II SA/Kr 107/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-23
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprzebudowasamowola budowlanaumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćprawo budowlanek.p.a.postępowanie dowodowekontrola legalnościWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, uznając je za przedwczesne z powodu braku należytego postępowania wyjaśniającego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe z powodu samowolnego wykonania części prac. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 10 § 1 k.p.a., oraz brak należytego postępowania dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę W. P. (następnie A. P. i W. P.) na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Organy administracji uzasadniały umorzenie faktem samowolnego wykonania części prac budowlanych przez inwestora, co miało czynić postępowanie bezprzedmiotowym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał jednak, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału stron (art. 10 § 1 k.p.a.). Sąd wskazał na brak należytego postępowania dowodowego, w tym oględzin nieruchomości z udziałem stron, oraz na niejednoznaczność dokumentacji potwierdzającej samowolne wykonanie prac. Ponadto, decyzja nakazująca rozbiórkę, na którą powoływały się organy, została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd podkreślił, że decyzja procesowa o umorzeniu z 2001 r. nie rozstrzygała merytorycznie sprawy, a nowe przepisy Prawa budowlanego mogły mieć zastosowanie. W związku z tym, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody, jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, uznając je za przedwczesne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdy roboty budowlane, których dotyczyć miała decyzja, zostały już wykonane. Jednakże, stwierdzenie samowolnego wykonania prac musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu wykonania robót budowlanych jest możliwe, ale wymaga udowodnienia tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak należytego postępowania dowodowego i naruszenie praw stron uniemożliwiły takie stwierdzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

u.p.b. art. 35 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł udzielić pozwolenia na budowę, gdy na terenie znajdował się obiekt, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji wydaje decyzję, gdy sprawa została rozstrzygnięta co do istoty.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli naruszają prawo w sposób, który uzasadnia uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, w tym oględzin nieruchomości z udziałem stron. Decyzja o umorzeniu postępowania była przedwczesna i nie miała oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 10 § 1 k.p.a. Decyzja procesowa z 2001 r. nie czyniła bezprzedmiotowym nowego postępowania.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe z powodu samowolnego wykonania części robót budowlanych. Decyzja o rozbiórce była ostateczna i stanowiła przeszkodę do wydania pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji nie wykazały, że przebudowa istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz modernizację istniejącego budynku mieszkalnego [...] została już wcześniej zrealizowana. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, zwłaszcza dokonać oględzin nieruchomości objętej wnioskiem inwestora zapewniając udział w tej czynności stronom postępowania. W aktach sprawy brakuje dokumentacji, na którą powołuje się organ, a z której wynikałby bezspornie fakt samowolnego wykonania przez inwestora części zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę i wymagającego uzyskania tegoż pozwolenia. W tym stanie rzeczy - na skutek naruszenia przez organy obydwu instancji zasad ogólnych k.p.a., zwłaszcza tych o których stanowią art. 7 i 10 § 1 k.p.a. [...] - nie ma podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego przed umorzeniem postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach budowlanych, oraz kontrola legalności decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem budowlanym i k.p.a. z okresu orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i dowodowych, nawet w pozornie prostych sprawach budowlanych, oraz jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań organów.

Sąd administracyjny uchyla umorzenie pozwolenia na budowę z powodu błędów proceduralnych organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 107/07 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek
Izabela Dobosz /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Grażyna Firek Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. P. i W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. P. i W. P. solidarnie kwotę [...] zł. ([...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2003 r., znak: [...] działając na podstawie art. 81 ust. 1 i 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, póz. 126 z 2000 r. z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2003r, znak: [...], którą umorzono postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku gospodarczego z adaptacją na cele mieszkalne oraz modernizację budynku mieszkalnego na działce ewid. nr A w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...] umorzono postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku gospodarczego z adaptacją na cele mieszkalne oraz modernizację budynku mieszkalnego na działce ewid. nr A w [...], wszczęte na wniosek W. P. z dnia [...] 2002 r., wcześniej zawieszone z urzędu postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2002 r., znak: [...] i podjęte postanowieniem Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2003r., znak: [...]
Organ pierwszej instancji prezentował pogląd, że orzekanie w sprawie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, ponieważ część prac, objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia, została już wykonana przez inwestora. Ponadto zwrócono uwagę, że sprawa dotycząca przedmiotowej inwestycji była już rozstrzygana decyzjami Burmistrza Miasta [...] i Wojewody [...] w 2001 r. Pouczono również inwestora, iż z uwagi na nieostateczność decyzji PINB o rozbiórce i wejście w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, istnieje możliwość wydania przez właściwy organ rozstrzygnięcia zezwalającego na kontynuację robót budowlanych.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołał się W. P. zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa z zakresu ustaw: Kodeks postępowania administracyjnego i Prawo budowlane.
Wojewoda [...] stwierdził, że bezsporny jest fakt samowolnego wykonania przez inwestora, latem 2001 roku, części zamierzenia inwestycyjnego, objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, co potwierdzone zostało trzykrotnie, podczas wizji w terenie, przeprowadzonych w roku 2001 i 2002, przez organy pierwszej instancji administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Z tego powodu Burmistrz Miasta [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na przebudowę decyzją z dnia [...] 2001 r., znak: [...] utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] 2001r., znak: [...]
W ocenie organu nadzoru w zaistniałej sytuacji bezprzedmiotowe było składanie kolejnego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji uzyskanie przez inwestora aktualnej decyzji o wz i zt i usunięcie braku, występującego w poprzednim postępowaniu o pozwolenie na budowę z 2001 r., tj. wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedmiotem analizy nie było również to, czy projekt budowlany został uzupełniony i spełnia wymogi ustawy Prawo Budowlane i rozporządzenia Ministra w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Podniesiono, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z ustawą Prawo budowlane - art. 35 ust. 5 i ustawą Kodeks postępowania administracyjnego - art. 104 i 105 § 1, nie mógł udzielić pozwolenia na budowę, ponieważ na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania terenu, znajdował się obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2002 r., znak: [...]), oraz że wydawanie pozwolenia na prace już wykonane jest bezprzedmiotowe. Dlatego organ pierwszej instancji słusznie postąpił nie wydając pozwolenia na budowę i umarzając postępowanie w sprawie
Podniesiono, że wprawdzie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2003 r., znak: [...] orzekł o uchyleniu decyzji o rozbiórce i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nadzoru budowlanego, z uwagi na zmianę treści art. 48 znowelizowanego Prawa budowlanego, to jednak należało utrzymać w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...], ponieważ bezsporny jest fakt samowolnego wykonania przez inwestora części zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę i wymagającego uzyskania tegoż pozwolenia. W przypadku takim, zasadne jest umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a.
Odpowiadając na uwagi i żądania skarżącego, zawarte w odwołaniu, a dotyczące zastosowania w prowadzonym postępowaniu, wszczętym wnioskiem inwestora z dnia [...] 2002 r., znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego, w tym kwalifikacji obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę, trybu zgłoszenia budowy i robót budowlanych - art. 29 i 30, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy znowelizowane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), mają zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po dniu 11 lipca 2003 r., natomiast sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy rozpatruję się stosując przepisy dotychczasowe. Mówi o tym wyraźnie art. 7 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Z tej ogólnej zasady wyłączone zostały, zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy z dnia 27 marca 2003 r., sprawy związane z art. 48-52. Przepisy te regulują kwestie samowoli budowlanych i uległy one istotnym zmianom w stosunku do poprzednio obowiązujących uregulowań. Podkreślono przy tym, że zadania i kompetencje z nimi związane należały i należą do właściwości organów nadzoru budowlanego.
Podkreślono, że skarżący odwołując się do art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 4 znowelizowanej ustawy i żądając wydania pozwolenia na budowę, nie zauważa, wprowadzonego także nowelizacją, przepisu art. 32 ust. 4a, mówiącego, że "Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1". Sugestie skarżącego dotyczące trybu załatwienia jego wniosku nie mogą być przyjęte, bowiem w swych wystąpieniach odwołuje się do on szeregu przepisów Prawa budowlanego przed zmianami i po zmianach, traktując je wybiórczo i błędnie interpretując.
Odpowiadając na wniosek nałożenia kary w oparciu o art. 35 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, wyjaśniono, że przepis ten ma zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu 11 lipca 2003 r.
Odnosząc się z kolei do wniosku o zmianę decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] 2001 r., znak: [...] w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a., stwierdzono, że zasada niekonkurencyjności postępowań sądowo- administracyjnych nie pozwala na wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Również wszystkie pozostałe uwagi odnoszące się do ww. decyzji z dnia [...] 2001 r. nie mogą być przedmiotem obecnego postępowania, dla ich rozpoznania właściwy na tym etapie jest sąd administracyjny.
W ocenie organu odwoławczego jedynie ponowne postępowanie przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2003 r, znak: [...] w oparciu o zmienione ustawą z dnia 27 marca 2003 r., przepisy Prawa budowlanego - art. 48-49, może zostać zakończone decyzją zezwalającą na wznowienie robót budowlanych. Dalsze losy inwestycji leżą zatem w kompetencjach organów nadzoru budowlanego.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. P. zarzucając naruszenie art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 12, art. 35 § 2 i 3, art. 106 § 6 k.p.a. oraz art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Skarżący podnosi, że jego wniosku złożonego w dniu [...] 2002 r. w żadnym wypadku nie można uznać za bezprzedmiotowy, skoro jest istotny dla wnoszącego a urząd podjął go i rozpatrywał znając wszystkie okoliczności sprawy z poprzedniej decyzji w kwestii umorzenia, a nie odrzucił wniosku zaraz po jego wpłynięciu. Wydana decyzja PINB w [...] zapadła dopiero w dniu [...] 2002 r., a obecnie jako uchylona w całości przez WINB w [...] nie obowiązuje prawnie.
Skarżący podnosi, że organ administracji w sposób lekceważący i niezgodny z obowiązującym prawem traktował przedmiotową sprawę, a całe zamierzenie inwestycyjne jest mu doskonale znane od trzech lat. Postępowanie takie pozostaje w sprzeczności z art. 8, art. 9, art. 10 § 1, 12 i art. 35 § 2 i 3 k.p.a. i nie wskazuje inwestorowi drogi wyjścia z tej sytuacji.
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wydaną wcześniej decyzję w 2001 r. w tej sprawie (znak: [...]) skoro uległy zmianie przepisy ustawowe z dnia [...] 2003 r. , które były podstawą tamtego umorzenia, a dotyczyły prawa do dysponowania działką na cele budowlane oraz z uwagi na wykonanie części robót objętych wnioskiem przez inwestora. Skarżący podnosi, że sprawa dysponowania terenem na cele budowlane została załatwiona przy złożeniu wniosku natomiast wykonanie części robót budowlanych objętych wnioskiem jest stwierdzeniem mało precyzyjnym i wygodnym dla urzędu, ale nie wskazuje jaką normę prawną zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym skarżący naruszył, aby do umorzenia zastosować art. 105 k.p.a. Tylko naruszenie art. 28 Prawa budowlanego może w ocenie skarżącego pociągać takie skutki, lecz tego organy nie wykazały w decyzji.
W ocenie skarżącego chodzi wyłącznie o przebudowę już istniejącego budynku, co nie oznacza, że od momentu złożenia wniosku nie wolno niczego w istniejącym budynku robić. Skarżący twierdzi, że gdyby nie złożył wniosku to wszystkie tzw.. "roboty budowlane", które wykonał mógłby wykonać jako człowiek "remontujący" własny budynek bez ubiegania się o zgodę, bo było to dopuszczalne prawem. W jego ocenie wniosek inwestora ma charakter zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego w myśl i okres jego rozpatrzenia wynosi 30 dni. Skarżący podnosi też, że wbrew twierdzeniom organu nie jest bezsporne, że wykonał on samowolnie latem 2001 roku część zamierzenia inwestycyjnego, objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, a wizje w terenie przeprowadzone w roku 2001 i 2002 odbyły się bez obecności skarżącego i możliwości odniesienia się do poczynionych przez organy ustaleń. Skarżący podnosi, że tylko raz w obecności inspektora PINB uczestniczył w dniu [...] 2002 r. w wizji obiektu i na tę okoliczność został sporządzony protokół, który w żadnej części nie zawiera stwierdzenia o naruszeniu przez inwestora normy prawnej.
Następcami prawnymi zmarłego W. P. są A. P. i W. P. z których udziałem - na mocy postanowienia WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2007 r., zostało podjęte uprzednio zawieszone postępowanie sądowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2003r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku gospodarczego z adaptacją na cele mieszkalne oraz modernizację budynku mieszkalnego na działce ewid. nr A w [...] Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r, sygn. akt: FSK 2326/04).
Skarga - złożona w ustawowym terminie - jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, a w takim właśnie zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)).
