II SA/Kr 104/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy odmowę umorzenia opłaty za wyłączenie gruntu rolnego pod budowę parkingu ogólnodostępnego.
Gmina C. wnioskowała o umorzenie opłaty za wyłączenie gruntu rolnego pod budowę parkingu ogólnodostępnego, argumentując, że inwestycja ma charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznały jednak, że budowa parkingu, nawet jeśli służyłaby społeczności lokalnej, nie spełnia kryteriów inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego ani celu publicznego w rozumieniu przepisów, co skutkowało oddaleniem skargi.
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy C. o umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, przeznaczonego pod budowę parkingu ogólnodostępnego. Gmina argumentowała, że inwestycja ma charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego i służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły umorzenia, wskazując, że budowa parkingu nie wpisuje się w katalog inwestycji o charakterze użyteczności publicznej wymienionych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani w cele publiczne określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że parking ogólnodostępny, nawet jeśli służy społeczności lokalnej, nie jest inwestycją z zakresu kultu religijnego ani drogą publiczną. Sąd zwrócił uwagę na ścisłą interpretację przepisów dotyczących umorzenia opłat, które stanowią wyjątek od zasady ponoszenia tych opłat. Uzasadnienie sądu opierało się na analizie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o drogach publicznych, a także na orzecznictwie sądów administracyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budowa parkingu ogólnodostępnego, nawet jeśli znajduje się w pobliżu obiektów sakralnych lub służy społeczności lokalnej, nie spełnia kryteriów inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego ani celu publicznego w rozumieniu przepisów, co uniemożliwia umorzenie opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że parking ogólnodostępny nie jest inwestycją z zakresu kultu religijnego ani drogą publiczną. Przepisy dotyczące umorzenia opłat należy interpretować wąsko, a budowa parkingu nie wpisuje się w enumeratywnie wymienione cele publiczne lub użyteczności publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 16
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Umorzenie opłat jest możliwe w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty, kultury, kultu religijnego, ochrony zdrowia i opieki społecznej, lub dotyczącej powiększenia/założenia cmentarza, jeśli służy potrzebom lokalnej społeczności i obszar nie przekracza 1 ha.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 17
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Umorzenie opłat jest możliwe w przypadku inwestycji zmierzającej do osiągnięcia celów określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, innych niż wymienione w ust. 16, jeśli obszar nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości realizacji na gruncie nieobjętym ochroną.
Pomocnicze
u.g.n. art. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Katalog celów publicznych, do których odnosi się art. 12 ust. 17 u.o.g.r.l. Wskazano m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowę obiektów transportu publicznego.
u.d.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja dróg publicznych.
u.d.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja dróg wewnętrznych, w tym parkingów niezaliczonych do dróg publicznych.
u.g.k. art. 1 § ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Definicja zadań o charakterze użyteczności publicznej jako świadczenia usług powszechnie dostępnych.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
u.s.w. art. 46 § ust. 1
Ustawa o samorządzie województwa
Podstawa działania Marszałka Województwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa parkingu ogólnodostępnego nie jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Parking ogólnodostępny nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Przepisy dotyczące umorzenia opłat za wyłączenie gruntu rolnego należy interpretować wąsko, jako wyjątek od zasady.
Odrzucone argumenty
Inwestycja polegająca na budowie parkingu ogólnodostępnego jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Parking jest funkcjonalnie powiązany i niezbędny do korzystania z obiektu (cmentarza) o którym mowa w art. 6 pkt 9 u.g.n. Błędne przekazanie informacji w kwestii wykorzystania parkingu w miejscowości W. w piśmie z dnia 14 października 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
Charakter celu publicznego nie zależy od powszechnego przekonania o jego użyteczności dla ogółu społeczeństwa, lecz od normatywnie przyznanej cechy publiczności. Wprowadzony w art. 12 ust. 16 ww. ustawy wyjątek powinien być interpretowany wąsko, czy - jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych - wręcz zawężające, co wynika z ogólnej zasady nierozszerzania wyjątków, a którym jest umorzenie należności. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Mirosław Bator
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
sędzia
Magda Froncisz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia opłat za wyłączenie gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście budowy parkingów i ich kwalifikacji jako inwestycji użyteczności publicznej lub celu publicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy parkingu i jego związku z kultem religijnym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak precyzyjna wykładnia przepisów prawa administracyjnego może wpływać na obowiązki finansowe samorządów, nawet w przypadku inwestycji o potencjalnie społecznym charakterze.
