II SA/Kr 102/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-04-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkaaltananadzór budowlanydecyzjaskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę altany o wymiarach 5x10m, uznając ją za samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę.

Skarżący A. L. zaskarżył decyzję nakazującą rozbiórkę altany o wymiarach 5x10m, argumentując, że obiekt nie jest samowolą budowlaną i powinien być traktowany jako dwie mniejsze altany lub wiata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego. Sąd uznał, że altana o powierzchni 50 m2 wymagała pozwolenia na budowę, a skarżący nie dopełnił obowiązków w procedurze legalizacyjnej, co skutkowało obowiązkiem rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nakazującą rozbiórkę altany o wymiarach 5 m x 10 m, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym brak ustalenia daty powstania obiektu, nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki, wadliwe wskazanie inwestora, wydanie decyzji w oparciu o nieaktualny stan faktyczny oraz błędną kwalifikację obiektu jako altany zamiast wiaty lub obiektu małej architektury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją Prawa budowlanego, a przepisy obowiązujące przed tą nowelizacją, jak i obecne, jednoznacznie wskazują, że altana o powierzchni 50 m2 wymaga pozwolenia na budowę. Sąd podzielił ustalenia organów, że obiekt stanowi jedną całość, a nie dwie niezależne altany. Podkreślono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości i nie wykazał, aby nie użytkował obiektu. Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę po tym, jak skarżący nie dopełnił obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej. Sąd odrzucił argumenty dotyczące możliwości zastosowania art. 49b lub art. 50 Prawa budowlanego, wskazując, że właściwą podstawą prawną był art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, altana o powierzchni 50 m2 wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od daty jej powstania i obowiązujących przepisów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Prawa budowlanego, wskazując, że nawet w obecnym, zliberalizowanym stanie prawnym, graniczna powierzchnia altany nie wymagająca pozwolenia na budowę ani zgłoszenia to 35 m2. Wcześniejsze przepisy również nie zwalniały z tego obowiązku dla obiektów o powierzchni 50 m2.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej.

u.p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konsekwencja niespełnienia obowiązków z ust. 3 - zastosowanie przepisu ust. 1 (nakaz rozbiórki).

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa graniczną powierzchnię altany (35 m2) nie wymagającą pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Stosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 2

Przeprowadzenie rozprawy zdalnie lub na posiedzeniu niejawnym.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Altana o powierzchni 50 m2 wymaga pozwolenia na budowę. Skarżący nie dopełnił obowiązków w procedurze legalizacyjnej. Obiekt stanowi jedną całość, a nie dwie odrębne altany. Organ prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Obiekt powinien być traktowany jako dwie mniejsze altany (poniżej 35 m2). Nakaz rozbiórki powinien objąć tylko część obiektu przekraczającą 35 m2. Organ nie ustalił daty powstania obiektu. Decyzja wydana w oparciu o nieaktualny stan faktyczny. Obiekt jest wiatą lub obiektem małej architektury. Błędna podstawa prawna decyzji (art. 48 P.b. zamiast art. 49b lub 50 P.b.).

Godne uwagi sformułowania

„(...) nigdy budowa altany o powierzchni 50m nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.” „Konstrukcyjny prześwit w dachu nie świadczy o tym, że są to dwa odrębne obiekty (dwie altany).” „Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany (tak NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 1086/20).”

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla altan o większych rozmiarach oraz konsekwencji braku dopełnienia procedury legalizacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie samowoli budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Altana 50 m2 to samowola budowlana – sąd potwierdza obowiązek rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 102/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art.48, art. 29, art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na decyzję nr 459/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 listopada 2022 r., znak WOB.7721.400.2022.JKUT w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Uzasadnienie
Sygn. II SA/Kr 102/23
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem decyzją nr 146/22 z dnia 13 lipca 2022 r., znak: NB.5160.3.9.2018.PB, nakazał inwestorowi A. L. rozbiórkę altany o wymiarach 5 m x 10 m o konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na działce ewid. nr [...] w miejscowości W. zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. L., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 459/22 z dnia 9 listopada 2022 r., znak: WOB.7721.400.2022.JKUT, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako podstawę prawną wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., dalej u.p.b.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte w marcu 2018 roku i nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 471), w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed ww. nowelizacją.
W ocenie organu odwoławczego, PINB prawidłowo uznał, że zlokalizowany na działce nr [...] w miejscowości W. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, składającej się ze słupów, z pionowym wypełnieniem powierzchni ścian do około połowy wysokości, przeznaczony do wypoczynku oraz osłaniający użytkowników przez słońcem i deszczem, stanowi altanę o wymiarach 5 m x 10 m.
Uznaniu, że obiekt w niniejszej sprawie stanowił obiekt małej architektury, stała na przeszkodzie ustawowa definicja (art. 3 pkt 4 u.p.b.), która w żaden sposób nie nawiązuje do właściwości altany, na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 6 października 2010 r., sygn. II OSK 1502/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 maja 2009 r., sygn.. II SA/Lu 126/09).
Z kolei uznaniu, że obiekt w niniejszej sprawie stanowił wiatę, stała na przeszkodzie jego konstrukcja. Altanę stanowi zazwyczaj samodzielny i wolnostojący, niewielki budynek (utożsamiany z domkiem letniskowym), w lekkiej zabudowie, posiadający ściany (pełne lub sięgające do pewnej wysokości), często ażurowe; natomiast cech budynku nie sposób przypisywać wiacie, zwłaszcza z powodu braku wydzielenia z przestrzeni ścianami (przegrodami).
Organ odwoławczy wskazał również, że przywołany w odwołaniu art. 29 ust. 2 pkt 2 u.p.b., zgodnie z którym budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, nie mógłby znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem czynności kontrolne PINB nie wykazały, aby na działce nr [...] w miejscowości W. znajdował się budynek mieszkalny, a ponadto dla tej działki nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
MWINB podzielił argumentację organu pierwszej instancji co do tego, że jedna nieprzedzielona podłoga i jedno wspólne wejście do obiektu świadczą o tym, że mamy do czynienia z jedną altaną o wymiarach 5 m x 10 m, a nie, jak twierdzi inwestor, z dwoma niezależnymi altanami o powierzchni nieprzekraczającej 35 m2.
MWINB przyznał rację skarżącemu, że PINB nie ustalił daty powstania obiektu, wskazując jednocześnie, że okoliczność ta jest nieistotna, ponieważ z ortofotomap z zasobów Geoportalu wynika, że przedmiotowa altana powstała między rokiem 2009 a rokiem 2018, a przepisy prawa budowlanego nigdy nie zwalniały budowy altan o powierzchni 50 m2 z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Według organu drugiej instancji, wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 u.p.b. było obowiązkiem organu po utracie przez A. L. prawa do legalizacji samowoli budowlanej w związku z niedotrzymaniem terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 u.p.b., wyznaczonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr [...] z dnia 30 listopada 2020 r., znak: NB.5160.3.9.2018.PB.
MWINB za nieuzasadniony uznał zarzut wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o stan faktyczny nieistniejący w chwili jej wydania, albowiem analiza zdjęć wykonanych przez PINB w dniu 23 stycznia 2018 r. oraz dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez A. L. w dniu 1 lipca 2022 r. nie wykazały, aby stan faktyczny altany uległ zmianie w zakresie mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do uwag dotyczących ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolnych (wymiary obiektu, osoba inwestora), organ drugiej instancji wyjaśnił, że inwestor A. L. był przy nich obecny i bez uwag podpisał protokół z kontroli, toteż nie ma podstaw, aby poddawać je w wątpliwość. Czynności kontrolne prowadzone na podstawie art. 81 ust. 4 u.p.b. nie są tożsame z oględzinami (art. 79 k.p.a.) czy obowiązkową kontrolą budowy (art. 59a i n. u.p.b.), którą to może przeprowadzać wyłącznie osoba zatrudniona w organie nadzoru budowlanego i posiadająca uprawnienia budowlane. Natomiast sentencja decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez WINB, wyraźnie wskazuje obiekt podlegający rozbiórce, podając jego wymiary i numer działki, na której altana jest zlokalizowana.
MWINB wskazał również, że sentencja decyzji pozwala na identyfikację obiektu budowlanego w terenie, natomiast zarzut objęcia nakazem rozbiórki części obiektu wniesionej legalnie nie zasługuje na uwzględnienie, bo przedmiotem postępowania legalizacyjnego był samowolnie zrealizowany obiekt budowlany o wymiarach 5 m x 10 m, toteż likwidacji podlegać musi całość obiektu stanowiącego samowolę budowlaną.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. L., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 15, 77 oraz 107 § 1 k.p.a., skutkujące naruszeniem przepisów prawa materialnego (błędnie zastosowany art. 48 u.p.b.).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ drugiej instancji nie odniósł się do najistotniejszych zarzutów odwołania.
Po pierwsze, w świetle częstych zmian przepisów prawa budowlanego już sam brak ustalenia daty powstania obiektu sprawia, że decyzja powinna być uchylona.
Po drugie, organ nadzoru budowlanego nie wskazał szczegółowo, gdzie i co ma być rozebrane (wielkość, długość, szerokość, wysokość obiektu i części, z jakich obiekt się składa, oraz które z tych części są nielegalne). Gdyby nawet uznać, że organy słusznie przyjęły, że obiekt jest za duży (50 m2) w stosunku do obiektu zdatnego do wybudowania bez jakichkolwiek zgód (altana do 35 m2), to nakaz rozbiórki powinien objąć tylko tę część, która wykracza poza 35 m2 i nie można objąć nim tej części, która jest wzniesiona legalnie.
Po trzecie, nie podjęto żadnych czynności dla ustalenia, kto był inwestorem, tym bardziej, że obiekt nie jest użytkowany przez skarżącego, a tym samym wadliwie wskazano podmiot zobowiązany do wykonania nakazu rozbiórki.
Po czwarte, ze względu na znaczny upływ czasu od przeprowadzenia kontroli (23 stycznia 2018 r.) do wydania nakazu rozbiórki (13 lipca 2022 r.) nie sposób przyjąć, że decyzja została wydana w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili jej wydawania. Organy administracyjne nie przeprowadziły bowiem kolejnej kontroli w terenie bezpośrednio przed wydaniem decyzji, a wykorzystany protokół kontroli, nie pozwala na ustalenie przedmiotu postępowania, daty jego powstania oraz nie precyzuje, kto i w jaki sposób czynił spostrzeżenia (np. mierzył obiekty). Dokument ten nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych, a to w związku z faktem, iż jeden z kontrolujących w dacie kontroli nie był zatrudniony w PINB w Zakopanem i nie posiadał uprawnień budowlanych.
Po piąte, sporny obiekt zakwalifikowano jako altanę, podczas gdy w sprawie mamy do czynienia z niewymagającymi pozwolenia na budowę ani zgłoszenia – wiatą lub obiektem małej architektury.
Po szóste, podstawa prawna decyzji jest błędna. Rozmiar spornego obiektu nie zmienia jego kwalifikacji prawnej, tj. wiata czy altana o rozmiarach większych niż te, które zwalniają z uzyskania zgody na ich wzniesienie, nie powodują, że mamy do czynienia z budynkiem. Altana o powierzchni 50 m2 nie staje się z tego powodu budynkiem, a zatem jej likwidacja nie może odbywać się na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a ewentualnie na podstawie art. 49b lub art. 50 Prawa budowlanego.
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie, cytując fragmenty z uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, i wskazując m.in., że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym, a okoliczność, że dokonana przez organ ocena dowodów stojąca w sprzeczności z interesami skarżącego nie świadczy o naruszeniu podnoszonych w skardze przepisów k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ uczestnicy postępowania nie wykonali zarządzenia i nie wskazali adresu elektronicznego na platformie ePUAP, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, nakazująca rozbiórkę altany w miejscowości W..
Postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte w dniu 1 marca 2018 r., co wynika z zawiadomienia z dnia 9 marca 2018 r. (k. 12 akt adm.), dlatego na podstawie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.), do sprawy niniejszej zastosowanie będą miały przepisy ustawy prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej tą ustawą tj. sprzed 19 września 2020 r.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenia na budowę nie wymagają obiekty, o których mowa w art. 29 u.p.b., a art. 30 tej ustawy wymienia obiekty, których wybudowanie wymaga zgłoszenia.
Począwszy od 2003 r. (na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.), budowa altan, wiat i budynków gospodarczych został zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast wymagała zgłoszenia. Powierzchnia tych obiektów była stopniowo zwiększana (początkowo od 10 metrów, aż do 35 metrów obecnie) jednak nigdy budowa altany o powierzchni 50m nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Nawet obecnie, w mocno już zliberalizowanym prawie budowlanym, graniczna powierzchnia altany, która nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia to 35 m2 (art. 29 ust. 2 pkt. 3 aktualnie obowiązującej ustawy prawo budowlane).
Jak wynika z ortofotomapy znajdującej się na k. 17 akt adm. organu II Instancji, w 2009 r. na działce skarżącego nie występowała jeszcze żadna zabudowa, natomiast w dniu 23 stycznia 2018 r. czyli w dniu kontroli przeprowadzonej przez PINB w Zakopanem, zabudowa ta była już w pełni zakończona (k. 10 akt. Adm.). W przywołanym okresie czasu budowla altany - początkowo o wymiarach do 25 m2, a następnie do 35 m2 - była objęta obowiązkiem zgłoszenia. Oznacza to, że obiekt tego rodzaju (altana), o powierzchni 50 m2 wymagał pozwolenia na budowę niezależnie od tego, w jakiej dokładnie dacie, pomiędzy 2009 r. a 2018 r., powstał.
Z tego względu nie było potrzeby, aby organ prowadził postępowanie dowodowe zmierzające do szczegółowego ustalenia, kiedy obiekt został wybudowany, bo ustalenie to nie wpływało w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy.
Twierdzenia skarżącego sprowadzają się do tego, że nakazem rozbiórki objęto dwa niezależne do siebie obiekty, z których żaden nie przekracza 35 m2, a dowodem na to jest prześwit w dachu, zobrazowany na zdjęciu przedstawionym przez skarżącego (k. 27 i 28 akt adm.) Sąd podziela ustalenia organu, że jest to jeden obiekt, do którego prowadzi jedno wejście, altana ta ma też jedną podłogę. Konstrukcyjny prześwit w dachu nie świadczy o tym, że są to dwa odrębne obiekty (dwie altany). Podobnie nie ma wątpliwości, jaki obiekt budowlany skarżący ma obowiązek rozebrać, ani też to, gdzie jest on zlokalizowany.
Nie budzi też wątpliwości Sądu adresat decyzji – z księgi wieczystej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że skarżący A. L. jest jedynym właścicielem tej nieruchomości tj. działki nr [...] położonej w W. . Twierdzenie zawarte w skardze, że jej nie użytkuje jest niewiarygodne i niczym nie poparte.
Nie budzi też żadnych wątpliwości, że skarżący nie uzyskał na wzniesienie przedmiotowego obiektu pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Sąd podziela w całości rozważania organu dotyczące tego, że niewątpliwe sporna altana nie jest obiektem małej architektury ani też nie jest wiatą.
Wbrew twierdzeniom skargi nie było możliwe zastosowanie w tej sprawie art. 49b albowiem przepis ten odnosi się do obiektów wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, ani też art. 50, bo dotyczy "przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1" robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Przepisy art. 50 łącznie z art. 51 dotyczą innych przypadków niż przepisy art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, mają więc zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6. Przykładem robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, które nie są budową, może być remont obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków (art. 29 ust. 4), instalowanie tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 50.).
Skoro tak, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wdrożenie procedury legalizacyjnej, co też organ uczynił wstrzymując postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b., roboty budowlane oraz nakładając na skarżącego obowiązek przedłożenia zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku planu miejscowego), czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, zatem zastosowanie znalazł art. 48 ust. 4 u.p.b., który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W stosunku do obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek wdrożenia trybu likwidacji samowoli budowlanej, a wydane w tym trybie rozstrzygnięcia nie zapadają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany (tak NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 1086/20). Nadto kontrolując prawidłowość decyzji podjętej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. sąd administracyjny sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. oraz czy obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48 p.b. faktycznie nie zostały spełnione w terminie (wyrok NSA z dnia 11 maja 2023 r., sygn. II OSK 1614/20).
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI