II SA/RZ 248/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie uchylił decyzję określającą wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, uznając, że skarżący, mimo sprzedaży hurtowej wody gminom, działał na rzecz zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki opłaty.
Skarżący, przedsiębiorstwo komunalne w likwidacji, zakwestionował decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni określającą wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych. Organ oparł się na stawce dla ogólnego poboru wody, podczas gdy skarżący twierdził, że powinien być objęty preferencyjną stawką dla poboru na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając decyzję organu i zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę P. w likwidacji na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Stalowej Woli, która określiła wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w III kwartale 2021 roku. Organ ustalił opłatę w oparciu o stawkę dla ogólnego poboru wód podziemnych, argumentując, że skarżący nie jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a jedynie sprzedaje wodę hurtowo gminom. Skarżący nie zgodził się z tą kwalifikacją, podnosząc, że jego działalność polega na poborze wód na cele realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co powinno uzasadniać zastosowanie niższej stawki opłaty zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Wskazał, że nawet jeśli skarżący nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jego działalność polegająca na poborze i sprzedaży wody gminom w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb ludności w zakresie dostarczania wody pitnej kwalifikuje się do zastosowania preferencyjnej stawki opłaty. Sąd podkreślił, że cel poboru wód jest kluczowy dla prawidłowego ustalenia opłaty, a w tym przypadku celem tym było zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli skarżący nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jego działalność polegająca na poborze i sprzedaży wody gminom w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb ludności w zakresie dostarczania wody pitnej kwalifikuje się do zastosowania preferencyjnej stawki opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowy jest ostateczny cel poboru wód podziemnych, którym w tym przypadku jest zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Fakt, że skarżący sprzedaje wodę hurtowo gminnym przedsiębiorstwom wodociągowo-kanalizacyjnym, które następnie dostarczają ją mieszkańcom, przesądza o zastosowaniu niższej stawki opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
Prawo wodne art. 273 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa do określenia wysokości opłaty zmiennej.
Prawo wodne art. 272 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie wysokości opłaty zmiennej.
rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 40
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Preferencyjna stawka opłaty za pobór wód do celów zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów.
Prawo wodne art. 272 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa do ustalenia wysokości opłaty zmiennej.
Prawo wodne art. 274 § pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Preferencyjna wysokość jednostkowych stawek opłaty za pobór wód.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 14 § ust. 2 i 6 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 27 lit.a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Stawka opłaty zastosowana przez organ, uznana za nieprawidłową.
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa art. 2 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
u.s.g. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zbiorowe zaopatrzenie w wodę jako zadanie własne gminy.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zbiorowe zaopatrzenie w wodę jako zadanie własne gminy.
u.s.g. art. 9 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Formy prowadzenia gospodarki gminnej.
u.g.k. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Zakres gospodarki komunalnej.
u.g.k. art. 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Cele gospodarki komunalnej.
u.g.k. art. 3 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Powierzanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej.
u.g.k. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
Przekształcenie przedsiębiorstwa komunalnego w spółkę.
Prawo wodne art. 2 § pkt 18 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Prawo wodne art. 2 § pkt 21
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja zbiorowego zaopatrzenia w wodę.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględniania stanowiska wyrażonego w prawomocnych wyrokach.
K.p.a. art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
K.p.a. art. 7a § 1, 81a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
K.p.a. art. 8 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów.
Prawo wodne art. 552 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawa ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne.
Prawo wodne art. 552 § ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Ustalenie wysokości opłaty na podstawie oświadczeń podmiotów.
P.p.s.a. art. 200, 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący, mimo sprzedaży hurtowej wody gminom, działa na rzecz zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki opłaty. Cel poboru wód podziemnych jest kluczowy dla kwalifikacji usługi wodnej i ustalenia wysokości opłaty.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie zakwalifikował pobór wód podziemnych jako ogólny pobór, nie uwzględniając celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną.
Godne uwagi sformułowania
Ostateczny cel poboru wód podziemnych jest argumentem rozstrzygającym o kwalifikacji usługi wodnej. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest pojęciem szerszym od zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną.
Skład orzekający
Jacek Surmacz
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Szaro
sędzia
Małgorzata Niedobylska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobór wód podziemnych przez podmioty realizujące zadania własne gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, nawet jeśli nie posiadają statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód podziemnych na cele zbiorowego zaopatrzenia w wodę pitną, gdzie pobór jest realizowany przez podmiot inny niż końcowe przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego i opłat, który może być interesujący dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla przedsiębiorstw zajmujących się gospodarką wodną.
