II SA/KR 1027/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenia w zakresie przetwarzania odpadów były uzasadnione ochroną interesu publicznego i mieszkańców.
Skarżący, Zakład Usługowy, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o planowaniu przestrzennym poprzez ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przetwarzania odpadów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ograniczenia te były proporcjonalne i uzasadnione ochroną interesu publicznego, w szczególności zdrowia mieszkańców, oraz że nie naruszono zasady równości ani swobody działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że gmina działała w ramach swoich kompetencji planistycznych, ważąc interes publiczny z prywatnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Zakładu Usługowego na uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym Konstytucji RP, dotyczących zasady proporcjonalności, prawa własności, swobody działalności gospodarczej oraz naruszenie procedury planistycznej. Głównym zarzutem było ograniczenie możliwości prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów na terenie należącym do skarżącego, podczas gdy inne tereny o podobnym przeznaczeniu nie były tak restrykcyjnie traktowane. Gmina Olkusz wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała została podjęta w celu ochrony interesu publicznego, w szczególności zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców sąsiadujących z terenem inwestycyjnym terenów mieszkaniowych, a także ochrony środowiska. Sąd, analizując przedstawione dowody i argumenty obu stron, oddalił skargę. Sąd uznał, że ograniczenia wprowadzone planem miejscowym były proporcjonalne i uzasadnione, a gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego. Podkreślono, że ochrona zdrowia mieszkańców i środowiska mogła uzasadniać ograniczenie prawa własności i swobody działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście uciążliwości związanych z przetwarzaniem odpadów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady równości ani istotnych naruszeń procedury planistycznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te są uzasadnione ochroną interesu publicznego, w szczególności zdrowia mieszkańców i środowiska, i są proporcjonalne do zamierzonego celu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gmina miała prawo ograniczyć działalność gospodarczą w celu ochrony zdrowia mieszkańców i środowiska, ważąc interes publiczny z prywatnym. Ograniczenia te były proporcjonalne i nie naruszały istoty prawa własności ani swobody działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być wprowadzane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, zdrowia, bezpieczeństwa, walory ekonomiczne, prawo własności, potrzeby interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalając przeznaczenie terenu lub sposób zagospodarowania, organ waży interes publiczny i prywatny, uwzględniając wnioski, analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego, lub naruszenie właściwości organów, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pomocnicze
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej jest zadaniem własnym gminy.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego.
u.ś.o. art. 46 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzedza strategiczna ocena oddziaływania na środowisko.
u.o. art. 35 § 1
Ustawa o odpadach
Plany gospodarki odpadami zawierają analizę stanu gospodarki odpadami, prognozy zmian, cele, kierunki działań, harmonogram, ocenę oddziaływania na środowisko.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenia w zakresie przetwarzania odpadów były uzasadnione ochroną interesu publicznego (zdrowie mieszkańców, środowisko). Gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, ważąc interes publiczny i prywatny. Zróżnicowanie sytuacji faktycznej skarżącego (bliskość zabudowy mieszkaniowej) uzasadnia odmienne traktowanie w planie miejscowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady proporcjonalności poprzez nadmierne ograniczenie działalności gospodarczej. Naruszenie zasady równości wobec prawa. Naruszenie procedury planistycznej. Niewzięcie pod uwagę Planu Gospodarki Odpadami Województwa w prognozie oddziaływania na środowisko.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia zasady równości. Konstytucyjna zasada równości wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszak nie oznacza, że wobec wszystkich należy stosować te same normy prawne. Organ – w ramach przyznanego ustawowo tzw. władztwa planistycznego – uprawniony był do przyjęcia założenia planistycznego, że funkcja polegająca na zbieraniu, magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów, w tym niebezpiecznych, nie powinna się odbywać i rozwijać w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, w centrum miasta.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
sędzia
Paweł Darmoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń w planowaniu przestrzennym ze względu na ochronę interesu publicznego (zdrowie mieszkańców, środowisko) oraz interpretacja zasady proporcjonalności i równości w kontekście planów miejscowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z lokalizacją działalności gospodarczej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i uciążliwości związanych z przetwarzaniem odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem działalności gospodarczej a ochroną interesu publicznego i praw mieszkańców, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.
“Plan miejscowy ograniczył przetwarzanie odpadów blisko domów – sąd potwierdził rację gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1027/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OSK 696/25 - Wyrok NSA z 2025-11-13
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Zakładu Usługowego [...] sp. j. z siedzibą w O. na uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu Nr XVII/2008/2020 z dnia 14 lipca 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w Olkuszu. oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 14 lipca 2020 r. Rada Miejska w Olkuszu podjęła uchwałę Nr XVII/2008/2020 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. .
Pismem z dnia 21 czerwca 2024 r. Zakład Usługowy [...] sp.j. wniósł skargę na tę uchwałę, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 3 ust. 11 art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p."), tj. naruszenie zasady proporcjonalności poprzez brak wykazania w uzasadnieniu uchwały, iż rozróżnienie możliwości wykonywania działalności w zakresie przetwarzania odpadów w poszczególnych strefach terenów zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonych w uchwale jako PU1, PU2, PU3, PU4 ma optymalny charakter;
2) art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., poprzez przyjęcie uchwały bez uwzględnienia prawa własności skarżącej do znajdującej się na działce nr [...] w O. infrastruktury;
3) art. 1 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1,2 i 3 u.p.z.p., poprzez przyjęcie
uchwały bez uwzględnienia istniejącej infrastruktury i tym samym nadużycie władztwa
planistycznego w zakresie wyłączenia możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej na działce nr [...] w O. ;
4) art. 1 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., poprzez ustalenie przeznaczenia terenu
określonego w § 4 ust. 2 pkt 7 lit. e uchwały bez rozważenia interesu publicznego i interesu prywatnego skarżącej, bez uwzględnienia ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, w oderwaniu od analizy środowiskowej;
5) art. 64 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie uchwały z nieuzasadnionym rozróżnieniem możliwości wykonywania działalności gospodarczej na terenach zabudowy produkcyjno-usługowej również oznaczonych jako PU1, PU2, PU3, PU4, w sposób ograniczający możliwość jej prowadzenia jedynie w stosunku do przedsiębiorstwa skarżącej;
6) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1 i 4 u.p.z.p., poprzez przyjęcie uchwały w celu innym niż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, z inicjatywy osób spoza kręgu podmiotów uprawnionych do inicjowania procesu legislacyjnego;
7) art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "Prawo przedsiębiorców") w zw. z art. 22 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy z dni 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej: "POŚ"), poprzez przekroczenie kompetencji jednostki samorządu terytorialnego i podjęcie uchwały w celu bezprawnego ograniczenia zasady wolności wykonywania działalności gospodarczej.
W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. strona skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie nieważności uchwały w całości;
2) ewentualnie o stwierdzenie nieważności uchwały w części, tj. w zakresie obejmującym § 21 - 24 uchwały
oraz o zasądzenie od Rady Miejskiej w Olkuszu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że przyjęcie uchwały poprzedziło sporządzenie przez Burmistrza Miasta i Gminy O. Prognozy oddziaływania na środowisko do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. , której zakres określono w uchwale Nr XXXIV/471/2017 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 12 września 2017 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. W Prognozie, tak samo jak w projekcie planu, oznaczono tereny zabudowy produkcyjno - usługowej symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4. W Prognozie wskazano, że "wschodnia część terenu opracowania w przeważającej części obejmuje zespoły terenów przemysłowych, składowych, urządzeń komunalnych i transportowych. Na obszarze tym swoje siedziby mają zakłady produkcyjne i produkcyjno – usługowe, w tym Zakład Usługowy [...] spółka jawna - zbieranie, transport, utylizacja, obrót surowcami oraz paliwami płynnymi i stałymi, a także odzysk i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne na terenie całego kraju.
Zgodnie z załącznikiem graficznym do Prognozy, tereny określone jako PU1, PU2, PU3 i PU4 zostały sklasyfikowane jako: "istniejące tereny inwestycyjne, dla których zmienia się kategorię przeznaczenia terenu" i oznaczone jako: "Tereny stanowiące potencjalne źródło zanieczyszczeń i zagrożeń dla środowiska o zwiększonym stopniu uciążliwości", co zostało opisane w pkt 10 Prognozy pt. "Określenie przewidywalnych oddziaływań na środowisko wynikających z realizacji ustaleń projektu planu" w następujący sposób: "Analizowany teren, przeznaczony jest w projekcie planu głównie do pełnienia funkcji produkcyjno - usługowej i infrastruktury i w tym kontekście rozważane są potencjalne oddziaływania no środowisko. Zmiany wprowadzone w procedowanym projekcie dotyczą terenów już zagospodarowanych - zespołów obszarów przemysłowych, składowych, magazynowych, urządzeń komunalnych i transportowych, a projekt planu jedynie uszczegóławia - niekiedy zaostrzając niektóre zapisy użytkowania na tym obszarze. Podkreślić należy, iż w obszarze objętym projektem planu, zastosowano podział funkcjonalny poszczególnych terenów, który w dużej mierze uwzględnia dotychczasowe ustalenia obowiązujących dokumentów planistycznych przy jednoczesnym wprowadzeniu większego rygoru odnoszącego się do gospodarki odpadami. Z uwagi na charakter wprowadzonych zapisów gwarantuje to regulacje bardziej restrykcyjne niż te wynikające z obowiązującego dokumentu, a co za tym idzie znacząco przyczynić się może do poprawy stanu środowiska w obszarze zmiany."
Projekt planu ustala między innymi zasady gospodarki odpadami, polegające na gromadzeniu odpadów i zagospodarowywaniu ich zgodnie z zasadami określonymi w przepisach odrębnych, przy uwzględnieniu ustaleń zawartych w ustaleniach szczegółowych: 1) zakaz składowania odpadów w obrębie obszaru objętego plonem; 2) zakaz przetwarzania odpadów z zastrzeżeniem ustaleń szczegółowych zawartych w § 21-24; 3) zakaz lokalizacji spalarni odpadów; 4) zakaz postępowania z odpadami w sposób zagrażający zanieczyszczeniem wód, gleby i powietrza; 5) obowiązek prowadzenia gospodarki odpadami zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi.
W strefie produkcyjno - usługowej w większości terenów projekt planu pozwala jedynie na lokalizację: urządzeń związanych ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów, powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego z zakazem magazynowania odpadów na otwartych przestrzeniach. Natomiast w przypadku terenów z możliwością prowadzenia Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów plan pozwala no lokalizację urządzeń związanych ze zbieraniem, magazynowaniem odpadów - poza tymi wytworzonymi w wyniku własnej działalności - z wyłączeniem: a) odpadów niebezpiecznych za wyjątkiem odpadów o kodach: 15 01 10*, 15 01 11*, 20 0113*, 200114*, 20 0115*, 20 0117*, 20 0119*, 20 01 21*, 20 01 23*, 2001 26*, 20 01 27*, 20 01 29*, 20 01 31 *, 20 01 33*, 20 01 35*, 20 01 37*, b) zakaźnych odpadów medycznych, c) odpadów weterynaryjnych.
Zdaniem strony skarżącej z powyższego wynika, w Prognozie nie przewidziano większych skutków wynikających ze zmian gospodarki odpadami na przedmiotowym terenie, ograniczając się jedynie do wskazania zakazów, których wprowadzenie miała przewidywać uchwała, w tym relewantne z punktu widzenia niniejszej skargi: "zakaz składowania odpadów w obrębie obszaru objętego planem", "zakaz przetwarzania odpadów z zastrzeżeniem ustaleń szczegółowych zawartych w § 21-24" oraz "zakaz postępowania z odpadami w sposób zagrażający zanieczyszczeniem wód, gleby i powietrza".
Jak stwierdziła strona skarżąca znajduje to potwierdzenie również w pkt 4.3.15 Prognozy pt. "Wnioski", w którym podano: "Obszar objęty projektem planu ze względu na ubogą szatę roślinną, budowę hydrogeologiczną, a przede wszystkim ze względu na swoją lokalizację i zagospodarowanie terenu nie pełni szczególnej funkcji w systemie powiązań ekologicznych.
Dalej w uzasadnieniu skargi podano, że z analizy wniosków zawartych w Prognozie, jak również z jej załącznika graficznego nie wynika, by tereny określone symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4 były w jakikolwiek sposób zróżnicowane z punktu widzenia ochrony środowiska. Pomimo tego Rada Miejska w Olkuszu dokonała zróżnicowania poszczególnych terenów zabudowy produkcyjno-usługowej określając w § 6, § 13 ust. 9 oraz § 21-24 odmienne zasady ochrony środowiska oraz gospodarki odpadami. Analiza tych przepisów uchwały pozwala, zdaniem strony skarżącej, na stwierdzenie, że pomimo braku zróżnicowania w Prognozie terenów zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonych jako PU1, PU2, PU3 i PU4 pod względem ochrony środowiska i gospodarki odpadami, postanowienia § 21-24 uchwały, przewidują rozróżnienie w planowanym przeznaczeniu ww. terenów, dopuszczając wykonywanie działalności realizowanej przez stronę skarżącą jedynie na terenach oznaczonych jako 1-2 PU3 (§ 23 uchwały).
Strona skarżąca podkreśliła, że jako podmiot realizujący czynności z zakresu przetwarzania odpadów na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 15 stycznia 2015 r., znak; [...],[...], (którą to decyzją Marszałek Województwa [...] udzielił stronie skarżącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów, z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania, w związku z eksploatacją Oczyszczalni Chemicznej Ścieków Przemysłowych zlokalizowanej w O. przy ul. [...], [...], na działce nr [...]), czynności te wykonuje na terenie oznaczonym w uchwale jako 3PU1, tj. na terenie, na którym, zgodnie z treścią uchwały możliwość realizacji czynności z zakresu przetwarzania odpadów została wyłączona.
W ocenie strony skarżącej decyzja o ograniczeniu możliwości wykonywania działalności wykonywanej przez ECO-ROCK została podjęta przez Radę Miejską w Olkuszu w sposób arbitralny, z oczywistym pominięciem obowiązku zbadania i uwzględnienia istniejącej infrastruktury. Nie wykazano, że organ dokonał rozważenia interesu publicznego i interesu prywatnego, co świadczy o naruszeniu art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 1 ust. 3 u.p.z.p. Podkreśliła, że przypadki nadużycia władztwa planistycznego mają miejsce przede wszystkim wtedy, gdy organ wykonuje swoje kompetencje planistyczne w celach pozaustawowych i niezwiązanych z realizacją interesu publicznego lub w sposób zupełnie dowolny i arbitralny. Zdaniem strony skarżącej uchwalenie kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiło w celu ograniczenia prawa własności konkretnego podmiotu – [...], a zatem rzeczywistym i jedynym celem uchwalenia nowego planu było uniemożliwienie stronie skarżącej kontynuowania na nieruchomości, której jest użytkownikiem wieczystym (działce nr [...]) działalności związanej z gospodarowaniem odpadami (w zakresie przetwarzania odpadów).
Strona skarżąca podkreśliła, że w odniesieniu do zasady równości wobec prawa i równej ochrony prawnej własności, ochrona własności nie może być różnicowana ze względu na charakter podmiotu, któremu to prawo przysługuje, a jedynie ze względu na obiektywne okoliczności o charakterze przedmiotowym. Oznacza to, że ograniczenia w wykonywaniu prawa własności także mogą być skutkiem wyłącznie istnienia obiektywnych okoliczności. Zarzuciła, że zróżnicowanie korzystania z prawa własności w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości w odniesieniu do właścicieli nieruchomości spełniających tożsame kryteria w obszarze objętym planem zagospodarowania narusza zasadę proporcjonalności.
Nadto w uzasadnieniu skargi wskazano, że naruszenie uchwałą przepisów art. 1 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p. nastąpiło poprzez przyjęcie uchwały bez uwzględnienia istniejącej infrastruktury i tym samym nadużycie władztwa planistycznego w zakresie wyłączenia możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej na działce nr [...] w O. . Podała, że nie można przyjąć generalnego założenia, że założenia planistyczne odnośnie przyszłego sposobu zagospodarowania terenów danej gminy zyskują prymat pierwszeństwa w stosunku do stanu zagospodarowania istniejącego na danym terenie. Organy gminy mają obowiązek ustalenia faktycznego stanu zagospodarowania terenów objętych procedurą planistyczną tj. istniejącej legalnej zabudowy oraz stanu w zakresie istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji udzielających pozwolenia na budowę {w tym i no rozbudowę) obiektów budowlanych na tym terenie. Po zgromadzeniu rzetelnych i pełnych danych w tym zakresie organ gminy obciąża obowiązek rozważenia - z uwzględnieniem zasady wyważania interesu ogólnego (społecznego) i interesów indywidualnych - czy w danej, konkretnej sytuacji należy dać pierwszeństwo stanowi zastanemu no danym terenie, o więc m.in. ochronie prawa własności istniejących obiektów budowlanych, czy też założeniom planistycznym tj. planowanemu sposobowi przyszłego zagospodarowania terenu.
Zdaniem strony skarżącej organ podejmując zaskarżoną uchwałę naruszył także art. 1 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Naruszenie wskazanych przepisów nastąpiło poprzez ustalenie przeznaczenia terenu określonego w § 4 ust. 2 pkt 7 lit. e) uchwały bez rozważenia interesu publicznego i interesu prywatnego skarżącej, bez uwzględnienia ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, w oderwaniu od analizy środowiskowej. Podkreślono, że w planowaniu przestrzennym interes społeczny nie uzyskuje prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki.
Naruszenie art. 64 ust 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nastąpiło poprzez przyjęcie uchwały z nieuzasadnionym rozróżnieniem możliwości wykonywania działalności gospodarczej na terenach zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonych jako PU1, PU2, PU3 i PU4, w sposób ograniczający możliwość prowadzenia działalności gospodarczej jedynie w stosunku do przedsiębiorstwa skarżącej.
Strona skarżąca podała, że naruszenie przepisów art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1 i 4 u.p.z.p. nastąpiło poprzez przyjęcie uchwały w celu innym niż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, z inicjatywy osób spoza kręgu podmiotów uprawnionych do inicjowania procesu legislacyjnego. wnioski przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność na obszarze objętym uchwałą. Organ wziął pod uwagę interesy tych podmiotów, a nie strony skarżącej.
Skarżąca na terenie objętym uchwałą realizuje swoje uprawnienia wynikające z art. 2 Prawa przedsiębiorców, posiada pozwolenie na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania odpadów, z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania w związku z eksploatacją Oczyszczalni Chemicznej Ścieków Przemysłowych zlokalizowanej na terenie Oddziału w O. , ul. [...], [...] na działce nr [...] przyznane na mocy decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r. Dlatego też wskazane przepisy uchwały stanowią o wykorzystaniu władztwa planistycznego do ingerowania w zakres kompetencji przyznanych na mocy art. 378 ust. 2a pkt 2 POŚ Marszałkowi Województwa [...]. Podniosła, że art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, dopuszcza ograniczenie wolności działalności gospodarczej tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
W piśmie z dnia 14 sierpnia 2024 r., w uzupełnieniu braków formalnych skargi, [...] wyjaśniła, że jej interes prawny w zaskarżeniu uchwały wynika z tego, że uchwała narusza prawo własności skarżącej do budynków i urządzeń zlokalizowanych na działce nr [...] (objętej uchwałą) oraz prawa użytkowania wieczystego Skarżącej gruntu objętego działką nr [...], na co przedłożyła dowód w postaci wydruku z księgi wieczystej.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazała, że w trakcie procedowania zaskarżonej uchwały, kierowała się w szczególności nakazem wynikającym z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. stanowiącym, że "ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne". Organ - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę swych działań planistycznych przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały - rozważył prawo własności m.in. strony skarżącej z potrzebą interesu publicznego oraz uwzględnił w szczególności wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia i
wymagania ochrony środowiska - mając na uwadze sposób wykorzystywania przedmiotowego terenu produkcyjno - usługowego, w tym poprzez przetwarzanie tam odpadów niebezpiecznych (na podstawie czasowych decyzji), co generuje potrzebę zapobiegania poważnym awariom i ograniczania ich skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska.
Obszar planu w głównej mierze obejmuje tereny po byłej fabryce Naczyń Emaliowanych w O. (dalej OFNE), których obecne zagospodarowanie ma charakter produkcyjno - usługowy. Gmina podała także, że przedmiotowy teren zlokalizowany jest w centrum Miasta O. i od południowej strony, w przeważającej części sąsiaduje z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną. Bezpośrednio przy terenie produkcyjno - usługowym przepływa rzeka Baba. Specyficzne położenie terenu w niecce utrudnia jego przewietrzanie, co powoduje gromadzenie i zatrzymywanie zanieczyszczeń w powietrzu nad przedmiotowym obszarem. Działka nr [...], znajdująca się w obrębie ww. planu miejscowego, będącego przedmiotem skargi, sąsiaduje bezpośrednio z istniejącym od kilkudziesięciu lat osiedlem domów jednorodzinnych. W pobliżu znajduje się zabudowa wielorodzinna (Osiedle Pakuska).
Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami poprzedniego planu miejscowego dla przedmiotowego terenu ustalono przeznaczenie podstawowe: zabudowa produkcyjna, składowa i magazynowa, w tym dopuszcza się przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności takich jak: oczyszczania ścieków, dla których uciążliwość zamyka się w granicach działki inwestycyjnej dla której inwestor posiada tytuł prawny, wytwarzanie nawozów mineralnych i nietoksycznych produktów chemicznych związanych z rolnictwem, schelotowanych płynnych, krystalicznych i granulowanych nawozów o charakterze specjalistycznym i uzupełniającym z dodatkiem mikroelementów lub mikroelementowych do 100 t/dobę. Jako przeznaczenie towarzyszące plan przewidywał: budynki gospodarcze, obiekty małej architektury, dojazdy, miejsca postojowe i garaże przewidziane do obsługi terenów P, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, zieleń urządzona. Tak więc uprzednio obowiązujący plan nie ustalał przeznaczenia terenu pod funkcję gospodarowania odpadami. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie takie powinno posiadać
oznaczenie literowe "O" i oznaczenie kolorystyczne – ciemnoszare, których to oznaczeń poprzedni plan nie posiadał.
Przy procedowaniu planu ustalono nowe granice pomiędzy poszczególnymi przeznaczeniami terenów, z utrzymaniem podstawowych ustaleń i parametrów zabudowy, z ograniczeniem uciążliwości dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko w szczególności w zakresie gospodarki odpadami, dopuszczając jedynie lokalizację przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy zachowaniu przepisów odrębnych.
Kwestionowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działek strony skarżącej ustala przeznaczenie produkcyjno-usługowe. Oznacza to, że do obowiązującego do tej pory produkcyjnego przeznaczenia dodano możliwość lokalizowania obiektów usługowych. W zakresie gospodarowania odpadami plan dopuszcza możliwość lokalizacji urządzeń związanych ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów, ale powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego, czyli produkcyjnego lub usługowego. W §13 ust. 4 pkt 4 lit. "a" uchwały dopuszczono indywidualne systemy oczyszczania ścieków, w tym ścieków przemysłowych, pod warunkiem spełnienia wymogów przepisów odrębnych, jeżeli jest to związane z prowadzoną w tym terenie działalnością, zgodną z przeznaczeniem podstawowym. Oznacza to, że na działce nr [...] będzie mogła funkcjonować istniejąca infrastruktura, ale pod warunkiem, że będzie wykorzystywana do oczyszczania ścieków powstałych z działalności produkcyjnej lub usługowej prowadzonej na tym terenie.
Następnie gmina podniosła, że cytowana przez stronę skarżącą decyzja zawiera listę 223 kodów odpadów niebezpiecznych, możliwych do przetwarzania w ramach wydanego pozwolenia. Pozwolenie zostało wydane na określony czas 10 lat, a na etapie wydawania ww. pozwolenia pominięto Gminę O. , która nie brała udziału w opiniowaniu wniosku. Teren, na którym strona skarżąca prowadzi działalność od kilkudziesięciu lat sąsiaduje ze zwartą zabudową jednorodzinną i wielorodzinną, a budynki mieszkalne znajdują się w odległości 16 m od granicy terenu skarżącej.
W grudniu 2012 r. w hali zlokalizowanej na działce nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką [...], należącej również do skarżącej, wybuchł pożar. Na uciążliwości (odory, opary), związane z funkcjonowaniem firmy [...], skarżą się mieszkańcy sąsiadujących z firmą terenów. Mieszkańcy podczas posiedzenia
Komisji Rozwoju Gospodarczego i Gospodarki Miejskiej w O. w dniu 6 lutego 2018 r., na którym prezentowano koncepcję ustaleń sporządzanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgłaszali swoje uwagi i zastrzeżenia do prowadzonych w przedmiotowym terenie działalności, w głównej mierze w stosunku do działalności prowadzonej przez stronę skarżącą. Biorąc pod uwagę głosy mieszkańców, jak również potrzeby i interesy przedsiębiorców, przygotowano, uzgodniono i zaopiniowano z wymaganymi prawem organami projekt planu, który w ocenie organu stanowi kompromis współistnienia zabudowy przemysłowo-usługowej i sąsiadującej z nią zabudowy mieszkaniowej, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji zapisów dotyczących gospodarowania odpadami.
Gmina wskazała, że z ustaleń prognozy oddziaływania na środowisko, sporządzonej na potrzeby przedmiotowego planu, którą strona skarżąca wielokrotnie przywołuje w uzasadnieniu do skargi wynika, że przyjęte w pianie ustalenia poprawią stan środowiska oraz zmniejszą uciążliwości dla sąsiadujących terenów mieszkaniowych oraz wpłyną na poprawę zdrowia i warunków życia ludzi.
W odpowiedzi na skargę podano także, że gmina - w ramach przyznanego jej ustawowo władztwa planistycznego - zdecydowała, że funkcja polegająca na zbieraniu, magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów, w tym niebezpiecznych, nie powinna się odbywać i rozwijać w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, w centrum miasta. Obecna uciążliwość spowodowana działalnością skarżącej nie zamyka się bowiem w granicach nieruchomości, do której skarżąca posiada tytuł prawny, o czym świadczą skargi mieszkańców. Biorąc pod uwagę powyższe, gmina nie naruszyła zasady proporcjonalności, ani też nie nadużyła władztwa planistycznego, a ważenie interesu publicznego i interesów prywatnych towarzyszyło gminie podczas całego procesu pianistycznego. Nadto podkreślono, że ustalenia zaskarżonego planu, dotyczące gospodarowania odpadami są spójne i nie dotyczą jedynie terenu strony skarżącej. Identyczne zapisy dotyczące zakazu przetwarzania odpadów dotyczą wszystkich terenów obszaru byłej [...] Fabryki Naczyń Emaliowanych, co nie znalazło sprzeciwu u pozostałych przedsiębiorców.
Zdaniem organu nie jest zasadny zarzut naruszenie zasady proporcjonalności poprzez brak wykazania w uzasadnieniu uchwały, że rozróżnienie możliwości wykonywania działalności w zakresie przetwarzania odpadów w poszczególnych strefach terenów zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonych w uchwale jako PU1, PU2, PU3 i PU4 ma optymalny charakter. Wyjaśniono, że zaskarżona uchwała dla
obszaru byłej fabryki OFNE - a nie tylko na działkach Skarżącej - ustala zakaz składowania i przetwarzania odpadów, dopuszczając jedynie zbieranie, magazynowanie odpadów powstałych w wyniku działalności realizowane] zgodnie z przeznaczeniem podstawowym I uzupełniającym. Jedynym wyjątkiem jest Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów, dla którego również nie dopuszczono składowania i przetwarzania odpadów, ale dopuszczono zbieranie i magazynowanie odpadów nie wynikających z prowadzonej działalności z wykluczeniem odpadów niebezpiecznych (poza wskazaniem konkretnych kodów, które taki Punkt musi przyjąć) oraz zakaźnych odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych.
Odnośnie do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, w oderwaniu od analizy środowiskowej, nieuwzględnienia prawa własności skarżącej do znajdującej się na działce nr [...] w O. infrastruktury i nadużycia władztwa planistycznego w zakresie wyłączenia możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej na tej działce organ wyjaśnił, że Gmina miała wiedzę na temat istniejącej infrastruktury na działce [...], która jest pozostałością po byłej oczyszczalni Fabryki Naczyń Emaliowanych. Biorąc pod uwagę czas jej powstania, obecny stan techniczny i bezpośrednie sąsiedztwo z zabudową mieszkaniową, wbrew zarzutom skarżącej, ważąc interes publiczny i interes prywatny, zdecydowała o braku możliwości dopuszczenia - w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielomieszkaniowej oraz rzeki Baba - działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych, co znalazło odzwierciedlenie w zapisach § 6 zaskarżonej uchwały. Przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zostały dopuszczone, poza terenem będącym w posiadaniu Skarżącej i jedynie tam, gdzie już działały zakłady, które kwalifikowały się do takich przedsięwzięć oraz tam, gdzie działalność takich zakładów była dopuszczona zapisami planu miejscowego, obowiązującego przed wejściem zaskarżonej uchwały w życie. Zdecydowana większość terenów produkcyjno-usługowych w przedmiotowym terenie takiego dopuszczenia nie posiadała (85% obszaru byłej OFNE). Zdaniem organu przytoczone w pkt 11 skargi zapisy planu miejscowego dowodzą, że podczas sporządzania planu wnikliwie przeanalizowano istniejące zagospodarowanie i przedsięwzięcia, zlokalizowane w przedmiotowym obszarze, biorąc pod uwagę wpływ na środowisko, w szczególności w kontekście ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji i art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w zw. z art.22 i art.8 ust.2 Konstytucji w zw. z art. 378 ust.2a pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska Gmina wyjaśniła, że przeprowadzona w ramach prognozy oddziaływania na środowisko do zaskarżonego planu analiza zagrożeń dla środowiska, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz ochrony wód i gleby na terenie opracowania wykazała, że największym zagrożeniem są odpady, szczególnie poprzez gospodarowanie nimi niezgodnie z obowiązującymi zasadami i przepisami. W obszarze objętym projektem planu, zastosowano podział funkcjonalny poszczególnych terenów, który w dużej mierze uwzględnia ustalenia obowiązujących dotychczas dokumentów planistycznych przy jednoczesnym wprowadzeniu większego rygoru odnoszącego się do gospodarki odpadami. Nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w pkt 35 skargi, że zapisy zaskarżonego planu "dopuszczają wykonywanie działalności realizowanej przez skarżącą jedynie na terenach oznaczonych w Uchwale jako 1-2 PU3, co wprost wynika z § 23 i §13 ust. 9 zaskarżonej uchwały. Wskazane przepisy nie pozwalają na przetwarzanie odpadów, dopuszczają jedynie zbieranie i magazynowanie odpadów, w tym niebezpiecznych, ale jedynie w zakresie kodów podlegających obowiązkowi odbioru przez PSZOK (wymieniono 16 kodów niebezpiecznych dopuszczonych zapisami niniejszej uchwały). Działalność polegająca na zbieraniu, magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów, w tym niebezpiecznych (lista 223 kodów odpadów niebezpiecznych zgodnie z decyzją, którą posiada skarżąca nie jest dopuszczona w ww. terenach, jak również na innych terenach w granicach zaskarżonej uchwały. Nie ma miejsca zatem żadna "manipulacja Organu", zarzucona przez Skarżącą.
Nawiązując do treści art.35 u.p.z.p. gmina stwierdziła, że skoro w zaskarżonej uchwale nie ustalono tymczasowego zagospodarowania, to dotychczas istniejące, na podstawie wydanych pozwoleń, zagospodarowanie może funkcjonować do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z planem.
Podała również, że zarzut dotyczący ingerowania w zakres kompetencji Marszałka Województwa Małopolskiego nie jest trafny, ponieważ to rada gminy na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. ma obowiązek uwzględnienia w planie miejscowym m.in. wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wynikający z art. 1 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Ponadto zgodnie z art. 15 ust.2 pkt 3 ustawy, w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, które - w oparciu o rozporządzenie w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - powinny zawierać także nakazy, zakazy dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów.
Jako niezasadny oceniono również zarzut dotyczący przyjęcia uchwały w celu innym niż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, z inicjatywy osób spoza kręgu podmiotów uprawnionych do inicjowania procesu legislacyjnego. Wyjaśniono, że uchwałę w sprawie przystąpienia do opracowania planu podjęła Rada Gminy w Olkuszu na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy O.. Zgodnie z art. 31 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Burmistrz prowadzi rejestr planów miejscowych oraz wniosków o ich zmianę, a jednocześnie zgodnie z art. 32 ustawy w celu oceny aktualności planów miejscowych dokonuje analizy, biorąc pod uwagę m.in. wnioski o ich zmianę i przekazuje wyniki analizy radzie gminy w celu podjęcia uchwały w sprawie aktualności planów miejscowych. W wyniku dokonanej analizy, m.in. ze względu na wnioski przedsiębiorców, o których mowa w skardze, plan miejscowy w przedmiotowym terenie został uznany za częściowo nieaktualny, co dało podstawę do opracowania nowego planu miejscowego. Tak więc przystąpienie do opracowania planu nie było bezpośrednią inicjatywą uchwałodawczą przedsiębiorców, choć i takie działanie przewiduje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Reasumując, gmina podkreśliła, że nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powodujących nieważność zaskarżonej uchwały w całości lub części - w postaci istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego lub istotnego naruszenia trybu jego sporządzenia. Nie miało też miejsca naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Przy piśmie procesowym z dnia 9 września 2024 r. strona skarżąca przedłożyła kserokopię decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 15 stycznia 2015 r., udzielającej firmie [...] pozwolenia na wytwarzanie odpadów, z której wynika że odpady wyszczególnione w pkt II.1 decyzji wytwarzane będą w związku z eksploatacją instalacji – Oczyszczalni Chemicznej Ścieków Przemysłowych, zlokalizowanej na działce nr [...] o powierzchni 1,1961 ha, położonej przy ul. [...] w O. . Oczyszczalnia Chemiczna Ścieków Przemysłowych stanowi instalację do odbioru, oczyszczania i neutralizacji ogółu ścieków pochodzących z zakładów przemysłowych zlokalizowanych na terenie po byłym zakładzie państwowym E., jakimi są między innymi [...] Fabryka naczyń Emaliowanych "[...]" S.A. w O. . W instalacji będą prowadzone również procesy przetwarzania (odzysku i unieszkodliwiania) odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, zarówno powstających w wyniku własnej działalności, jak też przyjmowanych od innych posiadaczy odpadów.
Następnie w piśmie z dnia 7 października 2024 r. – Replice na odpowiedź na skargę - strona skarżąca ponowiła zarzut, że "powodem przystąpienia do prac nad uchwałą było działanie w celu zrealizowania interesy prywatnego przedsiębiorców, działających w przedmiotowym obszarze z pominięciem interesu publicznego".
Podkreśliła też, że gmina nie przedstawiła dowodów, że kiedykolwiek wpływały skargi od mieszkańców sąsiadujących terenów, które mogłyby potwierdzić działanie organu w interesie mieszkańców.
Podniosła, że okoliczności, na które powołuje się gmina mogą stanowić (jako immisje) podstawę do dochodzenia roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, a nie przez jednostkę samorządu terytorialnego w ramach uchwalania aktu prawa miejscowego.
Strona skarżąca wyjaśniła, ze przepisy regulujące wydawania pozwoleń na wytwarzanie odpadów obowiązujące w dacie wydawania dla firmy pozwolenia nie przewidywały procedury wydawania opinii przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Przepis art.41 ust.6a ustawy o odpadach obowiązuje od 5 września 2018 r.
Zaprzeczając stanowisku gminy skarżąca podała, że wzięła udział w dyskusji publicznej składając w dniu 17 stycznia 2018 r. wniosek do projektu przedmiotowego planu miejscowego.
[...] zarzuciła także (powołując orzecznictwo), że wbrew stanowisku gminy, poprzednio obowiązujący plan dla przedmiotowego terenu na obszarze P dopuszczał działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów.
W dniu 21 października 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo organu zawierające odpowiedź na replikę skarżącego.
W obszernym załączniku do protokołu rozprawy z dnia 8.11.2024 r. strona skarżąca przedstawiła nowy zarzut , a to że zaskarżona uchwala narusza art.46 ust.1 pkt 1 w zw. z art.51 ust.2 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2020.283 ze zm.) w zw. z art. 35 ust.1 pkt 1 lit. e) i g) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2020797 ze zm.) i art.1 ust.3 w zw. z art.6 ust.1 w zw. z art.32 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2020.293 ze zm.) poprzez "przyjęcie uchwały pomimo braku uwzględnienia w procesie legislacyjnym dotyczącym podjęcia uchwały, jak również w przeprowadzonej strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko postanowień planu gospodarki odpadami dla województwa [...], a w konsekwencji nadużycie władztwa planistycznego w zakresie wyłączenia możliwości prowadzenia przez skarżącą dotychczasowej działalności gospodarczej na terenie objętym uchwałą, podczas gdy instalacja prowadzona przez skarżącą została ujęta w planie gospodarki odpadami województwa [...] na lata 2016 – 2022 oraz lata 2023 – 2028 jako instalacja strategiczna w zakresie regeneracji olejów odpadowych, przetwarzania zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz unieszkodliwiania przeterminowanych środków ochrony roślin. W szczególności zarzuciła, że w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] na lata 2016 – 2022, jak również na lata 2023 - 2028 obiekt strony skarżącej nie został przeznaczony do zamknięcia. Zdaniem strony skarżącej, skoro w załączniku nr 2 do Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...] na 2023 – 2028 Zakład [...] wskazany został jako jedyna instalacja do unieszkodliwiania przeterminowanych środków ochrony roślin (str.88), to oznacza to, że instalacja ta uznawana jest za strategiczną w zakresie gospodarki odpadami na terenie województwa małopolskiego w latach 2016 – 2022 oraz w latach 2023 – 2028. Strona skarżąca podniosła również, że z treści Prognozy nie wynika, aby uwzględniała ona Plan Gospodarki Odpadami Województwa [...] na lata 2016 – 2022, pomimo że prognoza oddziaływania na środowisko winna zawierać informacje o powiązaniach projektu planu z innymi dokumentami.
Złożony w załączniku wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, a to protokołu kontroli zakładu strony skarżące przez WIOS w 2024 r., zarządzenia pokontrolne, pisemnej informacji skarżącego o sposobie wykonania zarządzeń pokontrolnych – jako nieistotny dla rozstrzygnięcia – został oddalony.
W piśmie z dnia 13 listopada 2024 r., odnoszącym się do nowych zarzutów Gmina O. uznała je za bezzasadne. Podkreśliła, że projekt planu został pozytywnie uzgodniony z wojewodą i zarządem województwa w zakresie zadań rządowych i samorządowych, jak również w zakresie zgodności z ustaleniami Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...] (str.324 – 328 dokumentacji planistycznej). W procedurze uchwalania tego planu jednym z dokumentów wykorzystywanych w jego opracowaniu był m.in. Plan Gospodarki Odpadami Województwa [...] na lata 2016 – 2022 (str.153 Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...]). W planie tym instalacja skarżącej nie jest wymieniona. Zaprzeczyła również, aby w Planie Gospodarki Odpadami Województwa [...] na lata 2016 – 2022 instalacja strony skarżącej wymieniona została jako strategiczna.
W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2024 r. strona skarżąca zarzuciła rozbieżność w numeracji załączników wymienionych w odpowiedzi na skargę i doręczonych skarżącej na rozprawie w dniu 8.11.2024 r. Podniosła, że w pliku odpisów załączników otrzymanych na rozprawie brak było załącznika wymienionego w odpowiedzi na skargę – "Informacji Marszałka Województwa [...] z dnia 3 kwietnia 2024 r." W punkcie 14 wykazu załączników zawartego w odpowiedzi na skargę wymieniono "Protokół Nr XVII/2020 z XVII sesji Rady Miejskiej w Olkuszu (...) + nagranie CD z XVII sesji Rady Miejskiej w Olkuszu. Stronie skarżącej nie przekazano tej płyty CD.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U.2024.935 t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów
administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny powinny zatem stanowić akta sprawy i wynikający z nich stan faktyczny istniejący w chwili podjęcia zaskarżonej uchwały. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Obowiązkiem sądu, który przeprowadza kontrolę legalności zaskarżonego planu, jest ocena, czy zebrany materiał planistyczny jest kompletny.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w piśmie przewodnim Gminy O. z dnia 23 lipca 2024 r. przesyłającym WSA w Krakowie, w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a., skargę Zakładu Usługowego [...] sp. j. w O. wskazano, że organ przedkłada:
1.skargę Zakładu Usługowego [...] sp. j., ul. [...] nr [...], lok. [...], [...] na Uchwałę Nr XVII/208/2020 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 14 lipca 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. , otrzymaną w dniu 01.07.2024 r.
2. odpowiedź organu administracyjnego na skargę z dnia 23 lipca 2024 roku wraz z odpisem dla Skarżącego.
3. uporządkowane akta administracyjne dotyczące podjęcia przez Radę Miejską w Olkuszu zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę (k.28 akt sądowych) wymieniono załączniki do tego pisma:
1. skarga wraz z odpowiedzią na skargę i załącznikami -1 egz.
2. pełnomocnictwo - 2 szt.,
3. wyciąg z protokołu z dnia z dnia 6 lutego 2018 r. z posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego i Gospodarki Miejskiej (pkt 7) - załącznik nr 1 do odpowiedzi na skargę (zapewne zaszła pomyłka w dacie – powinno być: 6 lutego 2019 r. – uwaga sądu),
4. pismo z dnia 06.02.2019 r. mieszkańców budynku przy ul. [...] - załącznik nr 2 do odpowiedzi na skargę,
5. pismo z dnia 06.02.2019 r. mieszkańców budynku przy ul. [...] - załącznik nr 3 do odpowiedzi na skargę,
6. odpowiedź z dnia 23 lutego 2018 r. na wniosek z dnia 13 lutego 2018 r. 18 - załącznik nr 4 do odpowiedzi na skargę,
7. odpowiedź z dnia 20 września 2018 r. na wniosek z dnia 14 września 2018 r. 18 - załącznik nr 5 do odpowiedzi na skargę,
8. wezwanie do zaniechania naruszeń decyzji z dnia 17.09.2018 r. 18 - załącznik nr 6 do odpowiedzi na skargę (wezwanie Marszałka Województwa [...] z dnia 16.09.2019 r. – uwaga sądu),
9. informacja Marszałka Województwa [...] z dnia 3 kwietnia 2024 r. 18 - załącznik nr 7 do odpowiedzi na skargę (informacja opatrzona datą 2020 – 06 – 06 – uwaga sądu),
10. statut Miasta i Gminy O. - załącznik nr 8 do odpowiedzi na skargę,
11. projekt uchwały - z uzasadnieniem, zaopiniowany przez radcę prawnego - załącznik nr 9 do odpowiedzi na (część dokumentacji planistycznej – uwaga sądu),
protokół z posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego i Gospodarki Miejskiej, z dnia 8 lipca 2020 r. (Ad.12 Programu posiedzenia) wraz z listą obecności- załącznik nr 10 do odpowiedzi na skargę,
12. zawiadomienie Radnych Gminy Olkusz w dniu 10.07.2020 r. o terminie sesji w dniu 14 lipca 2020 r, wraz z doręczeniem materiałów na XVII sesję Rady Miejskiej w Olkuszu - na adresy elektroniczne radnych - załącznik nr 11 do odpowiedzi na skargę,
13. protokół Nr XVII/2020 z XVII sesji Rady Miejskiej w Olkuszu (wyciąg), która odbyła się w dniu 14 lipca 2020 r. wraz z wynikami głosowań i listą obecności + nagranie CD z XVlI sesji Rady Miejskiej w Olkuszu - załącznik nr 12 do odpowiedzi na skargę (również w pliku załączników przeznaczonych dla sądu brak jest nagrania z tej sesji w formie płyty CD– uwaga sądu),
14. uchwała Nr XVII/208/2020 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 14 lipca 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. - załącznik nr 13 do odpowiedzi na skargę (dokument ten znajduje się w przedłożonych sądowi aktach planistycznych – uwaga sądu),
15. pismo Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 17 lipca 2020 r,, znak: [...] przesyłające uchwałę Nr XVII/208/2020, która została podjęta w dniu 14 lipca 2020 r. na XVII sesji Rady Miejskiej w Olkuszu, do organu nadzoru: Wojewody [...] w K. z dowodem doręczenia - załącznik nr 14 do odpowiedzi na skargę,
16. mapa działki nr [...] wraz z otoczeniem- załącznik nr 15 do odpowiedzi na skargę,
17. dokumentacja formalno-prawna miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. - załącznik nr 16 do odpowiedzi na skargę (załącznik ten to kopia przedłożonej sądowi dokumentacji planistycznej).
Należy zatem wyjaśnić, że załącznik nr 16 do odpowiedzi na skargę, który nie został doręczony stronie skarżącej stanowi akta administracyjne (dokumentacja przedstawiająca przebieg procedury planistycznej). Akta administracyjne nie są doręczane skarżącemu.
Przechodząc do kontroli zaskarżonej uchwały, na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także - zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.
Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem; w konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Także potencjalne naruszenia procedury planistycznej mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy pozostają w związku z interesem prawnym skarżącego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). W tym kontekście trzeba też dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały - ta podstawa zależy jeszcze od czegoś więcej, mianowicie od naruszenia obiektywnego porządku prawnego.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wykazała, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości składającej się z działki nr [...] w O. oraz właścicielem budynków i urządzeń zlokalizowanych na tej działce, położonej w obszarze zaskarżonego planu, przedkładając stosowny wydruk z księgi wieczystej.
Strona skarżąca na nieruchomości tej prowadzi działalność gospodarczą na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 15 stycznia 2015 r., znak; [...],[...], którą to decyzją udzielono stronie skarżącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów, z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania, w związku z eksploatacją Oczyszczalni Chemicznej Ścieków Przemysłowych zlokalizowanej w O. na działce nr [...], która położona jest w obszarze planu oznaczonym symbolem 3PU1, na zgodnie z treścią § 21 uchwały możliwość realizacji czynności z zakresu przetwarzania odpadów została wyłączona.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, skarżący wykazał naruszenie interesu prawnego wynikającego z prawa swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) oraz z przysługującego mu prawa własności, które to prawo podlega ochronie prawnej na podstawie art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP oraz przepisów K.c, w tym przepis art. 140.
Ustalenie, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej umożliwia Sądowi przejście do merytorycznego zbadania skargi i dokonania oceny, czy kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa.
Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 t.j.) stanowi, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą treści merytorycznej, a więc jego zawartości, kwestii nienaruszenia ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, nieprzekroczenia władztwa planistycznego oraz zachowania standardów dokumentacji planistycznej.
Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na uchwaleniu planu. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części.
Procedura planistyczna przedstawiała się następująco.
O podjęciu przez Radę Miejską w Olkuszu w dniu 14 lipca 2020 r uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. ogłoszono w prasie (k.8 i 9 akt planistycznych), przez obwieszczenie (k.10) oraz w BIP Urzędu Miasta i Gminy (k.12), określając termin składania wniosków do planu oraz uwag i wniosków do sporządzanej prognozy oddziaływania na środowisko – do dnia 18 stycznia 2018 r.
Następnie pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. Burmistrz zawiadomił instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu o podjęciu przez Radę Miejską w O. w dniu 14 lipca 2020 r uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. oraz o przystąpieniu do sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko (pismo warz z dowodami doręczeń - k.17 - 36).
Burmistrz uzyskał uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (k.41).
Zarządzeniem Burmistrza z dnia 18.09.2019 r. rozpatrzone zostały wnioski wniesione do projektu planu (k.49, wykaz wniosków i wnioski – k.50 – 115). Strona skarżąca złożyła wniosek do projektu planu, nie został on uwzględniony w części, w jakiej wnioskowano o utrzymanie przeznaczenia terenu jako 1P.
Na stronach 117 – 141 akt znajduje się wykaz wniosków złożonych przez instytucje i organy.
Następnie sporządzony został projekt planu miejscowego, opracowanie ekofizjograficzne (k.186) oraz prognoza skutków finansowych (k.191).
W dniu 19 września 2019 r. projekt planu został przekazany do opiniowania (k.228, dowody doręczeń k.230 – 239) oraz do uzgodnień (k.240, dowody doręczeń k.242 – 262).
Wykaz opinii oraz opinie znajdują się na k.263 – 317, a wykaz uzgodnień wraz z uzgodnieniami na k.318 - 356.
W procedurze planistycznej uzyskano decyzję Marszalka Województwa Małopolskiego o zmianie przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne (k.364).
W dniu 10 stycznia 2020 r. Burmistrz ogłosił o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko w dniach od 20 stycznia 2020 r. do 21 lutego 2020 r. oraz określił termin składania uwag do projektu planu – do dnia 6 marca 2020 r. (k.370). Ogłoszenie ukazało się w prasie (k.368-369), na tablicy ogłoszeń (k.370) i w BIP Urzędu Miasta i Gminy (k.373-383).
Prognoza znajduje się na k.385 akt planistycznych.
Wyłożony do publicznego wglądu projekt planu znajduje się na k.445 akt planistycznych.
Dyskusja publiczna odbyła się 10 lutego 2020 r. (k.477).
Zarządzeniem z dnia 25 marca 2020 r. Burmistrz rozpatrzył uwagi wniesione do projektu planu (k.484). Uwaga dotycząca terenu 1 KDW została uwzględniona "poprzez uzupełnienie ustaleń dotyczących terenów komunikacji o zapis: w terenie 1 KDW dopuszcza się realizację przewiązki łączącej budynki zlokalizowane w terenach sąsiednich" oraz częściowo uwzględniono uwagę dotyczącą § 12 ust.2 pkt 1) lit.c tekstu projektu planu poprzez wprowadzenie takiego brzmienia tego przepisu, które poprawia jego czytelność.
Jak wynika z przedłożonych akt planistycznych zmiany wynikające z rozpatrzenia uwag zostały wprowadzone do projektu planu miejscowego. Nie ponowiono uzgodnień i nie wyłożono ponownie projektu planu do publicznego wglądu.
Ostatnią czynnością wykonaną przez Burmistrza było przedstawienie Radzie Miejskiej w Olkuszu projektu planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag.
Z powyższego wynika, że wszystkie czynności nakazane przepisem art.17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały przeprowadzone.
Przechodząc do oceny treści merytorycznej zaskarżonego planu miejscowego, nienaruszenia ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, nieprzekroczenia władztwa planistycznego oraz zachowania standardów dokumentacji planistycznej, rozważania rozpocząć należy od kwestii ogólniejszych.
Zgodnie z zasadą wolności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, pomieszczonego w "Zasadach ogólnych" rozdziału II "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela", ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przesłanką wprowadzania ograniczeń, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jest konieczność ingerencji oraz adekwatność ingerencji do zamierzonego celu (por. Izdebski Hubert (red.), Zachariasz Igor (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Opublikowano: WKP 2023).
W myśl art.32 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (zasada równości). Konstytucyjna zasada równości wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie oznacza jednak, że wobec wszystkich należy stosować te same normy prawne. Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. I GSK 3329/18, LEX nr 3185176). Wprowadzone zróżnicowanie musi mieć charakter racjonalnie uzasadniony (por. Piotr Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2023). Podkreślenia także wymaga, że nie stanowi dyskryminacji zróżnicowanie podmiotów wykazujących tę samą cechę istotną, gdy odmienne traktowanie wynika z uzasadnionych konstytucyjnie celów por. wyrok NSA z dnia 23.03.2021 r., sygn. II GSK 1024/18, publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA CBOISA). Zasady sprawiedliwości wymagają, by zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej, jako adresatów danych norm prawnych. Zasada równości nie oznacza więc identyczności i nie może być z nią utożsamiana. Dyskryminacja rozumiana jest jako zróżnicowane traktowanie podmiotów znajdujących się obiektywnie w takiej samej sytuacji, które to odmienne traktowanie nie ma swojej racjonalnej (obiektywnie usprawiedliwionej) podstawy (vide wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach P 45/06, K 5/10, trybunal.gov.pl).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. II OSK 932/18, Lex nr 302227, wyrażony przy rozpoznawaniu skargi w sprawie ze skargi na uchwałę w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie utworzenia parku kulturowego, ale znajdujący zastosowanie również w sprawie niniejszej), że "nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości wprowadzanie ograniczeń w prowadzeniu takiej działalności gospodarczej, która nie służy zachowaniu danej przestrzeni o wartości kulturowej". Sąd w wyroku tym wskazał także, że "przepis art. 20 Konstytucji RP reguluje podstawę ustroju gospodarczego państwa. Jest nią społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych. Społeczna gospodarka rynkowa wyznacza ramy, w jakich polityka państwa powinna być prowadzona. Wprowadzone uchwałą rady gminy ograniczenie w działalności usługowej nie narusza konstytucyjnej zasady społecznej gospodarki rynkowej. W ramach społecznej gospodarki rynkowej państwo poprzez władzę ustawodawczą i wykonawczą może ingerować w zakres wykonywanej działalności gospodarczej lub też wyposażyć organy samorządu w prawo do wprowadzenia ograniczeń, o ile będzie to uzasadnione istotnymi celami.
Wreszcie, stosownie do art. 64 ust.2 i 3 Konstytucji własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Z powyższego wynika, że własność może być ograniczona, ale tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a zatem z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wymienionych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Tak więc ustawowe granice prawa własności wyznaczają nie poszczególne przepisy, lecz całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Mogą to być zarówno przepisy prawa cywilnego (art. 140 kodeksu cywilnego), jak i administracyjnego (regulujące wymagania urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, ład przestrzenny, interes publiczny, czy zrównoważony rozwój). W konsekwencji ograniczenia prawa własności, które mogą pojawiać się w przyznanych ustawowo ramach, nie stanowią naruszenia prawa i nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały.
Podkreślenia także wymaga, że konstytucyjnie gwarantowana samodzielność gminy wymaga by upoważnienie do stanowienia prawa miejscowego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pozostawiało gminie zakres swobody odpowiedni do realizowania przez nią zadań z art. 166 Konstytucji (por. Piotr Tuleja w: "Zasada wyłączności ustawy a zakres swobody prawodawczej gminy" – "Prawo samorządu terytorialnego: doświadczenia wyzwania i perspektywy: Lubuskie forum samorządu terytorialnego", Zielona Góra, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, s. 129-140). Zgodnie z art. 16 ust.2 Konstytucji samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Według art.94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.
Wskazać zatem należy, że stosownie do art.3 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2017.1073 t.j.)
kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ładu przestrzennego, wymagania ochrony środowiska, wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, walory ekonomiczne przestrzeni, prawo własności, potrzeby interesu publicznego. Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne (art.1 ust.2 i 3 ustawy).
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Przez zamieszczenie w planie miejscowym ustaleń co do
przeznaczenia terenu oraz sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy gmina we władczy sposób reguluje sposób korzystania z nieruchomości objętych tym planem, przy czym ustalenia te mogą w znacznym stopniu ograniczać prawo własności terenów objętych tym planem. Z kolei w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie albo decyzji o warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Z tego przepisu wynika zatem, że prawo własności może być wykonywane tylko w granicach określonych ustawą i miejscowym planem, w sposób nienaruszający chronionego prawem interesu publicznego i osób trzecich. Przepis ten jest zharmonizowany z art. 140 k.c. stanowiącym, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa (wyrok NSA z 22 sierpnia 2018 r., II OSK 1248/18, LEX nr 2562530).
Ochrona własności czy prawa użytkowania wieczystego nie może być zatem rozumiana krańcowo, że każda ingerencja w sferę tych praw stanowi naruszenie Konstytucji. Konstytucja chroni różne dobra, zarówno związane z interesem indywidualnym obywateli, jak i potrzebami całego społeczeństwa. Stosownie do okoliczności zachodzi nieraz potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim. Planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikt różnych wartości i interesów (wyrok NSA z 18 lipca 2016 r., II OSK 478/16, LEX nr 2107247).
W sytuacji, gdy organy samorządowe tworzące plan miejscowy muszą uwzględniać oprócz własności szereg innych wartości ogólnospołecznych (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.) ustalenia planu są kompromisem pomiędzy uwzględnieniem interesu indywidualnych osób, interesu społecznego i państwowego (wyroki NSA z 5 grudnia 2012 r., II OSK 2243/12, LEX nr 1367343; z 14 listopada 2012 r., II OSK 2226/12, LEX nr 1291967).
Ingerencja w prawo własności musi znajdować pełne i szczegółowe uzasadnienie w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy. Stanowisko to znajduje mocne oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r., (sygn. akt K 27/00, OTK 2001 Nr 2, poz. 29) wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu planu miejscowego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.p., przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Olkusz – Uwarunkowania i Diagnoza (Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVI/371/2013 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 2 lipca 2013 r. – str.68) podano, że położoną na południe od linii kolejowej część miasta kształtuje znaczny obszar przemysłowo-składowy, funkcjonujący od początku XX w. i związane z nim osiedle mieszkaniowe oraz rozprzestrzeniające się wzdłuż dróg dwa pasma zabudowy: [...] i w kierunku [...]. Spośród zakładów przemysłowych położonych w obrębie miasta i gminy O. (w tym głównie w mieście), dwa mają znaczenie ogólnokrajowe: [...] Fabryka Naczyń Emaliowanych i Fabryka Wentylatorów. Południowa dzielnica miasta, ograniczona od strony północnej linią kolejową, jest obecnie ukształtowana jedynie w części wschodniej. Występują tu zasadniczo dwa typy funkcji: przemysł i mieszkalnictwo z usługami. Tereny przemysłu, składów i baz położonych w sąsiedztwie linii kolejowej oraz tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, tworzą rozległy zespół w ww. części wschodniej. Szanse dla rozwoju funkcji mieszkaniowej z usługami oraz organizacji codziennego wypoczynku dla mieszkańców, występują w obrębie dzielnicy południowej, pod warunkiem jej uporządkowania i odpowiedniego zagospodarowania.
Z kolei w rozdziale III Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Olkusz, zamieszczonym w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Olkusz (Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XXVI/371/2013 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 2 lipca 2013 r. – str. 12) wskazano, że "jednym z głównych zadań, wymagających rozwiązania było poszukiwanie terenów działalności gospodarczej, wytwórczej i usługowej (o charakterze ponadlokalnym). Działalność tego rodzaju powinna stanowić główną podstawę ekonomiczną rozwoju miasta i gminy. W tym sensie stanowi nową funkcję gospodarczą; jeśli jednak weźmie się pod uwagę dotychczasowe podstawy ekonomicznego rozwoju tego obszaru, możemy mówić o działaniach restrukturyzacyjnych. W pewnym stopniu dla nowych zakresów działalności gospodarczej można będzie uzyskać tereny w drodze wykorzystania terenów zwalnianych przez likwidowane przedsiębiorstwa i zakłady przemysłowe bądź zbędne dla nich. Wyznaczając te tereny trzeba też brać pod uwagę wymagania ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, a także potrzebę ochrony mieszkańców miasta i gminy przed ewentualnymi uciążliwościami. Potrzeby nowych terenów pod działalność gospodarczą wyznacza zakres zmian dotyczących kształtu przestrzennej struktury miasta O. , w stosunku do ustalonych w dotychczasowym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (z lat osiemdziesiątych)".
Podkreślono, że Studium kontynuuje dotychczasowe zasadnicze kierunki rozwoju, wzbogaca je o nowe elementy, niezbędne z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania miasta i gminy oraz kształtowania ładu przestrzennego.
Według Studium nieruchomość strony skarżącej znajduje się w Strefie I-B południowej o funkcji mieszkaniowo-usługowej, położonej na południe od linii kolejowej. Na stronie 117 Kierunków podano, że w zakresie gospodarki odpadami określa się następujące kierunki rozwoju: 1) w sytuacji położenia praktycznie – całego obszaru miasta i gminy O. w strefie ochrony wód dołowych kopalni jako jedynego źródła wody pitnej, problem składowania odpadów należy rozwiązywać w drodze porozumień z gminami sąsiadującymi (korzystającymi również z ujęcia wody w O. ), 2) w mieście i na terenie gminy należy zorganizować sprawnie działający system gromadzenia i wywożenia odpadów, przy przyjęciu zasady ich segregacji i recyklingu, 3) należy zlikwidować dzikie, nie urządzone wysypiska i zrekultywować tereny po tych wysypiskach, 4) nakazuje się wywóz odpadów komunalnych do regionalnych instalacji, zgodnie z Planem gospodarki odpadami województwa małopolskiego.
Skonstatować zatem należy, że ustalenia zaskarżonego planu nie naruszają Studium.
W ramach procedury planistycznej sporządzone zostało "Opracowanie ekofizjograficzne do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów inwestycyjnych po południowej stronie linii kolejowej w O. ". W przedłożonym w dokumentacji planistycznej "Opracowaniu ekofizjograficznym" zwrócono uwagę na konieczność wykluczenia przedsięwzięć, które mogą spowodować zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych. W dokumencie tym wskazano także: "Na dzień dzisiejszy, na terenie objętym niniejszym opracowaniem, dopuszcza się urządzenia związane ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów - w tym odpadów z zewnątrz, jak i odpadów niebezpiecznych (PSZOK jak i zainwestowany obszar w części środkowo wschodniej projektu planu) - powoduje to zagrożenie dla środowiska, szczególnie dla wód i gleb terenu opracowania, w szczególności poprzez niewłaściwe gospodarowanie odpadami, niezgodne z obowiązującymi zasadami i przepisami. Gleby w całym opisywanym obszarze są już silnie przekształcone wskutek intensywnej działalności człowieka.
We wnioskach Opracowania podano: "Teren opracowania, zgodnie z przeznaczeniem w projektowanym planie miejscowym nie przedstawia trudności do zagospodarowania oraz jest predestynowany do wprowadzenia przekształceń funkcjonalno – przestrzennych w powiązaniu z terenami sąsiadującymi. Predestynowaną funkcją dla obszaru objętego opracowaniem jest funkcja, która kontynuuje obecne zagospodarowanie terenów".
W przedłożonych aktach planistycznych znajduje się również, wielokrotnie powoływana przez stronę skarżącą, "Prognoza oddziaływania na środowisko".
Podkreślenia wymaga, że o ile opracowanie ekofizjograficzne zawiera charakterystykę elementów przyrodniczych i ich wzajemne powiązania na obszarze objętym planem, to prognoza oddziaływania na środowisko ma za zadanie, najogólniej rzecz ujmując, rozpoznanie i ocenę skutków dla środowiska wynikających z projektowanego przeznaczenia terenów oraz sformułowanie propozycji w zakresie eliminowania bądź ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko wynikającego z realizacji ustaleń planu miejscowego. Prognoza oddziaływania na środowisko nie jest dokumentem o charakterze normatywnym. Prognoza oddziaływania na środowisko stanowi załącznik do planu miejscowego i jest materiałem towarzyszącym w czasie jego wyłożenia do publicznego wglądu. Dokument ten ma charakter informacyjny, którego celem jest określenie skutków środowiskowych wywołanych realizacją ustaleń projektowanego planu miejscowego. Dlatego też ustawodawca w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w brzmieniu obowiązującym w dacie sporządzania prognozy - Dz.U.2020.283 t.j.) wprowadził wymóg, by uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzedzone było przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do art.3 ust.1 pkt 14) ilekroć w ustawie mowa jest o strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko - rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityki, strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności: a) uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko, b) sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, c) uzyskanie wymaganych ustawą opinii, d) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Według zaś art.51 ust.2 pkt 1) lit a) omawianej ustawy Prognoza oddziaływania na środowisko winna m.in. zawierać informacje o zawartości, głównych celach projektowanego dokumentu oraz jego powiązaniach z innymi dokumentami. Jak wynika z ustępu 2 tego przepisu, prognoza określa, analizuje i ocenia m.in.: istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu, istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich te cele i inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowywania dokumentu. Z postanowień tego przepisu wynika więc, że jednym z podstawowych elementów ocenianych w prognozie oddziaływania na środowisko jest wpływ planowanych sposobów zagospodarowania terenu na występujące powierzchniowe formy ochrony przyrody oraz wzajemne powiązania pomiędzy poszczególnymi elementami środowiska, a zatem również korytarze ekologiczne, łączące je w pewną spójną całość, eliminującą występowanie odosobnionych enklaw sprzyjających degeneracji występujących na ich terenie gatunków roślin, zwierząt i grzybów. W przypadku gdy na obszarze, dla którego opracowywany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego występują powierzchniowe formy ochrony przyrody lub gatunki chronione, autor prognozy oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy w pierwszej kolejności powinien brać pod uwagę rozwiązania wynikające z planów ochrony, zadań ochronnych, aktów powołujących do życia konkretne formy ochrony przyrody (oraz wynikające z nich ograniczenia).
Na stronie 10 Prognozy podano, że głównym celem prognozy jest wskazanie możliwości rozwiązań planistycznych najkorzystniejszych dla stanu środowiska, poprzez identyfikację i ocenę najbardziej prawdopodobnych wpływów na komponenty środowiska, jakie może wywołać realizacja zamierzeń inwestycyjnych określonych w projekcie planu. Celem prognozy jest eliminacja ustaleń mogących mieć negatywne skutki dla środowiska lub wpływać na zagrożenie zdrowia mieszkańców.
W prognozie wyjaśniono, że w projekcie planu symbolami PU1, PU2, PU3, PU4 oznaczono tereny zabudowy produkcyjno-usługowe. W prognozie wskazano także, że wschodnia część terenu opracowania w przeważającej części obejmuje zespoły terenów przemysłowych, składowych, urządzeń komunalnych i transportowych. Na obszarze tym swoje siedziby mają zakłady produkcyjne, produkcyjno - usługowe, jak m.in.: 1. [...] Sp. z o.o. -produkcja nowoczesnych nawozów i preparatów dla rolnictwa.; 2. [...] -- prowadzi gminny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych w O. ; 3. [...] S.C. Techniczne Elementy Poliuretanowe - wytwarzanie technicznych elementów z elastomeru poliuretanowego; 4. [...] - zakład usług przemysłowych; 5. [...] Fabryka Naczyń Emaliowanych "[...]" S.A.; 6. [...] - firma specjalizuje się w obróbce plastycznej metali; 7. [...] s.c. - przedsiębiorstwo specjalizujące się w nakładaniu powłok fluoropolimerowych; 8. Firma [...] - naczynia kuchenne, opakowania kartonowe, aluminium; 9. [...] -farby ceramiczne; 10. [...] Sp z o.o. – transport międzynarodowy; 11. Zakład usługowy [...] spółka jawna - zbieranie, transport, utylizacja, obrót surowcami oraz paliwami płynnymi i stałymi a także odzysk i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne na terenie całego kraju. Od strony południowo - wschodniej teren projektu planu (6 PU1, 1 PU4), rozgraniczony pasem zieleni, graniczy z osiedlem mieszkaniowym. Środkowa część obszaru projektu planu (1US i 3KP), od strony południowej graniczy z obiektem MOSIR O. , na który składa się kompleks basenowo - rekreacyjny na terenie Ośrodka Sportowo - Wypoczynkowego "[...]". Dalej, w kierunku zachodnim zlokalizowane są budynki mieszkalne wielorodzinne (przy ulicy [...] – po zachodniej jej części). Od terenów 2PU1 oddziela je kanał [...], teren zieleni 5ZR i 4ZR oraz droga. Środkowo -zachodnia część omawianego terenu obejmuje zakłady usługowe, pozostała część to nieużytki. Od tej strony obszar sąsiaduje z ogródkami działowymi ROD "[...]" oraz zakładem utylizacji odpadów. Zachodnia część obszaru projektu planu to tereny linii kolejowej z pasem zieleni. Zachodni fragment opracowania od południa otaczają zwarte tereny leśne. Na stronie 30 Prognozy wskazano, że na obszarze opracowania obserwuje się stałą presję na środowisko wynikającą z intensywnego użytkowania terenów zabudowy przemysłowej, usługowej, wielorodzinnej oraz funkcjonowania komunikacji, przy czym środowisko przyrodnicze jest bardzo silnie przekształcone. Najbardziej narażonymi na degradacje elementami przyrodniczymi są gleby oraz wody powierzchniowe i podziemne. Wyniki badań wskazują, że ogólny stan wód w rzece Baba przepływającej przez analizowany obszar projektu planu jest zły, a stan chemiczny na całym badanym odcinku jest poniżej dobrego, co jest spowodowane zrzutem wód kopalnianych pochodzących z odwodnienia olkuskich kopalń rud Zn-Pb, które zawierają znaczące ilości jonów siarczanowych, cynku oraz ołowiu. W prognozie podkreślono, że "przedmiotowy plan wprowadza bardziej restrykcyjne zapisy – głównie dotyczące gospodarki odpadami – mające na celu poprawę stanu środowiska oraz zmniejszenie uciążliwości głównie w stosunku do sąsiadujących z nimi terenami mieszkaniowymi. W związku z tym prognozuje się, że odstąpienie od realizacji projektu planu powodować będzie dalszą degradację środowiska oraz coraz większe konflikty społeczne". Na str. 52 Prognozy czytamy z kolei, że "zapisy analizowanego dokumentu (projektu planu) w większym lub w mniejszym stopniu wpłyną pozytywnie na życie okolicznych mieszkańców O. poprzez wprowadzenie bardziej rygorystycznych niż obecnie zapisów dotyczących zasad gospodarowania odpadami na przedmiotowym terenie. Wskutek wprowadzenia nowych zasad gospodarowania odpadami na obszarze wchodzącym w zakres planu prognozuje się, że poprawi się jakość i warunki życia mieszkańców okolicznych osiedli. Mniej będą odczuwalne odory powstające ze składowanych obecnie odpadów oraz zmniejszy się ryzyko wystąpienia pożarów niebezpiecznych dla życia substancji".
Stosownie do ustaleń kontrolowanego planu działka nr [...], pozostająca w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej, znajduje się w obszarze oznaczonym w załączniku graficznym do planu miejscowego symbolem 3 PU1. W myśl § 4 ust.2 pkt 7 lit.e) zaskarżonej uchwały symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4 oznaczono tereny zabudowy produkcyjno-usługowej.
Analiza rysunku planu prowadzi do następujących wniosków:
Na południe od terenu 1PU1 nie ma zabudowy – są to tereny potencjalnej rozbudowy cmentarza.
Teren 2PU1 położony jest na południe od torów, a dalej na południe od terenu 2PU1 usytuowany jest pas zieleni – oznaczony symbolami 4ZR i 5 ZR.
Na południe od terenu 3PU1 i 8 PU1 znajduje się osiedle domów jednorodzinnych oraz "[...]".
Na południe od terenu 4PU1 usytuowane są tereny 3U i 2UM, na zachód – 1Um, a na wschód – teren drogi lokalnej - [...]
Na południe od obszaru 5PU1 znajduje się droga zbiorcza KDZ, od zachodu – droga lokalna [...], od wschodu – droga zbiorcza KDZ.
Na południe od terenu 6PU1 brak jest zabudowy mieszkaniowej.
Teren 7PU1 położony jest między torami a drogą zbiorczą KDZ.
Obszar oznaczony symbolem 1PU2 od południa graniczy z terenem 1U i ZU, a od wschodu - z terenem [...]
Obszar 2PU2 od północy graniczy z terenem 4PU1, a od południa z terenem 3U i 2UM. Dalej na południe usytuowany jest teren drogi zbiorczej - [...]
Teren oznaczony symbolem 3PU2 od południa, wschodu i północy graniczy z obszarem 4PU1, a od zachodu z drogą wewnętrzną - 1 KDW. Dalej na południe są tereny 1 UM, 2PU2 oraz 3U.
Obszar oznaczony symbolem 1PU3 od północy graniczy z rzeką B., która przylega do obszaru kolejowego, a od pozostałych stron graniczy z terenem 4PU1.
Obszar 2PU3 znajduje się w środkowo-zachodniej części planu, jest położony przy obszarze kolejowym, od południa graniczy z terenem 2PU1.
Obszar oznaczony symbolem 1 PU4 od strony południowo - wschodniej graniczy z osiedlem mieszkaniowym, jest jednakże oddzielony od niego pasem zieleni (internetowa mapa Google).
W skardze zakwestionowano § 21 - 24 uchwały, stanowiących m.in., co następuje:
Dla terenów zabudowy produkcyjno-usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1-8 PU1 ustalono przeznaczenie podstawowe pod:
1) obiekty, urządzenia i zakłady produkcyjne i usługowe wraz zapleczami składowymi, magazynowymi, administracyjno-socjalnymi i obiektami związanymi z ekspozycją i dystrybucją produkowanych wyrobów;
2) centra logistyczne;
3) obiekty przemysłu i wytwórczości, w tym przemysł wysokich technologii (§ 21 ust. 1).
W ramach przeznaczenia uzupełniającego dla terenów zabudowy produkcyjno-usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1-8 PU1, dopuszczono lokalizację urządzeń związanych ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów, powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego (§ 21 ust.2 pkt 4). W terenach tych ustalono zakaz magazynowania odpadów na otwartych powierzchniach (§ 21 ust.3).
Dla terenów zabudowy produkcyjno-usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1-3 PU2 ustalono przeznaczenie podstawowe pod:
1) obiekty, urządzenia i zakłady produkcyjne i usługowe wraz zapleczami składowymi, magazynowymi, administracyjno-socjalnymi i obiektami związanymi z ekspozycją i dystrybucją produkowanych wyrobów;
2) centra logistyczne;
3) obiekty przemysłu i wytwórczości, w tym przemysł wysokich technologii;
4) działalność w zakresie wytwarzania nawozów mineralnych i nietoksycznych produktów chemicznych związanych z rolnictwem, schelatowanych płynnych, krystalicznych i granulowanych nawozów o charakterze specjalistycznym i uzupełniającym z dodatkiem mikroelementów lub mikroelementowych do 100 t/dobę (§ 22 ust. 1).
W ramach przeznaczenia uzupełniającego dla terenów oznaczonych symbolami 1-3 PU2 dopuszczono lokalizację urządzeń związanych ze zbieraniem, magazynowaniem i przetwarzaniem odpadów, powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego (ust.2). Również w tych terenach ustalono zakaz magazynowania odpadów na otwartych powierzchniach (ust.3).
Dla terenów zabudowy produkcyjno-usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1-2 PU3 ustalono przeznaczenie podstawowe pod:
1) obiekty, urządzenia i zakłady produkcyjne i usługowe wraz zapleczami składowymi, magazynowymi, administracyjno-socjalnymi i obiektami związanymi z ekspozycją i dystrybucją produkowanych wyrobów;
2) centra logistyczne;
3) obiekty przemysłu i wytwórczości, w tym przemysł wysokich technologii;
4) urządzenia związane ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów, powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego;
5) urządzenia związane ze zbieraniem, magazynowaniem odpadów innych niż określone w pkt 4, z wyłączeniem:
a) odpadów niebezpiecznych, za wyjątkiem odpadów o kodach: 15 01 10*, 15 01 11*, 20 01 13*, 20 01 14*, 20 01 15*, 20 01 17*, 20 01 19*, 20 01 21*, 20 01 23*, 20 01 26*, 20 01 27*, 20 01 29*, 20 01 31*, 20 01 33*, 20 01 35*, 20 01 37*,
b) zakaźnych odpadów medycznych,
c) odpadów weterynaryjnych (§ 23 ust.1) .
Dla terenów zabudowy produkcyjno-usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolem 1 PU4 ustalono przeznaczenie podstawowe pod:
1) obiekty, urządzenia i zakłady produkcyjne i usługowe wraz zapleczami składowymi, magazynowymi, administracyjno-socjalnymi i obiektami związanymi z ekspozycją i dystrybucją produkowanych wyrobów;
2) centra logistyczne;
3) obiekty przemysłu i wytwórczości, w tym przemysł wysokich technologii;
4) urządzenia związane ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów, powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego oraz uzupełniającego;
5) urządzenia związane ze zbieraniem i magazynowaniem odpadów innych niż określone w pkt 4 z kategorii złomu, metali kolorowych, makulatury;
6) urządzenia związane ze zbieraniem, magazynowaniem i przetwarzaniem, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (§ 24 ust.1). Także w tym terenie ustalono zakaz magazynowania odpadów na otwartych powierzchniach (ust.3).
Pozostałe ustalenia przepisów § 21 – 24 uchwały nie mają odniesienia do zarzutów skargi.
Wbrew twierdzeniom skargi powyższe ustalenia nie naruszają zasady proporcjonalności. Jak podnosił wielokrotnie w swych orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny, sformułowanie, że ograniczenia praw i wolności mogą być wprowadzane jedynie w sytuacji, gdy okaże się to "konieczne w demokratycznym państwie", nakazuje za każdym razem badać, czy za pomocą danego ograniczenia uda się osiągnąć zamierzone skutki, czy unormowanie to jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego, któremu ma służyć oraz czy efekty owego ograniczenia pozostają w proporcji do ciężaru nałożonego na obywatela (zob. m.in. wyrok TK z 29 czerwca 2001 r., sygn. K 23/00, OTK ZU nr 5/2001, poz. 124). Innymi słowy, w odniesieniu do konstytucyjnych praw podmiotów, których mogą dotyczyć ewentualne ograniczenia (a zwłaszcza prawa własności i swobody prowadzenia działalności gospodarczej), merytoryczne uzasadnienie działań ochronnych lub kształtujących
czyni zadość konstytucyjnej zasadzie proporcjonalności. Przesłanką wprowadzania ograniczeń, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jest bowiem konieczność ingerencji oraz adekwatność ingerencji do zamierzonego celu (por. Izdebski Hubert (red.), Zachariasz Igor (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Opublikowano: WKP 2023). Cele przyjętej regulacji zostały przedstawione wyżej.
Dlatego też ocenić należy, że po rozważeniu interesu publicznego i prywatnego, organ – nie naruszając zasady proporcjonalności – przyznał prymat konieczności zapewnienia ochrony zdrowia mieszkańców przed szkodliwym oddziaływaniem związanym z magazynowaniem i przetwarzaniem odpadów.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia zasady równości. Konstytucyjna zasada równości wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszak nie oznacza, że wobec wszystkich należy stosować te same normy prawne. Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. I GSK 3329/18, LEX nr 3185176). Wprowadzone zróżnicowanie musi mieć charakter racjonalnie uzasadniony (por. Piotr Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2023). Podkreślenia także wymaga, że nie stanowi dyskryminacji zróżnicowanie podmiotów wykazujących tę samą cechę istotną, gdy odmienne traktowanie wynika z uzasadnionych konstytucyjnie celów por. wyrok NSA z dnia 23.03.2021 r., sygn. II GSK 1024/18, publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA CBOISA). Zasady sprawiedliwości wymagają, by zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej, jako adresatów danych norm prawnych. Zasada równości nie oznacza więc identyczności i nie może być z nią utożsamiana. Dyskryminacja rozumiana jest jako zróżnicowane traktowanie podmiotów znajdujących się obiektywnie w takiej samej sytuacji, które to odmienne traktowanie nie ma swojej racjonalnej (obiektywnie usprawiedliwionej) podstawy (vide wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach P 45/06, K 5/10, trybunal.gov.pl).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. II OSK 932/18, Lex nr 302227), że "zasada równości jest zachowana, jeżeli adresaci norm prawnych znajdują się w różnych sytuacjach i adekwatnie do tych sytuacji stanowione są regulacje prawne. Równość wymaga, by osoby znajdujące się w takiej samej sytuacji traktować tak samo, a osoby znajdujące się w odmiennej sytuacji - odmiennie.
Sąd w wyroku tym wskazał także, że wprowadzone uchwałą rady gminy ograniczenie w działalności usługowej nie narusza konstytucyjnej zasady społecznej gospodarki rynkowej. W ramach społecznej gospodarki rynkowej państwo poprzez władzę ustawodawczą i wykonawczą może ingerować w zakres wykonywanej działalności gospodarczej lub też wyposażyć organy samorządu w prawo do wprowadzenia ograniczeń, o ile będzie to uzasadnione istotnymi celami.
Jak wcześniej opisano sytuacja podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w terenach zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonych symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4 nie jest taka sama.
Obszary, w których plan zezwala na zbieranie i magazynowanie odpadów innych niż powstałych wyłącznie w wyniku działalności realizowanej w ramach przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego, oznaczonych symbolami 1-2 PU3 oraz 1PU4, jak wyżej przedstawiono, nie są położone w sąsiedztwie terenów zabudowanych budynkami mieszkalnymi.
Natomiast obszar, w którym położona jest nieruchomość strony skarżącej tym się różni od innych, że jest on usytuowany bardzo blisko terenów zabudowy mieszkaniowej i nie jest oddzielony od nich żadnymi barierami terenowymi w postaci pasów zieleni, czy terenami usług mniej uciążliwych.
Zaskarżona uchwała dla całego obszaru byłej fabryki OFNE (a nie tylko na działkach strony skarżącej) ustala zakaz składowania i przetwarzania odpadów, dopuszczając jedynie zbieranie, magazynowanie odpadów powstałych w wyniku działalności realizowanej zgodnie z przeznaczeniem podstawowym I uzupełniającym. Jedynym wyjątkiem jest Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów, dla którego również nie dopuszczono składowania i przetwarzania odpadów, ale dopuszczono zbieranie i magazynowanie odpadów nie wynikających z prowadzonej działalności z wykluczeniem odpadów niebezpiecznych (poza wskazaniem konkretnych kodów, które taki Punkt musi przyjąć) oraz zakaźnych odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych. Umożliwienie mieszkańcom korzystania z PSZOK-u należy do obowiązków ustawowych gminy i powinno uwzględniać dobrą dostępność komunikacyjną, posiadać odpowiednią infrastrukturę i być akceptowalny przez lokalną społeczność.
Nie mógł zostać także uwzględniony zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji podjęcie zaskarżonej uchwały z przekroczeniem władztwa planistycznego poprzez nieuzasadnioną ingerencję w prawa strony skarżącej związane ze swobodą prowadzenia działalności gospodarczej i w wykonywaniu uprawnień wynikających z prawa użytkowania wieczystego. Samodzielność gminy jest gwarantowana Konstytucją. Dlatego też upoważnienie do stanowienia prawa miejscowego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pozostawia gminie zakres swobody odpowiedni do realizowania przez nią zadań z art. 166 Konstytucji (por. Piotr Tuleja w: "Zasada wyłączności ustawy a zakres swobody prawodawczej gminy" – "Prawo samorządu terytorialnego: doświadczenia wyzwania i perspektywy: Lubuskie forum samorządu terytorialnego", Zielona Góra, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, s. 129-140).
Podkreślić należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego ocena polityki stanowienia prawa przez gminę oraz racjonalności przyjętych rozwiązań. Ocena zgodności z prawem powinna opierać się na dwóch elementach: a) ustaleniu czy organ stanowiący prawo działa na podstawie przyznanych mu kompetencji, b) czy nie narusza on konstytucyjnych lub ustawowych zakazów stanowienia prawa o określonej treści. W konsekwencji poza właściwością sądu administracyjnego pozostają zarzuty dotyczące: wyboru celu aktu normatywnego (o ile nie narusza on wskazanych wyżej zakazów), prawnych i faktycznych możliwości realizacji takiego celu (o ile nie jest to problem nieproporcjonalnego naruszania praw człowieka), wskazywania, że cel regulacji można realizować innymi, bardziej racjonalnymi sposobami. Innymi słowy poza zakresem właściwości sądu administracyjnego leżą oceny dotyczące szeroko rozumianej polityki stanowienia prawa miejscowego. W tym zakresie gmina zachowuje autonomię regulacyjną.
Zdaniem Sądu, gmina działała w ramach upoważnienia ustawowego i nie nadużyła władztwa planistycznego.
Oceny tej nie może zmienić fakt, że strona skarżąca realizuje czynności z zakresu przetwarzania odpadów na mocy decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak; SR-III.7221.71.2014.MW, którą to decyzją Marszałek Województwa Małopolskiego udzielił Skarżącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów, z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania w związku z eksploatacją Oczyszczalni Chemicznej Ścieków Przemysłowych przy ul. [...] w O. , na działce nr [...], nawiasem mówiąc tylko do 2025 r. Okoliczność ta nie niweczy uprawnienia gminy do stanowienia prawa miejscowego, wynikającego z upoważnienia ustawowego.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Prowadzenie działalności gospodarczej nie jest niczym nieograniczone (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 1998 r., K 10/97, OTK ZU nr 3/1998). Trybunał wielokrotnie zaznaczał, że dopuszczalne jest ograniczenie wskazanych wartości i zasad konstytucyjnych, jeżeli nie ma ono charakteru arbitralnego i uzasadnione jest potrzebą ochrony innych wartości konstytucyjnych, posiłkując się w tym zakresie zasadą proporcjonalności. Niewątpliwie zaskarżona uchwała wprowadza ograniczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże ograniczenie to nie narusza zasady wolności (swobody) prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż odnosi się do pewnej grupy podmiotów, a nie tylko strony skarżącej. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął przywoływane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że działalność gospodarcza, ze względu na jej charakter, a zwłaszcza na bliski związek zarówno z interesami innych osób, jak i interesem publicznym, może podlegać różnego rodzaju ograniczeniom w stopniu większym niż prawa i wolności o charakterze osobistym bądź politycznym. Istnieje w szczególności legitymowany interes państwa w stworzeniu takich ram prawnych obrotu gospodarczego, które pozwolą zminimalizować niekorzystne skutki mechanizmów wolnorynkowych, jeżeli skutki te ujawniają się w sferze, która nie może pozostać obojętna dla państwa ze względu na ochronę powszechnie uznawanych wartości. Z kolei zaspokajanie potrzeb wspólnoty samorządowej jest zadaniem własnym (zadaniem publicznym) jednostek samorządu terytorialnego (art. 166 ust. 1 Konstytucji RP). Wprowadzenie zaskarżoną uchwałą pewnych ograniczeń dotykających przedsiębiorców, wobec wcześniejszej znacznej swobody, uzasadnione było interesem publicznym – interesem danej wspólnoty samorządowej. Ograniczenie, to znajduje podstawę w przepisach rangi ustawowej, a zatem nie narusza art. 22 Konstytucji. Z przedłożonych przez Gminę dokumentów jednoznacznie wynika, że mieszkańcy O. skarżą się na uciążliwości związane z gospodarowaniem odpadami na obszarze objętym kwestionowaną uchwałą i podejmują działania mające je ograniczyć.
Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1 i 4 u.p.z.p., poprzez przyjęcie uchwały w celu innym niż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, z inicjatywy osób spoza kręgu podmiotów uprawnionych do inicjowania procesu legislacyjnego.
Jak wyjaśnił organ uchwałę w sprawie przystąpienia do opracowania planu podjęła Rada Gminy w O. na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy O.. Wskazać także należy, że zgodnie z przepisami art. 31 i 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Burmistrz prowadzi rejestr planów miejscowych oraz wniosków o ich zmianę oraz dokonuje analizy w zakresie aktualności planów miejscowych, a wnioski z niej wynikające przekazuje radzie gminy w celu podjęcia uchwały w sprawie aktualności planów miejscowych. Jak wyjaśnił organ, w wyniku dokonanej analizy, m.in. ze względu na wnioski przedsiębiorców, o których mowa w skardze, plan miejscowy w przedmiotowym terenie został uznany za częściowo nieaktualny, co dało podstawę do opracowania nowego planu miejscowego. Tak więc przystąpienie do opracowania planu nie było bezpośrednią inicjatywą uchwałodawczą przedsiębiorców, lecz następstwem podjętej Uchwały Nr XXXI/431/2017 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie aktualności Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art.3 ust.1 ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kształtowanie polityki przestrzennej to analizowanie potrzeb w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego i ustalanie kierunków tej polityki, zwłaszcza w studium uwarunkowań i kierunków polityki przestrzennej gminy. Prowadzenie tej polityki to ustalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także analizowanie potrzeb zmiany studium i planu miejscowego. W myśl art.14 ust.5 ustawy przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu. Przyczynkiem do przeprowadzenia takich analiz mogą być wnioski mieszkańców i przedsiębiorców. Dlatego też zarzut dotyczący treści protokołu będącego załącznikiem nr 1 do odpowiedzi na skargę, w którym odnotowano wypowiedź Z-cy Burmistrza Miasta i Gminy O., że powodem do przystąpienia do sporządzania planu były liczne wnioski przedsiębiorców działającym na przedmiotowym terenie, co miało świadczyć o naruszeniu przepisów jest zupełnie niezasadny.
Bezpodstawny jest także zarzut, że z analizy wniosków zawartych w Prognozie, jak również z jej załącznika graficznego nie wynika, by tereny określone symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4 były w jakikolwiek sposób zróżnicowane z punktu widzenia ochrony środowiska. Jak już wyżej podniesiono dokonane zaskarżoną uchwalą zróżnicowanie terenów oznaczonych symbolami PU1, PU2, PU3 i PU4 wynika z ich położenia względem obszarów, które winny być chronione, w tym zabudowy mieszkaniowej. Jeszcze raz należy zatem zaakcentować, że dopuszczenie wykonywania działalności takiej jak realizowana przez stronę skarżącą jedynie na terenach oznaczonych jako 1-2 PU3 wynika z ich usytuowania. I tak, zabudowa mieszkaniowa znajduje się w znacznej odległości od terenu 1 PU3. Na północ od tego terenu znajduje się teren kolejowy, na wschód – teren 6 KDD, dalej na wschód duży obszar 7PU1 i 5 PU1, od południa znaczny obszar 4PU1 i 2PU2. Również na zachód od terenu 1PU3 znajduje się pokaźny teren 4PU1. Z kolei teren 2PU3 położony jest pomiędzy torami kolejowymi a terenem 2PU1, na których nie ma zabudowy mieszkaniowej, jak również nie przylega to terenów takiej zabudowy. Najbliższy zabudowie mieszkaniowej południowo-wschodni narożnik terenu 2PU3 od terenu 1MW oddzielony jest pasem zieleni i drogą [...].
Nie są również usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 1 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p., poprzez przyjęcie uchwały bez uwzględnienia istniejącej infrastruktury i tym samym nadużycie władztwa planistycznego w zakresie wyłączenia możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej na działce nr [...] w O. oraz naruszenia art. 1 ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., poprzez ustalenie przeznaczenia terenu określonego w § 4 ust. 2 pkt 7 lit. e uchwały bez rozważenia interesu publicznego i interesu prywatnego skarżącej, bez uwzględnienia ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, w oderwaniu od analizy środowiskowej.
Już wyżej przedstawiono, to wyniki analizy środowiskowej zdeterminowały organ do przyjęcia rozwiązań korzystniejszych dla mieszkańców. Gmina, wyżej stawiając ochronę zdrowia i środowiska niż prywatny interes przedsiębiorcy, nie naruszyła wskazanych przez stronę skarżącą przepisów.
Z tego samego powodu nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 22 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy z dni 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, poprzez przekroczenie kompetencji jednostki samorządu terytorialnego i podjęcie uchwały w celu bezprawnego ograniczenia zasady wolności wykonywania działalności gospodarczej.
Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, gmina kierowała się nakazem wynikającym z art. 1 ust. 3 ww. ustawy stanowiącym że "ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Wyjaśniono, że organ - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę swych działań planistycznych przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały - rozważył prawo własności m.in. strony skarżącej i potrzeby interesu publicznego oraz uwzględnił w szczególności wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia i wymagania ochrony środowiska - mając na uwadze sposób wykorzystywania przedmiotowego terenu produkcyjno - usługowego, w tym poprzez przetwarzanie tam odpadów niebezpiecznych (na podstawie czasowych decyzji), co generuje potrzebę zapobiegania poważnym awariom i ograniczania ich skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w przedstawionych przez organ dokumentach. Organ - w ramach przyznanego ustawowo tzw. władztwa planistycznego – uprawniony był do przyjęcia założenia planistycznego, że funkcja polegająca na zbieraniu, magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów, w tym niebezpiecznych, nie powinna się odbywać i rozwijać w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, w centrum miasta.
Sąd nie podzielił również zarzutu strony skarżącej, że zaskarżona uchwała narusza art.46 ust.1 pkt 1 w zw. z art.51 ust.2 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2020.283 ze zm.) w zw. z art. 35 ust.1 pkt 1 lit. e) i g) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i art.1 ust.3 w zw. z art.6 ust.1 w zw. z art.32 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez brak uwzględnienia w procedurze planistycznej postanowień Planu gospodarki odpadami dla województwa małopolskiego.
Na wstępie zauważyć należy, że stosownie do art.34 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2019.701 t.j.) dla osiągnięcia celów założonych w polityce ochrony środowiska, oddzielenia tendencji wzrostu ilości wytwarzanych odpadów i ich wpływu na środowisko od tendencji wzrostu gospodarczego kraju, wdrażania hierarchii sposobów postępowania z odpadami oraz zasady samowystarczalności i bliskości, a także utworzenia i utrzymania w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji gospodarowania odpadami, spełniających wymagania ochrony środowiska, opracowuje się plany gospodarki odpadami.
Zgodnie z art.35 ust.1 ustawy plany gospodarki odpadami zawierają:
1) analizę aktualnego stanu gospodarki odpadami na obszarze, dla którego jest sporządzany plan, w tym informacje na temat:
a) istniejących środków służących zapobieganiu powstawaniu odpadów i oceny ich użyteczności,
b) rodzajów, ilości i źródeł powstawania odpadów,
c) rodzajów i ilości odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku, również w instalacjach położonych poza terytorium kraju,
d) rodzajów i ilości odpadów poddawanych poszczególnym procesom unieszkodliwiania, również w instalacjach położonych poza terytorium kraju,
e) istniejących systemów gospodarowania odpadami, w tym również zbierania odpadów,
f) rodzajów, rozmieszczenia i mocy przerobowych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w tym olejów odpadowych i innych odpadów niebezpiecznych, oraz odpadów objętych szczegółowymi przepisami,
g) identyfikacji problemów w zakresie gospodarki odpadami, w tym oceny potrzeby tworzenia nowych lub zmiany systemów zbierania odpadów oraz budowy dodatkowej infrastruktury służącej gospodarowaniu odpadami, zgodnie z zasadą bliskości, oraz, w razie potrzeby, realizacji inwestycji w celu zaspokojenia istniejących
potrzeb, a także zamknięcia istniejących obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami, uwzględniające, w razie potrzeby, podstawowe informacje charakteryzujące z punktu widzenia gospodarki odpadami obszar, dla którego jest sporządzany plan gospodarki odpadami, a w szczególności położenie geograficzne, sytuację demograficzną, sytuację gospodarczą oraz warunki glebowe, hydrogeologiczne i hydrologiczne, mogące mieć wpływ na lokalizację istniejących instalacji gospodarowania odpadami;
2) prognozowane zmiany w zakresie gospodarki odpadami, w tym wynikające ze zmian demograficznych i gospodarczych;
3) przyjęte cele w zakresie gospodarki odpadami z podaniem terminów ich osiągnięcia, w tym cele dotyczące zapobiegania powstawaniu odpadów i ograniczania ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych na składowisko odpadów;
4) kierunki działań w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz kształtowania systemu gospodarki odpadami, podejmowanych dla osiągnięcia celów, o których mowa w pkt 3, w tym:
a) rozwiązania dotyczące olejów odpadowych i innych odpadów niebezpiecznych oraz odpadów objętych szczegółowymi przepisami w zakresie gospodarki odpadami,
b) określenie polityki w zakresie gospodarki odpadami, wraz z planowanymi technologiami i metodami, lub polityki w zakresie postępowania z odpadami powodującymi problemy w gospodarowaniu odpadami, w tym środków zachęcających do selektywnego zbierania bioodpadów w celu ich kompostowania i uzyskiwania z nich sfermentowanej biomasy, przetwarzania bioodpadów w sposób, który zapewnia wysoki poziom ochrony środowiska, stosowania bezpiecznych dla środowiska materiałów wyprodukowanych z bioodpadów przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,
c) w razie potrzeby określenie kryteriów lokalizacji obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami oraz mocy przerobowych przyszłych instalacji do przetwarzania odpadów;
5) harmonogram, określenie wykonawców i sposobu finansowania zadań wynikających z przyjętych kierunków działań, o których mowa w pkt 4;
6) informację o strategicznej ocenie oddziaływania planu na środowisko;
7) określenie sposobu monitoringu i oceny wdrażania planu pozwalającego na określenie sposobu oraz stopnia realizacji celów i zadań zdefiniowanych w planie.
Wojewódzkie plany gospodarki odpadami, oprócz elementów określonych w ust. 1-3, zawierają: wskazanie instalacji komunalnych na obszarze województwa oraz plan zamykania instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub nie jest uzasadniona z przyczyn ekonomicznych (art.35 ust.4).
Plan inwestycyjny określa potrzebną infrastrukturę dotyczącą odpadów komunalnych, w tym odpadów budowlanych i rozbiórkowych, wraz z mocami przerobowymi, służącą zapobieganiu powstawaniu tych odpadów oraz gospodarowaniu tymi odpadami, zapewniającą osiągnięcie celów wyznaczonych w przepisach, o których mowa w art. 35 ust. 8 (art.35 a ust.1). Plan inwestycyjny stanowi załącznik do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (art.35 a ust.4).
Zauważyć również należy, że poglądy co do charakteru normatywnego wojewódzkich planów gospodarowania odpadami nie były jednolite. Nie wchodząc w rozważania doktrynalne, na użytek rozpoznawanej sprawy, stwierdzić jedynie należy, że w świetle art. 46 ust. 1 pkt 2, a zwłaszcza art. 127 ust. 5 ustawy o odpadach, nie da się odmówić wojewódzkim planom gospodarki odpadami pewnej mocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2019 r. sygn. akt II OSK 97/19 wyraził pogląd, że "nie wszystkim postanowieniom planów gospodarki można przypisać charakter normatywny. Ustalając zakres, w jakim plany gospodarki odpadami mają charakter wiążący przy rozstrzyganiu konkretnych spraw należy mieć na uwadze cele, które mają być realizowane przez uchwalane ustalenia planu".
Zakład Usługowy [...] sp. j., ul. [...], [...] - został wymieniony w Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa [...] jedynie w załączniku nr 3 zatytułowanym "Zestawienie rodzaju, rozmieszczenia oraz mocy przerobowych instalacji do odzysku, unieszkodliwiania odpadów", w tabeli nr 9 "Wykaz instalacji do regeneracji olejów w województwie [...]". Brak jej natomiast w planie inwestycyjnym, jak również nie została wskazana do zamknięcia. Na stronie 26 Planu wskazano, że na obszarze województwa małopolskiego nie zidentyfikowano instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska, wobec czego w dokumencie nie przedstawiono planu zamykania tego typu instalacji.
Z powyższego wynika, że wymienienie tej instalacji w Planie ma znaczenie informacyjne, służące do sporządzenia bilansu mocy przerobowych instalacji do unieszkodliwiania odpadów istniejących na terenie województwa małopolskiego.
W szczególności z faktu tego nie wynika obowiązek prowadzenia opisanej działalności, zagwarantowanie dalszego jej prowadzenia, czy też zakaz dokonanej zmiany przeznaczenia planistycznego terenu, na którym instalacja ta jest prowadzona.
Zapisy Planu nie zapewniają stabilności w prowadzeniu działalności podmiotów wymienionych w Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa [...], gdyż z natury rzeczy ma on charakter elastyczny i w razie potrzeby podlega aktualizacji.
W żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że z omawianego Planu wynika, że działalność strony skarżącej ma znaczenie strategiczne dla województwa.
W związku z powyższym należy wyraźnie zaakcentować, że zdecydowanie inne są cele i kompetencje organu sporządzającego plan gospodarki odpadami, a inne organu planistycznego.
Dlatego też nie jest zasadny zarzut, że w Prognozie oddziaływania na środowisko nie odniesiono się do Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa [...]. Z przepisów prawa obowiązek taki nie wynika. Podkreślić także należy, że zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. , które to organy takiej potrzeby nie dostrzegły. Nadto, projekt planu uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI