II SA/Kr 1061/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-09-24
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskadecyzja środowiskowainwestycja liniowapark narodowyuzgodnienieSKOWSATatrzanski Park Narodowybudowa stacji narciarskiej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku uzgodnienia warunków realizacji inwestycji liniowej celu publicznego z ministrem właściwym do spraw środowiska.

Sprawa dotyczyła sprzeciwów wniesionych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta Zakopane w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy stacji narciarskiej. SKO uznało, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, ponieważ nie poprzedziło jej wymagane prawem uzgodnienie z ministrem właściwym do spraw środowiska, co jest obligatoryjne dla inwestycji liniowych celu publicznego przebiegających przez park narodowy. Sąd administracyjny zgodził się z tą argumentacją, uznając brak uzgodnienia za kwalifikowaną wadę postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze sprzeciwów Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. SKO uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Zakopane dotyczącą określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy stacji narciarskiej N. w Zakopanem, wskazując na naruszenie przepisów postępowania. Głównym zarzutem było niewykonanie przez organ pierwszej instancji obowiązku uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska, zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1a ustawy środowiskowej. SKO uznało, że planowana inwestycja, obejmująca budowę tras zjazdowych, kolei linowej i przyłączy wodociągowych, ma charakter inwestycji liniowej celu publicznego i częściowo przebiega przez obszar Tatrzańskiego Parku Narodowego, co obliguje do takiego uzgodnienia. Sąd administracyjny w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając, że brak wymaganego uzgodnienia stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, która uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy i uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zaznaczył, że zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących w parku narodowym nie zwalniało organu z obowiązku uzgodnienia warunków realizacji inwestycji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji jest zobowiązany do uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych oraz działań kompensacyjnych, jeśli jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko dla inwestycji liniowej celu publicznego przebiegającej przez park narodowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 77 ust. 1 pkt 1a ustawy środowiskowej nakłada na organ obowiązek uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw środowiska warunków realizacji inwestycji liniowej celu publicznego przebiegającej przez park narodowy. Brak takiego uzgodnienia stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.o.o.ś art. 77 § ust. 1 pkt 1 a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze realizowanych na obszarze parku narodowego.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

u.o.p. art. 15 § ust. 9

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

W odniesieniu do inwestycji liniowych celu publicznego [...] przewidzianych do realizacji w ramach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zezwolenie [...] zastępuje się uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 a [...] ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 6 § pkt 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego, w tym budowa i utrzymywanie publicznych obiektów sportowych.

p.b. art. 3 § pkt 3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu liniowego.

u.b.r.g. art. 27

Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich

Definicja narciarskiej trasy zjazdowej jako drogi.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji polegające na braku uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw środowiska warunków realizacji inwestycji liniowej celu publicznego przebiegającej przez park narodowy. Kwalifikowana wada postępowania uzasadniająca uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Godne uwagi sformułowania

decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie brak wymaganego przed organem pierwszej instancji uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z ministrem właściwym do spraw środowiska inwestycja liniowa celu publicznego zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymóg uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw środowiska dla inwestycji liniowych celu publicznego przebiegających przez park narodowy oraz kwalifikowana wada postępowania wynikająca z braku takiego uzgodnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w parkach narodowych i wymogu uzgodnień z ministrem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska w parkach narodowych i procedury administracyjnej związanej z inwestycjami, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.

Budowa stacji narciarskiej w parku narodowym: kluczowe uzgodnienie z ministrem zadecydowało o losach inwestycji.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1061/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Sygn. powiązane
III OSK 782/25 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono sprzeciwy
Sentencja
- Sygn. akt II SA/Kr 1061/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwów Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO-OŚ-4170-12/23 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala sprzeciwy
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Zakopane decyzją z dnia 18 października 2023 r. nr WOŚ.6220.4.2022 określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. Budowa stacji narciarskiej N. W pkt 1 wyrzeczenia decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, że będzie ono zlokalizowane w Z. w rejonie ul. O.. B. oraz północnego stoku N. na wymienionych w decyzji działkach ewidencyjnych i polegać będzie na przygotowaniu tras zjazdowych o łącznej długości ok. 800 m wraz z budową niezbędnej infrastruktury towarzyszącej. Organ podał przy tym, że w ramach przedsięwzięcia wybudowane zostaną stacja dolna, pośrednia i górna, krzesełkowa kolej linowa, trasy zjazdowe, podziemne zbiorniki retencyjne, otwarty zbiornik retencyjny wraz z rurociągiem doprowadzającym wodę do naśnieżania (przyłącz wodociągowy) od Stacji Uzdatniania Wody J. , instalacja do naśnieżania, oświetlenia, oraz miejsca parkingowe. W pkt 2 wyrzeczenia, w 65 kolejnych podpunktach, organ określił cyt.: " obowiązki, w celu unikania, zapobiegania, ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia". Kolejno, w pkt 3 wyrzeczenia, w 5 kolejnych podpunktach - organ określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji projektowej, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym. W pkt 4 organ stwierdził, że eksploatacja przedsięwzięcia cyt.: "nie będzie powodowała powstawania sytuacji kwalifikowanych jako poważne awarie przemysłowe". Z kolei w pozostałych punktach wyrzeczenia organ stwierdził brak konieczności: utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (pkt 5); przeprowadzenia postępowania w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt 6); przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (pkt 7); wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej (pkt 8). W uzasadnieniu organ zreferował przebieg postępowania w sprawie, a także wyjaśnił podstawę prawną oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...] w B. oraz Klub Przyrodników w Ś..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO-OŚ-4170-125/23 działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pojęcie "przedsięwzięcia" zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. W myśl natomiast art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej: "Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Zważyć zatem należy, że zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 pkt 49 i pkt 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, o powierzchni nie mniejszej niż: a) 5 ha, b) 2,5 ha, planowane do realizacji w odległości mniejszej niż 500 m od istniejących terenów narciarskich (pkt 49), a także tereny narciarskie położone na obszarach innych niż wymienione w pkt 49, o powierzchni nie mniejszej niż: a) 10 ha, b) 5 ha, planowane do realizacji w odległości mniejszej niż 500 m od istniejących terenów narciarskich (pkt 50). Przy czym w myśl § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Tymczasem z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (str. 25) wynika, że na potrzeby realizacji planowanego przedsięwzięcia zostanie zajęte ok. 7,5 ha terenu, z czego ok. 4,9 ha terenu położonego w granicach T. Parku Narodowego. W ocenie organu odwoławczego zasadnym jest zatem zaliczenie ocenianego przedsięwzięcia zarówno do tych wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 49 lit. b rozporządzenia, jak i tych wymienionych § 3 ust. 1 pkt 50 lit. b rozporządzenia do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - w przepisach § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b ww. rozporządzenia w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - zaliczono również garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 52, 54-57 i 59, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (tj. obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy). Katalog przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obejmuje też, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia - m.in. wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Wreszcie wskazać należy, że przedsięwzięciami mogącymi potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko są również koleje linowe z wyłączeniem kolei linowych przeznaczonych do obsługi terenów narciarskich innych niż określone w pkt 49 lub 50 oraz wyciągów o długości nie większej niż 100 m, wymienione w § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia, który to przepis z niezrozumiałych względów został pominięty w sprawie zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i przez organy opiniujące. Stosownie do dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy środowiskowej, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się zawsze (za wyjątkiem jedynie przypadku określonego w ust. 2 ww. artykułu, który nie zachodzi w stanie faktycznym niniejszej sprawy) na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Wniosek ten winien spełniać ogólne wymogi formalne podania, wynikające żart. 63 K.p.a., a także szczególne wymogi formalne, określone w art. 74 ust. 1 ustawy środowiskowej. Przechodząc do analizy dalszych przepisów regulujących postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zważyć należy, że częścią takiego postępowania jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez którą zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Przepis ten stanowi z kolei, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając łącznie uwarunkowania dotyczące rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia, rodzaju i skali możliwego oddziaływania przedsięwzięcia. Postanowienie to organ wydaje po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, które uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej wydają opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 64 ust. 3 ustawy środowiskowej). Kolejno wskazać należy, że w sytuacji gdy jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji występuje o uzgodnienia i opinie do organów wskazanych w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, a nadto - w myśl art. 79 ustawy środowiskowej, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy środowiskowej wynika natomiast, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie, albowiem jej wydanie nie zostało poprzedzone uzgodnieniem przez Burmistrza Miasta Z. warunków realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska, zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 a ustawy środowiskowej. Słuszny zatem okazał się zarzut Klubu [...] w Ś. podniesiony w piśmie tej organizacji złożonym w toku postępowania odwoławczego, w dniu 9 kwietnia 2024 r. Powyższe skutkuje zaś ustaleniem, że zaskarżona decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, co stanowi kwalifikowaną wadliwość rozstrzygnięcia (mogącą stanowić podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.), uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z powołanym wyżej art. 77 ust. 1 pkt 1 a ustawy środowiskowej, w brzmieniu mającym zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze realizowanych na obszarze parku narodowego. Cytowany przepis nakłada zatem na organ przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko w przypadku przedsięwzięcia stanowiącego inwestycję liniową celu publicznego przebiegającą przez obszar parku narodowego, obowiązek uzgodnienia warunków jego realizacji z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie określonym w przepisie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że analizowany przepis został dodany do ustawy środowiskowej na mocy ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Ta sama ustawa wprowadziła również zmiany w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody polegające m.in. na dodaniu art. 15 ust. 9. Powołany przepis, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania niniejszej decyzji stanowi: "W odniesieniu do inwestycji liniowych celu publicznego, inwestycji celu publicznego o nieliniowym charakterze związanych z ochroną ludności przed powodzią i suszą lub inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze w celu związanym z zapewnieniem telekomunikacji na obszarze parku narodowego lub rezerwatu przyrody, przewidzianych do realizacji w ramach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zezwolenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 lub ust. 4 pkt 2, zastępuje się uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 a lub 1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, odpowiednio z ministrem właściwym do spraw środowiska lub Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Do uzgodnienia stosuje się odpowiednio przepisy ust. 3 albo 4." Z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika przy tym, że wprowadzone zmiany miały służyć korelacji postępowań administracyjnych w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawie wydania odstępstwa od zakazów obowiązujących w parku narodowym oraz rezerwacie przyrody. W tym zakresie wprowadzono rozwiązanie polegające na zastąpieniu zezwolenia na odstępstwo od zakazów koniecznością uzgodnienia z właściwym organem (ministrem właściwym do spraw środowiska względnie Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska) warunków realizacji inwestycji w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W stanie faktycznym niniejszej sprawy w zasadzie bezspornym jest, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot postępowania stanowi realizację inwestycji celu publicznego. W związku z tym, że ustawa środowiskowa nie zawiera definicji tego pojęcia, należy w tym celu sięgnąć do przepisu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołany przepis definiuje zaś inwestycję celu publicznego jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z art. 6 pkt 6 tej ostatniej ustawy wynika natomiast, że celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie publicznych obiektów sportowych. Zauważyć zatem trzeba, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (str. 6-9) wnioskodawca przedstawił obszerną argumentacją wskazującą na zasadność kwalifikowania inwestycji polegającej na budowie stacji narciarskiej N. stanowiącej niewątpliwie obiekt sportowy, za inwestycję celu publicznego wskazując, że inwestycja ma taki charakter m.in. ze względu na osobę inwestora, źródło finansowania, oraz krąg podmiotów, do których jest skierowana. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia te należy uznać za trafne i przekonujące. W konsekwencji nie zachodzą żadne podstawy do podważenia twierdzenia o publicznym charakterze przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot postępowania. Niezależnie od powyższych ustaleń należy zauważyć, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot postępowania w sprawie obejmuje swym zakresem realizację kilku elementów infrastruktury przyszłej stacji narciarskiej, którym zdaniem organu odwoławczego należy przypisać charakter inwestycji liniowych. Ustawa środowiskowa, jakkolwiek posługuje się tym pojęciem m.in. w cytowanym wyżej art. 77 ust. 1 pkt 1 a, to jednak w żaden sposób go nie definiuje. Uprawnionym wydaje się zatem posiłkowanie się w tym zakresie pojęciem "obiektu liniowego" z art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdzie zostało ono zdefiniowane jako obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość (powołany przepis zawiera jednocześnie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących obiekty liniowe). Przy czyni podkreślić należy, że przywołany przepis zawęża pojęcie obiektu liniowego wyłącznie do obiektów budowlanych. Z kolei ustawa środowiskowa nie posługuje się pojęciem "obiektu liniowego", ale nieco odmiennym i szerszym pojęciem "inwestycji liniowej". Z powyższego wynika, że za inwestycję liniową zasadniczo należy uznawać każdą inwestycję budowlaną, niekoniecznie polegającą na realizacji obiektu budowlanego, której charakterystyczną cechą będzie długość. Wskazać zatem należy, że przedsięwzięcie polegające na budowie stacji narciarskiej N. obejmuje swym zakresem realizację szeregu różnych obiektów i urządzeń, przy czym do zasadniczych elementów tego przedsięwzięcia trzeba zaliczyć budowę nowej kolei linowej krzesełkowej o długości ok. 520 m (str. 112 raportu) oraz budowę dwóch tras narciarskich zjazdowych o łącznej długości ok. 980 m (str. 25 raportu), które w części miałyby przebiegać przez obszar T. Parku Narodowego. Ponadto przedsięwzięcie obejmuje swym zakresem również m.in. budowę systemu doprowadzenia wody do naśnieżania, w tym budowę przyłącza wodociągowego o nieokreślonej długości od stacji uzdatniania wody J. do stacji narciarskiej (punkty te oddalone są od siebie, w linii prostej, na odległość ok. 1 km), którego trasa również częściowo będzie przebiegać przez tereny T. Parku Narodowego (str. 18 raportu). W ocenie organu odwoławczego zarówno kolej linowa, jak i narciarskie trasy zjazdowe stanowią inwestycje o ewidentnie liniowym charakterze. W obu bowiem przypadkach parametrem charakterystycznym jest długość, czy to projektowanej kolei linowej, czy tras zjazdowych. Co więcej, charakter taki ma również zdaniem organu odwoławczego planowany w ramach przedsięwzięcia przyłącz wodociągowy. Warto tutaj zauważyć, że w polskim systemie prawnym kolej linowa została zdefiniowana w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób jako zespół urządzeń przeznaczonych do przewozu osób przy użyciu pojazdów lub urządzeń wyciągowych, w których przemieszczanie odbywa się za pomocą lin usytuowanych wzdłuż toru jazdy. Przywołany przepis, w zakresie w jakim posługuje się określeniem "wzdłuż toru" niewątpliwie kładzie nacisk na liniowy charakter definiowanego urządzenia. Z kolei definicję narciarskiej trasy zjazdowej odnaleźć można w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Warto jednak zwrócić tutaj uwagę na przepis art. 27 tej ustawy, który stanowi m.in. że narciarskie trasy zjazdowe oraz nartostrady są jednokierunkowymi drogami przeznaczonymi wyłącznie dla narciarzy i snowboardzistów. Również i w tym wypadku posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem drogi wskazuje na liniowy charakter tras zjazdowych. W konsekwencji stwierdzić należy, że w ramach realizacji przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot postępowania w sprawie z całą pewnością zaplanowano realizację inwestycji liniowych celu publicznego przebiegających częściowo przez tereny T. Parku Narodowego. Zarazem organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji takiego przedsięwzięcia nie dopełnił obowiązku uzgodnienia warunków jego realizacji z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego, jak wymagał tego przepis art. 77 ust. 1 pkt 1 a ustawy środowiskowej. Tym samym brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska nie mógł być konwalidowany w postępowaniu odwoławczym. Przeprowadzenie postępowania uzgodnieniowego ma charakter obligatoryjny i niezależny od uznania organu prowadzącego postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Niewątpliwie zatem, w sytuacji, gdy warunki realizacji przedsięwzięcia nie zostały uzgodnione z właściwym organem, to uchybienia tego nie można sanować, w trybie przewidzianym w art. 136 K.p.a. Ten ostatni przepis pozwala bowiem jedynie na uzupełnienie postępowania dowodowego, a nie na prowadzenie postępowania uzgadniającego, które, ze swej istoty, powinno nastąpić w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. Dlatego też konwalidowanie tego naruszenia prawa przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określoną w art. 15 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, uzyskanie uzgodnienia Ministra Klimatu i Środowiska będzie przy tym wymagało uprzedniego uzupełnienia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wynikającym z art. 66 ust. 2b ustawy środowiskowej, albowiem opracowanie dołączone do akt sprawy nie zawiera danych pozwalających na ustalenie braku rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji sprzeciw wniósł T. Park Narodowy zarzucając naruszenie:
1/ art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a oraz ust. 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 77 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej "u.o.o.ś") poprzez uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia a to wobec uznania, że przed wydaniem decyzji DUŚ należało uzyskać uzgodnienie ministra właściwego do spraw środowiska (art. 15 ust. 9 u.o.p. w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 a u.o.o.ś.), podczas gdy stanowisko to jest błędne, wobec czego nie było podstaw do zastosowania normy z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, w przypadku wnoszenia sprzeciwu na decyzję kasatoryjną organu drugiej instancji nie trzeba wykazywać istotnego wpływu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. na wynik sprawy. Należy jednak wskazać, że w niniejszej sprawie wpływ ten jest oczywisty, gdyby nie wadliwe uznanie, że przed wydaniem decyzji DUŚ należało uzyskać w/w uzgodnienie Ministra, to nie byłoby podstawa do uchylenia decyzji DUŚ na tej podstawie i SKO musiałoby merytorycznie rozpoznać sprawę;
2/ art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a oraz ust. 9 u.o.p. wzw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 a u.o.o.ś, jest związane z błędną wykładnią i błędnym przyjęciem, że dla inwestycji polegającej na budowie stacji narciarskiej N. , przed wydaniem decyzji DUŚ, Burmistrz Miasta Z. powinien uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego, podczas gdy: budowa stacji narciarskiej N. nie jest "inwestycją liniową celu publicznego", o której mowa w art. 15 ust. 3 pkt 2 lit. a oraz ust. 9 u.o.p. i powiązanych z nim przepisach, a zatem w/w przepisy prawa materialnego nie powinny mieć zastosowania, zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących w parku narodowym, które dotyczy inwestycji TPN opierane jest o podstawę prawną wskazaną w art. 15 ust. 3 pkt 1 u.o.p. (tj. z uwagi na uzasadnienie realizacji inwestycji celami edukacyjnymi, rekreacyjnymi i sportowymi) a nie o podstawę prawną wskazaną w art. 15 ust. 3 pkt 2 lit. a u.o.p. (z uwagi na potrzebę realizacji inwestycji liniowej celu publicznego). Zatem art. 15. ust. 9 u.o.p., który wprost i jednoznacznie odnosi się tylko do zezwoleń na odstępstwa, o których mowa w ust. 15 ust. 3 pkt 2 u.o.p. oraz powiązane z nim przepisy prawa (w szczególności art. 77 ust. 1 pkt 1a u.o.o.ś) nie powinny mieć zastosowania;
3/ art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 15 ust. 2 u.o.p. jest związane z niezastosowaniem tego ostatniego przepisu i uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na brak w/w uzgodnienia Ministra, w sytuacji gdy zgodnie z planem ochrony TPN (Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 lipca 2021 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla T. Parku Narodowego, Dz.U. 2021 poz. 1462 (dalej "Plan Ochrony") stok N. (cały oddział 167a) został przeznaczony na cele realizacji stacji narciarskiej, w ramach realizacji przez park narodowy celów edukacyjnych (szkolenia narciarskie), celów rekreacyjnych (udostępnianie dla uprawiania narciarstwa zjazdowego i snowboardu oraz organizacji zawodów o charakterze rekreacyjnym) oraz celów sportowych (udostępnienie w celach organizacji zawodów sportowych), a zatem realizacja inwestycji nie wymagała uzyskiwania zezwolenia na odstępstwa od zakazów obowiązujących w parku narodowym, czy to w formie uzgodnienia, czy to w formie odrębnej decyzji ministra właściwego do spraw środowiska.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji sprzeciw wniosło Stowarzyszenie [...] Istot zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej ze względu na wadliwe uznanie, że Burmistrz Miasta Z. nie uzgodnił warunków realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podczas gdy planowana inwestycja nie jest inwestycją liniową celu publicznego, a więc przepis ten nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, a zatem ta kwestia nie uzasadniała uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. poz. 1271), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Tytułem wstępu, wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie sprzeciwu od kasacyjnej decyzji organu administracji, w relacji do zasad ogólnych jakimi rządzi się P.p.s.a., jest znacznie uproszczone. Organ administracji nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 P.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 P.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).
Konstrukcja postępowania sądowego w rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasacyjnej implikuje zatem daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli. Ograniczeniu, by nie powiedzieć wyłączeniu, uległa możliwość badania i weryfikacji przez sąd materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach procesowych i materialnoprawnych, przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. jawią się jako spełnione - natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 K.p.a. sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15). Także w wyroku z dnia z dnia 1 lipca 2021 r. II OSK 1190/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu.
W myśl art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten przesądza, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego (bądź procesowego) rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie winno zapaść wtedy, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. tj. w sytuacji, kiedy konieczny do uzupełnienia materiał dowodowy ma tak dużą skalę, że dokonanie tych czynności (uzupełnienie materiału dowodowego) przez organ II instancji i oparcie na nim rozstrzygnięcia naruszyło by zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, chyba, że wszystkie strony zgodnie z art. 136 § 2 K.p.a. wniosą o przeprowadzenie postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. I OSK 650/21). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w,wyroku z dnia z dnia 10 maja 2021 r. II SA/Gl 438/21, stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jednocześnie jednak należy mieć na względzie, iż decyzja wydawana przez organ odwoławczy, nie może naruszyć ustanowionej w art. 15 K.p.a. a mającej też konstytucyjne umocowanie (art. 176 Konstytucji RP) zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może zgodnie z tą zasadą orzekać po raz pierwszy tj orzekać w kwestiach co do których nie wypowiedział się organ I instancji.
W niniejszej sprawie, decyzja organu pierwszej instancji, wydana została w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji narciarskiej N. w Z.. Organ zauważa, że przedsięwzięcie to mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako tereny narciarskie położone na obszarach objętych formami ochrony przyrody. Jak wynika z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na potrzeby realizacji planowanego przedsięwzięcia zostanie bowiem zajęte ok. 7,5 ha terenu, z czego ok. 4,9 ha terenu położonego w granicach T. Parku Narodowego. Dalej organ wskazuje, że zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 (dalej; ustawa środowiskowa), jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze realizowanych na obszarze parku narodowego.
Powołując przepis art 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ wywodzi, że przedmiotowy obiekt to inwestycja celu publicznego. Przepis art 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym definiuje bowiem inwestycję celu publicznego jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z art. 6 pkt 6 tej ostatniej ustawy wynika natomiast, że celem publicznym jest między innymi, budowa i utrzymywanie publicznych obiektów sportowych.
Organ dalej wywodzi dalej, że ustawa środowiskowa w art 77 ust 1 pkt 1 a odnosi się do inwestycji liniowych celu publicznego, nie definiując tego pojęcia. Jednocześnie ustawa prawo budowlane w art 3 pkt 3a obiekt liniowy definiuje, jako obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Posiłkowo posługując się tą instytucją, organ uznaje, że inwestycję liniową zasadniczo należy uznawać każdą inwestycję budowlaną, niekoniecznie polegającą na realizacji obiektu budowlanego, której charakterystyczną cechą będzie długość. Ponieważ zaś przedsięwzięcie polegające na budowie stacji narciarskiej N. obejmuje swym zakresem realizację szeregu różnych obiektów i urządzeń (budowę kolei linowej krzesełkowej o długości ok. 520 m, budowę dwóch tras narciarskich zjazdowych o łącznej długości ok. 980 m, budowę przyłącza wodociągowego o nieokreślonej długości od stacji uzdatniania wody J. do stacji narciarskiej, budowę systemu doprowadzenia wody do naśnieżania) których cechą charakterystyczną jest długość. Organ wywodzi, że zarówno kolej linowa, jak i narciarskie trasy zjazdowe stanowią zatem inwestycje o liniowym charakterze. Charakter taki ma również zdaniem organu odwoławczego planowany w ramach przedsięwzięcia przyłącz wodociągowy. Jako dodatkową argumentację za tym że stacja narciarska jako całość jest inwestycją liniową, organ wskazał § 4 pkt rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla kolei linowych przeznaczonych do przewozu osób, który termin "kolej linowa" definiuje jako zespół urządzeń przeznaczonych do przewozu osób przy użyciu pojazdów lub urządzeń wyciągowych, w których przemieszczanie odbywa się za pomocą lin usytuowanych wzdłuż toru jazdy. Przepis ten w ocenie organu, w zakresie w jakim posługuje się określeniem "wzdłuż toru" kładzie nacisk na liniowy charakter definiowanego urządzenia. Z kolei ustawia z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich w art. 27 stanowi, że narciarskie trasy zjazdowe oraz nartostrady są jednokierunkowymi drogami przeznaczonymi wyłącznie dla narciarzy i snowboardzistów. Również i w tym wypadku posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem drogi wskazuje na liniowy charakter tras zjazdowych.
W ocenie sądu stanowisko organ jest trafne. Przedmiotowe zamierzenia, jako trasa narciarska mająca być realizowana w znacznej części, na obszarze T. Parku Narodowego jest inwestycją mogąca potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla której przeprowadzana została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie budzi wątpliwości sądu, że inwestycja, ta jest inwestycją celu publicznego, jest bowiem działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym i stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. budową obiektu sportowego. Sąd w pełni podziela także stanowisko organu, co do liniowego charakteru przedmiotowego zamierzenia. Charakterystycznym parametrem przedmiotowego obiektu traktowanego jako całość jak i elementów z których się składa (trasy narciarskie, kolej linowa, przyłącza za wodociągowe) jest długość. Sama nazwa jaką posługuje się art. 77 ust 1a ustawy środowiskowej "inwestycji liniowych celu publicznego" nawiązuje do zdefiniowanej terminologii znanej z ustawy Prawo budowlane (obiekt liniowy) a ponieważ ustawa środowiskowa i ustawa Prawo budowlane dotyczą procesu inwestycyjnego na różnych jego etapach, pojęcia te należy rozumieć podobnie.
Ponieważ, jak mowa wyżej, przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego i jest to inwestycja liniowa, zastosowanie miał przepis art. 77ust 1a stanowiący, że jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku realizowanych na obszarze parku narodowego inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze lub inwestycji celu publicznego o nieliniowym charakterze związanych z ochroną ludności przed powodzią i suszą.
Zaznaczyć przy tym należy, że organ nie był zwolniony z obowiązku uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego, z uwagi na fakt uzyskania zezwolenia na odstępstwa od zakazów o których mowa w art. art. 1 ust 1 ustawy o ochronie przyrody uzyskaną w oparciu o przepis art. 15 ust 3. Zezwolenie takie nie zostało bowiem inwestorowi udzielone. Mimo że w aktach sprawy jest wniosek o udzielenie zgody na odstępstwo, do samego odstępstwa brak.
Mając na uwadze, brak wymaganego przed organem pierwszej instancji uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z ministrem właściwym do spraw środowiska, o której mowa w art. 77 ust 1a ustawy środowiskowej, zachodzą przesłanki o których mowa w art. 138 art. § 2 K.p.a. - decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r. II OSK 2380/15 w ocenie NSA, naruszenie prawa, polegające na wydaniu decyzji bez wymaganego stanowiska organu współdziałającego, jest naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., czyli takim, które powoduje, że pozostaje do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Brak bowiem podstaw prawnych do przyjęcia, że w razie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji bez wymaganego stanowiska organu współdziałającego, o zajęcie takiego stanowiska mógłby zwrócić się organ administracji drugiej instancji albo zlecić to organowi pierwszej instancji. W ocenie NSA, przewidziana w art. 136 k.p.a. możliwość uzupełnienia dowodów i materiałów przez organ odwoławczy lub na jego zlecenie przez organ pierwszej instancji nie obejmuje zwrócenia się o zajęcia stanowiska przez organ współdziałający przy wydaniu.
Mając to na uwadze, sąd na zasadzie art. 151a § 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI