II SA/Kr 1073/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Skale w części dotyczącej opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody i kanalizacyjnego, uznając brak podstawy prawnej do ich nałożenia.
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Skale w części dotyczącej opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody i kanalizacyjnego, zarzucając brak ustawowego upoważnienia do ich nałożenia. Sąd administracyjny uznał te opłaty za niezgodne z prawem, stwierdzając nieważność uchwały w tej części z powodu braku podstawy prawnej w przepisach ustawowych, mimo że uchwała już nie obowiązywała.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w Skale zatwierdzającą taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Prokurator zakwestionował punkty 4.3 i 4.6 załącznika do uchwały, które wprowadzały opłaty za czynności odbiorowe przyłącza wody i kanalizacyjnego w wysokości 440 zł + VAT. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, w tym brak ustawowego upoważnienia do nałożenia takich opłat. Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że opłaty te nie są daniną publiczną, lecz wynagrodzeniem za wykonane czynności techniczne i administracyjne, podobnie jak w przypadku dostawców gazu czy energii. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, co uzasadniało możliwość jej zaskarżenia w każdym czasie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie zawierają podstawy prawnej do nakładania przez radę gminy opłat za czynności odbiorowe przyłącza wodnego i kanalizacyjnego. Sąd podkreślił, że rozporządzenie wykonawcze nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego oparcia w przepisach ustawowych. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części jako istotnie naruszającej prawo, mimo że uchwała już nie obowiązywała, ponieważ wywołała skutki prawne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może nałożyć w drodze uchwały opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody i kanalizacyjnego, gdyż brak jest ku temu podstawy prawnej w przepisach ustawowych.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie zawierają upoważnienia dla rady gminy do wprowadzania takich opłat. Rozporządzenie wykonawcze nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego oparcia w przepisach ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
u.z.w.i.o.ś. art. 24 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Przepis ten dotyczy zatwierdzania taryf, ale nie zawiera podstawy do nakładania jednorazowych opłat za czynności odbiorowe przyłącza.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt. 15
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.z.w.i.o.ś. art. 2 § pkt. 12
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.z.w.i.o.ś. art. 20
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków art. 5 § pkt. 7
Rozporządzenie to nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego podstaw w przepisach rangi ustawowej.
k.p.a. art. 53 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 17 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 18
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ustawowego upoważnienia dla Rady Miejskiej do nałożenia opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody i kanalizacyjnego. Uchwała wprowadzająca opłaty bez podstawy prawnej stanowi istotne naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Opłaty za czynności odbiorowe nie mają charakteru daniny publicznej, lecz są wynagrodzeniem za wykonane czynności techniczne i administracyjne. Podmioty dostarczające wodę i ścieki występują w charakterze dostawcy, podobnie jak dostawcy gazu czy energii, którzy pobierają opłaty za podobne czynności. Rozporządzenie Ministra Budownictwa stanowi podstawę do uwzględnienia kosztów prób technicznych w taryfie.
Godne uwagi sformułowania
jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym także opłat, jest dopuszczalne tylko w przypadku istnienia wyraźnego upoważnienia ustawowego Rozporządzenie, jako akt podustawowy nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego podstaw w przepisach rangi ustawowej.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Daniel
członek
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie przez organy samorządowe opłat za czynności związane z przyłączami do sieci wodociągowych i kanalizacyjnych bez wyraźnego upoważnienia ustawowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy opłaty nie mają podstawy ustawowej i są wprowadzane w drodze uchwały rady gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat za przyłącza, które bezpośrednio dotyka obywateli i może być źródłem sporów z samorządami. Pokazuje znaczenie podstawy prawnej dla działań organów władzy.
“Czy gmina może żądać dodatkowych opłat za podłączenie do wody i kanalizacji? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1073/18 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2018-11-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2018-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Daniel Mirosław Bator Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Czystość i porządek Sygn. powiązane I GSK 236/19 - Postanowienie NSA z 2023-04-18 Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 446 art.18 ust.2 pkt.15, art., 91 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz.U. 2006 nr 123 poz 858 art. 24 ust. 1 Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kraków - Śródmieście Wschód w Krakowie na uchwalę nr XXVII/202/16 Gminy Skała z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie zatwierdzania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie punktu 4.3 i 4.6 załącznika do uchwały Uzasadnienie Rada Miejska w Skale podjęła w dniu 22 listopada 2016 roku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 i 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139), uchwałę Nr XXVII/202/16 w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków obowiązujących na terenie Gminy Skała o treści: § 1. Zatwierdza się określone w załączniku do niniejszej uchwały taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, jako obowiązujące na terenie Gminy Skała. § 2. Taryfy obowiązują od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku. § 3. Traci moc uchwała Nr XIII/97/15 Rady Miejskiej w Skale z dnia 29 października 2015 roku. § 4. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy Skała. § 5. Uchwała wchodzi w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego i ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2017 roku. W załączniku do uchwały w punkcie 4 "Rodzaje i wysokości cen i stawek opłat" znajduje się zapis: "w rozliczeniach z odbiorcami usług obowiązują ceny i stawki oraz zasady ich stosowania: - w rozliczeniach za dostarczoną wodę: 1. cena - wyrażona w złotych za 1 m3 dostarczonej wody 2. stawka opłaty abonamentowej - niezależnie od dostarczanej wody płacona za każdy miesiąc bez względu na rozmiar dokonywanego poboru wody lub też jego całkowitego braku, wyrażona w złotych za każdy punkt poboru wody/miesiąc 3. opłata za czynności odbioru technicznego przyłącza wody - w rozliczeniach za odebrane ścieki: 1. cena - wyrażona w złotych za 1 m3 odebranych ścieków 2. stawka opłaty abonamentowej - niezależnie od odprowadzania ścieków, płacona za każdy miesiąc bez względu na rozmiar dostarczania ścieków lub też ich całkowitego braku z budynków włączonych do sieci kanalizacyjnej wyrażona w złotych za 1-ego odbiorcę/miesiąc 3. opłata za czynności odbioru technicznego przyłącza kanalizacyjnego. Do cen i stawek opłat (netto) zgodnie z § 2 pkt 9 do 11 Rozporządzenia dolicza się podatek od towaru i usług VAT w wysokości 8% wprowadzony odrębnymi przepisami.". W punkcie 4.3 załącznika podano: "Opłata za czynności odbiorowe przyłącza wody 440,00 zł + VAT". W punkcie 4.6 załącznika: "Opłata za czynności odbiorowe przyłącza kanalizacyjnego 440,00 zł + VAT". Zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 5.12.2016 r. poz.7058. Prokurator Rejonowy w Krakowie - Śródmieściu Wschód wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Skale z dnia 22 listopada 2016 r., nr XXVII/202/16 w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązujących na terenie Gminy Skała, zaskarżając ją w części załącznika "Taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków" w zakresie punktów 4.3 i 4.6. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt. 8 i 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), poprzez nałożenie na mieszkańców opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody oraz czynności odbiorowe przyłącza kanalizacyjnego w kwotach po 440 złotych plus VAT, mimo braku ustawowego upoważnienia dla Rady Miejskiej do nałożenia takich opłat; - art. 7, art. 84 i art. 94 Konstytucji RP, poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku ponoszenia powyższej opłaty bez upoważnienia ustawowego. Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części załącznika "Taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków" w zakresie punktów 4.3 i 4.6. W uzasadnieniu skarżący podał, że przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust.2 pkt.8 i 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Uchwała - będąca aktem prawa miejscowego, w załączniku ustalającym taryfę ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w punkcie 4.3 i 4.6 ustaliła wysokość stawek opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody oraz czynności odbiorowe przyłącza kanalizacyjnego w kwotach po 440 złotych plus VAT. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym dominuje stanowisko, że jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym także opłat, jest dopuszczalne tylko w przypadku istnienia wyraźnego upoważnienia ustawowego. Żadna ustawa nie zezwala gminie na wprowadzenie opłat za przyłączanie się do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Na poparcie powyższej argumentacji, skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 851/10). Prokurator nadmienił, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego, stąd może być zaskarżona w każdym czasie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że punkt 4.3 dotyczy opłaty za czynności odbiorowe przyłącza wody 440 zł + VAT, zaś punkt 4.6 dotyczy opłaty za czynności odbiorowe przyłącza kanalizacyjnego 440 zł + VAT. Organ zaznaczył, że w sposób niewłaściwy i błędny Prokuratur wskazał jako stronę Radę Miejską w Skale. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 3/12 w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała Rady Gminy zdolność procesową ma Burmistrz Miasta i Gminy Skała. Zatem ze względów formalnych złożona skarga jest wadliwa. W ocenie organu opłata za czynności odbiorowe przyłącza wody oraz przyłącza kanalizacyjnego nie ma charakteru jednostronnie nałożonej na mieszkańca daniny publicznej. Nie jest to odpłatność za przyłączenie do sieci wodociągowej czy kanalizacyjnej, lecz jest to opłata za czynności odbiorowe jakie podejmuje gmina w ramach końcowego odbioru. Podmioty dostarczające gaz czy energię za czynności odbiorowe pobierają opłatę. A w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków gmina jest dostawcą wody, a więc występuje w takim samym charakterze jak wspomniane podmioty. Na opłatę związaną z czynnościami odbioru składa się odbiór techniczny przyłącza, montaż i plombowanie wodomierza i czynności administracyjno- techniczne, próby techniczne. Wykonywanie tych czynności wiąże się z kosztami. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w § 5 pkt 7 stanowi, że w taryfie mogą zostać ustanowione opłaty, a ich wysokość jest skalkulowana na podstawie kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza. Ponadto organ nadmienił, że zaskarżona uchwała już nie obowiązuje, została bowiem uchylona i utraciła moc prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935) dokonana została zmiana między innymi przepisu art. 53 p.p.s.a., regulującego kwestię terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w tym terminu do wniesienia skargi przez prokuratora (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Zmiana weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy zmieniającej), jednakże na mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw przepis art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 5.12.2016 r. poz.7058) weszła w życie z dniem 20 grudnia 2016 r., z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2017 r. Zatem kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi na tę uchwałę należy oceniać na podstawie przepisu art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Przepis art. 53 § 3 p.p.s.a. przed dniem 1 czerwca 2017 r. przewidywał, że prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Skarga nosi datę 13 lipca 2018 r. (brak koperty z datą nadania), sądowi przesłana została przez organ gminy przesyłką poleconą z dnia 16 sierpnia 2018 r., co oznacza, że wniesiona została po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Dlatego też w pierwszej kolejności należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna, bo jedynie gdyby dotyczyła aktu prawa miejscowego mogła być wniesiona w każdym czasie. Sąd w niniejszej sprawie podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 października 2018 r., sygn.. III SA/Kr 1290/17 oraz z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 91/17- dostępne w zbiorze internetowym CBOSA), że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Kwalifikacja danego aktu do aktów prawa powszechnie obowiązującego musi być przeprowadzona przy uwzględnieniu jego cech materialnych i formalnych. Z samego faktu podjęcia uchwały przez organ stanowiący jednostkę samorządu terytorialnego nie można jeszcze wywodzić, że mamy do czynienia z aktem prawa miejscowego. Jedynie charakter norm prawnych i kształtowania przez te normy sytuacji prawnej adresatów mają przesądzające znaczenie dla kwalifikacji danego aktu, jako aktu prawa miejscowego. Innymi słowy, jeżeli akt prawotwórczy (uchwała rady gminy), zawiera co najmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnymi abstrakcyjnym, to jest to akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 5.04.2002 r., sygn. akt I SA 2160/01, Lex nr 81756 oraz wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 29.04.2011 r., sygn. akt III SA/Wr 20/11, CBOSA). Nie ma przy tym znaczenia, czy powyższa norma o charakterze generalnym i abstrakcyjnym będzie miała zastosowanie tylko w jednej sytuacji, czy też będzie miała szersze oddziaływanie czasowe. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, gdyż zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, skierowane do podmiotów zewnętrznych wobec Gminy. Określono w niej bowiem taryfę za działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia wodę oraz taryfę za zbiorowe odprowadzanie ścieków prowadzoną przez Urząd Miasta I Gminy w Skale dla odbiorców tych usług z terenu Gminy Skała. Uchwała kształtuje zatem uprawnienia i obowiązki generalnie i abstrakcyjnie określonego kręgu podmiotów – odbiorców usług z terenu Gminy Skała. Wobec powyższego, skoro zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, to Prokurator mógł wnieść skargę na tę uchwałę w każdym czasie. Podstawą prawną uchwały był przepis art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 24 ust 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858 ze zm.). Przepisy te nie mogą stanowić podstawy dla podjęcia zaskarżonej uchwały w zakresie punktów 4.3 i 4.6 załącznika do uchwały. Wymieniony w uchwale przepis art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczy zatwierdzania taryf – rozumianych jako zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania (art. 2 pkt 12 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), nie zawiera natomiast podstawy do nakładania jednorazowych opłat za czynności odbiorowe przyłącza wody i przyłącza kanalizacyjnego. Brak również podstaw prawnych do podjęcia przedmiotowej uchwały w kwestionowanym zakresie w innych przepisach prawa obowiązujących w chwili podejmowania uchwały. Podstawy takiej nie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) ani ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 573 ze zm.) - wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 maja 2002 r , sygn. akt I SA 2793/01. Braku podstawy prawnej do ustalania przez radę gminy opłat za czynności odbioru technicznego za przyłącze wody i kanalizacyjne nie zmienia fakt, że zgodnie z § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2006 r., nr 127, poz. 886 - obowiązującego do dnia 12 grudnia 2017 r.), taryfy zawierają m.in. stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług. Rozporządzenie, jako akt podustawowy nie może stanowić podstawy do nakładania obowiązku normatywnego nieznajdującego podstaw w przepisach rangi ustawowej. Nadto należy podnieść, że ustawodawca przyznał w art. 20 ustawy kompetencję do określania taryf opłat za wodę przedsiębiorstwom wodno-kanalizacyjnym, z tym że uprawnienie do ich zatwierdzenia powierzył radom gmin, które dokonują tego, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, w drodze uchwały. Postępowanie taryfowe, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, jest inicjowane wnioskiem przedsiębiorstwa o ich zatwierdzenie, składanym wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia w życie taryf. Regulacje ustawy obligują przedsiębiorstwo do dołączenia do wniosku inicjującego postępowanie dokumentów, w postaci szczegółowej kalkulacji cen i stawek opłat oraz aktualnego planu, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy. Na zasadzie art. 24 ust. 4 ustawy przed podjęciem przez radę gminy uchwały w przedmiocie zatwierdzenia określonych przez wnioskodawcę stawek opłat, organ wykonawczy gminy wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy, pod względem celowości ich ponoszenia. Zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały sporządzone niezgodnie z przepisami. Należy podnieść, że w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OPS 1/05 (LEX nr 148425) NSA uznał, że sformułowania: "podlegają zatwierdzeniu" oraz "zatwierdza" stanowią część szczegółowej normy kompetencyjnej, która nakłada na radę gminy powinność rozpatrzenia wniosku przedsiębiorstwa o zatwierdzenie przygotowanej taryfy. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.g."), nieważna jest uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem. Jak stanowi art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, jak słusznie zarzuca skarga, że przepisy prawa nie dają podstawy do nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za wykonywanie usługi odbioru technicznego przyłącza wodnego i kanalizacyjnego. Skutkiem stwierdzenia braku podstawy prawnej jest stwierdzenie nieważności uchwały w tym zakresie. Uchwała miała charakter okresowy, jednak wywołała skutki prawne od dnia jej wejścia w życie do dnia utraty mocy obowiązującej, które nie zostały dotychczas usunięte. Uzasadnia to wydanie wyroku, mimo, że zaskarżony akt prawa miejscowego już nie obowiązuje. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI