II SA/Kr 1072/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-11-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanerozbiórkastrona postępowaniainteres prawnyobszar oddziaływaniaWSAKrakówubezpieczeniebezpieczeństwo robót

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę i rozbiórkę, uznając, że skarżący nie posiadał legitymacji strony.

Skarżący G. Z. zaskarżył decyzję Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę i rozbiórkę, kwestionując brak uznania go za stronę postępowania. Zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, w tym dotyczące stosowania rozporządzenia o bezpieczeństwie pracy przy robotach budowlanych. Sąd uznał, że choć organ odwoławczy błędnie zastosował art. 28 k.p.a. zamiast art. 28 ust. 2 prawa budowlanego i wadliwie ocenił zastosowanie rozporządzenia, to skarżący nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego jego status strony. Sąd oddalił skargę, wskazując, że ewentualne utrudnienia związane z robotami rozbiórkowymi mają charakter faktyczny, a nie prawny, a ochrona interesów skarżącego może nastąpić w trybie art. 47 prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi G. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Skarżący, będący współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji oraz właścicielem innej działki, nie został uznany za stronę postępowania przez organ I instancji, a następnie przez Wojewodę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, w szczególności kwestionował uznanie, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy robotach budowlanych nie ma zastosowania w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podnosił również argumenty dotyczące potencjalnych uciążliwości związanych z rozbiórką, składowaniem odpadów, lokalizacją zjazdu, zagęszczeniem zabudowy oraz zmianą stosunków wodnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, uznał, że kluczową kwestią jest legitymacja skarżącego do udziału w postępowaniu. Sąd stwierdził, że krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w tym na rozbiórkę, ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, a nie art. 28 k.p.a. Podstawowym kryterium jest obszar oddziaływania obiektu budowlanego, rozumiany jako teren z ograniczeniami w zabudowie. Sąd uznał, że ani roboty rozbiórkowe, ani planowana budowa nie wprowadzają takich ograniczeń dla działek skarżącego. Choć sąd wskazał na błędy popełnione przez Wojewodę (niewłaściwe zastosowanie art. 28 k.p.a. i błędna ocena zastosowania rozporządzenia), uznał, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że ewentualne utrudnienia związane z robotami rozbiórkowymi mają charakter krótkoterminowy i faktyczny, a skarżący może dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 47 prawa budowlanego, jeśli dojdzie do wejścia na jego nieruchomość. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, wprowadzającym ograniczenia w zabudowie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę (w tym rozbiórkę) określa art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, a kluczowe jest istnienie ograniczeń w zabudowie terenu sąsiedniego. Ewentualne krótkoterminowe uciążliwości związane z robotami rozbiórkowymi, takie jak czasowe zajęcie działki drogowej, mają charakter faktyczny, a nie prawny, i nie dają legitymacji strony. Ochrona interesów właściciela działki sąsiedniej może nastąpić w trybie art. 47 prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

Pb art. 28 § ust. 2

Prawo budowlane

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. art. 151

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. art. 28

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 3 § pkt 7

Prawo budowlane

Pb art. 3 § pkt 12

Prawo budowlane

Pb art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

Pb art. 31b

Prawo budowlane

Pb art. 47

Prawo budowlane

Pb art. 47 § ust. 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 47

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych art. 1 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych art. 20

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych art. 21 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego jego status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę i rozbiórkę, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (ograniczenia w zabudowie). Ewentualne uciążliwości związane z robotami rozbiórkowymi mają charakter krótkoterminowy i faktyczny, a nie prawny, i nie dają legitymacji strony. Ochrona interesów skarżącego, w tym w przypadku konieczności wejścia na jego nieruchomość, może nastąpić w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 47 prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez odmowę uznania skarżącego za stronę postępowania. Zarzut bezzasadnego uznania, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych nie ma zastosowania. Zarzut umorzenia postępowania odwoławczego i braku rozpatrzenia wszystkich argumentów Skarżącego dotyczących jego interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Pb, a nie na podstawie art. 28 k.p.a. kluczowy jest obszar oddziaływania obiektu budowlanego rozumiany jako teren z ograniczeniami w zabudowie roboty rozbiórkowe nie wprowadzają ograniczeń w zabudowie nieruchomości sąsiednich ewentualne utrudnienia związane są wyłącznie z etapem prowadzenia robót rozbiórkowych a więc z samej swojej istoty są krótkoterminowe, choć nieuniknione rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku [...] jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie można twierdzić, że obowiązuje tylko w jakimś ograniczonym zakresie ochrony swoich interesów skarżący może szukać w treści art. 47 Pb przepisy powołanego rozporządzenia są dla skarżącego źródłem jedynie interesu faktycznego (ponieważ nastąpi czasowe zajęcie jego nieruchomości), natomiast nie daje to prawa do występowania w postępowaniu o pozwolenie na budowę i rozbiórkę w charakterze strony.

Skład orzekający

Anna Kopeć

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Paweł Darmoń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę i rozbiórkę, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów Prawa budowlanego i definicji obszaru oddziaływania obiektu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na aktualnym stanie prawnym Prawa budowlanego, który ulegał zmianom. Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania' może być różna w zależności od specyfiki inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania kręgu stron w postępowaniach budowlanych, co jest kluczowe dla wielu właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie przepisów i definicji prawnych.

Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie pozwolenia na budowę? WSA wyjaśnia, kiedy interes prawny jest kluczowy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1072/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 26 czerwca 2025 r. znak: WI-I.7840.7.81.2024.EG w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę skargę oddala.
Uzasadnienie
Starosta Krakowski, decyzją nr AB.IV.1.625.2024 z 15 lipca 2024 r., znak: AB- IV.6740.1.64.2024.PM, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielił M. J. pozwolenia na budowę i rozbiórkę oraz zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany dla inwestycji: "Budowa 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oznaczonych numerami [...] wraz z dojściem, dojazdem oraz z zewnętrznymi odcinkami kanalizacji sanitarnej, kanalizacją deszczową do szczelnego zbiornika na wody opadowe oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina Z.".
Od decyzji tej odwołał się między innymi G. Z., który nie został przez organ I instancji uznany za stron postępowania.
Decyzją z 26 czerwca 2025 r., znak WI-I.7840.7.81.2024.EG Wojewoda Małopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2024.572) - zwanej dalej k.p.a. i art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2025.418) - zwanej dalej Pb - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że G. Z. jest współwłaścicielem (jednym z ośmiu) działki nr [...] o kształcie prostokąta o długości ok. 145 m i szerokości ok. 5 m urządzonej jako jezdnia żwirowa, bezpośrednio graniczącej od strony północnej z terenem inwestycji i właścicielem działki nr [...], która jest po drugiej stronie drogi żwirowej, stanowiącej drogę dojazdową do kilku budynków. Jest również właścicielem działki nr [...], która nie graniczy z terenem inwestycji - zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej po drugiej stronie owej drogi żwirowej. Odległość projektowanego budynku nr [...] od istniejącego budynku odwołującego wynosi 17,46 m.
Dalej przywołano treść art. 28 ust. 2 Pb (krąg stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę) oraz art. 3 pkt 20 Pb (obszar oddziaływania obiektu budowlanego).
W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że organ pominął, że inwestor zobowiązywany był wykazać zgodnie z zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2024 roku, że roboty związane z rozbiórką budynku gospodarczego nie wykroczą poza granice działki objętej wnioskiem. Inwestor ograniczył się do stwierdzenia, że rozbiórka nie będzie ingerować w sąsiednie nieruchomości, należy zabezpieczyć przed spadaniem elementów rozbieranych obiektów na działkę [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra infrastruktury w sprawie bezpieczeństwo i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych z dnia 6 lutego 2003 roku, w związku z wykonywaniem prac rozbiórkowych powinna zostać wyznaczona "strefa niebezpieczna", a więc zgodnie z § 1 pkt 3 tego rozporządzenia - miejsce na terenie budowy, w którym występują zagrożenie dla zdrowia życia i ludzi. Kolejno zgodnie z § 20 ww. rozporządzenia strefę niebezpieczną odgradza się i oznakowuje w sposób uniemożliwiający dostęp osobom postronnym. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma art. 21 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia:
1. Strefę niebezpieczną, w której istnieje zagrożenie spadania z wysokości przedmiotów, ogradza się balustradami, o których mowa w § 15 ust 2.
2. Strefa niebezpieczna, o której mowo w ust 1, w swym najmniejszym wymiarze liniowym liczonym od płaszczyzny obiektu budowlanego, nie może wynosić mniej niż 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, lecz nie mniej niż 6 m.
Z powyższego wynika, że przy wykonywaniu prac rozbiórkowych budynku gospodarczego, w związku z zagrożeniem spadania przedmiotów z wysokości, będzie musiała być wyznaczona i zabezpieczona odgrodzona strefa niebezpieczna, która będzie obejmowała działkę nr [...]. W związku z wykonywaniem robot rozbiórkowych korzystanie z tej działki będzie zupełnie wyłączone, a zgodnie z rozporządzeniem elementy zabezpieczające będą znajdowały się również na tej działce, co do której inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania nią na cele budowlane, co pominął organ I instancji.
Odnosząc się do tego zarzutu Wojewoda zaznaczył, że powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych zostało wydane na podstawie art. 23715 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, a więc nie na podstawie ustawy Prawa budowlane, to oznacza że nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Z projektu budowlanego i z projektu rozbiórki wynika, że budynek gospodarczy (stodoła) na długości ok. 9 m bezpośrednio od północy graniczy z działką nr [...] o kształcie prostokąta o długości ok. 145 m i szerokości ok. 5 m urządzonej jako jezdnia żwirowa. Projekt rozbiórki między innymi zawiera: opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych i opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, co jest zgodne z art. 30b ust 3 pkt 3 i pkt 4 Pb.
W przypadku postępowania między innymi w sprawie pozwolenia na rozbiórkę krąg stron ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. - a zatem kluczowym kryterium jest kryterium interesu prawnego. O ile w przypadku pozwolenia na budowę wynikiem prac budowlanych jest powstanie nowego obiektu budowlanego, który może oddziaływać na tereny sąsiednie, o tyle w przypadku pozwolenia na rozbiórkę istniejący obiekt budowlany (a zatem również jego oddziaływanie na grunty sąsiednie) podlega likwidacji. Ewentualne utrudnienia związane są wyłącznie z etapem prowadzenia robót rozbiórkowych a więc z samej swojej istoty są krótkoterminowe, choć nieuniknione. Z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości. Za prowadzenie robót budowlanych odpowiedzialny jest kierownik budowy.
Opisane wyżej argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ dotyczą sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych. Zgodnie z przeprowadzoną analizą obszaru oddziaływania przez organ odwoławczy, planowana inwestycja nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zabudowie działki nr [...] i działki nr [...] - działki skarżącego znajdują się na północ od projektowanej zabudowy, a projektowane budynki nie przekraczają 9 m wysokości. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu przepisów określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j.), jak również innych przepisów ww. rozporządzenia. Zatem, przedmiotowa inwestycja w oczywisty sposób nie oddziaływuje na budynek należący do odwołującego, zlokalizowany w znacznej odległości na ww. działce.
Zdaniem Wojewody rozbiórka budynku w granicy z działką drogową nie skutkuje przymiotem strony właściciela tej działki drogowej na podstawie k.p.a., a sama budowa nowych obiektów nie wprowadza ograniczenia zabudowy działek stanowiących własność/współwłasność odwołującego.
Zatem brak jest podstaw do uznania G. Z. za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty Krakowskiego nr AB.IV. 1.625.2024 z 15 lipca 2024 r., znak: AB-IV.6740.1.64.2024.PM w sprawie pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji - co obliguje Wojewodę Małopolskiego do umorzenia niniejszego postępowania w zakresie jego odwołania.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. Z., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
1. art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), poprzez odmowę uznania skarżącego za stronę postępowania i umorzenie postępowania odwoławczego,
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. poprzez bezzasadne uznanie, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, gdyż nie zostało wydane na podstawie ustawy Prawo budowlane,
3. art. 7 k.pa. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art., 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3) k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego i brak rozpatrzenia wszystkich argumentów Skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji wydanej przez Organ I instancji, dotyczących jego interesu prawnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko dotyczące konieczności zastosowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych i wyznaczenia na jego podstawie strefy niebezpiecznej na działce drogowej stanowiącej współwłasność skarżącego. Z tej właśnie okoliczności skarżący wywodzi swoją legitymację do bycia stroną postępowania administracyjnego.
Ponadto zdaniem skarżącego organ, skupiając się na kwestii rozbiórki obiektów budowlanych, nie uwzględnił również następujących argumentów, które zostały podniesione przez skarżącego w odwołaniu celem wykazania jego interesu prawnego, co świadczy o naruszeniu przez niego art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.:
- miejsce składowania odpadów stałych zostało przez inwestora przewidziane bezpośrednio przy granicy działki [...] z działką [...],
- projektowany przez inwestora zjazd na drogę wewnętrzną z drogi publicznej usytuowany został w bezpośredniej bliskości istniejącego dotychczas zjazdu, z którego m.in. korzysta Skarżący, znajdującego się na wysokości działki [...]. Skarżący obawia się, że tak bliskie umiejscowienie względem siebie zjazdów będzie powodowało występowanie zagrożenia bezpieczeństwa osób korzystających ze zjazdów i zwiększone ryzyko kolizji,
- inwestycja polegająca na budowie aż 7 budynków na wąskiej działce nr [...] powodowała będzie znaczne zagęszczenie i intensyfikację zabudowy na tym obszarze, zmianę charakteru dotychczas istniejącej tam zabudowy jednorodzinnej, spowoduje również zwiększenie natężenie ruchu, hałasu i spalin,
- w związku z budową utwardzonej drogi wewnętrznej na działce nr [...], Skarżący obawia się, że w szczególności przy nasilonych opadach deszczu, woda opadowa z tej drogi będzie przelewała się na działkę nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku, jakkolwiek nie wszystkie argumenty Wojewody Małopolskiego są trafne.
Osią sporu w niniejszej sprawie jest kwestia legitymacji G. Z. do udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia M. J. pozwolenia na budowę i rozbiórkę oraz zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego dla inwestycji: "Budowa 7 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych oznaczonych numerami [...] wraz z dojściem, dojazdem oraz z zewnętrznymi odcinkami kanalizacji sanitarnej, kanalizacją deszczową do szczelnego zbiornika na wody opadowe oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina Z.".
Nie budzi wątpliwości ustalony w sprawie stan faktyczny tj. okoliczność, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...] bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji (działka nr [...]) oraz właścicielem działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, oddzielonej od terenu inwestycji wspomnianą drogą żwirową. Odległość istniejącego budynku należącego do skarżącego od projektowanego budynku nr [...] wynosi 17,46 m.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy "pozwolenie na rozbiórkę", o którym mowa w art. 31b Pb jest rodzajem pozwolenia na budowę i w związku z tym krąg stron w tym postępowaniu ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, czy też jest odmienną decyzją i o legitymacji do udziału w postępowaniu rozstrzyga art. 28 k.p.a.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei ust. 2 art. 28 Pb w sposób szczególny reguluje krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę, stanowiąc lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Stanowi on: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu".
W art. 3 Pb zawarto definicje legalne "robót budowlanych" - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); oraz "pozwolenia na budowę" - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (pkt 12).
Zestawienie powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że roboty budowlane polegające na rozbiórce wymagają również decyzji o "pozwoleniu na budowę", o której mowa w art. 28 Pb – oczywiście z uwzględnieniem szczególnych regulacji zawartych w art. 31b Pb. Tym samym krąg stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Pb, a nie, jak twierdzi organ, na podstawie art. 28 k.p.a. Kluczowy zaś dla oceny legitymacji wedle art. 28 ust. 2 Pb jest obszar oddziaływania obiektu budowlanego rozumiany jako "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu" (art. 3 pkt 20 Pb).
Przed przystąpieniem do dalszych uwag należy zwrócić uwagę, że od wielu lat ustawodawca liberalizuje przepisy ustawy Prawo budowlane, w sposób systematyczny ograniczając krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Świadczy o tym choćby zmiana art. 3 pkt 20 Pb w roku 2020. Wcześniej obszar oddziaływania obejmował teren wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Obecnie krąg stron zakreślają już wyłącznie ograniczenia w zabudowie, natomiast ograniczenia w innych sposobach zagospodarowania są z punktu omawianego punktu widzenia obojętne.
Z tego względu powołane w skardze orzecznictwo całkowicie straciło na aktualności. Skarżący powołuje się bowiem na orzeczenia wydane w latach 2012, 2013 i 2014, 2016, 2018 i 2019. O czasu ich wydania stan prawny zmienił się zasadniczo.
Należy w tej sytuacji dojść do wniosku, że stroną postępowania zarówno w zakresie obejmującym budowę nowych obiektów, jak i rozbiórkę obiektów istniejących jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
W tym kontekście trudno mówić o jakichkolwiek ograniczeniach w zabudowie działki drogowej – czy to na skutek robót rozbiórkowych, czy też robót polegających na budowie nowego obiektu. Z kolei działka, na której położony jest dom skarżącego znajduje się w znacznej odległości od granic inwestycji i nie wprowadza ona jakichkolwiek ograniczeń w jej zabudowie.
Po drugie: rację na Wojewoda zwracając uwagę na różnice pomiędzy robotami polegającymi na rozbiórce oraz budowie obiektu budowlanego. Przy rozbiórce dochodzi do zlikwidowania istniejącego wcześniej obiektu i trudno w ogóle mówić w takiej sytuacji, żeby ten docelowy brak rozebranego obiektu miał wprowadzać jakiekolwiek ograniczenia w zabudowie jakiejkolwiek nieruchomości.
Wojewoda twierdzi również, że w przypadku rozbiórki ewentualne utrudnienia dla działek sąsiednich związane są wyłącznie z etapem prowadzenia robót rozbiórkowych a więc z samej swojej istoty są krótkoterminowe, choć nieuniknione. Pogląd ten kwestionuje skarżący twierdząc, że "stanowczo za dowolne należy uznać założenie organu, że ograniczenia te z samej swojej istoty mają być krótkoterminowe, gdyż jest to wyłącznie hipotetyczne założenie, a skarżący nie będzie miał żadnego wpływu na tempo prowadzenia prac rozbiórkowych, które będzie zależne od inwestora".
Wojewoda wadliwie przyjął, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, gdyż nie zostało wydane na podstawie ustawy Prawo budowlane. Rozporządzenie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie można twierdzić, że obowiązuje tylko w jakimś ograniczonym zakresie. Oczywiste jest, że w trakcie prowadzenia robót rozbiórkowych wymogi rozporządzenia będą musiały być przestrzegane przez inwestora - obojętnie w jakiej ustawie znalazła się delegacja do wydania rozporządzenia.
W okolicznościach tej sprawy jest również oczywiste, że rozbiórka obiektu położonego w granicy z działką drogową stanowiącą współwłasność skarżącego będzie wymagać wejścia w teren tej działki drogowej i czasowego wyłączenia jej z użytkowania. Jednak w tym zakresie ochrony swoich interesów skarżący może szukać w treści art. 47 Pb, który reguluje zezwolenie w trybie decyzji administracyjnej na wejście na działkę sąsiednią celem wykonania robót budowlanych. Omawiany tryb ma zastosowanie w przypadku, gdy inwestor i właściciel działki sąsiedniej nie uzgodnią warunków wejścia na teren sąsiedni. Niewątpliwie takie "wejście na teren sąsiedniej nieruchomości" stanowi ograniczenie własności, niemniej jednak może zostać wydane tylko przy spełnieniu określonych tam warunków, za ustaleniem ewentualnej rekompensaty i z obowiązkiem naprawienia szkód, jeśli powstaną. Zgodnie z art. 47 ust. 2 Pb w decyzji takiej organ administracji architektoniczno-budowlanej określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Z treści tego przepisu wynika, że takie zezwolenie wydawane jest tylko w zakresie niezbędnym, a więc tak, aby możliwie zminimalizować korzystanie z działki sąsiedniej. Obawy skarżącego, że nie będzie miał żadnego wpływu na tempo prac rozbiórkowych, które będzie zależne tylko od inwestora są zatem nieuzasadnione.
Reasumując: przepisy powołanego rozporządzenia są dla skarżącego źródłem jedynie interesu faktycznego (ponieważ nastąpi czasowe zajęcie jego nieruchomości), natomiast nie daje to prawa do występowania w postępowaniu o pozwolenie na budowę i rozbiórkę w charakterze strony. Skarżący będzie miał jednak prawo do prowadzenia uzgodnień z inwestorem na temat warunków zajęcia nieruchomości, a jeśli nie dojdą do porozumienia – będzie miał legitymację do wystąpienia jako strona w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 47 Pb. Ten właśnie tryb stanowi zabezpieczenie interesów właścicieli działki, która będzie zajęta na czas prowadzenia robót rozbiórkowych.
Trzeba więc zgodzić się z Wojewodą, że w przypadku rozbiórki mowa tylko o czasowych uciążliwościach, a to mieści się w ramach interesu faktycznego, nie sprawia zaś, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania takiego rozbieranego obiektu. Taki też charakter mają obawy skarżącego dotyczące ewentualnej zmiany stosunków wodnych po urządzeniu drogi w ramach planowanej inwestycji, lokalizacji zjazdu bezpośrednio przy istniejącym zjeździe na działkę skarżącego, lokalizacji śmietników przy granicy inwestycji. Uzasadniają one jedynie interes faktyczny skarżącego.
Zatem pomimo błędnego przyjęcia, że w zakresie robót rozbiórkowych zastosowanie winien mieć art. 28 k.p.a. oraz, że w sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych – zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazane uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
Z tych względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI