II SA/Kr 1067/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonych pod budownictwo jednorodzinne. Prezydent Miasta K. decyzją umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości i odmówił zwrotu pozostałych działek, wskazując na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda Małopolski utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący K. S. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeśli przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W odniesieniu do części działek, które zostały oddane w użytkowanie wieczyste osobom trzecim przed 1 stycznia 1998 r. i wpisane do ksiąg wieczystych, sąd uznał, że zaistniała negatywna przesłanka zwrotowa, co skutkowało odmową zwrotu. W odniesieniu do pozostałych działek, które nie były przedmiotem wywłaszczenia i stanowiły własność osób trzecich, sąd uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 105 K.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania w przypadku braku wywłaszczenia.
Dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1998 r. i specyficznych sytuacji związanych z wywłaszczeniem i późniejszym obrotem nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje w sytuacji określonej w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli spełnione są przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 i 137 tej ustawy.
Uzasadnienie
Art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi negatywną przesłankę zwrotową, której zaistnienie prowadzi do odmowy zwrotu nieruchomości. Celem tego przepisu jest ochrona praw osób trzecich, które w dobrej wierze nabyły prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości przed wejściem w życie ustawy.
Czy postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jest dopuszczalne, jeżeli nieruchomość nie była przedmiotem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jest bezprzedmiotowe, jeżeli nieruchomość nie została wywłaszczona lub nabyta w inny sposób przewidziany w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego (art. 105 K.p.a.) zachodzi, gdy odpadnie jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, w tym brak przedmiotu sprawy, którym jest konkretna sprawa administracyjna podlegająca rozstrzygnięciu. Jeśli nieruchomość nie była przedmiotem wywłaszczenia, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania o jej zwrot.
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozszerza definicję nieruchomości wywłaszczonej na nieruchomości nabyte lub przejęte na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie enumeratywnie wymienionych aktów prawnych.
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. art. 5 § 2
Nieruchomości lub ich części objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, wolne od ciążących na nich praw rzeczowych ograniczonych i innych obciążeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza roszczenie o zwrot nieruchomości, jeśli została ona sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed 1 stycznia 1998 r. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. • Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, które nie były przedmiotem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3, 80 k.p.a.) poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozważenie materiału dowodowego, nieobiektywną ocenę dowodów, pominięcie dowodów, nieuwzględnienie wniosków dowodowych (oględziny, opinia biegłego), błąd w ustaleniach faktycznych, nieuzupełnienie braków postępowania dowodowego, wydanie decyzji niezałatwiającej sprawy w całości, nieumożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów. • Zarzuty dotyczące błędnego niezastosowania art. 136 ust. 3 u.g.n. i nierozpoznania wniosku skarżącego w całości.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten zawiera tzw. negatywną przesłankę zwrotową, przeszkodę w zwrocie nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu nieruchomości. • Ustalenie przez organ administracji istnienia przesłanki z art. 229 u.g.n. powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania o zwrocie nieruchomości. • Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Magda Froncisz
członek
Mirosław Bator
sprawozdawca
Paweł Darmoń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania w przypadku braku wywłaszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1998 r. i specyficznych sytuacji związanych z wywłaszczeniem i późniejszym obrotem nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli i potencjalnych nabywców. Wyjaśnia kluczowe ograniczenia prawne.
“Czy możesz odzyskać wywłaszczoną nieruchomość, jeśli została sprzedana przed 1998 rokiem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.