“Czy hurtowa sprzedaż wody gminom oznacza wyższą opłatę? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 18 644 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 248/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-07-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Szaro Małgorzata Niedobylska Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 2366/22 - Wyrok NSA z 2024-05-28 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2233 art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U. 2021 poz 736 § 5 ust. 1 pkt 27 lit.a Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.) Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. w likwidacji w [....] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Stalowej Woli Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 grudnia 2021 r., nr RZ.ZUO.4.4701.1621.OZ.2021.MS w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej 1) uchyla zaskarżaną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Stalowej Woli Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego P. w likwidacji w [...] kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Zarządu Zlewni w Stalowej Woli Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ"), decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. nr RZ.ZUO.4.4701.1621.OZ.2021.MS, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233, dalej: "ustawa – Prawo wodne") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), określił P. w likwidacji w [....] (dalej: "Skarżący") za okres III kwartału 2021 roku opłatę zmienną w wysokości 18.644,00 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych: S-1, S-2, S-3, S-4, S-5, S-6 i S-7. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Organ w formie informacji kwartalnej ustalił Skarżącemu wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ze studni wierconych za ww. okres i kwotę. W reklamacji Skarżący nie zgodził się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ze studni wierconych i podniósł, że opłata zmienna winna być ustalona w oparciu o wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej określonej w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 poz. 736, dalej: "rozporządzenie"), a nie o stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 27 lit.a rozporządzenia. Organ nie uwzględnił reklamacji i zaskarżoną decyzją określił opłatę zmienną, jak wyżej opisano. Wskazał, że zastosowanie art. 274 pkt 4 ustawy – Prawo wodne, który określa górne jednostkowe stawki opłaty za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w preferencyjnej wysokości, dotyczy wyłącznie poboru wód dokonywanego przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Skarżący nie posiada aktualnych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, nie jest zatem przedsiębiorstwem wodociągowo- kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 ze zm., dalej: "ustawa"). Dokonuje on hurtowej sprzedaży wód do gmin. Tego typu sprzedaży wody do gminy nie można uznać za mieszczącą się w poborze do celów realizacji zadań własnych gminy. Sposób wykorzystania wody przez jej nabywcę (np. gminę) jest nieistotny z punktu widzenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wody. Powiązanie celu poboru wód z podmiotem korzystającym z usługi wodnej, a nie z końcowym odbiorcą zapewnia prawidłowe ustalenie daniny publicznej na podstawie niebudzących wątpliwości danych. Zatem opłata została określona zgodnie z art. 272 ust. 2 ustawy- Prawo wodne oraz § 5 ust.1 pkt 27 lit. a – rozporządzenia, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (0,5) i ilości pobranych wód podziemnych (324240 m3). W skardze Skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów ustawy - Prawo wodne w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie § 8 rozporządzenia jako podstawy ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, podczas gdy cytowany przepis odnosi się do opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, - naruszenie § 5 ust. 1 pkt. 40 rozporządzenia w zw. z art. 274 pkt 4 ustawy – Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie i tym samym nie dokonanie obliczenia opłaty na podstawie celu określonego w tym przepisie oraz obliczenie opłaty z pominięciem oświadczenia podmiotu złożonego ze wskazaniem celu pkt 40, 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: - przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo om, postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej :P.p.s.a. ) poprzez pominiecie stanowiska wyrażonego w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2021 r.- II SA/Rz 1272/20 i Ii Sz/Rz 1273/20 oraz z dnia 11 sierpnia 2021 r. – II SA/Rz 869/21, - przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie należytego postępowania dowodowego w zakresie faktycznej działalności Skarżącego z uwzględnieniem celów oraz struktury organizacyjnej i zrównywanie Skarżącego ze spółkami gminnymi, co skutkowało błędną kwalifikacją przy naliczaniu opłaty, - przepisu art. 7a § 1 i art. 81a § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie mających w sprawie zastosowanie przepisów, jak i stanu faktycznego, na niekorzyść Skarżącego, a to w sytuacji, w której brak było przesłanek opisanych w § 2 ww. przepisów, art. 8 § 2 K.p.a., poprzez zastosowanie odmiennej od stosowanej dotychczas praktyki rozpoznawania podobnych spraw, polegające na zmianie zasad ustalania opłat w przypadku podmiotów wykonujących zadania własne gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji "i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji" oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślone zostało, że organ jako podstawę obliczenia opłaty przyjął mylnie § 5 ust. 1 pkt 27a rozporządzenia uznając jednocześnie, że skarżący prowadząc sprzedaż wody w formie hurtowej nie jest przedsiębiorstwem wodno- kanalizacyjnym realizującym zadania "zbiorowego zaopatrzenia w wodę". Takie obliczenie opłaty stoi w sprzeczności z "Oświadczeniem podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych". W złożonym oświadczeniu całkowita ilość pobranych wód zaliczona została na cel określony w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia, tj. cel polegający na realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Powołany przez organ przepis § 5 ust. 1 pkt 27 lit.a rozporządzenia nie wskazuje odbiorców finalnych lecz operuje konkretnymi celami jakimi są: pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody. Skoro w tym przepisie prawodawca nie posłużył się wprost kryterium podmiotowym, to brak podstaw do tego, aby kierując się wyłącznie tym, komu skarżący dostarczał wodę, opłatę zmienną ustalać w oparciu o stawki jednostkowe z tego przepisu. Organ nie wziął pod uwagę tego, że wyłącznym zakresem działania Skarzącego, a więc i celem poboru wód, jest realizacja zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Od momentu utworzenia Przedsiębiorstwa, tj. 1 stycznia 1976 r. przedmiotem jego działalności było zaspokojenie potrzeb społecznych w zakresie m in. wodociągów i kanalizacji, co potwierdza także statut. W konkluzji podkreślono, że organ w sposób nieuprawniony zastosował stawkę jednostkową z § 5 ust. 1 pkt 27 lit.a rozporządzenia błędnie przyjmując, że o zastosowaniu tej stawki decyduje jedynie to, że pobrane wody dostarczane są finalnie określonej kategorii podmiotów, przez co wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych została ustalona w sposób niezgodny z art. 272 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo wodne Skarżący dostarcza wodę zakładom komunalnym gmin i okoliczność ta przesądza ostatecznie, że wody pobierane i sprzedawane jednostkom organizacyjnym (spółkom) gmin [...], [...] i [...] do celów realizacji zadań własnych tych gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w pełni odpowiadają definicji z art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 4 ustawy – Prawo wodne i w związku z tym w tym zakresie zastosowanie ma jednostkowa stawka opłaty zmiennej wyrażona w § 5 ust. 1 pkt. 40 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 170 P.p.s.a. wskazał, że uznaje za prawidłowe prezentowane przez siebie niezmienne stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę, zaś w toku postępowania sądowoadministracyjnego "skorzystał" z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Z treści zaskarżonej decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że organ przyjął że Skarżący dokonuje ogólnego poboru wód podziemnych w zakresie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, na cele sprzedaży hurtowej wody gminom, które dopiero następnie wykorzystują zakupioną wodę na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Skarżący kwestionując to stanowisko wskazuje, że sporny pobór wód podziemnych ma charakter szczególnego poboru wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi. Sąd po dokonaniu kontroli legalności obu wspomnianych wyżej stanowisk doszedł do przekonania że stanowisko organu jest wadliwe. Skarżący nie ma statusu przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Skarżący nie uzyskał zezwolenia na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, natomiast dysponuje odpowiednim pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną polegającą na poborze wód podziemnych "dla potrzeb wodociągu gminnego" (decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Stalowej Woli z dnia 15 lutego 2019 r.). Brak zezwolenia na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków nie uzasadnia twierdzenia prezentowanego przez organ. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy w zw. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (u.s.g.) zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.g. w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Przepis art. 9 ust. 3 u.s.g. stanowi natomiast, że formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa, którą jest ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (u.g.k.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 i art. 2 u.g.k. gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, i może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Jakkolwiek art. 3 ust. 1 i 2 u.g.k. stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych na zasadach ogólnych albo w trybie przepisów: 1) ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym; 2) ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych; 3) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 4) ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym; 5) ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, a jeżeli do prowadzenia danego rodzaju działalności na podstawie innych ustaw jest wymagane uzyskanie zezwolenia, jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzyć wykonywanie zadań wyłącznie podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenie, to jednak nawet okoliczność powierzenia przez gminy[...], [....] lub [...] przedsiębiorstwu komunalnemu (które na podstawie art. 14 ust. 1 u.g.k. z dniem 1 lipca 1997 r. uległo z mocy prawa przekształceniu w jednoosobową spółkę gminy [...] i do dnia dzisiejszego – zgodnie ze stanem wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym – nadal działa niezgodnie z prawem w formie przedsiębiorstwa komunalnego w stanie likwidacji zamiast w formie jednoosobowej spółki gminnej, co może rodzić odpowiedzialność prawną organów gminy; zob. art. 15 ust. 1 u.g.k.) realizacji określonego fragmentu zadania własnego tych gmin w zakresie szeroko rozumianego zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców tych gmin w wodę przeznaczoną do spożycia nie ma znaczenia dla ostatecznej kwalifikacji rzeczywistego celu poboru wód podziemnych. Z akt sprawy wynika, że woda podziemna jest pobierana przez Skarżącego komunalne i sprzedawana w formie hurtowej trzem gminom w celu realizacji przez te gminy zadania własnego polegającego na zbiorowym zaopatrzeniu mieszkańców gminy w wodę pitną (zdatną do spożycia). Zakupiona hurtowo woda spełnia przy tym definicję "wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi", zawartą w art. 2 pkt. 18 lit. a) ustawy (woda przeznaczona do spożycia przez ludzi to woda w stanie pierwotnym lub po uzdatnieniu, przeznaczona do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych, niezależnie od jej pochodzenia i od tego, czy jest dostarczana z sieci dystrybucyjnej, cystern, w butelkach lub pojemnikach). Trzeba ponadto zauważyć, że podnoszone przez organy wątpliwości, co do relacji pojęciowych między poborem i dostarczaniem wody celów zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną (przeznaczoną do spożycia przez ludzi) a samym zbiorowym zaopatrzeniem w wodę na tle powinno być rozstrzygnięte w ten sposób, że pojęcie zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest pojęciem szerszym od pojęcia zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę pitną. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt. 21 ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę to działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, podczas gdy zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę pitną jest tylko szczególnym przypadkiem zbiorowego zaopatrzenia w wodę (zbiorowemu zaopatrzeniu w wodę podlegają także np. zakłady przemysłowe, zakłady usługowe lub instytucje publiczne). Najistotniejsze jest jednak to, że zgodnie z art. 2 pkt. 21 ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę obejmuje działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzoną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a zatem działalność ta nie musi obejmować samego poboru wody przeznaczonej do spożycia, natomiast powinna obejmować jej "ujęcie" w określony system wodociągowy, uzdatnienie (jeżeli wcześniej woda nie została wystarczająco uzdatniona) oraz dostarczenie finalnym odbiorcom. Nie jest zatem wykluczone, że sam pobór lub także uzdatnienie (przynajmniej częściowe) wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi będą miały miejsce poza samym przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym (np. w przedsiębiorstwie dysponującym odpowiednim pozwoleniem wodnoprawnym). W związku tym należy przyjąć, że argumentem rozstrzygającym o kwalifikacji usługi wodnej świadczonej przez Skarżącego jest ostateczny cel poboru wód podziemnych, nawet jeśli usługa ta polegająca na poborze, uzdatnieniu i dostarczeniu wód podziemnych do odpowiednich jednostek organizacyjnych lub spółek ww. gmin jest jedynie koniecznym ogniwem złożonego procesu zbiorowego zaopatrzenia ludności gminnej w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Nie jest bowiem kwestionowane, że Skarżący jako przedsiębiorstwo komunalne gminy [...] przekazuje pobraną i uzdatnioną wodę podziemną Zakładowi w [...], Zakładowi Sp. z.o.o. w [...] oraz Zakładowi w [....] jako właściwym przedsiębiorstwom wodno-kanalizacyjnym tych gmin w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi mieszkańców gmin. Okoliczność ta przesądza ostatecznie, że wody pobierane i sprzedawane jednostkom organizacyjnym (spółkom) gmin [...],[...] i [...] do celów realizacji zadań własnych tych gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w pełni odpowiadają definicji z art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 4 ustawy- Prawo wodne co powoduje, że zastosowanie ma jednostkowa stawka opłaty zmiennej przewidziana w § 5 ust. 1 pkt. 40 rozporządzenia. Powyższe uwagi przesądzają, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Ustalenia w trakcie ponownego rozpatrzenia wymaga zakres ilościowy wód pobieranych przez Skarżącego na cele realizacji zadań własnych gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w okresie III kwartału 2021 r. Zgodnie z art. 552 ust.2 ustawy- Prawo wodne ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Natomiast w myśl z art. 552 ust. 2a ustawy – Prawo wodne, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie: 1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo 2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy – Prawo wodne, w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 1 i 2 tej ustawy, organy orzekające w sprawie mają obowiązek ustalenia ilości w m3 pobranych wód podziemnych z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca pobiera wody podziemne do różnych celów lub potrzeb, organy te muszą ustalić, jaka ilość wód podziemnych jest pobierana do celów realizacji zadań własnych ww. gmin w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Oczywiste jest bowiem, że korzystna (obniżona) stawka jednostkowej opłaty może mieć zastosowanie tylko do ilości wód podziemnych pobranych i przekazanych gminom na powyższe cele. Organy muszą zatem zweryfikować informacje zawarte oświadczeniu, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy – Prawo wodne, w świetle umów sprzedaży hurtowej zawartej między stroną skarżącą a przedsiębiorstwami wodno-kanalizacyjnymi gmin [...], [...] i [...]. Końcowo należy zauważyć, że powyżej zaprezentowana wykładnia przepisów została już przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawach II SA/Rz 1272/20 i II SA/Rz 1273/20 (prawomocne wyroki z dnia 9 lutego 2021 r.) oraz II SA/Rz 869/21 (nieprawomocny wyrok z dnia 3 sierpnia 2021 r.). W sprawach tych występowały te same strony jak w przedmiotowej sprawie. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit.c. P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI