II SA/Kr 1015/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca K. W. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Mogilany zmieniającą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, prawa własności oraz ochrony zasobów naturalnych. Jej działka, pierwotnie przeznaczona pod usługi lecznictwa ze względu na złoża wód mineralnych, została w nowym studium oznaczona jako teren rolny. Skarżąca argumentowała, że zmiana ta istotnie ogranicza jej prawa właścicielskie i uniemożliwia realizację planowanej inwestycji. Gmina Mogilany wniosła o odrzucenie skargi, twierdząc, że procedura uchwalenia studium była zgodna z prawem i że uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej, gdyż dotychczasowe przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również dopuszczało jedynie nieinwestycyjne wykorzystanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, analizując sprawę, uznał, że Rada Gminy przekroczyła granice swojego władztwa planistycznego. Sąd stwierdził, że przy wyznaczaniu kierunków zagospodarowania przestrzennego dla działki skarżącej nie uwzględniono należycie uwarunkowania w postaci istniejącego złoża wód podziemnych, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa ochrony środowiska i prawa geologicznego. W szczególności, sąd zwrócił uwagę na fakt, że działka skarżącej znajduje się w obszarze zasobowym wód leczniczych, a jej przeznaczenie na cele rolne jest nieproporcjonalne i nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście sąsiedztwa terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i usługi lecznicze. W związku z tym, sąd stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem w części dotyczącej działki skarżącej i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przeznaczenie terenu w studium musi uwzględniać jego potencjał (np. zasoby wód leczniczych) i nie może być arbitralne, nawet jeśli dotyczy terenów rolnych. Podkreślenie znaczenia ochrony zasobów naturalnych w planowaniu przestrzennym.
Dotyczy specyficznej sytuacji działki położonej w obszarze zasobowym wód leczniczych, która została przeznaczona na cele rolne wbrew jej potencjałowi i sąsiedztwu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie działki skarżącej na cele rolne w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z pominięciem jej potencjału związanego ze złożami wód leczniczych, stanowi przekroczenie władztwa planistycznego przez radę gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeznaczenie działki na cele rolne, z pominięciem uwarunkowania w postaci istniejącego złoża wód podziemnych, stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego przez radę gminy, naruszając zasady ochrony zasobów naturalnych i ładu przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rada gminy nie uwzględniła należycie uwarunkowania w postaci złóż wód podziemnych, co było obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. Przeznaczenie działki na cele rolne było nieproporcjonalne i nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście sąsiedztwa terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i usługi lecznicze, a także potencjału wód leczniczych.
Czy skarżąca posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały w całości, skoro zarzuty dotyczą głównie jej działki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca wykazała legitymację do wniesienia skargi na uchwałę w części dotyczącej jej działki, ponieważ ustalenia studium dotyczące tej nieruchomości mogą wywoływać skutki w sferze jej praw rzeczowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ustalenia studium dotyczące przeznaczenia nieruchomości skarżącej mogą wpływać na sposób i zakres korzystania z niej, co uzasadnia jej interes prawny w zaskarżeniu uchwały, nawet jeśli dotyczy to tylko części uchwały.
Czy procedura uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego została przeprowadzona zgodnie z prawem?
Odpowiedź sądu
W odniesieniu do ogólnej procedury uchwalania studium, sąd wcześniej stwierdził, że wymogi zostały w dostatecznym stopniu zachowane. Jednakże, w odniesieniu do konkretnej działki skarżącej, sąd uznał, że doszło do naruszenia zasad sporządzania studium poprzez nieprawidłowe uwzględnienie uwarunkowań.
Uzasadnienie
Choć wcześniejsze orzeczenia sądu potwierdziły prawidłowość procedury uchwalania studium, obecna sprawa skupiła się na merytorycznej ocenie ustaleń studium w kontekście konkretnej nieruchomości i wykazała istotne naruszenie zasad sporządzania studium.
Przepisy (18)
Główne
u.p.z.p. art. 10 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uwarunkowania uwzględniane w studium, w tym dotychczasowe przeznaczenie, stan środowiska, występowanie złóż kopalin i zasobów wód podziemnych.
u.p.z.p. art. 10 § 2 pkt 11
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek uwzględnienia występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych w studium.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej niezgodność z prawem lub nieważność.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważność uchwały organu gminy sprzecznej z prawem.
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Orzekanie o niezgodności z prawem uchwały po upływie roku od jej podjęcia, jeśli nie stwierdzono nieważności.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nieważność uchwały rady gminy w całości lub części w przypadku istotnego naruszenia zasad lub trybu sporządzania studium lub planu.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Legitymacja skargowa każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niezastosowanie i nieuwzględnienie walorów ekonomicznych działki.
u.p.z.p. art. 10 § 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niezastosowanie i nieuwzględnienie dotychczasowego przeznaczenia działki.
u.p.z.p. art. 10 § 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niezastosowanie i nieuwzględnienie występowania udokumentowanych złóż podziemnych.
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski
Ograniczenie prawa do dysponowania własnością bez wskazania przyczyny, gdy może odbywać się wyłącznie na cele publiczne.
u.p.z.p. art. 9 § 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewyłożenie ponownie projektu studium do wglądu po dokonaniu zmian wynikłych z uwzględnienia uwag.
Prawo ochrony środowiska art. 72 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Obowiązek uwzględniania obszarów występowania złóż kopalin oraz potrzeb ich eksploatacji w planowaniu przestrzennym.
Prawo ochrony środowiska art. 125 § 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zasada ochrony złóż kopalin polegająca na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami i kompleksowym wykorzystaniu.
Prawo geologiczne i górnicze art. 95 § 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Ochrona złóż kopalin i wód podziemnych w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Granice prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski
Ograniczenia prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski
Zasada proporcjonalności i konieczności w demokratycznym państwie przy ograniczaniu praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie walorów ekonomicznych działki. • Naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie dotychczasowego przeznaczenia działki. • Naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie występowania udokumentowanych złóż podziemnych. • Naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do dysponowania własnością bez wskazania przyczyny. • Naruszenie art. 9 ust. 3a u.p.z.p. poprzez niewyłożenie ponownie projektu studium do wglądu po zmianach. • Przekroczenie granic władztwa planistycznego przez Radę Gminy Mogilany przy wyznaczaniu kierunku rolnego dla działki skarżącej, z pominięciem uwarunkowania w postaci złóż wód podziemnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu dotycząca zgodności procedury uchwalania studium z prawem (wcześniej potwierdzona przez sąd). • Argumentacja organu o braku naruszenia interesu prawnego skarżącej, gdyż dotychczasowe przeznaczenie działki było również nieinwestycyjne.
Godne uwagi sformułowania
przekroczenie granic władztwa planistycznego • nie uwzględniono należycie uwarunkowania w postaci istniejącego złoża wód podziemnych • nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności • zasada proporcjonalności (zakaz nadmiernej ingerencji)
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
sędzia
Sebastian Pietrzyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przeznaczenie terenu w studium musi uwzględniać jego potencjał (np. zasoby wód leczniczych) i nie może być arbitralne, nawet jeśli dotyczy terenów rolnych. Podkreślenie znaczenia ochrony zasobów naturalnych w planowaniu przestrzennym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji działki położonej w obszarze zasobowym wód leczniczych, która została przeznaczona na cele rolne wbrew jej potencjałowi i sąsiedztwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między planowaniem przestrzennym a prawem własności, szczególnie w kontekście ochrony cennych zasobów naturalnych (wody lecznicze) i potencjalnych inwestycji. Pokazuje, jak decyzje planistyczne mogą wpływać na wartość i wykorzystanie nieruchomości.
“Gmina przeznaczyła działkę z wodami leczniczymi na cele rolnicze. Sąd: to przekroczenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.