci uprawdopodobnienia braku winy. Powoływanie się na ustne pouczenia pracownika organu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Trudno w takiej sytuacji mówić o "usprawiedliwionym błędnym przekonaniu", na które powołuje się wnioskodawca. Dla strony miarodajne powinno być, bowiem pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji (tj. decyzji Starosty [...] z 10 stycznia 2019 r. znak: [...]). W rozpatrywanej sprawie decyzja Starosty [...] z 10 stycznia 2019 r. znak: [...], zawierała prawidłowe pouczenie w zakresie skorzystania ze środka odwoławczego stanowiąc, iż: "Od niniejszej decyzji służy stronom odwołanie do Wojewody za pośrednictwem Starosty [...] - ul. [...] l, [...], w terminie 14 dni licząc od dnia jej doręczenia".
Co prawda, zgodnie z przepisem art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże tylko w przypadku zastosowania się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji organu administracji publicznej. Natomiast w omawianej sytuacji, kiedy Z. R. zastosował się do błędnego pouczenia pracownika Starostwa Powiatowego w K., mimo że decyzja Starosty [...] z 10 stycznia 2019 r. znak: [...], zawierała prawidłowe pouczenie w zakresie możliwości skorzystania ze środka odwoławczego, Z. R. ponosi skutki swego wadliwego działania. Wojewoda podkreślił, iż pracownik Starostwa jedynie wyraził przekonanie, że zachodzi okoliczność czyniąca bezzasadnym jego przyszłe odwołanie od decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym należało uznać, iż w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że Z. R. nie ponosi winy w uchybienia terminowi do złożenia odwołania.
Opisane wyżej postanowienie Wojewody zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. R., zarzucając mu
< naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie zaistniałych wątpliwości na niekorzyść skarżącego;
< naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 k.p.a. poprzez błędną ocenę i subsumpcję przesłanek uregulowanych w przedmiotowym przepisie, podczas gdy jego prawidłowe zastosowanie winno prowadzić do wniosku wskazującego na zasadność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...].
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od Wojewody w K. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a to według norm przepisanych.
Uzasadnienie skargi stanowi niemal dosłowne powtórzenie treści wniosku o przywrócenie terminu. W szczególności skarżący wskazał, że skarżącemu została udzielona błędna informacja, która wprowadziła istotny dysonans prawny pomiędzy nią, a pouczeniem znajdującym się na decyzji. Z. R. znajdował się w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność czyniąca bezzasadnym jego przyszłe odwołanie od decyzji administracyjnej.
Jednocześnie wskazano, że Z. R. skontaktował się z pełnomocnikiem wnoszącym wniosek o przywrócenie terminu 12 lutego 2019 roku, który tego samego dnia udzielił mu porady prawnej i poinformował o istniejących uwarunkowaniach prawnych. Tym samym dochowany został siedmiodniowy termin z art. 58 § 2 k.p.a., przewidziany dla wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Z tego względu wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Wojewoda doszedł do prawidłowego wniosku, iż nie jest możliwe przywrócenie Z. R. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z 10 stycznia 2019 r. znak: [...], bowiem nie uprawdopodobniono braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący, jako przyczynę uchybienia terminu powołuje rozmowę telefoniczną z pracownikiem Starostwa, który miał odradzić mu wniesienie odwołania z uwagi na brak szans jego uwzględnienia. Tak rozumiana przyczyna miała ustać w dniu 12 lutego 2019 r., kiedy to skarżący zasięgnął porady prawnej jego obecnego pełnomocnika będącego adwokatem.
Przede wszystkim należy wskazać, że taka okoliczność nie może być uznana za niezawinioną przez stronę przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od tego, czy opisywana przez skarżącego rozmowa telefoniczna faktycznie miała miejsce. Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że taka okoliczność faktyczna nastąpiła, natomiast Sąd wskazuje, że poza twierdzeniami strony brak jest jakichkolwiek innych środków dowodowych, choćby uprawdopodabniających tę okoliczność. Nie było jednak podstaw do wzywania strony o dostarczenie takich środków, bowiem okoliczność powołana przez Z. R. nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Kontrola instancyjna decyzji administracyjnej obejmuje rozpoznanie sprawy przez dwa odrębne organy administracji publicznej. Organ wyższego stopnia rozpoznaje sprawę na nowo we własnym zakresie. Rzeczą strony postępowania jest dokonanie wyboru, czy skorzysta z przysługujących jej środków prawnych uruchamiających kontrole instancyjną, a następnie sądową wydanej decyzji. Organ I instancji swoje stanowisko, co do zasadności wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne wyraża w decyzji, a w razie wniesienia odwołania przekazuje sprawę organowi odwoławczemu. Nie ma żadnych kompetencji do oceniania zasadności odwołania, za wyjątkiem możliwości przewidzianej w art. 132 k.p.a. tj. możliwości uwzględnienia odwołania i wydania nowej decyzji (tzw. autokontrola). W żadnym zaś wypadku wyrażenie ustnej opinii, co do zasadności wniesienia odwołania – nawet gdyby taka rozmowa miała miejsce – nie stanowi wykonania obowiązku ujętego w art. 9 k.p.a., którego naruszenie zarzuca skarżący. Zgodnie z tym przepisem "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Obowiązek wynikający z tego przepisu został wykonany poprzez dołączenie do decyzji organu I instancji pouczenia o możliwości wniesienia odwołania. Zwracanie się zaś przez stronę postępowania do pracownika organu I instancji o dokonanie oceny zasadności ewentualnego odwołania w żaden sposób nie może mieścić się w pojęciu "należytego i wyczerpującego informowania stron" czy też "udzielanie niezbędnych wyjaśnień wskazówek".
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu zarzucanego w skardze naruszenia art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie zaistniałych wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Wojewoda nie miał żadnych wątpliwości, co do zasadności wniosku o przywrócenie terminu i żadnych wątpliwości w tym zakresie nie ma również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Nie doszło również do naruszenia art. 58 k.p.a. Wskazywana przez skarżącego okoliczność nie może zostać uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu i w konsekwencji nie może stanowić podstawy do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z powyższych rozważań zaskarżone postanowienie było prawidłowe, a zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.