II SA/Kr 1071/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachpostępowanie administracyjneprawo do świadczeńSzare SzeregiMilicja Obywatelskaweryfikacja uprawnieńsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, uznając, że organ nie zbadał wszystkich potencjalnych tytułów do ich przyznania.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę K.P. na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie za utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji uznał, że służba w Milicji Obywatelskiej nie jest działalnością kombatancką i zastosował przepis pozbawiający uprawnień z tego tytułu. Sąd uchylił decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organ nie zbadał wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień z tytułu działalności w Szarych Szeregach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi K.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła go uprawnień kombatanckich. Pierwotnie uprawnienia przyznano za działalność w okresie utrwalania władzy ludowej. Organ administracji uznał, że służba w Milicji Obywatelskiej, którą pełnił skarżący, nie jest podstawą do uznania go za kombatanta, a przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozwala na pozbawienie uprawnień uzyskanych wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ powinien był zbadać wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień z tytułu przynależności do Szarych Szeregów, który został złożony przed wydaniem pierwszej decyzji. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i SN, a także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności z Konstytucją przepisu ustalającego końcowy termin składania wniosków o uprawnienia kombatanckie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy postępowania, zaniechając zbadania wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień z tytułu przynależności do Szarych Szeregów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ miał obowiązek zbadać nowy tytuł do uprawnień kombatanckich zgłoszony przez stronę, a zaniechanie tego obowiązku stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określa jeden z tytułów do przyznania uprawnień kombatanckich (przynależność do Szarych Szeregów).

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył przepisy postępowania, nie badając wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Szarych Szeregach.

Godne uwagi sformułowania

Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... Jedynym tytułem przyznania K.P. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich. Możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Obowiązkiem organu było dokonanie oceny tego wniosku i ustalenie, czy stronie przysługują uprawnienia z tytułu wymienionego w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do ewentualnego nowego tytułu uprawnień kombatanckich strony, organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku organów administracji do wszechstronnego badania wniosków stron, nawet jeśli pierwotna podstawa prawna do przyznania świadczenia została zakwestionowana. Podkreślenie znaczenia prawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii uprawnień kombatanckich i przepisów ustawy o kombatantach. Interpretacja przepisów proceduralnych może być szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej grupy społecznej kombatantów i ich praw, a także pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład walki jednostki o swoje prawa historyczne.

Czy służba w Milicji Obywatelskiej pozbawia praw kombatanta? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1071/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Stanisław Biernat /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. K. K. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].09.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich K.P. , ur. [...], przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1981 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]07.1947 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane K.P. uprawnienia kombatanckie, pracował w Milicji Obywatelskiej. Milicja nie była służbą zmilitaryzowaną i żadne zadania w niej wykonywane nie mogą być uznane za działalność kombatancka. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K.P. zwrócił się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z racji przynależności do Szarych Szeregów. Podał, że członkiem ZHP był od 1937 r. W latach 1940-1942 był zastępowym w drużynie Szarych Szeregów kierowanej przez J.W. . W dniu [...] 07.1942 r. został wywieziony do Niemiec i do kraju wrócił w 1946 r. Był przesłuchiwany przez UB i ukrył się w Milicji Obywatelskiej, w której służył w okresie od [..].07.1947 do [...].03.1948 r. w KP w H. Następnie został aresztowany i skazany na trzy lata wiezienia z art. 163 § 2 k.k. WP.
W dniu [...]..2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu organ podał, że ani za pracę w MO, ani za przebywanie na robotach przymusowych na terenie III Rzeszy nie przysługują uprawnienia kombatanckie. Termin składania wniosków o uprawnienia kombatanckie z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach minął natomiast 31.12.1998 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.P. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i wniósł o jej uchylenie. Do skargi dołączył zaświadczenie weryfikacyjne Stowarzyszenia Szarych Szeregów z 1992 r. oraz legitymację członkowską.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając motywację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....
W świetle orzecznictwa sądowego (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00 ONSA 2001/1/3, Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Należy więc stwierdzić, że jedynym tytułem przyznania K.P. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Jednakże, zdaniem Sądu możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, OTK - A 2003 nr 4, poz. 31, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Sąd stwierdza, że po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, ale jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, K.P. wystąpił do organu z wnioskiem o "rozszerzenie uprawnień kombatanckich" o uprawnienia związane z przynależnością do Szarych Szeregów. Do tego wniosku zostały dołączone załączniki (k. [...]akt postępowania administracyjnego). Obowiązkiem organu było dokonanie oceny tego wniosku i ustalenie, czy stronie przysługują uprawnienia z tytułu wymienionego w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Wykazanie tytułu uprawnień ' kombatanckich należy do strony, jednakże na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywają obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a. Poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do ewentualnego nowego tytułu uprawnień kombatanckich strony, organ naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270).