II SA/Kr 1013/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-11-10
NSAnieruchomościWysokawsa
rekultywacjagrunty rolnegrunty leśneplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja administracyjnaprawo ochrony środowiskaprawo budowlanenieruchomościgórnictwostarosta

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustalenia kierunku rekultywacji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia kierunku rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złoża piaskowca. Skarżący proponował rolny kierunek rekultywacji z plantacją drzewek ozdobnych (choinek). Organy administracji odmówiły, powołując się na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nakazywał rekultywację w kierunku leśnym. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały plan miejscowy, który dopuszczał różne kierunki rekultywacji, w tym leśny, a także nie zbadały dokładnie stanu faktycznego i prawnego.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie ustalenia kierunku rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złoża piaskowca magurskiego. Skarżący, J. W., prowadzący działalność gospodarczą, wnioskował o ustalenie rolnego kierunku rekultywacji z plantacją drzewek ozdobnych (choinek). Organy administracji, w tym Starosta i SKO, odmówiły, argumentując, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy L. nakazuje rekultywację w kierunku leśnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, twierdząc, że proponowany kierunek rekultywacji (uprawa choinek) jest w istocie kierunkiem leśnym, zgodnym z przepisami ustawy o lasach i dopuszczalnym przez plan miejscowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przypisując wszystkim działkom przeznaczenie wymagające rekultywacji leśnej, podczas gdy plan miejscowy różnicował przeznaczenie poszczególnych działek. Sąd podkreślił, że plan miejscowy dla niektórych działek przewidywał kierunek leśny, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych, co nie wykluczało plantacji drzewek ozdobnych. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego (ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia przeznaczenia działek w planie miejscowym oraz rozważenia rekultywacji jako nadania wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, proponowany kierunek rekultywacji w postaci plantacji drzewek ozdobnych (choinek) może być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza rekultywację w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych, a także z przepisami ustawy o lasach, które definiują produkcję leśną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przypisując wszystkim działkom wymóg rekultywacji leśnej. Plan miejscowy różnicował przeznaczenie działek i dopuszczał różne kierunki rekultywacji, w tym leśny, który może obejmować produkcję drzewek ozdobnych. Organy nie zbadały dokładnie stanu faktycznego i prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.o.g.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r. art. 4 § pkt 18

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r. art. 22 § ust. 1 i 2 pkt. 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r. art. 20 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o lasach

u.l. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o lasach

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MRPRiT art. załącznik nr 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. MI art. 4 § pkt 11

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Uchwała nr XXVII/122/2012 art. § 3 ust. 1 lit. c tiret 12

Uchwała Rady Gminy L. nr XXVII/122/2012

Uchwała nr XXVII/122/2012 art. § 7 ust. 5 pkt. 1

Uchwała Rady Gminy L. nr XXVII/122/2012

Uchwała nr XV/115/2016 art. § 6 pkt. 5

Uchwała Rady Gminy L. nr XV/115/2016

Uchwała nr XV/115/2016 art. § 6 pkt. 1

Uchwała Rady Gminy L. nr XV/115/2016

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przypisując wszystkim działkom wymóg rekultywacji leśnej. Plan miejscowy dopuszczał różne kierunki rekultywacji, w tym leśny, który może obejmować produkcję drzewek ozdobnych. Organy nie zbadały dokładnie stanu faktycznego i prawnego, naruszając przepisy K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Określenie kierunku rekultywacji niezgodnie z przeznaczeniem gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pozbawiałoby właściciela możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z prawem. Decydującego znaczenia dla uznania gruntu za las nie ma spełnienie kryterium przyrodniczego, lecz kryterium przeznaczenia. Rekultywacja, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych to także nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

członek

Sebastian Pietrzyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rekultywacji terenów poeksploatacyjnych w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz definicji lasu i produkcji leśnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z eksploatacją złoża piaskowca i planem zagospodarowania przestrzennego konkretnej gminy. Może wymagać dostosowania do innych stanów faktycznych i planów miejscowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja planów zagospodarowania przestrzennego i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Dotyczy praktycznych aspektów rekultywacji terenów po wydobyciu.