“Gmina chciała umorzenia opłaty za parking przy kościele. Sąd powiedział 'nie'.”
Dane finansowe
WPS: 31 993,1 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 104/20 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2020-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa Magda Froncisz Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 166/21 - Wyrok NSA z 2024-02-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1161 art. 12 ust. 16 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 grudnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej oddala skargę. Uzasadnienie Marszałek Województwa [...] decyzja z dnia 22 października 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 12, ust. 16 i 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1161) w związku z art. 46, ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2019 r. poz. 512) oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Wójta Gminy C. odmówił umorzenia kwoty wysokości 31 993,10 zł tj. opłaty roczne w wysokości 3 192,25 zł za lata 2019-2028 z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, odsetki od opłaty rocznej za 2019 r. naliczone do dnia wpłynięcia wniosku w wysokości 59,00 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 11,60 zł wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia 12 września 2018 r., znak: [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 12 września 2018 r., znak: [...] Starosta [...], zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zezwolił Gminie C. na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu o łącznej powierzchni 0,1217 ha, o użytku i klasie: Rlllb, obejmującego cześć działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości W. z przeznaczeniem pod budowę parkingu ogólnodostępnego. W decyzji tej nałożono na wnioskodawcę obowiązek uiszczania opłat rocznych w wysokości 3 192,25 zł płatnych przez okres 10 lat w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku, począwszy od 2019 roku. Wnioskodawca uzasadnił wniosek tym, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest inwestycją zmierzającą do osiągnięcia celów publicznych, która będzie służyć zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności. Grunt wyłączony z produkcji rolniczej przeznaczony zostanie pod budowę ogólnodostępnego parkingu w miejscowości W.. Projektowany parking będzie obiektem otwartym zlokalizowanym w centrum wsi w pobliżu sklepu oraz innych budynków usługowych. Nie będzie on parkingiem przeznaczonym wyłącznie dla członków związku wyznaniowego ani nie będzie on posiadał charakteru parkingu typy "park and ride". Parking realizowany jest w ramach inwestycji o nazwie: "Budowa parkingu ogólnodostępnego wraz z odwodnieniem i przestawieniem słupa oświetleniowego na terenie działki nr [...] w miejscowości W. Gmina C. Inwestycja nie ma charakteru komercyjnego. Przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane będzie na początku 2020 r., a planowany koszt jego realizacji wyniesie ok 438 768,26 zł. Ponadto Gmina C. nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną, a obszar wyłączenia nie przekracza 1 hektara. W celu dokładniejszego zbadania sprawy Marszałek Województwa [...] pismem z dnia 30 września 2019 r. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku, m.in. o przedłożenie wyjaśnień w jaki sposób inwestycja polegająca na budowie ogólnodostępnego parkingu będzie spełniać przesłanki kwalifikujące ją jako inwestycję o charakterze użyteczności publicznej lub zmierzającą do osiągnięcia celów publicznym. W odpowiedzi Wójt Gminy C. pismem z dnia 14 października 2019 r. poinformował, iż projektowany parking nie będzie obiektem zamkniętym oraz nie będzie służył wyłącznie członkom związku wyznaniowego. Zlokalizowany zostanie w pobliżu budynków usługowych i komercyjnych w centrum wsi przez co każdy będzie mógł z niego skorzystać. Wójt Gminy C. w piśmie poinformował również że projektowany parking nie będzie parkingiem typu "park and ride". W obliczu tych wyjaśnień Marszałek Województwa [...] nie może zakwalifikować budowy przedmiotowego parkingu jako inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego lub jako inwestycję zmierzającą do osiągnięcia celu publicznego ściśle powiązaną ze środkami transportu publicznego. Należy zwrócić jednak uwagę, iż inwestycje o charakterze użyteczności publicznej mają na celu wykonywanie określonych zadań z tego zakresu. Zgodnie z art. 1, ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej zadania o charakterze użyteczności publicznej, to zadania, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Ponadto zadania o charakterze użyteczności publicznej muszą należeć do zadań celu publicznego określonych przepisami prawa. Charakter celu publicznego nie zależy od powszechnego przekonania o jego użyteczności dla ogółu społeczeństwa, lecz od normatywnie przyznanej cechy publiczności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2009 r, sygn. akt II SA/Sz 798/09). Również Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 10 października 2000 r. (II SA/Kr 1010/00) zwrócił uwagę na fakt, iż pojęcie "celu publicznego" jakim posługuje się ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie jest dowolne i przy jego interpretacji nie można się odwoływać do potocznego, czy też ogólnego jego znaczenia. Ustawodawca ustalił w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zamknięty katalog celów publicznych. Projektowany parking służyć będzie społeczności lokalnej poprzez ułatwienie korzystania z pobliskich istniejących obiektów, jednak nie jest on technicznie konieczny do ich funkcjonowania. W związku z powyższym analizując szczegółowo art. 12, ust. 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych projektowany parking na gruncie wyłączonym z produkcji rolniczej w miejscowości W. w mysi art. 6, pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami można próbować rozważyć jako wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Jednakże na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi i nie spełniają w/w kryteriów. Powyższe stanowisko dotyczące parkingów niezaliczanych do żadnej z kategorii dróg publicznych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym parkingi, drogi wewnętrzne, drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym ich budowa nie może decydować o realizacji celu publicznego. Zgodnie z powyższym należy uznać, że realizowana przez Gminę C. inwestycja polegająca na budowie ogólnodostępnego parkingu nie jest celem publicznym określonym w art. 6, pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Biorąc natomiast pod uwagę art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach, nie ma przepisów dających podstawy prawnej do zakwalifikowania ogólnodostępnego parkingu jako inwestycji nadającej się do umorzenia należności z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej. Od tej decyzji odwołanie złożyła Gmina C. twierdząc, że iż błędnie wcześniej przekazano informacje w kwestii wykorzystania parkingu w miejscowości W., gdyż będzie on służył tylko i wyłącznie członkom związku wyznaniowego. Inwestycja ma charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Inwestycja realizowana jest na terenie Parafii [...] w W. na podstawie umowy użyczenia terenu. Nadto wskazano, iż inwestycja jest funkcjonalnie powiązana i niezbędna do korzystania z obiektu (cmentarza) o którym mowa w art. 6 pkt 9 u.g.n. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że dla potrzeb zastosowania instytucji umorzenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, ustawodawca posługuje się pojęciami: inwestycji o charakterze użyteczności publicznej oraz inwestycji celu publicznego. Interpretując pojęcie celu publicznego na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami mamy do czynienia z katalogiem "celów publicznych" o charakterze konkretnym i zamkniętym, w tym sensie, że może celem publicznym być tylko cel expressis verbis wyrażony w w/w art. 6 u.g.n. Charakter celu publicznego nie zależy od powszechnego przekonania o jego użyteczności dla ogółu społeczeństwa, lecz od normatywnie przyznanej cechy publiczności (wyrok WSA w Szczecinie z 05.11.2009 r. sygn. II SA/Sz 798/09). Natomiast w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej, umorzenie może dotyczyć wyłącznie inwestycji wymienionych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, tj. z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza. Jednakże samo pojęcie inwestycji użyteczności publicznej, od ustalenia treści którego zależało, czy może mieć zastosowanie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zostało przez organ I instancji przywołane z art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, "gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych". W ocenie Kolegium, wobec braku definicji legalnej pojęcia "inwestycja użyteczności publicznej', zasadne było powołanie się przez organ I instancji na przepisy powszechnie obowiązujące i przyjęcie w oparciu o nie znaczenia tego terminu. Ponadto organ I instancji w zasadzie przyjął, że inwestycje o charakterze użyteczności publicznej mają na celu wykonywanie zadań z zakresu objętego art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem znaczenie pojęcia przyjęto poprzez zestawienie cech pojęć celu publicznego oraz art. 1 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Dokonując oceny wniosku o umorzenie całości opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej Kolegium wpierw wskazuje, że decyzja rozstrzygająca w przedmiocie tegoż wniosku jest decyzją uznaniową. Uznanie administracyjne jest określoną sferą swobody pozostawionej organowi administracyjnemu, co oczywiście nie oznacza dowolności działania. Istota oceny sprowadza się do wykładni art. 12 ust. 16 i ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych w kontekście rodzaju zamierzenia inwestycyjnego, którego decyzja o wyłączeniu dotyczy. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji przedstawione i szeroko uzasadnione w decyzji pierwszoinstancyjnej. Aktualnie w odwołaniu kwestionowane są te informacje w szczególności poprzez oświadczenie, że parking będzie służył tylko i wyłącznie członkom związku wyznaniowego. Należy jednakże zauważyć, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie..., s. 197). Oceniając dowody w sprawie Kolegium nie dało wiary oświadczeniu o realizacji inwestycji wyłącznie dla potrzeb kultu religijnego. Pozostała bowiem dokumentacja przeczy oświadczeniom aktualnie czynionym w odwołaniu od decyzji, iż parking będzie służył wyłącznie członkom związku wyznaniowego, a więc ma charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Świadczą o tym usytuowanie parkingu w centralnym punkcie wsi, jak i przede wszystkim treść 1. decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej - wyłączenie nastąpiło bowiem w celu realizacji parkingu ogólnodostępnego, 2. Umowy użyczenia działki z przeznaczeniem na miejsca postojowe, 3. Projektu budowlanego dot. obiektu "Budowa parkingu ogólnodostępnego wraz z odwodnieniem przestawieniem słupa oświetleniowego na terenie działki nr [...] w miejscowości W. Gmina C. . Zdaniem Kolegium parking jako inwestycja infrastrukturalna ogólnodostępna będzie służyć ogółowi społeczności lokalnej, w tym także poprzez ułatwienie korzystania m.in. z cmentarza, jednakże nie przesądza to w istocie o nadaniu tej inwestycji cech rodzajowych, o których mowa w art. 12 ust. 16 i 17 ustawy. Takie bowiem zagospodarowanie przestrzeni publicznej, jak budowa parkingu, nie stanowi samo w sobie inwestycji powiększenia lub założenia cmentarza, o czym mowa w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych czy też zakładania i utrzymywania cmentarzy (art. 6 pkt 9 ugn). W przepisach tych nie chodzi o powiązanie danej inwestycji z zakresem inwestycji w nim określonych, ale o inwestycję z konkretnego zakresu tam wymienionego. Natomiast takiego charakteru nie można przypisać parkingowi, który ma pełnić niejako rolę służebną m.in. wobec cmentarza czy kościoła. Wprowadzony w art. 12 ust. 16 ww. ustawy wyjątek powinien być interpretowany wąsko, czy - jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych - wręcz zawężające, co wynika z ogólnej zasady nierozszerzania wyjątków, a którym jest umorzenie należności. Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że zamierzenie to nie kwalifikuje się także jako wymienione w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. jako wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, bowiem droga wewnętrzna i parking nie są drogą publiczną. Z ustawy o drogach publicznych (art. 2 ust. 1) wynika wprost, jakie drogi zaliczone są do kategorii dróg publicznych (w tym drogi gminne), jednakże w myśl art. 8 ust. l tej ustawy "drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg, są drogami wewnętrznymi". Powyższe stanowisko dotyczące parkingów i dróg dojazdowych niezaliczanych do żadnej z kategorii dróg publicznych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym drogi wewnętrzne, drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym ich budowa nie może decydować o realizacji celu publicznego (wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2008 r. IV SA/Wa 240/08, wyrok WSA w Warszawie z l marca 2007 r. I SA/Wa 1889/06, wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2005 r. IV SA/Wa 3935/03, wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2004 r. I SA/Wa 1418/03). Zatem projektowany parking nie kwalifikuje się jako inwestycja o charakterze użyteczności publicznej i inwestycja zmierzająca do osiągnięcia celu publicznego zgodnie z art. 12 ust. 16 i 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Takie ustalenia uzasadniają odmowę umorzenia opłaty. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina C. zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia 14 października 2019 r. przekazano błędne informacje w kwestii wykorzystania parkingu w miejscowości W.. Stan faktyczny wykorzystania zaprojektowanego parkingu w miejscowości W. będzie służył tylko i wyłącznie członkom związku wyznaniowego. Niniejsza inwestycja miała charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego zgodnie z art. 12 ust. 16 i ust. 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak zakreślonej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ), dalej zwanej w skrócie P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. W tym zakresie, dokonując oceny legalności Sąd bada, czy akt nadzoru, z uwagi na jego form ę, treść rozstrzygnięcia, argumentację uzasadnienia i tryb wydania odpowiada przepisom prawa. Kontrolowana decyzja została wydana na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.) Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. W art. 12 ust. 16 oraz art. 12 ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewidziano instytucję umorzenia należności i opłat rocznych w całości lub w części. Przepisy te stanowią, że: 16) na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną; 17) na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych w przypadku inwestycji zmierzającej do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przeznaczonej na cele inne niż określone w ust. 16, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 12 ust. 16 oraz art. 12 ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z wnioskiem o umorzenie opłaty do marszałka województwa może zwrócić się właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że ustawodawca ograniczył czynną legitymację procesową umożliwiającą wszczęcie postępowania tylko do podmiotów w niej wymienionych. Istniejąca regulacja prawna ograniczyła prawa podmiotów posiadających interes prawny w jej umorzeniu do wszczęcia postępowania tylko przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego uniemożliwiając w tym zakresie wystąpienie ze stosownym wnioskiem przez bezpośrednio zainteresowanego. Wniosek złożony przez Wójta Gminy C. w niniejszej sprawie dotyczył tylko jednej podstawy faktycznej i prawnej – przewidzianej w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dla zastosowania w niniejszej sprawie normy przewidzianej w art. 12 ust. 16 ustawy niezbędnym było dokonanie oceny, czy budowa parkingu ogólnodostępnego w obrębie W. gm. C., stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] było inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, która służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności, co do której uzasadnione jest umorzenie całość lub część należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Wskazać należy, że w art. 12 ust. 16 ustawy ustawodawca zezwolił marszałkowi województwa na umorzenie należności i opłat z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, gdy dany grunt jest przeznaczony na enumeratywnie wymienione w tym przepisie cele. Bez wątpienia interpretacja przesłanek warunkujących możliwość skorzystania z prawa do umorzenia należności i opłat z tytułu wyłączenia danego gruntu rolnego z produkcji rolniczej nie może być rozszerzająca. Wynika to z celu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, którym jest ochrona takich gruntów przez ich odmiennych zagospodarowaniem i obowiązek osób dokonujących zmiany zagospodarowania do uiszczania opłat z tego tytułu. Nadto za taką interpretacją przemawia fakt, że zasadą na gruncie ustawy jest uiszczanie opłaty, a możliwość jej umorzenia, jako wyjątek od zasady nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wprowadza definicji legalnej pojęcia "inwestycja o charakterze użyteczności publicznej". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 138/09 wskazał, że interpretacji tego terminu należy dokonywać zestawiając pojęcie celu publicznego, zawarte w art. 6 pkt 6 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz pojęcie zadania o charakterze użyteczności publicznej, zawartego w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Przewidziana w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych instytucja zwolnienia z uiszczania opłat związana jest z udzieleniem ulgi podmiotowi realizującemu cel użyteczności publicznej, którego zamiarem nie jest działalność zarobkowa. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko przedstawione przez organy, że budowa parkingu ogólnodostępnego nie jest inwestycją użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Po pierwsze wskazać należy, że z treści samego wniosku Wójta Gminy C. z dnia 24 września 2019 r. wynika, że wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej nastąpiło w "celu budowy parkingu ogólnodostępnego w obrębie W. gm. C., stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] podjętej w celu zaspokojenia potrzeb lokalnej społeczności". Ponadto z pisma Wójta Gminy C. z dnia 14 października 2019 r. jasno również wynika, że "parking nie będzie w żaden sposób zamykany. Będzie ogólnodostępnym parkingiem, miejscem użyteczności publicznej w centrum wsi". Co więcej w piśmie tym wyraźnie podniesiono, że "parking nie będzie służyć wyłącznie członkom związku wyznaniowego, zlokalizowany jest w centrum wsi, w bliskiej lokalizacji sklepu i budynków usługowych". Już z powyższego bez wątpienia da się wywnioskować, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, a tylko taka podlegałaby możliwości umorzenia opłaty. Podkreślić również należy, że w ocenie Sądu nawet, gdyby był to parking kościelny, tak jak uważa strona skarżąca, to i tak opłata nie podlegałaby umorzeniu, bo w żadnym wypadku, takiego parkingu nie można uznać, za inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Zgodzić należy się też z organem, iż parking nie podlega umorzeniu opłaty rocznej, jako grunt wydzielony pod drogi publiczne (art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm.) gdyż zgodnie z art. 2 oraz art. 8 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.) parking kwalifikowany jest, jako droga wewnętrzna tj. droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych. Podsumowując powyższe należy przychylić się do oceny dokonanej przez orzekające w sprawie organu, że nie zostały spełnione warunki z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż sporny parking usytuowany na gruncie wyłączonym z rolniczego użytkowania nie jest bezpośrednio przeznaczony na cele kultu religijnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI