II SA/Kr 1013/25

II SA/Kr 1013/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 149
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] na postanowienie Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 17 lipca 2025 r. nr WPZ.5290.6.2025.4.WK w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu wykonania obowiązku 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2/ zasądza od Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r. nr 12 działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej i art. 104 K.p.a. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] wykonanie następującego obowiązku – doprowadzenia drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Termin wykonania obowiązku ustalono na dzień 30 stycznia 2026 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalenia z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. wykazały, że przedmiotowy budynek jest zakwalifikowany do kategorii zagrożenia ludzi: ZL IV. Budynek zbudowany jako jednosegmentowy obiekt wpisujący się w kształt litery "C". Budynek posiada 5 kondygnacji nadziemnych oraz garaż podziemny. Budynek z uwagi na liczbę kondygnacji został zakwalifikowany do grupy wysokości budynków średniowysokich (SW). W toku prowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono, że dla przedmiotowego budynku (budynek średniowysoki, zakwalifikowany do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV) zachodzi obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Istniejący dojazd do budynku prowadzący od ul. [...] a następnie wewnętrznym układem dróg na drogę pożarową, o nawierzchni z kostki brukowej, która jest oznakowana znakami B-36 "Zakaz zatrzymywania się" i Droga Pożarowa. Przedmiotowa droga zlokalizowana jest od strony zachodniej budynku i posiada szerokość co najmniej 4 m. Istniejąca droga pożarowa która przebiega wewnętrznym układem dróg wzdłuż dłuższego boku budynku nr [...] zakończona jest wyjazdem bez konieczności zawracania drogą o szerokości 5 m, Na drodze wewnętrznej przebiegającej od strony południowej budynku w dniu kontroli stwierdzono zaparkowane samochody, które zawężają drogę do szerokości 3 m, uniemożliwiając tym samym przejazd jednostkom ochrony przeciwpożarowej w związku z czym droga nie zapewnia przejazdu bez zawracania, a także nie jest zakończona placem manewrowym 20 m x 20 m oraz nie przewidziano innego rozwiązania zapewniającego możliwość zawracania pojazdów Straży Pożarnej. Stanowi to naruszenie przepisów § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. znak: MZ.077.70.2025.KDo działając na podstawie art. 149 § 1 i 3 w związku z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 30 stycznia 2025 r. w przedmiocie doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] A w K..
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca stwierdził, że strona bez swej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym i nie mogła bronić w sposób należyty własnego interesu prawnego. Organ podał, że prawo wznowienia postępowania administracyjnego przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Art. 28 k.p.a. określa, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wymagania dotyczące zapewniania drogi pożarowej do budynku wynikają z zapisów art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem prawa właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową jest obowiązany między innymi przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. W związku z powyższym, konieczność zapewnienia drogi pożarowej dąży tylko i wyłącznie na podmiocie posiadającym prawo do władania obiektem, to jest na właścicielu. W piśmie z dnia 10 lutego 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] poinformowała, że zarządca działający we Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] i [...] w K. nie zarządza obiektami oraz infrastrukturą zlokalizowaną na działce [...], ani także nie ma wpływu na sytuację tam występującą (...). Dodatkowo wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku z dnia 8 marca 2025 r. wskazał, iż zarządca terenu, tj. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul [...] w K. nie przestrzega bezpieczeństwa pożarowego. W piśmie tym wnioskodawca wskazuje nie tylko podmiot prawny faktycznie władający przedmiotowym budynkiem, ale również osobę fizyczną wchodzącą w skład Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul [...], co w sposób jednoznaczny określa właściwą stronę postępowania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe wnioskujący nie przedstawił interesu prawnego oraz okoliczności faktycznych uprawniających do włączenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., na zasadach opisanych w art. 28 k.p.a. wskazujący posiadanie praw strony do udziału postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest obiekt budowlany tj. budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul[...] w K., na dz. nr [...], co implikuje, iż w odniesieniu do niniejszego wniosku art. 145 K.p.a. nie ma zastosowania. Obowiązek zapewnienia doprowadzenia drogi pożarowej dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej utworzonej na podstawie zapisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K..
Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r. nr WPZ.5290.6.2025.4.WK utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 9 kwietnia 2025 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej nakłada obowiązek na osoby fizyczne, osoby prawne, organizacje lub instytucje korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu, zabezpieczenia ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Ponadto ww. artykuł stanowi, że właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także wymieniony powyżej podmiot ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest miedzy innymi do przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych oraz przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej. Zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrany przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Biorąc powyższe pod uwagę oraz w oparciu o przedłożone materiały dowodowe należy jednoznacznie stwierdzić, iż zgodnie z upoważnieniem Komendanta Miejskiego PSP w K. do przeprowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych dot. doprowadzenia drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] w K., czynności kontrolno-rozpoznawcze przeprowadzone zostały (min. w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej) względem budynku przy ul. [...] a nie w stosunku do budynków przy ul. [...] i [...] Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie administracyjne dotyczyło wyłącznie zapewnienia wymaganej drogi pożarowej do budynku przy ul. [...] a zatem dotyczyło interesu prawnego jego właścicieli lub zarządców.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. podnosząc, że działka ewidencyjna [...] na której zlokalizowane są budynki [...] graniczy bezpośrednio z działką [...] na której zlokalizowane są budynki [...], za których bezpieczeństwo przeciwpożarowe odpowiedzialna jest strona, zaś drogi pożarowe zlokalizowane na działce [...] są jednocześnie drogami dojazdowymi wykorzystywanymi przez skarżącą w związku z służebnością wpisaną w księdze wieczystej [...] Rozwiązanie to jako pochodna projektu budowlanego zostało zabezpieczone przez dewelopera na etapie inwestycji wykonywanej w ramach 3 etapów. Skarżąca jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo przeciwpożarowe obiektów budowlanych [...] i na mocy przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ma obowiązek zapewnienia osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, a także przygotowania terenu objętego działką [...] do akcji ratowniczej, w tym zapewnienia szybkiego dojazdu jednostek ratowniczo-gaśniczych na wypadek wybuchu pożaru. W szczególności skarżąca ma obowiązek stosowania się do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, wydanych na podstawie art. 13 ust. 3 wspomnianej ustawy. Jakakolwiek ingerencja w dowolny fragment układu dróg pożarowych na odcinku między działką [...] do drogą publiczną (ulicą D. ) stanowi ingerencję w rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym, zaopiniowanie przez rzeczoznawcę ppoż i zatwierdzone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Krakowa wiążącą wszelkie organy i sądy. Stan występujący na drogach przebiegających po działce [...], którą zarządza Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w K., przekłada się bezpośrednio na obowiązki skarżącej wynikające z ustawy ppoż jak również na codzienne funkcjonowanie związane z dojazdem do nieruchomości wspólnej. Dojazd ten jest możliwy wyłącznie po drogach służebnych przebiegających po wspomnianej działce. Jakakolwiek przebudowa dróg dojazdowych rzutuje bezpośrednio na prawa i obowiązki skarżącej. Zarządca działki [...] w trakcie eksploatacji obiektów budowlanych w sposób trwały zmienił zagospodarowanie terenu na istniejących drogach pożarowych w enklawie A, w której posadowione są trzy budynki ([...] urządzając sobie na tych drogach trwałe parkingi pojazdów bez uzgodnienia z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, jak również z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących minimalnej odległości od okien budynków wynoszącej co najmniej 10 m przy liczbie stanowisk powyżej 11 sztuk. Ta sytuacja stanowi wprost o naruszeniu § 19 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mającym wpływ na sytuację prawna skarżącej. Oznacza to, że zarządca terenu nie mógłby w legalnej procedurze bez uzgodnienia z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim PSP doprowadzić do takiego stanu. Wynika to wprost z § 2 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.
W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W doktrynie (v. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Warszawa 2024) przyjęto, że podstawą do odmowy mogą być tylko względy formalne, a nie merytoryczne (np. badanie legitymacji jednostki żądającej wznowienia postępowania). Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 oraz art. 145a § 2, art. 145aa § 2 K.p.a., a w zakresie żądania wznowienia postępowania opartego na przesłance naruszenia równego traktowania – w terminie określonym w art. 145b § 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, niebędąca stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu udziału w tych czynnościach ustalających. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony w trybie regulowanym przepisami prawa.
Za powyższymi wypowiedziami doktryny podąża orzecznictwo sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1143/23 podkreślił, że postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. We wstępnej fazie postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, organ bada wyłącznie, czy podanie o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 - 145b k.p.a., czy osoba wnosząca podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją (badanie kwestii oczywistego braku interesu prawnego), a także czy został zachowany termin do wniesienia podania określony w art. 148 § 1 i 2, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 i art. 145b § 2 k.p.a. Tylko gdy z twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, że brak jest ustawowej przyczyny wznowienia lub gdy oczywiste jest, że osoba wnosząca podanie nie ma przymiotu strony albo termin do złożenia podania nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym przypadku organ musi wznowić postępowanie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je co do przyczyn wznowienia oraz wyjaśnić i ocenić czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a także przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
W przypadku wskazania w podaniu o wznowienie, jako podstawy wznowienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badanie, czy podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony winno nastąpić łącznie z badaniem zaistnienia określonej w wyżej wymienionym przepisie przesłanki, zgodnie z regułami prawa procesowego, a więc w toku wznowionego postępowania. Jeżeli organ odwoławczy ustalił, że organ I instancji nieprawidłowo uznał, że wnoszący podanie nie zachował terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. i wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, to w tej sytuacji konieczne jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Z kolei w wyroku z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1135/21 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że teza, iż skoro podstawą wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to wobec takiego określenia podstawy wznowienia w powołanym przepisie nie ma powodu by przyjąć, że kwestia, czy wnoszący o wznowienie postępowania jest stroną w sprawie była rozstrzygana przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia, została sformułowana już w dawniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przed jego reformą (por. wyrok NSA z 27 marca 2001 r., I SA 2390/99; wyrok NSA z 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98). Dominuje ona również w najnowszym orzecznictwie (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., II OSK 1635/22; wyrok NSA z 19 grudnia 2023 r., II OSK 839/21; wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., II OSK 1983/20; wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., II OSK 1509/17; wyrok NSA z 10 maja 2018 r., II OSK 2912/17; wyrok NSA z 19 maja 2017 r., II OSK 2411/15; wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., I OSK 2214/16; wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 933/14; wyrok NSA z 24 listopada 2015 r., II OSK 685/14). Jest ono prezentowane również w piśmiennictwie (por. K. Sobieralski (w System prawa administracyjnego procesowego. Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym, Tom II część 5, red. B. Adamiak, Warszawa 2019, s. 431 i 542).
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją w przedmiocie doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K.. W ocenie Sądu skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Z powyższych wywodów bezopornie wynika, że kwestią dyskusyjną jest uprawnienie do badania przez organ przymiotu strony na tym wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu, a więc powołuje się na zaistnienie przesłanki wznowieniowej, co samo w sobie (oprócz zachowania terminu do wniesienia podania) obliguje organ do wznowienia postępowania. W orzecznictwie dominującym jest pogląd, że wniesienie podania o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę z art. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. obliguje organ do wznowienia postępowania i zbadania, czy przesłanka ta faktycznie zaistniała, chyba że brak wystąpienia tej przesłanki jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia przez organ postępowania, np. strona nie powołuje się na własny interes prawny ale interes społeczny, czy z samych twierdzeń zawartych we wniosku wynika, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. W takiej sytuacji organ uprawniony jest do odmowy wznowienia postępowania. Jak mowa o tym wyżej, muszą być to jednak kwestie oczywiste. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 18 września 2019 r. II OSK 1833/19 wskazuje, iż jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Sytuacja taka zachodzi w szczególności w przypadku oparcia zgłoszonego żądania na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w którym zgłaszający to żądanie wywodzi, że został pominięty w postępowaniu mimo posiadania przymiotu strony. Weryfikacja tych twierdzeń wnoszącego podanie winna wtedy nastąpić po wznowieniu postępowania. Jeśli więc są wątpliwości co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania i zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje.
Prezentowane wyżej stanowisko podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Co do zasady, organy administracji mają podstawę do weryfikacji, czy wnoszący podanie o wznowienie postępowania ma przymiot strony, w pierwszej, wstępnej fazie postępowania. Jest to jedna (obok powołania się na ustawową przesłankę wznowienia i zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie) z formalnych przesłanek wznowienia postępowania a negatywna weryfikacja tej okoliczności, skutkować powinna odmową wznowienia postępowania. Zasada ta doznaje jednak poważnego ograniczenia w sytuacji, kiedy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania, jako podstawę wskazuje 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnosząc, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej nie brał udziału bez własnej winy pomimo, że status strony mu przysługiwał. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać, jako przyczynę wznowienia, a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać udział jako strony. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaistniała wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania. Co do zasady, ustalenie tej okoliczności powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż, jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania – co można stwierdzić z samych twierdzeń w nim zawartych a nie, z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego, organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kwestie wątpliwe, sporne muszą być przedmiotem badania organu administracji po wznowieniu postępowania. Okoliczności takie (oczywistości braku przymiotu strony względem wnioskodawcy, w postępowaniu zakończonym decyzją w przedmiocie doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego) nie zaistniały w niniejszej sprawie. Z akt sprawy, jak również z twierdzeń zawartych w skardze wynika, że działka ewidencyjna [...] na której zlokalizowane są budynki [...] graniczy bezpośrednio z działką [...] na której zlokalizowane są budynki [...], za których bezpieczeństwo przeciwpożarowe odpowiedzialna jest strona skarżąca, zaś drogi pożarowe zlokalizowane na działce [...] są jednocześnie drogami dojazdowymi wykorzystywanymi przez skarżącą w związku z służebnością wpisaną w księdze wieczystej [...] Strona skarżąca jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo przeciwpożarowe obiektów budowlanych [...] i na mocy przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ma obowiązek zapewnienia osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, a także przygotowania terenu objętego działką nr [...] do akcji ratowniczej, w tym zapewnienia szybkiego dojazdu jednostek ratowniczo-gaśniczych na wypadek wybuchu pożaru. Stan występujący na drogach przebiegających po działce [...], którą zarządza Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w K., przekłada się bezpośrednio na obowiązki skarżącej wynikające z ustawy ppoż jak również na codzienne funkcjonowanie związane z dojazdem do nieruchomości wspólnej. Dojazd ten jest możliwy wyłącznie po drogach służebnych przebiegających po wspomnianej działce. Tym samym błędne było stanowisko organów, które twierdziły, że od razu (bez głębszej analizy) można stwierdzić, że stronie skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu którego wniosek o wznowienie dotyczył. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacja w powyższym zakresie, niezależnie od braku jej czytelności, stanowi o potrzebie dokonania pogłębionej analizy legitymacji do występowania przez skarżącą w postępowaniu zakończonym decyzją w przedmiocie dorowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Rodziło to po stronie organu oczywisty obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzenia analizy tego, czy postepowanie w przedmiocie doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego wielorodzinnego daje w świetle art. 28 k.p.a. przymiot strony postępowania tj. przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia w rozumieniu art. 149 § 2 k.p.a.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższej oceny, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a.