II SA/Kr 1075/04

II SA/Kr 1075/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala WS A/wyr, l - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją Zastępcy Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] VII 1995 r. Nr [...] o potwierdzeniu okresów i tytułów działalności kombatanckiej przyznano J.L. uprawnienia kombatanckie z następujących tytułów:
1) deportacja w ZSRR (XII 1939-VI 1943) ; 2 ) służba w WP podczas działań wojennych (VI 1943-V 1945 ); 3) potwierdzenie uprawnień przyznanych przez ZBOWiD (X 1945-III 1948 łącznie 8 lat).
W dniu 4 V 1998r zawiadomiono J.L. o wszczęciu z urzędu postępowania weryfikacyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] VII 1995r. w części dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji (pkt l decyzji), a 5 V 1998r. wydano postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z [...] VII 1995r., w pozostałej części dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w WP podczas wojny (pkt 2 decyzji) i potwierdzenia uprawnień przyznawanych przez ZBOWiD (pkt 3 decyzji).
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 1998r., Nr[...] stwierdzono: 1) nieważność decyzji z [...] VII 1995r. w części dotyczącej rozszerzenia uprawnień kombatanckich o tytuł deportacja w ZSRR oraz 2) uchylono decyzję z [...] VII 1995r., w pozostałej części-i pozbawiono J.L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD decyzją z [...] X 1977r. z tytułu służba w LWP 26 VI 1943r - 9 V 1945r. oraz decyzją z [...] VIII 1984r. z tytułu utrwalania władzy ludowej 10 X 1945 - 31 III 1948 (łącznie 4 lata i 5 miesięcy). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez decyzję z [...] XI 1998r. Nr [...] przy czym organ określił decyzję z [...] VI 1998r. jako decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jednocześnie stwierdzając, że kwestia aresztowania J.L. i jego pobytu w łagrze zostanie rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 IX 2001 r. (sygn. II SA/Kr 2618/98) stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] XI 1998r. oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z 22 VI 1998r. w częściach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji z [...] VII 1995r. dotyczącej rozszerzenia uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji w ZSRR w okresie grudzień 1939r - czerwiec 1943r., a w pozostałym zakresie skargę oddalono. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że zasadne było pozbawienie J.L. uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" ustawy z 24 I 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm.) gdyż osobom , o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. "c" ustawy nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu. Zarówno w toku postępowania wznowieniowego jak i w trakcie późniejszej kontroli sądowej ustalono ponad wszelką wątpliwość, że J.L. spełnia przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Niemniej jednak z przyczyn formalnych (zostały wszczęte bowiem równocześnie dwa nadzwyczajne postępowania dotyczące tej samej sprawy - uprawnień kombatanckich J.L.) częściowo stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, gdyż toczyło się tylko jedno postępowanie wznowienie we, a postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji mimo formalnego wszczęcia się nie toczyło, a skarżący w nim nie uczestniczył. Jednakże decyzja z [...] czerwca 1998r. zawiera w swojej treści odniesienie do tych dwóch wszczętych nadzwyczajnych postępowań , choć te same przesłanki wznowieniowe odnosiły się do wszystkich punktów tej decyzji. Wyrażając taki pogląd sąd stwierdził zatem, że J.L. nie należą się uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu, w tym również z tytułu deportacji w ZSRR.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] VI 2003r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 158 § 1 kpa, stwierdzono z urzędu nieważność decyzji własnej z [...] VII 1995r. w pozostałej w mocy części dotyczącej uprawnień kombatanckich z tytułu deportacja do ZSRR w okresie od grudnia 1939r. do czerwca 1943r. Decyzja ta jednakże została uchylona decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] XI 2003r. Nr [...] i postępowanie administracyjne wszczęte 4 V 1998r. zostało umorzone. Organ przyjął, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 IX 2001 r. , z tego względu uchylił wspomnianą decyzję i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1995r. Jednocześnie organ stwierdził, że wniosek J.L. o przywrócenie uprawnień kombatanckich zostanie rozpatrzony odrębną decyzją administracyjną .
Kolejną decyzją w sprawie jest decyzja z [...] III 2004 r., Nr [...], wydana na podstawie art. 154 § 1 kpa w zw. z art. 25 ustęp 2 pkt 1 lit "a" oraz art. 21 ustęp 2 pkt 4 lit "c" ustawy z 24 stycznia1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002r , Nr 42 póz. 371) , którą odmówiono uchylenia decyzji własnej z [...] XI 1998r. oraz decyzji ją poprzedzającej z [...].VI.1998r. o stwierdzeniu nieważności decyzji własnej w części dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich. Przytoczono, iż strona pismem z 27 XI 2002r. wniosła o przywrócenie uprawnień kombatanckich z tytułu deportacji do łagrów ZSRR oraz służby w WP podczas działań wojennych. Podniesione w tymże piśmie okoliczności znane były organowi już we wcześniejszym postępowaniu, a strona nie przedłożyła żadnych nowych dowodów w sprawie.
Pismo to, zgodnie z art. 235 § 1 kpa uznano za wniosek o uchylenie decyzji w trybie przepisów art. 154 kpa. Rozpatrując go stwierdzono, iż strona nie wskazała aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Po ponownej weryfikacji organ ustalił, że J.L. dowodził w 1947r. grupą operacyjną do spraw likwidacji zgrupowania WiN oddziału "Z." oraz, że jako dowódca [...] Pułku KBW w czasie Poznańskiego Czerwca 1956r. skierował do obrony gmachu WU ds. BP w Poznaniu plutonu żołnierzy wraz z transportem amunicji i powiadomił przełożonych o organizowaniu się manifestacji w rejonie Zakładów Cegielskiego. Należy zatem uznać, że wykonywał zadania operacyjne związane ze zwalczaniem osób i organizacji działających na rzecz niepodległości RP. Z tego względu należało J.L. pozbawić uprawnień kombatanckich, a za uchyleniem decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu nie przemawia interes społeczny ani słuszny interes strony. Powołano się również na art. 153 poppsa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.L. wyraził zdziwienie, że fakt służby w LWP, walki z hitlerowskim okupantem o wyzwolenie Polski, cierpienia jakich doznał z tego tytułu, zesłanie na Syberię nie mają znaczenia w sprawie. Twierdzi , że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych jest w błędzie co do roli KB W, gdyż ta formacja wojskowa nie wykonywała czynności operacyjnych zmierzających do likwidacji organizacji niepodległościowych. Podaje, że wykonywał jedynie obowiązki służbowe, nie był w UB , ani też nie pełnił w tych organach funkcji śledczych i operacyjnych, związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych.
Decyzją z [...] VII 2004r., Nr [...] wydaną na podstawie artykułu 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt l lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z 24 I 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002 r., Nr 42, poz. 371) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] III 2004r. Powołano się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 IX 2001r. i dokonaną tamże kontrolę decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z której wynika, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych postąpił prawidłowo pozbawiając J.L. tychże uprawnień. Organ dodał, że w sytuacji stwierdzenia przesłanek uniemożliwiających zachowanie uprawnień, zobowiązany jest do podjęcia decyzji negatywnej. Wobec powyższego brak podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze na tę decyzję J.L. opisuje okoliczności swojej deportacji , wcielenia do WP, dywersji w okresie Powstania Warszawskiego oraz działalności powojennej. Twierdzi, że nie brał udziału w likwidacji "Zapory" w kwietniu 1946r., gdyż w tym czasie leżał w szpitalu lecząc nabyte na tyłach wroga choroby i rany. W czasie zajść w Poznaniu 1956r. grupą żołnierzy Pułku KB W dowodził mjr K.P., a skarżący w tym czasie przebywał na lotnisku. Powołuje się też na to , że ma 84 lata i jest inwalidą wojennym i .wojskowym.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30 VIII 2002r. (Dz. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Art. 154 kpa daje podstawę do zmiany ostatecznej decyzji w przypadku "jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". Interes społeczny nie przemawia za tym , aby skarżący , który jak wynika z akt sprawy dowodził w 1947r . grupą operacyjną ds. likwidacji zgrupowania WiN oddziału " Zapory" oraz będąc dowódcą [...] Pułku KB W w czasie Poznańskiego Czerwca 1956r. wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem osób i organizacji o orientacji niepodległościowej odzyskał obecnie uprawnienia kombatanckie odebrane decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 3 XI 1998r. Skarżący nie może również powoływać się na "słuszny interes", gdyż nie można mówić o istnieniu słusznego interesu w sytuacji , gdy wyraźny przepis prawa art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "c" ustawy z 24 I 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371) nakazuje osoby wykonujące zadania śledcze lub operacyjne poza strukturami UB , SB czy IW , a zatem np. w KB W, związane bezpośrednio ze zwalczaniem osób lub organizacji działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP pozbawić uprawnień kombatanckich, choćby takie uprawnienia zostały nabyte poprzednio z tytułu pełnienia służby wojskowej w czasie wojny, działalności w Ruchu Oporu, czy też z tytułu represji, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach (...). A zatem np. fakt deportacji na Syberię czy udział w desancie w czasie wojny na co powołuje się skarżący we wniosku z 27 XI 2002r. nie stanowi żadnej podstawy dla przywrócenia uprawnień kombatanckich z uwagi na wyraźną regulację prawną, o której wyżej mowa.
W stosunku do osób, o których mowa w art. 21 ustęp 2 pkt 4 lit. "c" ustawy o kombatantach (...) nie jest możliwe częściowe pozbawienie uprawnień kombatanckich ani częściowe ich przywrócenie. Dlatego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 IX 2001r. przyjęto, iż w wyniku postępowania wznowieniowego pozbawiono J.L. uprawnień kombatanckich z wszystkich tytułów przyznanych decyzją z [...] VII 1995r., i wbrew temu co sugeruje skarżący wyrok ten nie uznał deportacji do ZSRR jako okoliczności pozwalającej zachować uprawnienia kombatanckie. Stwierdzając nieważność z uwagi na rażące naruszenie prawa procesowego punktu l zaskarżonej decyzji z [...] XI 1998r. i decyzji ją poprzedzającej Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział jedynie pogląd , że te same przesłanki wznowieniowe odnosiły się do wszystkich punktów tej decyzji , a więc również do pkt l, jednakże organ zamiast uchylić decyzję w tym zakresie, stwierdził jej nieważność, choć nie prowadził w tym kierunku postępowania .
Zważywszy argumenty wyżej przedstawione skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. poppsa (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).