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że fakt wydania przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] 2001 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie zezwolenia na przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz modernizację istniejącego budynku mieszkalnego, położonych na działce nr ewid. A w [...], przy ul. [...], nie czynił bezprzedmiotowym postępowania z wniosku inwestora z dnia [...] 2002 r. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2001 r. orzekająca w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego miała charakter decyzji procesowej, a zatem nie rozstrzygała merytorycznie sprawy administracyjnej. Organy administracji zobowiązane były zatem rozpatrzeć przedmiotowy wniosek inwestora.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą umorzenia postępowania wszczętego na wniosek inwestora z dnia [...] 2002 r. była okoliczność "samowolnego wykonania przez inwestora, [...] 2001 roku, części zamierzenia inwestycyjnego, objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, co potwierdzone zostało trzykrotnie, podczas wizji w terenie, przeprowadzonych w roku 2001 i 2002, przez organy pierwszej instancji administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego", która to okoliczność była podstawą umorzenia postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na przebudowę decyzją z dnia [...] 2001 r., znak: [...] utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] 2001r, znak: [...]
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę należy umorzyć jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w toku tego postępowania organ administracji prowadzący to postępowanie stwierdzi, że roboty budowlane, których dotyczyć miała decyzja o pozwoleniu na budowę zostały już wykonane. Ugruntowany jest już w orzecznictwie słuszny pogląd, że w sytuacji kiedy inwestor zrealizował inwestycję budowlaną, prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na jej wybudowanie staje się zbędne, gdyż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje zatem bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę.
W aktach sprawy brakuje dokumentacji, na którą powołuje się organ, a z której wynikałby bezspornie fakt samowolnego wykonania przez inwestora części zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę i wymagającego uzyskania tegoż pozwolenia. Organ odwoławczy odwołuje się do ustaleń poczynionych w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] 2001 r., znak: [...]. Decyzja ta była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej i w wyroku z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt: II SA/Kr 144/02 WSA w Krakowie stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji nie wykazały, że przebudowa istniejącego budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz modernizację istniejącego budynku mieszkalnego, położonych na działce nr ewid. A w [...], przy ul. [...], tj. inwestycja objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę została już wcześniej zrealizowana. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, zwłaszcza dokonać oględzin nieruchomości objętej wnioskiem inwestora zapewniając udział w tej czynności stronom postępowania - przede wszystkim, inwestorowi i sporządzając z tej czynności protokół zgodnie z wymogami art. 67-70 k.p.a. Kwestia ustalenia faktycznych przesłanek wydania pozwolenia na budowę ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie jest wystarczające sporządzenie wyłącznie adnotacji urzędowej z czynności organu mających na celu ustalenie tych przesłanek. W aktach sprawy znajdują się tymczasem wyłącznie adnotacje urzędowe z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2001 r. nazwane wprawdzie protokołami, lecz podpisane jedynie przez inspektorów Urzędu Miasta [...], z których to adnotacji wynika, że "wizje w terenie" prowadzone były bez udziału stron postępowania".
W chwili orzekania przez organ odwoławczy nie istniała też w obrocie prawnym decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowych obiektów w związku z decyzją kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2003 r., znak: [...] uchylającą nakaz rozbiórki i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kserokopia protokołu oględzin z dnia [...] 2002 r. przeprowadzonych w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej również nie mogła stanowić podstawy do wniosku o bezsporności faktu samowolnego wykonania przez inwestora części zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę i wymagającego uzyskania tegoż pozwolenia. Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia tego protokołu jest nieczytelna i niepełna (na część tekstu nałożono inną kserokopię), a z jej treści nie wynika, na jakiej podstawie organ ustalił, iż roboty zostały wykonane bez pozwolenia na budowę.
W tym stanie rzeczy - na skutek naruszenia przez organy obydwu instancji zasad ogólnych k.p.a., zwłaszcza tych o których stanowią art. 7 i 10 § 1 k.p.a., a zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, będąc przy tym zobowiązane do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania - nie ma podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Decyzja o umorzeniu tego postępowania jest zatem przedwczesna i jako nie znajdująca poparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie podlegała uchyleniu przez sąd administracyjny.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić również stan prawny powstały po wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt: II SA/Kr 144/02 oraz uwzględnić wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku.
Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, iż decyzje organów obydwu instancji zapadły pomimo braku należycie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a zatem uchybienie tego rodzaju nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym również decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI