II SA/Kr 1066/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie budynku, uznając, że przepisy wprowadzające tę karę nie miały zastosowania do obiektu, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r.
Skarżący zostali ukarani karą pieniężną za użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organy administracji utrzymały karę w mocy, odrzucając zarzuty dotyczące dwukrotnego karania i nieproporcjonalności kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że przepisy wprowadzające karę pieniężną za nielegalne użytkowanie nie miały zastosowania do obiektu, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r., zgodnie z przepisem przejściowym ustawy nowelizującej Prawo budowlane.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. i S. A. za użytkowanie części budynku usługowo-mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył karę w wysokości 95.000 zł, wskazując na brak pozwolenia na użytkowanie sklepu i punktu usługowego na parterze oraz pomieszczeń mieszkalnych na I piętrze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, odrzucając zarzuty dotyczące dwukrotnego karania (mandat z 2004 r. i kara pieniężna) oraz nieproporcjonalności kary. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że zarzuty dotyczące dwukrotnego karania nie są zasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się jednak zastosowanie przepisu przejściowego art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. Sąd stwierdził, że przepis ten wyłącza stosowanie przepisów o obowiązkowej kontroli i karze za nielegalne użytkowanie do obiektów, dla których pozwolenie na budowę wydano przed dniem 11 lipca 2003 r. Ponieważ pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku zostało wydane przed tą datą, sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie ma zastosowania do obiektów wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r., ze względu na wyłączenie stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli i karze wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisie przejściowym art. 7 ust. 3 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2003 r., który wyłącza stosowanie przepisów o obowiązkowej kontroli po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie do obiektów, dla których pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r. Sąd uznał, że skoro kara pieniężna jest konsekwencją obowiązkowej kontroli, to również ona nie ma zastosowania w takich przypadkach. Stosowanie nowych sankcji do stanów prawnych sprzed ich wprowadzenia naruszałoby zasadę zaufania obywateli do organów państwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
pr. bud. art. 57 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wprowadza karę pieniężną za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do obiektów, dla których pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 § ust. 3
Przepis przejściowy, który wyłącza stosowanie przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę (tj. przed 11 lipca 2003 r.). Sąd uznał, że wyłączenie to dotyczy również kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie.
Pomocnicze
pr. bud. art. 80 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
pr. bud. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
pr. bud. art. 59f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
pr. bud. art. 59g
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr. bud. art. 93 § pkt. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis dotyczący kary grzywny za użytkowanie obiektu bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub pozwolenia na użytkowanie, obowiązujący do dnia 26 września 2005 r. Sąd uznał, że postępowanie mandatowe na jego podstawie nie koliduje z późniejszym nałożeniem kary pieniężnej.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane
Ustawa ta wprowadziła instytucję kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, zastępując dotychczasową obowiązkową kontrolę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (kara pieniężna za nielegalne użytkowanie) nie ma zastosowania do obiektów, dla których pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r., ze względu na wyłączenie wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy nowelizującej z 2003 r.
Odrzucone argumenty
Zarzut dwukrotnego karania za to samo uchybienie (mandat vs kara pieniężna). Zarzut nieproporcjonalności kary pieniężnej do popełnionego uchybienia. Zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ II instancji. Zarzut, że organy błędnie ustaliły brak starań o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.
Godne uwagi sformułowania
wyłączenie stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli (...) w stosunku do obiektów wzniesionych na podstawie pozwolenia na budowę sprzed 11 lipca 2003 r. (...) naruszałoby to zasadę zaufania obywateli do organów państwa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, ponieważ prowadziłoby do retrospektywnego stosowania nowo wprowadzonej i niezwykle dotkliwej sankcji do stanów, w których nie była ona nawet przewidywalna.
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
przewodniczący
Barbara Pasternak
sprawozdawca
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, w szczególności art. 7 ust. 3 ustawy nowelizującej z 2003 r., w kontekście stosowania kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych, dla których pozwolenie na budowę wydano przed 11 lipca 2003 r."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych, dla których pozwolenie na budowę zostało wydane przed 11 lipca 2003 r. Nie dotyczy spraw, gdzie pozwolenie na budowę wydano po tej dacie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być przepisy przejściowe i daty wejścia w życie zmian prawnych, a także jak zasada zaufania obywateli do państwa wpływa na interpretację prawa. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa budowlanego.
“Budowa przed 2003 rokiem? Kara za użytkowanie może być nie do wyegzekwowania!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1066/09 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2010-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski /przewodniczący/ Barbara Pasternak /sprawozdawca/ Renata Czeluśniak Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 57 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 80 poz 718 art. 7 ust. 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P.A. i S.A. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 kwietnia 2009r., nr [....] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji , II. orzeka , że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane . Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z dnia 23 września 2008r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 i art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art.123 kpa, wymierzył P. i S. A. - właścicielom budynku usługowo - mieszkalnego położonego przy ul. [...] w N. na działce nr "1" w obręb. [...] karę z tytułu nielegalnego użytkowania bez stosownego pozwolenia na użytkowanie, części w/w budynku usługowo – mieszkalnego, w wysokości 95.000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że pracownicy Inspektoratu w dniu 12 czerwca 2008r. przeprowadzili oględziny przedmiotowego budynku i ustalili, że na nieruchomości w N. przy ul [...] (działka nr "1" w obręb. [...]) zlokalizowany jest budynek usługowo - mieszkalny o czterech kondygnacjach nadziemnych, częściowo podpiwniczony. Budynek ten jest użytkowany w części - w poziomie parteru znajduje się sklep z artykułami [...] oraz punkt usługowy wywoływania fotografii. W poziomie I piętra znajdują się pomieszczenia w stanie surowym zamkniętym, w których znajduje się duża ilość pudeł kartonowych. W poziomie II piętra znajdują się wykończone pomieszczenia użytkowane jako mieszkalne. Wg projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, w poziomie I piętra znajdują się dwa lokale mieszkalne. Poziom poddasza użytkowego znajduje się w stanie surowych zamkniętym i nie jest użytkowany. Wg projektu budowlanego na poddaszu jest przewidziany jeden lokal mieszkalny. Przedmiotowy budynek stanowi współwłasność P. i S. A.. W trakcie oględzin S. A. oświadczył, że pomieszczenia w poziomie parteru budynku użytkowane są jako sklep [...] i punkt usługowy (wywoływanie zdjęć) od roku 1999r., zaś pomieszczenia w poziomie I piętra użytkowane są jako mieszkalne od około jednego roku. W toku postępowania uzyskano pismo Urzędu Miasta N. z dnia 19 czerwca 2008r., z którego wynika, że ani w aktach sprawy związanych z pozwoleniem na budowę będących w posiadaniu Wydziału, ani w rejestrach pozwoleń na użytkowanie nie ma informacji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku. Natomiast z akt będących w posiadaniu Inspektoratu wynika, że w dniu 20 listopada 2003r. odmówiono udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Pozyskano też dokumentację projektową, tj. projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę dla wyliczenia kubatury części obiektu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że budynek na parterze oraz na II piętrze jest użytkowany a inwestorzy nie posiadają decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zatem przystąpili do użytkowania części budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] na działce nr "1" w obręb. [...] bez stosownego pozwolenia. Skutkuje to wdrożeniem postępowania w trybie art. art. 57 ustawy -prawo budowlane i wymierzeniem kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości określonej przepisem art. 59 f ust. l ustawy z tym, że stawka opłaty polega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ ustalił, że powierzchnia użytkowa pomieszczeń handlowo - usługowych wynosi 88,20m2, natomiast ich kubatura wynosi 352,80 m3. Z załącznika do ustawy prawo budowlane wynika, że budynek handlu stanowi kategorię XVII — współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 15, natomiast współczynnik wielkości obiektu przy kubaturze do 2.500m3 wynosi 1,0. Zatem wysokość kary za użytkowanie pomieszczeń handlowych wyniosła 75.000 zł (tj. 15,0 x 1 x 500 x 10 = 75.000 zł). Natomiast przy obliczaniu kary za użytkowanie pomieszczeń mieszkalnych dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego (projekt budowlany przewiduje trzy lokale mieszkalne) uwzględniono, że przedmiotowa część budynku należy do kategorii XIII- współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 4,0 natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) przy kubaturze do 2.500m3 (kubatura 373,2 m3 ) wynosi 1,0. Zatem wysokość kary za użytkowanie pomieszczeń mieszkalnych będzie wynosić 20.000zł ( 4,0 x 1,0 x 500 x 10 =20.000). Na powyższe postanowienie P. i S. A. złożyli zażalenie, wnosząc o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia oraz o anulowanie wymierzonej kary. Żalący się zarzucili, że w związku z ukaraniem ich za użytkowanie obiektu mandatem w wysokości 100 zł w dniu 5 lutego 2004r. kara 95.000 zł nałożona zaskarżonym postanowieniem sprzeciwia się zasadzie niekarania dwukrotnego za to samo uchybienie. Podnieśli nadto, że kierując wniosek o pozwolenie na użytkowanie załączyli wszystkie stosowne ustalenia, oraz że powodem odmowy pozwolenia na użytkowanie było tylko brak zainstalowanych tymczasowych barierek na balkonach na II piętrze, przy czym barierki te zostały niezwłocznie zainstalowane. Żalący się zarzucili również, że kara 95.000 zł jest rażąco nieproporcjonalna w stosunku do popełnionego uchybienia i pozostaje poza ich możliwościami finansowymi. Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r. organ I instancji wstrzymał wykonanie swojego postanowienia nakładającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania do czasu rozpatrzenia zażalenia przez organ II instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do ustalenia stron postępowania w przedmiocie kary za nielegalne użytkowanie, oraz zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że inwestorzy - użytkując obiekt - nie legitymują się ważną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, co powoduje, że zastosowanie znajdują art. 57 w zw. z art. 54 Prawa budowlanego. Użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie powoduje, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania art. 57 ust. 7. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo obliczył wysokość wymierzonej kary. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dwukrotnego karania za to samo uchybienie organ odwoławczy wyjaśnił, że Żalący się błędnie pojmują działanie zasady "ne bis in idem". Mandat w wysokości 100 zł został nałożony na odwołujących w dniu 5 maja 2004r. na podstawie art. 93 pkt 7 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu określonym ustawą z dnia 12 maja 2003r. Zgodnie z tym przepisem karze grzywny podlegał ten, kto "użytkuje obiekt budowlany bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie". Postępowanie mandatowe zostało prawomocnie zakończone przed dniem wejścia w życie Ustawy o zmianie ustawy - prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004r., która z dniem 1 stycznia 2005 r. wprowadziła przepis art. 57 ust. 7, stanowiący podstawę nałożonej przez organ I instancji kary. Art. 93 pkt 7 prawa budowlanego został uchylony ustawą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, tym samym w obecnym stanie prawnym kara, o której mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest jedynym instrumentem pozostającym w kompetencji organów nadzoru budowlanego służącym zapobieganiu i zwalczaniu samowoli w zakresie nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych. Wziąwszy pod uwagę fakt wszczęcia przedmiotowego postępowania w 2008r., a także oświadczenia S. A. o tym, że do użytkowania części mieszkalnej przystąpił około roku przed datą prowadzenia postępowania przez organ I instancji (a zatem około 2007r.) WINB stwierdził, że wymierzona kara w wysokości 95.00 zł nie została nałożona za to samo wykroczenie, za które został w 2004 r. nałożony mandat. Odnosząc się do twierdzeń zażalenia dotyczących trudnej sytuacji finansowej WINB wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie pozwalają organom nadzoru budowlanego na odstąpienie od wymierzenia kary w wypadku zaistnienia przesłanek przewidzianych tymi przepisami. Z tych powodów zarzut nieproporcjonalności wymierzonej kary do charakteru naruszenia prawa nie mógł podlegać ocenie organu odwoławczego. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli P. i S. A., zarzucając, że zostali ukarani mandatem w wysokości 100 zł za użytkowanie obiektu bez pozwolenia. Zdaniem skarżących, w obowiązującym systemie prawnym nie ma możliwości karania dwukrotnie za to samo uchybienie. Ponadto skarżący podnieśli, że organ II instancji błędnie ustalił stan faktyczny, ponieważ piętro drugie przedmiotowego budynku było użytkowane w czasie prowadzonego postępowania mandatowego. W 2007 roku nastąpiła tylko zmiana przeznaczenia piętra drugiego z biurowego na mieszkalne. W skardze zarzucono też, że organ drugiej instancji błędnie ustalił, że użytkownicy nie podjęli starań o uzyskanie stosownej decyzji. Starania takie zostały podjęte i ich dokumentacja jest w aktach sprawy. Użytkowane części budynku spełniają wszystkie wymogi techniczne. Skarżący wskazali, że z akt Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego UM w N. wynika, iż kierując wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku, skarżący załączyli wszystkie stosowne ustalenia z instytucjami właściwymi do ich przeprowadzenie przed rozpoczęciem użytkowania budynku. Powodem odmowy pozwolenia na użytkowanie było tylko brak zainstalowanych tymczasowych barierek na balkonach na II piętrze. Pozostałe warunki techniczne dla pozwolenia na użytkowanie zostały przez nich spełnione. Barierki te zostały w niezwłocznie zainstalowane. Tak więc brak pozwolenia na użytkowanie nie ma związku z techniczną stroną użytkowanych pomieszczeń, która jest beż zastrzeżeń. Z tej też przyczyny obarczanie karą 95.000 złotych stanowi rażącą dysproporcję pomiędzy ew. uchybieniem a wymierzoną karą. Skarżący podnieśli także, że z powodów ekonomicznych nie są w stanie udźwignąć tak wysokiej kary. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola sądowa odbywa się z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie z uwagi na podnoszone w niej zarzuty. Przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi dotyczący dwukrotnego ukarania skarżących za to samo uchybienie. Zgodnie z treścią art. 93 pkt. 7 pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 września 2005 r., kto użytkował obiekt budowlany bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, podlegał karze grzywny. Stosownie do art. 94 ustawy, orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i 93 następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, przy czym w niektórych przypadkach orzekanie w sprawach o wykroczenia może nastąpić przez nałożenie mandatu karnego przez upoważniony na podstawie odrębnych przepisów organ. Przepisy prawa budowlanego, do dnia 27 marca 2003 r. nie przewidywały innych niż grzywna, o której mowa w art. 93 pkt. 7 konsekwencji, w przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania wybudowanego obiektu. Nie przewidywały też trybu i sposobu legalizowania takiego rodzaju samowoli. Art. 93 pkt. 7 został uchylony ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 163, poz. 1364) i przestał obowiązywać z dniem 26 września 2005 r. W związku bowiem z wprowadzeniem ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane instytucji kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zaistniał stan rzeczy, w którym od dnia wejścia w życie przepisów owej ustawy dotyczących kary pieniężnej, możliwe było ukaranie sprawcy samowoli w użytkowaniu obiektu budowlanego za wykroczenie, niezależnie od wymierzenia w trybie administracyjnym kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Stan taki został usunięty w drodze wyeliminowania art. 93 pkt. 7 ustawy. Postępowanie mandatowe, o którym mowa w skardze (i zażaleniu) było więc efektem popełnienia przez skarżących wykroczenia, natomiast kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest instrumentem przewidzianym przez przepisy ustawy Prawo budowlane i nie jest wymierzana z tytułu popełnienia wykroczenia - przesłanki jej wymierzenia nie wynikają z przepisów karnych. Nie mają również znaczenia dla wymierzenia karty jak i dla ustalenia jej wysokości okoliczności związane z sytuacją materialną skarżących. W tej kwestii należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż przepisy prawa budowlanego nie przewidują ani możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w przypadkach zaistnienia przesłanek art. 57 ust. 7, ani możliwości miarkowania wysokości kary. Nie mają też wpływu na wymierzenie kary okoliczności związane z podejmowaniem przez skarżących czynności zmierzających do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, w szczególności zainstalowaniem barierek na balkonach drugiego piętra budynku, po uzyskaniu przez skarżących odmowy pozwolenia na użytkowanie. Bezsporne jest bowiem, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie legitymowali się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, jak i bezsporne jest, że obowiązek uzyskania takiego pozwolenia wynika z pkt. IV. 7. decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia 8 kwietnia 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącym pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na działce nr "1" obr. [...] w N. (k. 18 akt adm.). W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem istotne znaczenie mają jednak okoliczności wynikające z daty wydania decyzji, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono skarżącym pozwolenia na budowę. Rozważenia wymaga, czy data ta ma wpływ na stosowanie przepisu art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 1 6 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888). Jak już wskazano wyżej, do wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 718), jedyną konsekwencją przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie było wymierzenie grzywny, stosownie do nieobowiązującego od dnia 26 września 2005 r. przepisu art. 93 pkt. 7. Ustawą zmieniającą z dnia 27 marca 2003 r. do art. 57 dodano ust. 6 i ust. 7, w następującym brzmieniu : ust. 6:" zawiadomienie lub wniosek, o których mowa w ust. 1, stanowią wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59b ust. 1" ; ust. 7: "w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 właściwy organ jest obowiązany do dokonania bezzwłocznej obowiązkowej kontroli tego obiektu". Ustawą tą wprowadzono również do prawa budowlanego instytucję obowiązkowej kontroli i kary za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę (art. 54-59g). Regulacje te związane są z przystępowaniem do użytkowania obiektów budowlanych. Przepisem przejściowym ustawy zmieniającej – art. 7 ust. 3 ograniczono jednak stosowanie owych regulacji do obiektów budowlanych wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. Przepis ten stanowi bowiem: "do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie". Regulacja powyższa uzasadnia przyjęcie poglądu, zgodnie z którym wyłączenie stosowania przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie, w stosunku do obiektów w odniesieniu do których pozwolenie na budowę wydano po dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej z 27 marca 2003 r. jest równoznaczne z wyłączeniem stosowania przepisów o karze za odstępstwo. Pomimo, iż przepis art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej nie zawiera wyraźnej regulacji w tej kwestii, wniosek powyższy uznać należy za oczywisty, skoro wymierzenie kary za odstępstwo jest konsekwencją dokonania obowiązkowej kontroli, a ściślej - ustaleń dokonanych w toku takiej kontroli. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w całości podziela stanowisko WSA w Krakowie zaprezentowane z wyroku z dnia 5.10.2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1219/09 (niepubl.), polegające na przyjęciu, że wyłączenie, o którym mowa w art. 7 ust. 3 dotyczy również sytuacji, w której przystąpiono bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia do użytkowania obiektu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. Stanowisko przeciwne polegałoby na przyjęciu, iż w odniesieniu do obiektów budowlanych wzniesionych na podstawie pozwolenia na budowę sprzed 11 lipca 2003 r. ale nie zgłoszonych do użytkowania, bądź w stosunku do których nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stosuje się przepisy o obowiązkowej kontroli i związanej z nią karze, jako konsekwencji przeprowadzonej obowiązkowej kontroli. Jak stwierdził WSA w Krakowie w cyt. wyżej wyroku naruszałoby to zasadę zaufania obywateli do organów państwa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, ponieważ prowadziłoby do retrospektywnego stosowania nowo wprowadzonej i niezwykle dotkliwej sankcji do stanów, w których nie była ona nawet przewidywalna. Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., w miejsce instytucji obowiązkowej kontroli w przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego wprowadzono karę wymierzaną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (zmiana treści art. 57 ust. 7 ustawy Pr. bud.). Z uwagi jednak na wyłączenie spod działania nowych instytucji, wprowadzonych ustawą zmieniającą z 2003 r., obiektów budowlanych, w odniesieniu do których wydano pozwolenie na budowę przed dniem 11 lipca 2003 r., zmiana polegająca na wprowadzeniu w 2004 r. instytucji kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego w miejsce dotychczasowej obowiązkowej kontroli, mogła dotyczyć jedynie tych obiektów, które nie zostały już wyłączone spod ich działania w przepisem art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej z 2003 r. Chodzi więc o obiekty wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę wydanego po dniu 11 lipca 2003 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa zmieniająca z 27 marca 2003 r. nie została dotychczas uchylona , w szczególności żaden jej przepis nie został uchylony ustawą zmieniająca z dnia 16 kwietnia 2004 r. Należy zgodzić się więc z poglądem sformułowanym w tezie w/w wyroku, zgodnie z którym : "Przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane nie ma zastosowania do obiektów wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r." Konsekwencją powyższego stanowiska jest powinność stosowania przez organy- w dalszym ciągu postępowania dotyczącego dopuszczenia do użytkowania budynku, którego inwestorami byli skarżący, przepisów ustawy Prawo budowlane, z uwzględnieniem wyłączenia, jakiego ustawodawca dokonał przepisem art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponieważ niewłaściwa wykładnia przepisów prawa budowlanego wskazanych wyżej doprowadziła do wydania zaskarżonego postanowienia i naruszenie to miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie powyższego przepisu p.p.s.a. należało orzec jak w pkt. I. sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy orzeczono, ze zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Z uwagi na treść art. 210 § 1 p.p.s.a. nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI