II SA/Kr 1063/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo administracyjnepostępowanie administracyjneSKOWSAgospodarka gruntamiuwłaszczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej ustalenia ceny nieruchomości i zobowiązań, uznając naruszenie prawa procesowego przez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 i 107 § 3 kpa, poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym zapoznania z operatem szacunkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia ceny nieruchomości, opłat rocznych, okresu użytkowania, zobowiązania do zabudowy, należności za nabycie budynku oraz sposobu zabezpieczenia wierzytelności. Głównym powodem uchylenia było naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 10 i 107 § 3 kpa, polegające na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd stwierdził, że skarżąca spółka nie została prawidłowo powiadomiona o sporządzeniu operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę, a o jego istnieniu dowiedziała się dopiero z treści zaskarżonej decyzji. Ponadto, spółka nie otrzymała odpowiedzi na wezwania dotyczące wykazania udziału własnych środków w budowie budynku, co również stanowiło naruszenie procedury. Sąd podkreślił, że Kolegium Odwoławcze musi zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu przed wydaniem ponownej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie została prawidłowo powiadomiona o sporządzeniu operatu szacunkowego i o jego istnieniu dowiedziała się dopiero z treści decyzji, co stanowi naruszenie art. 10 i 107 § 3 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.z.u.g.i.w.n. art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.n. art. 200 § ust. 1-4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.z.u.g.i.w.n. art. 2 i 2a

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.g.i.w.n. art. 35 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.n. art. 62 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 67 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 71 § ust. 1, ust. 4 i ust. 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 72 § ust. 1 i ust. 3 pkt 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 77 § ust. 1, ust. 3 i ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

rozp. RM art. 3 § ust. 1 i ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozp. RM art. 4 § ust. 1 pkt 5 i pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozp. RM art. 4 § ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozp. RM art. 5 § ust. 1 i ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozp. RM art. 10 § ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozp. RM art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

k.c. art. 236

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.p.s.a. art. 91 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Kolegium Odwoławcze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 i 107 § 3 kpa, poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym zapoznania z operatem szacunkowym. Brak dowodu na to, że skarżąca spółka została powiadomiona o sporządzeniu operatu szacunkowego.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie do zabudowy nieruchomości narusza art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustalenie należności z tytułu nabycia własności budynku nie jest zgodne z jego rzeczywistą wartością na dzień 5.12.1990 r. i nie uwzględnia wartości księgowej oraz amortyzacji. Nie wykazano podstaw do uznania, że budynek nie został wybudowany ze środków własnych przedsiębiorstwa.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy w tej kwestii zarządził stawienie się przedstawiciela strony skarżącej na rozprawie. Tak więc ponownie prowadząc postępowanie Kolegium, musi zapewnić stronie skarżącej czynny udział w postępowaniu i dopiero po tym zapewnieniu wydać stosowną decyzję.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasady czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uwłaszczeniowego i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i prawo strony do bycia wysłuchanym, nawet w skomplikowanych sprawach dotyczących nieruchomości.

Błędy proceduralne uchyliły decyzję o prawie do ziemi: Sąd podkreśla wagę czynnego udziału strony.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1063/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Firek
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie : WSA Grażyna Firek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2002r., Nr [...] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego I uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 3,4,6,7,8 i 9, II orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. w S. kwotę 285 zł ( dwieście osiemdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].06.1996 r. (znak: [...]) Zarząd Miasta M., działając na podstawie art. 2 ust.2 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. nr 79 poz. 464 z późn.zm.) oraz art. 35 ust.2 pkt. 1 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U. z 1991 r. nr 30 poz. 127 z późn.zm.) odmówił stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 położonych w M. i orzekł o wygaszeniu zarządu wyżej wymienionej spółki nad tymi działkami.
Na skutek odwołania P "A" sp. z o.o. decyzją z dnia 12.03.2002 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 200 ust. 1-4, art. 62 ust. 1 i ust. 2, art. 67 ust. 1, art. 71 ust. 1, ust. 4 i ust. 5, art. 72 ust. 1 i ust. 3 pkt 4, art. 77 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) w związku z art. 2 i 2a ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), § 3 ust. 1 i ust. 3, § 4 ust. 1 pkt 5 i pkt 6, § 4 ust. 4, § 5 ust. 1 i ust. 4, § 10 ust. 3, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.), art. 236 Kodeksu cywilnego oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego -orzekło w następujący sposób:
1. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości,
2. stwierdziło nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo "A" z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 o powierzchni 875 m2 i nr 2 o powierzchni 2401 m2, położonych w M., objętych księgą wieczystą Nr [...], stanowiących własność Gminy M. oraz prawa własności budynku znajdującego się na działce nr 2 przy ul. G.,
3. ustaliło aktualną cenę nieruchomości gruntowej, tj. działek nr 1 i 2 w M., według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r., w wysokości [...] zł (słownie: dziewięćdziesiąt trzy tysiące złotych),
4. ustaliło opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 w M. o łącznej powierzchni 3276 m2, począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r., w kwocie 2 790 zł (słownie: dwa tysiące siedemset dziewięćdziesiąt złotych), odpowiadającej wysokości 3% wartości nieruchomości gruntowej, postanawiając, że opłaty roczne należy uiszczać w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok a wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie,
5. ustaliło okres użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 w M. na 99 lat, tj. do 31 marca 2101 r., z możliwością przedłużenia na dalszych 40 lat,
6. zobowiązało użytkownika wieczystego do zabudowy budynkiem usługowym i zagospodarowania działek nr 1 i 2 w M., zgodnie z ich przeznaczeniem przyjętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ustalając termin rozpoczęcia budowy na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz termin zakończenia budowy na dzień 31 grudnia 2006 r.,
7. ustaliło należność z tytułu nabycia własności budynku na kwotę [...] zł (słownie: czterdzieści siedem tysięcy siedemset czterdzieści złotych),
8. ustaliło termin na zaspokojenie wierzytelności z tytułu nabycia prawa własności budynku na dzień 31 grudnia 2003 r.,
9. stwierdziło, iż wierzytelność z tytułu nabycia własności budynku podlega zabezpieczeniu hipotecznemu na użytkowaniu wieczystym działek nr 1 i 2 z dniem wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu na zaspokojenie wierzytelności, na zasadach określonych w art. 200 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami:
a) podstawą wpisu hipoteki jest niniejsza decyzja,
b) wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu,
c) w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność ta staje się natychmiast wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z zawarciem umowy,
10. nabycie prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 w M. oraz prawa własności budynku nie narusza praw osób trzecich. W uzasadnieniu podniesiono co następuje:
1/ w dniu 5.10.1994 r. Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. wystąpiło do Zarządu Miasta w M. z wnioskiem o stwierdzenie w trybie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nabycia przez Przedsiębiorstwo "A" prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 w M.,
2I w sprawie zostały wydane następujące orzeczenia:
a. decyzja Zarządu Miejskiego w M. z dnia [...].12.1995 r. o stwierdzeniu nabycia przez Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. w S. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 o łącznej powierzchni 0.3276 ha, położonych w M. przy ul. [...] oraz o opłacie z tytułu nabycia prawa własności budynku,
b. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].02.1996 r. Sygn. [...], uchylająca wymienioną wyżej decyzję organu instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu podjęcia niewłaściwego orzeczenia oraz nie wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy,
c. decyzja Zarządu Miejskiego w M. z dnia [...].06.1996 r. o odmowie przekształcenia prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego oraz o wygaszeniu zarządu działkami nr 1 i 2 z powodu niewykonywania zarządu nieruchomością przez Przedsiębiorstwo "A" zgodnie z przeznaczeniem i wydzierżawienia budynku na cele nie związane z działalnością gastronomiczną,
d. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Województwa [...] z dnia [...].09.1996 r. Sygn. [...] uchylająca powyższą decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie i braków w materiale dowodowym,
e. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 7.07.1998 r. Sygn. Akt II SA/Ka 1632/96 uchylający decyzję SKO w B. z dnia [...].09.1996 r. i zobowiązujący organ odwoławczy do uzupełnienia materiału dowodowego oraz do wydania decyzji w sprawie uwłaszczenia.
f. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Województwa [...] z dnia [...].11.1998 r. Sygn. [...] uchylająca w całości decyzję Zarządu Miejskiego w M. z dnia 21.06.1996 r. Nr [...] i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone na podstawie przepisu art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r.,
g. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 17 listopada 2000 r. Sygn. akt II SA/Ka 2447/98 uchylający zaskarżoną decyzję SKO w B. z dnia [...].11.1998 r. i zobowiązujący do załatwienia sprawy w trybie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21.08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
3/ na tym etapie całość akt przesłano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], do załatwienia według właściwości miejscowej. Dla prowadzonej sprawy istotne i rozstrzygające było ustalenie stanu faktycznego, istniejącego w dniu 5.12.1990 r., gdyż stosownie do art. 2 i art. 2a ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przekształcenie prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz prawo własności budynków i urządzeń następuje z mocy prawa. Tak więc celem decyzji jest wyłącznie potwierdzenie skutku zaistniałego w powyższej dacie w odniesieniu do osób prawnych, spełniających ustawowe warunki. Stąd też ze względu na deklaratoryjny charakter decyzji konieczne było jednoznaczne ustalenie stanu prawnego i faktycznego oraz stwierdzenie zaistnienia przesłanek uzasadniających podjęcie właściwego rozstrzygnięcia,
4/ Kolegium po zapoznaniu się z przekazanym materiałem dowodowym, zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 7.07.1998 r., zwróciło się z prośbą do Zarządu Miejskiego w M. oraz do Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o., a następnie do Wojewody oraz do Kierownika Oddziału Zamiejscowego w B. Urzędu Wojewódzkiego w K. o przesłanie brakujących dowodów, umożliwiających zebranie wymaganych dokumentów i dokonanie właściwej oceny sprawy oraz podjęcie prawidłowego orzeczenia. Brakujące dowody i wyjaśnienia dotyczyły stanu prawnego nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku, w tym prawa własności Gminy M. do tej nieruchomości oraz zarządu nieruchomością według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
5/ na podstawie zebranego materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że dz.ewid. nr 1 i 2 położone przy ul. [...] w M. stanowią własność Gminy M.. Stan ten potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.1994 r. Nr [...] oraz odpis z księgi wieczystej nr [...], przy czym odpis ten nie zawiera wpisu odnośnie do zarządu nieruchomością. Prawo zarządu odnotowane jest we wcześniejszym odpisie z księgi wieczystej Nr [...] (Nr Dz. [...] z dnia 10 lutego 1994 r.), w którym jako właściciel wpisany jest jeszcze Skarb Państwa. Z odpisu tego wynika, że wpisy w tej księdze wieczystej, w tym również wpis prawa zarządu nieruchomością, zostały dokonane w dniu 7.07.1993 r. na wniosek z dnia 5.11.1992 r. oraz na podstawie decyzji PPRN Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...].08.1965 r. Nr [...], orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 30.05.1966 r. Nr [...], umowy sprzedaży z dnia [...].10.1967 r. Rep. A. Nr [...] i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...].07.1989 r. Nr [...]. Dokumenty powyższe są wpisane na 2 stronie karty inwentaryzacyjnej, sporządzonej dla potrzeb komunalizacji nieruchomości. W karcie tej również zamieszczony jest wpis Przedsiębiorstwa "A" w S., jako zarządcy nieruchomością. W piśmie z dnia 24.04.1996 r. Przedsiębiorstwo [...] "A" Sp. z o.o. informuje, że dołączona do wniosku decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...].07.1989 r. Nr [...] określała opłaty z tytułu zarządu gruntem państwowym. Mimo wielokrotnych wezwań i próśb wnioskodawca nie przedłożył dowodu, wymienionego w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.), potwierdzającego, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. działki nr 1 i 2 pozostawały w zarządzie P "A".
6/ Zainteresowane Przedsiębiorstwo nie przestało również zeznań świadków lub oświadczeń stron, potwierdzających przekazanie nieruchomości w zarząd. Jednocześnie, jak wykazano powyżej, z wydanych decyzji i wezwań oraz wyjaśnień wynika, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest decyzji dołączonej do wniosku z dnia 30.09.1994 r., na którą powołuje się Przedsiębiorstwo "A". Brak dowodu o sprawowaniu zarządu sygnalizowany był dwukrotnie w wymienionych powyżej decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].02.1996 r. i z dnia [...].09.1996 r. Wprawdzie w decyzji Zarządu Miejskiego w S. z dnia [...].12.1995 r. stwierdzono, że w dniu 5.12.1990 r. nieruchomość pozostawała w zarządzie P "A", jednakże w zebranych aktach brak jest stosownego dowodu, o którym mowa w § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Kolegium podkreśla, że zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia w uzasadnieniu decyzji uwłaszczeniowej wskazuje się dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu. Wobec sygnalizowanych wielokrotnie braków tutejsze Kolegium wezwało wnioskodawcę o przedłożenie zeznań świadków lub oświadczeń dotyczącego zarządu, odpowiadających wymogom § 4 ust. 3 rozporządzenia. Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. nie przedłożyło koniecznych do załatwienia sprawy dowodów, wykazując tym samym brak woli współdziałania przy ustaleniu stanu prawnego i faktycznego oraz zebraniu odpowiedniego materiału dowodowego, umożliwiającego załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki i wydanie decyzji w prowadzonej sprawie. Zainteresowane Przedsiębiorstwo ograniczyło się we wszystkich swych pismach do informacji, iż działki będące przedmiotem sprawy pozostawały w dniu 5.12.1990 r. w zarządzie Przedsiębiorstwa "A", swego poprzednika prawnego. Informacja taka nie odpowiada wymogom dokumentu wymienionego w § 4 ust. 1 rozporządzenia, a zatem nie mogła stanowić dowodu do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu.
7I istotne dla sprawy wyjaśnienia przekazał Kierownik Oddziału Zamiejscowego w B. Urzędu Wojewódzkiego w K., który wyjaśnił, że decyzja dotycząca opłat jest dowodem istnienia prawa zarządu działkami. Na decyzję tę wskazuje również Samorządowe Kolegium Odwoławcze Województwa [...] w postanowieniu z dnia [...].11.1995 r. Sygn. [...], wyznaczającym Zarządowi Miasta M. termin do załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy -stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia - należy stwierdzić, iż wymieniony odpis z księgi wieczystej wraz z decyzją Zarządu Miejskiego w M. z dnia [...] grudnia 1994 r. - znak: [...] o aktualizacji opłat z tytułu zarządu gruntami przez Przedsiębiorstwo "A" jest dokumentem potwierdzającym prawo zarządu według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., a tym samym spełnia wymagania § 4 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 rozporządzenia,
8/ ustalenia co do istnienia zarządu stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo "A" z dniem 5.12.1990 r. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 oraz prawa własności budynku istniejącego na tym gruncie, co zostało orzeczone w punkcie 2 decyzji,
9/ cena działek nr 1 i 2 została ustalona przez rzeczoznawcę - inż. M. T. Na podstawie sporządzonego w dniu 12.09.2001 r. operatu szacunkowego należy stwierdzić, że przy dokonaniu wyceny rzeczoznawca uwzględniła stan nieruchomości na dzień 5.12.1990 r. oraz aktualne ceny gruntów na rynku lokalnym. Tym samym cena przedmiotowych działek została ustalona zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 67 i według zasad określonych w dziale IV rozdziale l ustawy o gospodarce nieruchomościami. Aktualna cena działek została podana w punkcie 3 decyzji.
10/ określenie ceny nieruchomości gruntowej wymaga także - stosownie do art. 71 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - ustalenia opłat z tytułu jej użytkowania wieczystego, o których orzeczono w punkcie 4 decyzji. Stosownie do przepisu art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przy nabyciu prawa użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. Natomiast zgodnie z przepisem art. 72 ust. 1 ustawy opłaty ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej. Wysokość należnych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, odpowiadającą 3 % jej ceny, ustalono według przepisu art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Określony został również termin uiszczania opłat rocznych, zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie -w myśl art. 77 ust. l tej ustawy orzeczono o możliwości aktualizacji opłaty rocznej. Aktualizacja ta może być dokonywana na zasadach określonych w przepisach art. 77-81 powyższej ustawy,
11/ stosownie do art. 200 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w punkcie 5 niniejszej decyzji Kolegium ustaliło okres użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej na 99 lat, z możliwością jego przedłużenia na dalszych 40 lat, wedle zasad wskazanych w art. 236 Kodeksu cywilnego. Zobowiązano przy tym użytkownika wieczystego do zabudowy przedmiotowych działek budynkiem usługowym i ich zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem terenu ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wyznaczony w punkcie 6 decyzji obowiązek zabudowy i zagospodarowania działek wraz z terminami rozpoczęcia i zakończenia budowy budynku usługowego znajduje uzasadnienie w art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami
12/ na podstawie zebranych dowodów stwierdzono, że w dniu 5.12.1990 r. na działce nr 2 znajdował się budynek drewniany o powierzchni użytkowej 327 m2, który był wynajmowany przez zarządcę osobie trzeciej na cele handlowe. Budynek ten spłonął w roku 1993, a jego wartość została ustalona na kwotę [...] złote. Odszkodowanie za spalony budynek zostało wypłacone P "A", jako podmiotowi poszkodowanemu. Okoliczności te potwierdzają: postanowienie Komisariatu Policji w M. o umorzeniu postępowania w sprawie pożaru obiektu, wyjaśnienia wnioskodawcy w piśmie z dnia 27.06.1995 r., ugoda spisana w PZU S.A. - Inspektoracie w W. w dniu 14 lipca 1993 r. Dowody te stanowią podstawę do przyjęcia wartości budynku (po przeliczeniu na obecnie obowiązujące stawki) na kwotę 47 740 zł. Przedsiębiorstwo "A" poinformowało, iż nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi nabycie lub wybudowanie powyższego budynku z własnych środków. Wnioskodawca nie odniósł się również we właściwy sposób do wezwań dotyczących dowodów umożliwiających ustalenie z czyich środków wybudowany został budynek, odpowiadających wymogom § 9 ust. l i ust. 2 rozporządzenia. Nie przedstawienie odpowiednich dokumentów lub oświadczeń daje podstawy do stwierdzenia braku dowodów na to, że Przedsiębiorstwo "A" wybudowało lub nabyło budynek ze środków własnych. Tym samym, zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należało orzec o odpłatnym nabyciu przez P "A" własności budynku istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Stąd też w punkcie 7 decyzji określono kwotę należną za nabycie własności budynku w wysokości ustalonej na dzień pożaru,
13/ przepisy art. 200 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami oraz § 14 rozporządzenia zobowiązują do określenia sposobu i trybu zabezpieczenia wierzytelności z tytułu nabycia własności budynku, zasady którego zostały podane w punktach 8 i 9 niniejszej decyzji. 147 Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że orzeczone w decyzji zobowiązania dotyczą następcy prawnego komunalnego Przedsiębiorstwa "A", istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Na mocy aktu notarialnego z dnia 15 lipca 1993 r. Rep. A. Nr [...] Przedsiębiorstwo to zostało przekształcone w jednoosobową spółkę z o.o. Gminy S. Następnie w dniu [...] kwietnia 1994 r. zostało wydane postanowienie Sądu Rejonowego w B., Wydziału VI Gospodarczego o wpisaniu Przedsiębiorstwa "A" Spółka z o.o. do rejestru handlowego, w miejsce P "A" Spółka z o.o.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyło P "A" sp. z o.o. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt.3,4,6,7,8 i 9 podniosło w uzasadnieniu, że ustalenie aktualnej ceny nieruchomości gruntowej stanowiące dz.ew.nr. 1 i 2 jest zawyżone i nie odpowiada realnym cenom rynkowym. Kolegium nie dopełniło obowiązku wynikającego z art. 7 oraz art. 10 i art.77 kpa przez co uniemożliwiło zapoznane się z zebranym materiałem dowodowym którego cześć stanowi wycena nieruchomości przez co strona wnosząc skargę nie mogła odnieść do tego dowodu. Zobowiązanie wieczystego użytkownika do zabudowy nieruchomości narusza art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami która taki obowiązek przewiduje jedynie w przypadku ustanowienia użytkowania w formie umowy. Postanowienia tej decyzji jest sprzeczna także z celem art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami który zmierzał do uregulowania stanu prawnego nieruchomości państwowych i komunalnych osób prawnych przez przyznanie im prawa własności zgodnie z wymogami gospodarki rynkowej. Ustalenie należności z tytułu nabycia własności budynku nie jest zgodna z jego rzeczy wista wartością na dzień 5.12.1990 r. W tym zakresie decyzja narusza art. art. 7 i 77 kpa przez nie uwzględnienie wartości księgowej tego obiektu jego amortyzacji wynikającej z czasokresu eksploatacji. W decyzji nie wykazano na podstawie jakich dowodów uznano że budynek nie został wybudowany z środków własnych przedsiębiorstwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, dodatkowo podnosząc:
1/ skarżące Przedsiębiorstwo było poinformowane o stanie zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza że dwukrotnie było wzywane przez Kolegium do przedłożenia brakujących dokumentów, niezbędnych do załatwienia sprawy (pismami z dnia: 23 maja 2001 r., 21 listopada 2001 r.), wobec trudności uzyskania odpowiednich dokumentów i wyjaśnień było również informowane o wystąpieniach Kolegium do innych organów o przesłanie brakujących dowodów,
2/ mimo informacji o sporządzeniu wyceny nieruchomości nie zapoznało się ze sporządzonym operatem szacunkowym,
3/ zobowiązanie użytkownika wieczystego do zabudowy gruntu zawarte w punkcie 6 decyzji znajduje oparcie w przepisie art. 200 ust. l pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego w decyzji o nabyciu prawa użytkowania wieczystego ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego (...).
4/ wartość spalonego w 1993 r. budynku, znajdującego się na działce nr 2, została ustalona w decyzji na podstawie uzyskanych dowodów (tom I, karty 34 i 35 numerowane kolorem zielonym), wedle których Przedsiębiorstwu "A" zostało wypłacone odszkodowanie w wysokości 75 % wartości budynku. Zauważyć przy tym trzeba, że budynek ten nie istniał już w dniu złożenia wniosku (t.j. 5 października 1994 r.), toteż ustalenie jego wartości według aktualnych cen oraz amortyzacji było niemożliwe. Z tego też względu odstąpiono od waloryzacji ustalonej wartości budynku. Zauważyć przy tym trzeba, że wartość tego budynku została ustalona na podstawie dowodów przedłożonych przez P "A", przekazanych na wezwanie Zarządu Miejskiego w M. o podanie wartości księgowej budynku według stanu na dzień 5.12.1990 r. (tom I, karta 33). Wartości tej, przyjętej także dla potrzeb wypłaty odszkodowania, nie kwestionowało zainteresowane Przedsiębiorstwo. Stąd też zarzut nieprawidłowego ustalenia wartości budynku oraz nie uwzględnienia jego amortyzacji jest bezzasadny,
5/ bezprawny jest zarzut braku podstaw do stwierdzenia, dotyczącego udziału środków własnych w wybudowaniu budynku, wobec braku odpowiedzi Przedsiębiorstwa na 5 wezwań organu pierwszej instancji oraz tutejszego Kolegium do przedłożenia dowodów dotyczących wybudowania budynku ze środków własnych (pisma z dnia: 14.11.1994 r., 3.01.1995 r., 17.07.1995 r., 16.10.1995 r., 23.05.2001). Kolegium nadmienia, że zgodnie z § 10 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, zainteresowana w sprawie osoba, ubiegająca się o uznanie środków finansowych za środki własne, przedstawia właściwemu organowi stosowne dokumenty lub oświadczenia wymienione w § 9 rozporządzenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Nie wszystkie poglądy wyrażone w skardze należy uznać za uzasadnione.
Błędny jest pogląd skargi jakoby zaskarżona decyzja naruszała art. 62 ustawy o gospodarce nieruchomościami bowiem sytuacja opisana tym przepisem dotyczy tylko ustanowienia użytkowania w formie umowy. Przedstawiając takie twierdzenie skarżąca Spółka pomija treść art. 200 ust. l pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotem kontroli Sądu-może być tylko zaskarżona skargą część decyzji, kontroli Sądu nie podlega więc pkt. l zaskarżonej decyzji w którym stwierdzono nabycie z mocy prawa przez skarżące Przedsiębiorstwo "A" z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości opisanych decyzją a położonych w M..
W zaskarżonej części wywody skargi, sprowadzające się do naruszenia art. 10 i 107 § 3 kpa należy uznać za uzasadnione. Brak jest dowodu (w uzasadnieniu decyzji, problem ten pominięto milczeniem) iż skarżąca spółka była powiadomiona o dokonanej wycenie przez rzeczoznawcę - inż. M. T.. W odpowiedzi na skargę, która nie jest dalszym ciągiem uzasadnienia decyzji, Kolegium twierdzi, że mimo informacji o sporządzeniu wyceny nieruchomości Spółka nie zapoznała się ze sporządzonym operatem szacunkowym. Na to, że skarżąca spółka była informowana o operacie szacunkowym nie ma w aktach sprawy żadnego dowodu. Powołane w odpowiedzi na skargę pismo do Zarządu Miejskiego w M. z dnia 25.07.2001 r., nie stanowi dowodu, że przekazane zostało skarżącej spółce do wiadomości. Znajdujące się na k. 177 - pismo dotyczy przeprowadzenia wyceny. W elaboracie jest pismo z dnia 21.09.2001 r. Zarządu M. o przesłaniu elaboratu szacunkowego ale nie ma dowodu, że operat ten został doręczony skarżącej spółce. Na podstawie art. 91 § 3 p.o.p.s.a. Sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy w tej kwestii zarządził stawienie się przedstawiciela strony skarżącej na rozprawie. I tak na rozprawę w dniu 13.04.2006 r. stawiła się T. G. (prokurent strony skarżącej) i oświadczyła, że operatu rzeczoznawcy - inż. M. T. skarżąca spółka nie otrzymała a o jego istnieniu spółka dowiedziała się dopiero z treści zaskarżonej decyzji. Przyznała także, że spółka otrzymała wezwanie Kolegium w sprawie wykazania udziału własnych środków w wybudowaniu budynku - ale na to wezwanie nie udzielono odpowiedzi bowiem spółka nie posiada dokumentów z których wynikałaby wartość użycia środków własnych (protokół rozprawy przed WSA z dnia 13.04.2006 r.). Tak więc ponownie prowadząc postępowanie Kolegium, musi zapewnić stronie skarżącej czynny udział w postępowaniu i dopiero po tym zapewnieniu wydać stosowną decyzję. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI