II SA/KR 1015/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, uznając, że uchybienie terminu złożenia wniosku nie powinno pozbawić strony prawa do świadczenia w świetle późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżąca Z.B. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, jednak postępowanie zostało umorzone przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z powodu złożenia wniosku po ustawowym terminie. Skarżąca tłumaczyła opóźnienie trudnościami w uzyskaniu dokumentów. WSA uchylił decyzje umarzające, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis ustawy za niezgodny z Konstytucją, co otworzyło drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi Z.B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową. Organ umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca złożyła wniosek po terminie określonym w ustawie, co skutkowało bezskutecznością czynności procesowej. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie wynikało z problemów z uzyskaniem niezbędnych dokumentów, które udało się zdobyć dopiero po wielu latach starań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. orzekł o niezgodności przepisu art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej z Konstytucją RP. Orzeczenie to stworzyło możliwość wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania uprawnień, nawet jeśli pierwotnie postępowanie zostało umorzone z powodu uchybienia terminowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie terminu nie powinno pozbawić strony prawa do świadczenia, jeśli przepis regulujący ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją, co otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł o niezgodności przepisu art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym za pracę przymusową z Konstytucją. Orzeczenie to umożliwia wznowienie postępowania i merytoryczne rozpoznanie wniosku, nawet jeśli pierwotnie został on odrzucony z powodu uchybienia terminowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
ustawa o świadczeniu pieniężnym za pracę przymusową art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § §3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § §1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 145a § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § §1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.n.s.a. art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § §2
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisu regulującego termin złożenia wniosku z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, która umożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Odrzucone argumenty
Argument organu o umorzeniu postępowania z powodu uchybienia ustawowego terminu do złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r. orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy [...] z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 konstytucji RP oraz art. 145a z §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień.
Skład orzekający
Izabela Dobosz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Brachel - Ziaja
członek
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na postępowania administracyjne, możliwość wznowienia postępowań zakończonych umorzeniem z powodu przepisów uznanych za niekonstytucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których zastosowanie miał przepis uznany za niekonstytucyjny i gdzie postępowanie zostało zakończone przed datą wejścia w życie przepisów o sądach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić skutki wcześniejszych decyzji administracyjnych, dając szansę osobom, które straciły prawo do świadczeń z powodu formalnych przeszkód.
“Nawet po latach, Konstytucja może przywrócić utracone prawa do świadczeń za pracę przymusową.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1015/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-05-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Brachel - Ziaja Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r, Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r , nr [...] , wydaną na podstawie art. 105§1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.Nr 87 , poz. 395 z późn . zm .) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego . Organ stwierdził , że Z.B. złożyła wniosek po dniu 31 XII 1999r . Termin ten jako termin ustawowy nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony, jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe , co powoduje jego umorzenie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.B. wnosi o przyznanie jej dodatku do emerytury za pracę niewolniczą na rzecz III Rzeszy, w latach 1940-1945. Dokumenty potwierdzające jej pracę uległy zniszczeniu, toteż wielokrotnie przez 8 lat zwracała się do Międzynarodowego Biura w Arolsen, wreszcie dokumenty uzyskała dopiero w marcu 2000r. Stąd też wniosek o przyznanie świadczenia złożyła z opóźnieniem . Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 §3 , 138 §1 pkt l i 105 §1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r . Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.B. powołuje się na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy , w którym podała przyczynę opóźnienia złożenia dokumentów. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji . Ma niską emeryturę , a dodatek za pracę przymusową poprawiłby jej sytuację finansową. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 VIII 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Skargi wniesione przed 1 I 2004r do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r. (Dz.U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm .) z art. 2 i 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 konstytucji RP oraz art. 145a z §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt l " b" -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97§1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm .) Do spraw , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 V 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 75 poz. 364 ze zm . ) oraz art. 97 §2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).