Czy uprawa choinek to las? Sąd rozstrzyga spór o rekultywację terenów poeksploatacyjnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1013/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Dnia 10 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2022 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2022 roku znak: SKO>Rol/4172/22/2022 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków rekultywacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2022 roku, znak: SKO.Rol/4172/22/2022 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Myślenickiego z dnia 12 maja 2022 r., znak GK.6124.2.Te.7.2021 o odmowie ustalenia kierunku rekultywacji dla terenów działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T., gm. L., zdegradowanych w wyniku eksploatacji złoża piaskowca magurskiego "T. L.".
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Decyzją Starosty Myślenickiego z dnia 27 grudnia 2006 roku, znak: OS.IV.7511/7/06, udzielono Spółce Cywilnej "[...]" B. W., J. W. koncesji na eksploatację kopaliny pospolitej, tj. piaskowca magurskiego ze złoża "[...]", na obszarze o powierzchni 0,2875ha, zlokalizowanym na terenie części działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości T., gm. L.. Decyzją Starosty Myślenickiego z dnia 16 grudnia 2014 roku przeniesiono koncesję ze Spółki Cywilnej [...] B. W., J. W., [...], [...], na rzecz J. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "J.. W. J. W..
Wnioskiem z dnia 1 lipca 2021 r. (data złożenia wniosku 2 lipca 2022 r.) J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "J.. W. J. W. zwrócił się o ustalenie kierunku rekultywacji dla wykonania rekultywacji wyrobiska górniczego związanego z eksploatacją złoża piaskowca magurskiego "T. L." w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T., gm. L.. Wnioskowanym kierunkiem rekultywacji był kierunek rolny z realizacją drzewek ozdobnych – choinki ozdobnej, przy założeniu braku odtworzenia pierwotnego ukształtowania terenu i realizacji zalesienia bazując na półkach wynikających z przyjętego sposobu rekultywacji. ostatecznych, dostosowanych do otaczającego terenu. Do wniosku załączono projekt o ustaleniu kierunku rekultywacji wyrobiska górniczego, sporządzony przez geologa górniczego mgr inż. W. F., mapę sytuacyjno-wysokościową, mapę zasadniczą projektowanej rekultywacji, mapę lokalizacji projektowanej rekultywacji, mapę zasadniczą w skali 1:1000 oraz przekrój rekultywacyjny po zakończeniu rekultywacji. Wskazane powyżej dokumenty załączone do wniosku nie znajdują się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych do sądu.
Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka nr [...] posiadająca jednostkę rejestrową [...], działka nr [...] posiadająca jednostkę rejestrową [...], działka nr [...] posiadająca jednostkę rejestrową [...], działka nr [...] posiadająca jednostkę rejestrową [...] oraz działka nr [...] posiadająca jednostkę rejestrową [...] w miejscowości T., gm. L., posiadają klaso-użytek odpowiednio dz. nr [...] LzIV i N, a pozostałe działki użytek LzIV, pochodzenia mineralnego, które nie są gruntem szczególnie chronionym w myśl przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, chyba że znajdują się w terenie zmeliorowanym. Z informacji z dnia 8 marca 2016 roku Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, Gmina L. nie posiada urządzeń melioracji szczegółowej, a tym samym powyższe działki nie podlegają wyłączeniu z produkcji rolnej.
W toku prowadzonego postępowania wystąpiono o uzyskanie stosownych uzgodnień. Postanowieniem z dnia 7 marca 2022 roku Wójt Gminy L. pozytywnie zaopiniował ustalenie kierunku rolnego — z dopuszczeniem plantacji choinki ozdobnej w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T., gm. L.. Postanowieniem z dnia 8 marca 2022r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. pozytywnie zaopiniował ustalenie rolnego kierunku rekultywacji gruntów z dopuszczeniem plantacji choinki ozdobnej, w miejscowości T., gmina L. na działkach ewid. nr: [...], [...], [...], [...] i [...], pod warunkiem zapewnienia przez skarżącego możliwości wykonywania uprawnień wynikających z koncesji udzielonej przez Starostę Myślenickiego decyzją z dnia 3 marca 2000r. na eksploatację piaskowca magurskiego ze złoża piaskowca magurskiego "T.- L. 1" w granicy obszaru górniczego "[...]" przez W. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Kamieniarskie W. M. lub jego następców prawnych.
Decyzją z dnia 12 maja 2022 roku, znak: GK.6124.2.Te.7.2021 Starosta Myślenicki orzekł o odmowie ustalenia kierunku rekultywacji dla terenów działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T., gmina L. zdegradowanego w wyniku eksploatacji złoża piaskowca magurskiego "T. L.".
W uzasadnieniu do decyzji wskazano, że w projekcie rekultywacji, opracowanym przez uprawnionego geologa mgr inż. W. F., wyznaczono rolny kierunek rekultywacji z dopuszczeniem plantacji choinki ozdobnej przy założeniu braku odtworzenia pierwotnego ukształtowania terenu z wyłącznym uformowaniem skarp i półek ostatecznych, dostosowanych do otaczającego terenu. Autor projektu uzasadnia, że zgodnie z obwiązującą ewidencją gruntów w obszarze przewidzianym do eksploatacji górniczej występują grunty rolne N oraz LzrIV, które pozwalają na planowanie rolnego kierunku rekultywacji. Jak wskazano w projekcie "planowanie rolnego kierunku rekultywacji przy założeniu braku odtworzenia pierwotnego ukształtowania i sposobu użytkowania tych gruntów wymaga dostosowania upraw do aktualnego ukształtowania terenu i możliwości zapewnienia użytkowania. Z uwagi na specyfikę wyrobiska poeksploatacyjnego i kształt przestrzeni poeksploatacyjnej oraz dotychczasowy sposób użytkowania "Lzr" wydaje się logiczne i uzasadnione założenie plantacji choinki ozdobnej "świątecznej" jodła, świerk. Planowanie rolnego kierunku eksploatacji przy założeniu plantacji choinki jest bezpośrednio podyktowane faktem, że w obszarze analizowanej przestrzeni poeksploatacyjnej nie będzie w żaden sposób możliwy inny sposób użytkowani gruntów." Proces rekultywacyjny ma się odbywać etapowo, uwzględniając etapy eksploatacji górniczej.
Starosta wskazał przy tym, że o ile Wójt Gminy L. oraz Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego pozytywnie zaopiniowali kierunek rekultywacji, to jednak jak wynika z wypisu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy L., przyjętego Uchwałą nr XXVII/122/2012 Rady Gminy L. z dnia 28.09.2012r. (Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 30 października 2012 roku, poz. 5391), oraz Uchwały nr XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016r. (ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 11 marca 2016 roku, poz. 1669) rekultywacja terenów powinna być ustalona w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych oraz po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych zgodnie z przepisami odrębnymi.
Ponadto zaznaczono, że z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 503 ze zm.) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, w związku z czym kierunek rekultywacji omawianych terenów poeksploatacyjnych kopalni złoża piaskowców magurskich "T. L.", winien być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L.. Wprawdzie ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ustanawia wymogu uwzględnienia przy określeniu kierunku rekultywacji przeznaczenia danego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, niemniej w ocenie organu okoliczność ta powinna być brana pod uwagę, gdyż jak stwierdził WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 roku, sygn. II SA/Gd 713/17: "Skoro zatem przepisy te określają sposób korzystania z nieruchomości, a właściciel nie może użytkować nieruchomości w inny sposób, to oczywiste wydaje się, iż określenie kierunku rekultywacji niezgodnie z przeznaczeniem gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pozbawiałoby właściciela możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z prawem."
Z powyższego wynika, że celem rekultywacji jest takie przekształcenie gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych, aby możliwe było odpowiednie zagospodarowanie tych gruntów po zakończeniu eksploatacji.
Uwzględniając powyższe, zdaniem tutejszego Organu załączony do wniosku projekt ustalający kierunek rekultywacji terenów poeksploatacyjnych kopalni złoża piaskowca magurskiego "T. L." na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T., gm. L. należy doprowadzić do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L.. Po dokonaniu poprawy dokumentacji przedsiębiorca może ponownie wystąpić z wnioskiem o ustalenie nowego kierunku rekultywacji.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i zobowiązanie Starosty M. do podjęcia działań zgodnych z obowiązującym kodeksem postępowania administracyjnego oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Zarzucono naruszenie obowiązujących zasad postępowania administracyjnego w tym art. 6, 7, 8, 9 i 10 oraz 77 i 107 k.p.a. oraz obowiązującej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że złożony wniosek dotyczył ustalenia kierunku rekultywacji dla terenów złoża piaskowca magurskiego " T. L. " na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości T.. Wniosek o ustalenie rekultywacji bezpośrednio związany był z prowadzeniem koncesji na eksploatacje złoża piaskowa magurskiego "T. L.", Podkreślono, że eksploatacja złoża piaskowca magurskiego "T. L." prowadzona jest na podstawie koncesji udzielonej przez Starostę M., decyzją z dnia 27 grudnia 2006 roku, znak OŚ.IV.7511/7/06, która została przeniesiona ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 16 grudnia 2014 roku, znak GP.6522.9.2014. na Firmę J.. W. - J. W..
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w wydanym postanowieniu z dnia 7 marca 2022 r. Wójt Gminy L. jednoznacznie stwierdził, że zaproponowany kierunek rekultywacji obejmujący docelowo założenie plantacji choinki ozdobnej na terenie rekultywowanym należy uznać za zgodny z prawem miejscowym. Starosta M.i zignorował interpretację Wójta Gminy L. i wprowadził własną działając jednocześnie sprzecznie z wydaną opinią. Podkreślono, że Wójt Gminy L. przychylił się pozytywnie do projektowanego kierunku rekultywacji i uznając, że zaproponowany kierunek rekultywacji obejmujący docelowo założenie plantacji choinki ozdobnej na terenie rekultywowanym należy uznać za zgodny z prawem miejscowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie rozpoznając sprawę w wyniku odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że nie ulega wątpliwości, że organy opiniujące wydały w sprawie stanowisko pozytywne, a w szczególności Wójt Gminy L. właściwy miejscowo z punktu widzenia usytuowania terenu objętego rekultywacją, podniósł, że zgodnie z kierunkami rekultywacji ustalonymi Uchwałą nr XXVII/122/2022 Rady Gminy L. z dnia 28 września 2012 r. oraz § 6 pkt 5 Uchwały NR XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych. W konsekwencji w przedłożonej opinii zaproponowany kierunek rekultywacji obejmujący docelowo założenie plantacji choinki ozdobnej na terenie rekultywowanym Wójt Gminy L. uznano za zgodny z obowiązującym prawem miejscowym.
Kolegium zwraca w tym miejscu uwagę, ze Starosta [...] trafnie powołuje się w wydanym rozstrzygnięciu na wymóg uwzględnienia przy określeniu kierunku rekultywacji przeznaczenia terenu w obowiązującym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności regulację wskazanego wyżej przepisu § 6 pkt 5 uchwały w przedmiocie uchwalenia planu miejscowego Gminy L., która wyraźnie reguluje przypadek określenia rekultywacji terenu po wyeksploatowaniu złoża - w kierunku leśnym.
W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz.1390) w ramach gruntów rolnych wyróżniono grunty orne R, do których zalicza się grunty: 1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; 2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe.
W nawiązaniu do powyższej regulacji, ale również do przedłożonego projektu rekultywacji wnioskodawca zaproponował rolny kierunek rekultywacji wskazując na specyfikę wyrobiska poeksploatacyjnego, kształt przestrzeni poeksploatacyjnej, jak również dotychczasowy sposób użytkowania Lzr. Zaproponowane rozwiązanie pozostaje jednak w niezgodności z regulacją planu miejscowego (leśny kierunek rekultywacji), a Kolegium Odwoławcze podziela w tym zakresie pogląd Starosty M., że plantacja drzew ozdobnych w tym choinek świadczy o rolnym kierunku rekultywacji, a nie kierunku leśnym, tak jak wymaga tego plan miejscowy.
Na powyższą decyzję skarżący J. W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę, w której podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, a także dowolną i błędną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności niezbadanie treści i znaczenia projektowanego sposobu rekultywacji i ograniczenie się do apriorycznego, powierzchownego stwierdzenia, że skoro w projekcie rekultywacji wpisano, że zakłada się kierunek "rolny", to jest on niezgodny z przepisami planistycznymi co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż: projektowany kierunek rekultywacji jest "rolny", podczas gdy w istocie z jego treści, tj. 2 opisu planowanych zamierzeń rekultywacyjnych wynika, iż rzeczywistości - wbrew swej błędnie podanej nazwie - jest on leśny, jako związany z produkcją leśną (w uproszczeniu: uprawa choinek to rodzaj produkcji leśnej, a działki zajęte pod produkcję leśną to w świetle prawa las), ergo skarżący zaproponował leśny kierunek rekultywacji;
a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, a to:
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - poprzez błędne niezastosowanie tych przepisów, wskutek czego błędnie uznał organ, iż projektowany kierunek rekultywacji nie jest leśny, podczas gdy bezpośrednio zmierza on do wprowadzenia przeznaczenia rekultywowanych gruntów do produkcji leśnej (pozyskiwanie choinek);
3. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021, poz. 1390) - poprzez bezpodstawne zastosowanie tego aktu prawnego, podczas gdy:
a. określa on jedynie wytyczne co kategoryzacji oznaczeń gruntów na cele ewidencyjne, zaś jego ustalenia nie mają znaczenia dla ustalenia charakteru prawnego (rodzaju gruntu), lecz stanowią jedynie wytyczne co do sposobu oznaczania gruntów wedle kryterium ich zagospodarowania.
b. w pkt 1 tabeli jasno określono, iż - w kontekście choinek - za grunty uważa się grunty nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1 (czy na cele produkcji rolniczej lub ogrodniczej), ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe. tymczasem grunty, których dotyczy niniejsza sprawa nie nadają się do produkcji rolniczej, ergo powołana definicja nie ma do nich zastosowania;
c. w pkt 10 tabeli jasno określono, iż za grunty leśne uważa się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach, tymczasem zgodnie z tą ustawą - co już wyżej wskazano - projektowany sposób rekultywacji czyni z przedmiotowych działek grunty leśne, gdyż zmierza do prowadzenia przeznaczenia rekultywowanych gruntów do produkcji leśnej (pozyskiwanie choinek).
4. § 6 pkt 5 uchwały nr XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016 roku oraz § 7 ust 5 pkt 1 uchwały Nr XXVII/122/2012 Rady Gminy L. z dnia 28 września 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 30 października 2012 r. poz. 5391 z późn. zm.) - poprzez uznanie, iż projektowany kierunek rekultywacji jest niezgodny z zapisami tychże aktów prawa miejscowego, podczas gdy:
a. akty miejscowe różnicują charakter poszczególnych działek, którą mają być rekultywowane - pod kątem dopuszczalnych kierunków rekultywacji;
b. akty prawa miejscowego nie konkretyzują na czym polegać ma leśny charakter rekultywacji, zaś zalesienia mogą mieć różny charakter i funkcje (w tym m.in. produkcyjne)
W uzasadnieniu w skargi wskazano, że organ błędnie wykorzystał zapisy załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021, poz. 1390), jako argumentu, że uprawa choinek to działalność rolnicza. Tymczasem zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych projektowany sposób rekultywacji czyni z przedmiotowych działek grunty leśne, gdyż zmierza do wprowadzenia przeznaczenia rekultywowanych gruntów do produkcji leśnej (pozyskiwanie choinek).
Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntami leśnymi w rozumieniu tej ustawy są grunty określone jako lasy w przepisach o lasach. Tymczasem zgodnie z ustawą o lasach (3 ust. 1 pkt 1 lit. a) tejże ustawy) lasem w jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej. Z kolei produkcją leśną jest (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach) m.in. działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Trzeba przy tym zauważyć, iż pojęcie "gospodarka leśna" i "produkcja leśna" w orzecznictwie uznaje się za tożsame.
Wobec powyższego, tak jak przyjmuje się w orzecznictwie (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 23 września 2020 roku, sygn. II OSK 1386/20) decydującego znaczenia dla uznania gruntu za las nie ma spełnienie kryterium przyrodniczego, lecz kryterium przeznaczenia, co wprost wynika z przyjęcia przez prawodawcę, iż lasem jest zarówno grunt pokryty roślinnością leśną, jak i przejściowo jej pozbawiony, jeżeli jest przeznaczony do produkcji leśnej. O kwalifikacji prawnej gruntu nie rozstrzyga rodzaj znajdującej się na nim roślinności (czy nawet jej brak), ale przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej. Jak już wskazano, proponowane przeznaczenie (uprawa choinek) mieści się w ramach produkcji leśnej, co jest wprost wyrażone w definicji określonej w art. 6 ust. 1 pkt 1) ustawy o lasach.
Zgodnie z zapisami § 6 pkt 5) uchwały nr XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016 roku w sprawie zmiany "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L." oraz § 7 ust. 5 pkt 1) uchwały Nr XXVII/122/2012 Rady Gminy L. z dnia 28 września 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 30 października 2012 r. poz. 5391 z późn. zm.), na terenach objętych wnioskiem o przeprowadzenie rekultywacji, przewiduje się następujący kierunek rekultywacji:
1) na działce nr [...] - symbol Pg(4) - rekultywacja terenów powinna być ustalona w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych (§ 7 ust. 5 pkt 1 MPZP z 2012 roku);
2) na pozostałych działkach - symbole 2.PG i 1b.PG - po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych, zgodnie z przepisami odrębnymi (§ 6 pkt 5 MPZP z 2016 roku).
Abstrahując już od faktu, że organy nie zauważyły ww. dystynkcji, wskazać należy w obu przypadkach dopuszczalna jest rekultywacja "w kierunku leśnym’'. Żaden z przepisów planu miejscowego nie wyjaśnia jednak na czym dokładnie polega "kierunek leśny". Jedynie z § 10 ust. 1 pkt 6) uchwały da się wywnioskować, iż tereny lasów (ZL) obejmują "leśną przestrzeń produkcją". Co jednak szczególnie istotne, trzeba zauważyć, iż las, a ściśle leśny kierunek rekultywacji może mieć różne rodzaje, charaktery i funkcje. I tak, w nauce górnictwa i geoinżynierii klasyfikuje następujące szczególne rodzaje kierunków rekultywacji wpisujące się w ogólny kierunek leśny:
1) zalesienia o funkcjach: biotycznych, produkcyjnych i reprodukcyjnych (gospodarczych), ochronnych;
2) zadrzewienia o charakterze krajobrazowym (estetycznym), parkowym, rekreacyjnym.
W niniejszym przypadku, proponowany przez skarżącego kierunek rekultywacji to kierunek leśny, a realizowany poprzez zalesienie o funkcjach produkcyjnych (gospodarczych), który będzie sprowadzał się do pobierania pożytków leśnych (wytworów gospodarki/produkcji leśnej) w postaci choinek.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i nie podzieliło zarzutów skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w rozpatrywanej sprawie w projekcie rekultywacji, opracowanym przez uprawnionego geologa mgr inż. W. F., wyznaczono rolny kierunek rekultywacji z dopuszczeniem plantacji choinki ozdobnej przy założeniu braku odtworzenia pierwotnego ukształtowania terenu z wyłącznym uformowaniem skarp i półek ostatecznych, dostosowanych do otaczającego terenu. Kolegium zwróciło uwagę, że nie ulega wątpliwości, że organy opiniujące wydały w sprawie stanowisko pozytywne, a w szczególności Wójt Gminy L. właściwy miejscowo z punktu widzenia usytuowania terenu objętego rekultywacją, podniósł, że zgodnie z kierunkami rekultywacji ustalonymi Uchwałą nr XX\/II/122/2022 Rady Gminy L. z dnia 28 września 2012 r. oraz § 6 pkt 5 Uchwały NR XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych. W konsekwencji w przedłożonej opinii zaproponowany kierunek rekultywacji obejmujący docelowo założenie plantacji choinki ozdobnej na terenie rekultywowanym Wójt Gminy L. uznano za zgodny z obowiązującym prawem miejscowym.
Zdaniem Kolegium jednak Starosta M.i trafnie powołuje się w wydanym rozstrzygnięciu na wymóg uwzględnienia przy określeniu kierunku rekultywacji przeznaczenia terenu w obowiązującym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności regulację wskazanego wyżej przepisu § 6 pkt 5) uchwały w przedmiocie uchwalenia planu miejscowego Gminy L., która wyraźnie reguluje przypadek określenia rekultywacji terenu po wyeksploatowaniu złoża - w kierunku leśnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Ponadto należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 roku do 15 maja 2022 roku na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Wszystkie strony nie zajęły w zakreślonym terminie stanowiska, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że aby w ogóle móc dokonywać oceny czy kierunek rekultywacji jest zgodny z planem miejscowym, to trzeba ustalić jaka jest treść planu miejscowego w odniesieniu do całego terenu, który ma być poddany rekultywacji.
Zarówno organ I jak i II instancji przyjęły, że z planu miejscowego wynika, iż dla całego obszaru, który ma być zrekultywowany, plan miejscowy przewiduje, iż rekultywacja terenów powinna być ustalona w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych oraz po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych zgodnie z przepisami odrębnymi.
Tymczasem ustalenie to nie jest trafne. Plan miejscowy dla tego obszaru został uchwalony uchwałą nr XX\/II/122/2012 Rady Gminy L. z dnia 28 września 2012 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2012 roku, poz. 5391), która następnie została zmieniona m.in. uchwałą nr XV/115/2016 Rady Gminy L. z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie zmiany "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L." (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2016 roku, poz. 1669).
Nieruchomości, których dotyczy wniosek o rekultywację składają się z działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości T..
Jak wynika z treści planu miejscowego działka nr [...] jest przeznaczona, zgodnie z treścią uchwały nr XXVII/122/2012 z dnia 28 września 2012 roku, pod tereny oznaczone symbolem Pg(4) – to znaczy tereny eksploatacji powierzchniowej złóż piaskowca (§ 3 ust. 1 lit. c) tiret 12 uchwały). Powyższe potwierdza również wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L." (k. 12-25 a.a.).
Zgodnie z § 7 ust. 5 pkt. 1) uchwały z dnia 28 września 2012 roku w terenach oznaczonych symbolem Pg, warunki prowadzenia działalności wydobywczo – produkcyjnej określają stosowne decyzje administracyjne - koncesyjne wydane na podstawie przepisów odrębnych, przy czym rekultywacja terenów powinna być ustalona w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych.
Co istotne takie przeznaczenie ma wyłącznie działka nr [...].
Zatem całkowicie wadliwe jest ustalenie organów, jakoby takie przeznaczenie miały wszystkie wskazane działki wskazane we wniosku (por. s. 3 uzasadnienia decyzji organu I instancji – k. 58 a.a.; organ II instancji w tym zakresie nie poczynił innych dalszych ustaleń). Pozostałe działki, poza dz. nr [...], wbrew twierdzeniom organów, mają jednak inne przeznaczenie, co wynika wprost już tylko z samej treści wyrysu i wypisu z planów miejscowych.
Przykładowo działka nr [...] w części w jakiej objęta jest uchwałą z dnia 28 września 2012 roku ma przeznaczenie oznaczone symbolem ZL (tereny lasów), natomiast w części w jakiej objętą jest uchwałą o zmianie z dnia 25 lutego 2016 roku ma zgodnie z zapisami § 6 przeznaczenie oznaczone symbolem 1b.PG (tereny eksploatacji powierzchniowej w granicach udokumentowanych złóż piaskowców magurskich "T.-L." i "T.-L. I"). Przeznaczeniem podstawowym tego terenu, zgodnie z § 6 pkt. 1) uchwały z dnia 25 lutego 2016 roku jest eksploatacja surowców skalnych. Dopuszcza się przy tym składowanie odpadów, będących wynikiem eksploatacji, zgodnie z przepisami odrębnymi. Przy czym stosownie do zapisów § 6 pkt. 5) uchwały po wyeksploatowaniu złoża obowiązuje rekultywacja terenu w kierunku leśnym z możliwością wykorzystania części terenów dla celów rekreacyjnych, zgodnie z przepisami odrębnymi.
Ponadto jeszcze w kontekście zapisów uchwały z dnia 28 września 2012 roku dotyczących działki nr [...] i [...], należy wskazać, że plan miejscowy zawiera regulację dotyczącą kierunku rekultywacji tylko terenów oznaczonych symbolem Pg(4) Uchwała ta nie zawiera natomiast żadnych innych zapisów dotyczących rekultywacji, co ma o tyle znaczenie, że jak wskazano powyżej, część działki nr [...] objęta tą uchwała (a nie objęta uchwałą z dnia 25 lutego 2016 roku) znajduje się terenach lasów (ZL).
Powyższe ma o tyle znaczenie, że w konsekwencji wadliwe są również ustalenia organów, co do dopuszczalnych kierunków rekultywacji w planie miejscowym dla działek wskazanych we wniosku.
Ze względu na powyższe za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także dowolną i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.
Stosownie do art. 4 pkt 18) ustawy z dnia o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1326 ze zm.) – dalej jako "u.o.g.r." przez rekultywację gruntów rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.
W myśl art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt. 3) u.o.g.r. decyzje w sprawach rekultywacji wydaje starosta po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Ustawa nie wskazuje jakie konkretne kryteria, co do sposobu i kierunku rekultywacji ma stosować organ, wydając decyzję o rekultywacji. To z kolei wymaga od organu wszechstronnego rozważenia wszystkich występujących w sprawie okoliczności, w tym dotychczasowej działalności na terenie, który będzie rekultywowany.
Obranie określonego kierunku rekultywacji powinno być wynikiem rozważenia po pierwsze, wszystkich okoliczności sprawy, a po drugie wyważenia interesów stron postępowania. Proces ten powinien być dodatkowo zorientowany na realizację celu ustawy, to jest na doprowadzenie do rekultywacji gruntów zdewastowanych poprzez przywrócenie im wartości użytkowych lub przyrodniczych. Opinie uzyskane w trybie art. 22 ust. 2 ustawy są wyrazem stanowiska organów, wyrażonego w ramach posiadanych kompetencji, względem planowanego kierunku rekultywacji i stanowią jeden z wielu elementów, który powinien być wzięty pod uwagę w toku ustalania kierunków rekultywacji (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 roku, sygn. II SA/Gd 775/17)
Wprawdzie ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ustanawia wymogu uwzględniania przy określaniu kierunku rekultywacji przeznaczenia danego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, niemniej jednak, w ocenie Sądu, okoliczność ta powinna być także brana pod uwagę. Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1073), zwanej dalej u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Skoro zatem przepisy te określają sposób korzystania z nieruchomości, a właściciel nie może użytkować nieruchomości w inny sposób, to oczywiste wydaje się, iż określenie kierunku rekultywacji niezgodnie z przeznaczeniem gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pozbawiałoby właściciela możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z prawem (por. uzasadnienia do wyroków: WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2004 r., II SA/Łd 378/03, WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 roku, sygn. II SA/Gd 775/17).
Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w odróżnieniu od poprzednio obowiązującej ustawy z 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.) nie zawiera wskazań, iż ochrona gruntów rolnych polega na rolniczym ich wykorzystywaniu (por. art. 3 ust. 1 pkt. 4) ustawy z dnia 26 marca 1982 roku). Ponadto żaden z przepisów obecnej ustawy nie nakazuje rekultywacji zdegradowanych lub zdewastowanych gruntów rolnych czy leśnych (na gruncie niniejszej sprawy działki wskazane do rekultywacji w ewidencji gruntów są oznaczone jako użytek LzIV – grunty zadrzewione i zakrzewione, natomiast działka nr [...] w części oznaczona jest jako LzIV, a w części jako N – nieużytki) wyłącznie w kierunku rolnym czy leśnym.
Podkreślić trzeba, że to organ, wydający decyzję o rekultywacji gruntów określa kierunek rekultywacji (art. 22 ust. 1 pkt 3) u.o.g.r. Jakkolwiek wyznaczony w drodze decyzji kierunek rekultywacji powinien uwzględniać zapisy planu miejscowego, to jednakże nie oznacza to, że ewentualnie określony w planie miejscowym kierunek rekultywacji ma wiążący charakter dla decyzji wydawanej w trybie art. 22 ust. 1 u.o.g.r. Uwzględnianie planu miejscowego w decyzji nie polega na powielaniu kierunku rekultywacji wyznaczonego w planie, lecz na ustanowieniu takiego kierunku rekultywacji, który będzie zgodny z zapisami planu miejscowego, czy to w odniesieniu do przeznaczenia podstawowego czy też do przeznaczenia dopuszczalnego, przy uwzględnieniu jednakże także innych okoliczności.
Kierunek rekultywacji jest ustalany w drodze decyzji przez Starostę (art. 22 ust. 1 pkt. 3) u.o.g.r.), który nie jest związany wyłącznie ustaleniami planu miejscowego co do kierunku rekultywacji, ale jest obowiązany wziąć pod uwagę inne jeszcze okoliczności. Wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie organ powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy i po rozważeniu interesów stron postępowania zdecydować o kierunku rekultywacji, gdyż decyzja w tym zakresie, ze względu na brak dostatecznych kryteriów ustawowych, ma uznaniowy charakter. Tym samym wymaga od organu administracji wszechstronnego rozważenia wszystkich występujących w sprawie okoliczności, w tym również nie pomijając dotychczasowej działalności na terenie, który będzie rekultywowany.
Trzeba podkreślić w tym miejscu, iż przy przyjęciu natomiast poglądu, że rekultywacja gruntów rolnych winna być określona wyłącznie w sposób zgodny i ściśle skorelowany z kierunkiem rekultywacji wskazanym z planie miejscowym, zamieszczenie w art. 22 ust. 1 pkt 3) u.o.g.r., jako elementu rozstrzygnięcia decyzji w sprawie rekultywacji, kierunku rekultywacji byłoby zbędne (por. podobnie w uzasadnieniu do wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. II OSK 1018/06).
W kontekście jeszcze odwoływania się przez organy do ustaleń planu miejscowego i wskazanego w tym planie kierunku rekultywacji, trzeba podnieść, że stosownie do art. 15 ust. 3 pkt 3) ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.), w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji.
Ponadto zgodnie z § 4 pkt 11) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.8.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587), ustalenia dotyczące rekultywacji powinny zawierać opis planowanych działań, określenie oczekiwanych rezultatów, w tym dotyczących parametrów zabudowy lub infrastruktury oraz nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, wynikające z przyjętych celów.
Trzeba jednak wskazać, że jakkolwiek w planie miejscowym wskazano kierunek rekultywacji (aczkolwiek nie w odniesieniu do wszystkich działek objętych wnioskiem), to jednakże na rysunku planu nie zaznaczono, tak jak tego wymaga ustawa, granic obszarów wymagających rekultywacji, co powoduje, że zapisy planu miejscowego są mało czytelne.
Odnosząc się natomiast do zgodności lub – jak twierdzą organy – niezgodności zawartego we wniosku z dnia 1 lipca 2021 roku kierunku rekultywacji z zapisami planu miejscowego, to w ocenie Sądu zapis uchwały z dnia 28 września 2012 roku, który przewiduje, iż w terenach wyznaczonych pod symbolem Pg, "rekultywacja terenów powinna być ustalona w kierunku leśnym, zieleni urządzonej lub terenowych urządzeń rekreacyjnych" nie pozostaje w sprzeczności z kierunkiem rekultywacji związanym z realizacją plantacji drzewek ozdobnych – choinki ozdobnej.
Biorąc pod uwagę ujawnione okoliczności faktyczne sprawy i jej uwarunkowania prawne Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podjęta została bez dokładnego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności mających wpływ na określenie kierunku rekultywacji. Organy procedowały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a uzasadnienia podjętych decyzji nie spełniają wymogów art. 107 § 3 K.p.a., których zachowanie nabiera szczególnego znaczenia w przypadku rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, z którym mamy do czynienia przy określaniu kierunku rekultywacji. To w efekcie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 18) u.o.g.r.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę, że rekultywacja, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych to także nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych. Organ ustali przy tym także w sposób prawidłowy, jakie jest przeznaczenie w planie miejscowym wszystkich działek wskazanych do rekultywacji.
Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa adwokata, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800) w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI