II SA/Kr 1011/24

II SA/Kr 1011/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 65/25 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 64 a - 64 e  i art 151 a par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 138 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia2024 r. sprzeciwu H. Ż. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2024 r., znak WOB.7721.260.2023.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu decyzją nr 109/2023 z dnia 13 czerwca 2023 r., znak: PINB.5160.34.2022.GNT nakazał inwestorowi P. A. rozbiórkę obiektu - wiaty garażowej w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 7,0 x 7,0 m zrealizowanej na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O..
W decyzji wskazano, że inwestor nie legitymował się pozwoleniem na budowę, które w przypadku przedmiotowej wiaty było wymagane, a następnie – mimo złożenia wniosku o legalizację, nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia 2 września 2022 r. w tej sytuacji art. 49e pkt 3 obligował organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez P. A. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 26 czerwca 2024 r. znak: WOB.7721.260.2023.JKUR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji - na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 49e pkt 3 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej: upb).
Uzasadniając decyzję MWINB wskazał, że postanowieniem z 12 października 2023r., znak: WOB.7721.260.2023.JKUR zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego.
Starostwo Powiatowe w Nowym Targu pismem z dnia 14 listopada 2023 r., znak: BA.6740.9.20.2023.KŁ poinformowało, że w rejestrach spraw prowadzonych przez ten organ administracji architektoniczno-budowlanej w latach 2012-2023 nie ma spraw związanych z budową wiaty garażowej na działce ewid. nr [...] w miejscowości O.. Organ nie wydawał pozwolenia na budowę ani nie przyjmował zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty garażowej.
Wójt Gminy Nowy Targ za pismem z dnia 13 listopada 2023 r., znak: przesłał wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowy Targ dla działki ewid. nr [...] położonej w miejscowości O..
Upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 17 listopada 2023 r. oględziny wiaty.
Uzupełniwszy postępowanie dowodowe organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy PINB.5160.34.2022.GNT.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest weryfikacja zasadności wydania przez organ I instancji nakazu rozbiórki obiektu - wiaty garażowej w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 7,0 x 7,0 m zrealizowanej na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O.. PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego - obiekt postępowania stanowi wiatę.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 upb obowiązującym w dacie rozpoczęcia przedmiotowych robót (jesień 2018 r.), roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Przepis art. 29 upb zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa Prawo budowlane przewidując różne reżimy w których można zrealizować wiatę nie uzależnia wymogu dokonania zgłoszenia czy braku takiego wymogu od przeznaczenia obiektu. Dla oceny legalności realizacji wiaty, obojętnym jest jakiemu celowi ten obiekt służy lub do jakich celów ma służyć. Istotne jest jedynie aby obiekt wypełniał kryteria konstrukcyjne by zaliczyć go do kategorii wiata, jaką ma powierzchnię, gdzie jest posadowiony i w jakiej ilości w stosunku do powierzchni działki - jeżeli tych obiektów jest więcej niż jeden. Wiata może być wykorzystana na różne cele np. jako zadaszenie dla samochodu, zadaszenie rekreacyjne czy też na cele rolnicze (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 283/22).
W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 upb obowiązującego w dacie powstania przedmiotowego obiektu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c upb pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.
MWINB podkreślił, że wiata ma kształt prostokąta o wymiarach 7,01 mx 7,09 m zatem z uwagi na jej powierzchnię zabudowy (49,70 m2) uregulowanie o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 upb nie znajdzie tu zastosowania.
Niemniej jednak rozważania wymaga kwestia, czy co do spornej wiaty zastosowanie znajdzie uregulowanie zawarte w art. 29 ust. 1 pkt 2c upb. Pojęcie "budownictwo mieszkaniowe", o którym mowa w powołanym art. 29 ust. 1 pkt 2c upb nie zostało zdefiniowane. W ślad za orzecznictwem sądowym wskazać należy, że przeznaczenie działki pod budownictwo mieszkaniowe powinno wynikać z obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2498/19).
Z zalegającego w aktach sprawy wydruku i wypisu z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Nowy Targ w terenach przeznaczonych do zainwestowania - obszar O. [...] obowiązującego na mocy uchwały Rady Gminy Nowy Targ nr DC/87/07 z dnia 29 października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2008 r., nr 150, poz.928, zm: Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2008 r., nr 290, poz. 1891 oraz z 2014 r. poz. 3145) wynika, że działka ewid. nr [...] w miejscowości O. leży w terenie oznaczonymi symbolami:
- 16 B.MN4 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,
- 16.B.ZNn2 - tereny zieleni o szczególnym znaczeniu przyrodniczym i krajobrazowym,
- KDD - tereny dróg publicznych.
Przedmiotowa wiata posiada powierzchnię zabudowy około 49,70 m2 oraz jest zlokalizowana na działce o powierzchni 572 m2 przeznaczonej w miejscowym planie generalnie pod budownictwo mieszkaniowe. Nie został przekroczony limit dopuszczalnej ilości wiat bez zgłoszenia na działce przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe (tj. dwie na 1000 m2 działki - na działce ewid. nr [...] zlokalizowana jest tylko i wyłącznie wiata będąca przedmiotem postępowania).
W tak ustalonym stanie rzeczy uznać należy, że realizacja spornej wiaty zlokalizowanej na działce ewid. nr [...] w miejscowości O. nie wymagała uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec powyższego organ I instancji niezasadnie wdrożył postępowanie legalizacyjne uregulowane w art. 48 upb, a co za tym idzie zaskarżona decyzja jako taka oparta na nie mającej zastosowania w sprawie podstawie prawnej winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Niemniej jednak wskazać należy, że sam fakt budowy obiektu budowlanego niewymagającego pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie wyłącza możliwości prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie postępowania naprawczego o którym mowa w art. 50-51 upb. Zgodnie z art. 50 ust. 1 upb: W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W tym miejscu należy przypomnieć stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: NSA) w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. (sygn. akt II OPS 1/16), zgodnie z którym: Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Z kolei w wyroku z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1743/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że w przypadku wzniesienia obiektu budowlanego nie wymagającego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do zbadania czy obiekt taki nie narusza innych przepisów, w tym przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W realiach przedmiotowej sprawy organ I instancji ponownie prowadząc postępowania winien wnikliwie przenalizować ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod kątem spornego obiektu tj. czy miejscowy plan dopuszcza możliwość budowy rzeczonej wiaty na tej działce w tej części w której wiata jest usytuowana, czy obiekt nie przekracza linii zabudowy, linii rozgraniczających ul. T. itp.
Z kolei co do przepisów techniczno-budowlanych jakie winny znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie to są one warunkowane funkcją jaką pełni przedmiotowa wiata. W trakcie czynności kontrolnych mających miejsce w dniu 25 września 2020 r. pod przedmiotową wiatą znajdowały się dwa samochody osobowe (k. 12 akta PINB). Do pisma A. Ż. - pełnomocnika H. Ż. z dnia 23 listopada 2023 r. dołączono dokumentację zdjęciową obrazującą przedmiotową wiatę pod którą są zaparkowane samochody osobowe (k. 109-115 akta PINB). Natomiast w trakcie oględzin mających w dniu 17 listopada 2023 r. pod przedmiotową wiatą składowane były sprzęt rolniczy, przyczepa i traktor. Organy administracji publicznej zobowiązane są do zważania, i uwzględniania wszelkich zmian stanu faktycznego i prawnego danej sprawy. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organy nadzoru budowlanego nie badają tego jakie inwestor miał zamiary co do użytkowania obiektu czy tez jak uprzednio ów obiekt użytkował. Z protokołu z czynności kontrolnych z dnia 17 listopada 2023 r. jednoznacznie wynika, że obecnie wiata nie pełni już funkcji miejsca postojowego dla samochodów osobowych o którym mowa rozdziale 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: wt). Obecnie jak wynika z powołanego wyżej protokołu, przedmiotowa wiata pełni funkcje magazynowo-składowe - pod wiatą składowane są sprzęt rolniczy, przyczepa i traktor, a co za tym idzie wiata pełni funkcję budynku.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, że wobec ustalenia, że sporna wiata pełni funkcje magazynowo-składowe (to jest przechowywane są pod nią sprzęty rolnicze, ogrodnicze itp., a wiata jest wykorzystywana jako zabezpieczenie ruchomości przed m.in. czynnikami atmosferycznymi bądź zniszczeniem) organ I instancji winien ustalić czy przedmiotowa wiata nie narusza § 13 oraz § 60 wt, a także wymagań przeciwpożarowych o których mowa w § 271 i następnych rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jeśli organ I instancji dojdzie do przekonania, że przedmiotowa wiata narusza ww. przepisy wówczas winien dalej prowadzić postępowanie w trybie postępowania naprawczego o którym mowa w art. 50-51 upb.
Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy PINB winien przeprowadzić postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, zbadać aktualność dotychczasowych ustaleń dotyczących kręgu stron niniejszego postępowania, a także ustalonego stanu faktycznego sprawy, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie.
W tym miejscu wskazać należy, że organ odwoławczy jako związany w orzekaniu zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie był władny do orzeczenia reformatoryjnego w oparciu o inną przesłankę materialnoprawną. Stwierdzone uchybienia w zakresie trybu postępowania rzutują na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia PINB i powodują konieczność jego uchylenia zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a..
Odnosząc się co do uwag J. M.-Ż. - pełnomocnika H. Ż. zawartych w piśmie z dnia 18 grudnia 2023 r. oraz uwag A. Ż. - pełnomocnika H. Ż. wniesionych do protokołu z dnia 15 stycznia 2024 r. co do bezstronności pracownika PINB podejmującego w sprawie czynności, to w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji winien przeanalizować czy w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu zarejestrowanym pod znakiem: [...]
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. Ż.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie
a. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej: k.p.a.) poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 13 czerwca 2023 r., nr 109/2023 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo tego że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu art. 138 § 2 k.p.a. gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy;
2. art. 8 k.p.a. poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;
3. art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, sprowadzające się do zaniechania ustaleń dotyczących prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy;
4. art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nie dokonanie przez organ oceny znaczenia i wartości wszystkich dowodów dla toczącej się sprawy, poprzez zaniechanie kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a w rezultacie organ poczynił nietrafne ustalenia w oparciu o już przeprowadzony materiał dowodowy, oparł się przede wszystkim na dowodach przedstawionych przez P. A., z zupełnym pominięciem twierdzeń składającego niniejszy sprzeciw;
5. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. polegające na niezastosowaniu ww. przepisów prawa, albowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie przepisy prawa (w powiązaniu z okolicznościami faktycznymi występującym w sprawie, jak również obowiązującymi przepisami prawa) doprowadziły do uznania, że do przedmiotowej wiaty garażowej spełniającej funkcje budynku oraz funkcje magazynowo - składowe nie ma zastosowania przepis § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy - ze względów, o których powyżej była mowa - należy stwierdzić, że prawidłowa interpretacja i zastosowanie przepisów prawa prowadzi do wniosku, że do przedmiotowej wiaty garażowej spełniającej funkcje budynku oraz funkcje magazynowo - składowe powinien mieć zastosowanie również § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
b. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie w wytycznych dla organu I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, podczas gdy w świetle orzecznictwa gdy wiata pełni określoną funkcję użytkową budynku (funkcja magazynowa - składowa, ergo użytkowa) to stosuje się wobec niej przepisy rozporządzenia, w tym m.in. § 12 regulujący wymagane odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu sprzeciwu zarzucono, że organ II instancji winien wziąć pod uwagę, czy sporna wiata garażowa nie stanowi garażu. Organ I instancji podczas oględzin ustalił: "Wiata w konstrukcji szkieletowej drewnianej posadowiona punktowo na stopach fundamentowych (w formie bloczka betonowego zalewanego mieszkanką betonową. Słupy konstrukcyjne wiaty zamontowane do fundamentu betonowego za pomocą łączników ciesielskich. Trzy ściany (pn, wsch, zach) oraz dach pokryty blachą. Dach dwuspadowy, niesymetryczny ze spadkiem w kierunku pn-pd. Dach wyposażony w rynny i rury spustowe z odprowadzeniem na teren nieużytkowy inwestora", co prowadzi do wniosku, a któremu organy I i II instancji nie zaprzeczyły, że przedmiotowy obiekt jest stabilnej konstrukcji, opierającej się warunkom atmosferycznym, posadowionej w sposób wykluczający łatwe przemieszczenie, posiada wnętrze oddzielone od otoczenia zewnętrznego przegrodami budowlanymi (ściany). Nie może zatem budzić wątpliwości, że wiaty nie można traktować jako synonimu budynku gospodarczego (garażowego), a więc obiektu zamkniętego, którym jest sporny w sprawie niniejszej garaż.
Zdaniem składającego sprzeciw, organ I instancji w decyzji z dnia nr 109/2023 prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt jako obiekt kubaturowy i zastosował procedurę legalizacyjną z art. 49b p.b. tj. procedurę umożliwiającą doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obiektu, na którego wykonanie niezbędne było dokonanie zgłoszenia, a inwestor takiego nie dokonał. Organ nadzoru budowlanego umożliwił legalizację obiektu, gdyż wezwał inwestora do przedłożenia koniecznych dokumentów i w wyznaczonym terminie dokumenty nie zostały przedłożone. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany zastosować skutki prawne, o których sam inwestora pouczył tj. orzec nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 p.b.
Niezależnie od powyższego, przede wszystkim wskazać należy, że organ II instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, oparł się jedynie na ustaleniach poczynionych w dniu 17 listopada 2023 r. na czynnościach kontrolnych, nie uwzględniając całościowego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie od końca 2020 r. Organ w żaden sposób nie odniósł się do przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej użytkowania przez P. A. przedmiotowej wiaty. Ponadto, organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., który wymaga by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Stanowisko organu II instancji, że z "czynności kontrolnych z dnia 17 listopada 2023 r. jednoznacznie wynika, że obecnie wiata nie pełni już funkcji miejsca postojowego dla samochodów osobowych, o którym mowa w rozdziale 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" jest błędne. Organ II instancji ustalając stan faktyczny winien brać pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy.
Należy podkreślić, że o rzeczywiście pełnionej funkcji obiektu nie może świadczyć jednostkowa obserwacja dokonana w trakcie oględzin w dniu 17 listopada 2023 r. Pamiętać trzeba, że w trakcie kontroli z dnia 25 września 2020 r. przeprowadzonej przez organ I instancji, przedstawiciele organu I instancji stwierdzili: "na dz. nr ewi. [...] zlokalizowana jest wiata garażowa dwustanowiskowa w konstrukcji szkieletowej drewnianej z pokryciem 3 ścian blachą trapezową, orynnowany z odprowadzaniem wód na teren nieutwardzony inwestora. Obiekt o wym. 7,0 m x 7,0 m, usytuowany w granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...] w m. O. . W dniu kontroli w wiacie stały 2 samochody". Stanowiąca załącznik do protokołu oględzin z dnia 25 września 2020 r. dokumentacja fotograficzna (k. 12-13 akta PINB) jednoznacznie wskazuje, że w obiekcie znajdują się samochody. Co więcej, wykorzystywanie przedmiotowego obiektu - wiaty garażowej przez P. A. jako garażu zostało wykazane również na wielu fotografiach zgromadzonych w niniejszej sprawie, a przedłożonych przez wnoszącego niniejszy sprzeciw (dowód: kopie pism składającego sprzeciw wraz z załącznikami -fotografiami przedmiotowego obiektu pełniącego funkcje garażu, w którym są zaparkowane samochody znajdują się w aktach niniejszej sprawy). Ponadto, podczas czynności w dniu 17 listopada 2023 r. P. A. nie zaprzeczył oświadczeniu pełnomocnika składającego niniejszy sprzeciw, że parkuje swoje samochody w przedmiotowym obiekcie. Zatem, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, przedmiotowa wiata (garażowa) niezależnie od funkcji gospodarczej, pełni również funkcje garażową, co wpływa na kwalifikację materialnoprawną determinującą ocenę o legalności usytuowania przedmiotowej wiaty (garażowej), w odniesieniu do granicy działki. Zadziwiający jest również sposób ustalania odległości przedmiotowej wiaty garażowej od granicy działki składającego sprzeciw, który organ I instancji ustala na odległość 4,02 m licząc od wschodniej części (ściany) wiaty garażowej zamiast od części (ściany) przedmiotowej wiaty znajdującej się najbliżej działki składającego sprzeciw. Organ winien ustalić usytuowanie przedmiotowej wiaty (garażowej), w odniesieniu do granicy działki składającego sprzeciw a nie przedmiotu znajdującego się w wewnątrz wiaty garażowej.
Ponadto, organ II instancji błędnie ocenił wysnuty przez siebie wniosek w świetle przedstawionych na jego poparcie orzeczeń sądów administracyjnych. Organ przyjął, że "przedmiotowa wiata pełni funkcje magazynowo - składowe - pod wiatą składowane są sprzęt rolniczy, przyczepa i traktor, a co za tym idzie wiata pełni funkcję budynku", zaś ocenił swój wniosek błędnie, bowiem wskazał, że do wiaty o przeznaczeniu innym niż rekreacyjno-wypoczynkowym, czyli jak w niniejszym stanie faktycznym wiaty pełniącej funkcję budynku i funkcje magazynowo - składowe i garażowe (tak wynika z całości zgromadzonego materiału dowodowego) nie stosuje się § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak wynika z orzecznictwa Sądów Administracyjnych, które również przywołuje organ II instancji, O tym, czy wiata będzie pełnić funkcję użytkową budynku, decydować będzie jej przeznaczenie. Zgodnie z orzecznictwem, spełniać funkcję budynku będzie wiata o przeznaczeniu innym jak wiaty rekreacyjno-wypoczynkowe, czyli takich jak wiaty składowe, garażowe, magazynowe.
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków.
Mając na uwadze fakt, że przedmiotowa wiata (garażowa) jest dwustanowiskowa w konstrukcji szkieletowej drewnianej z pokryciem dachu i 3 ścian blachą trapezową, orynnowana z odprowadzaniem wód na teren nieutwardzony inwestora i posiada wymiary wym. 7,01 m x 7,09 m - oprócz funkcji garażowej pełni także funkcję użytkową. Wobec tego, w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, do przedmiotowej wiaty (garażowej) pełniącej funkcje użytkowe, magazynowo - składowe oraz funkcję budynku należy stosować przepisy § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa wiata garażowa, z uwagi na jej wymiary 7,01 mx 7,09 m, w przypadku zabudowy dachu i trzech ścian wiaty blachą trapezową jak również orynnowania, spełnia funkcje użytkowe budynku. W § 12 rozporządzenia określono wymagania odnośnie usytuowania obiektów budowlanych na działce. W przypadku budynków gospodarczych i garaży, dopuszczalne jest ich usytuowanie przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od ściany bez otworów okiennych i drzwiowych, tylko w sytuacji, gdy długość budynku gospodarczego lub garażu nie przekracza 6,5 m, a wysokości nie większej niż 3 m. Powyższe parametry - w szczególności jeżeli chodzi o długość budowli - nie zachowuje przedmiotowa wiata garażowa o długości ponad 7 m (§ 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia). Ponadto, ponad wszelką wątpliwość przedmiotowy budynek znajduje się w odległości mniejszej niż 30 cm od ogrodzenia składającego sprzeciw, znacznie oddziałując na nieruchomość składającego sprzeciw.
Co więcej, posiłkując się zasadą dobrego sąsiedztwa, zaznaczyć należy, że na sąsiednich nieruchomościach, a nawet na całej ulicy T. i miejscowości O. nie ma wybudowanych garaży w granicach sąsiednich, wręcz opartych na ogrodzeniach sąsiadów, jak również wiat użytkowych. Istniejące garaże na nieruchomościach znajdujących się przy ulicy T. są albo wbudowane w budynki mieszkalne bądź usytuowane w bliskiej ich odległości bądź są zlokalizowane w granicach ogrodzeń ich właścicieli.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).
Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
W ocenie Sądu przepis ten został zastosowany prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy.
Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego jest kwestia legalności obiektu budowlanego, opisanego podczas oględzin w następujący sposób:
"na dz. nr ewid. [...] w m. O. od strony ul. T. usytuowana jest wiata przy zachodniej granicy działki ewidencyjnej. Wiata w konstrukcji szkieletowej drewnianej posadowiona punktowo na stopach fundamentowych (w formie bloczka betonowego zalewanego mieszanką betonową). Słupy konstrukcyjne wiaty zamontowane do fundamentu betonowego za pomocą łączników ciesielskich. Trzy ściany (pn, wsch, zach) oraz dach pokryty blachą. Dach dwuspadowy, niesymetryczny ze spadkiem w kierunku pn-pd. Dach wyposażony w rynny i rury spustowe z odprowadzeniem na teren nieużytkowany inwestora. Frontowa ściana wyposażona w zasłonę typu plandeka (rozsuwana). Teren wewnątrz wiaty wyżwirowany. Na dzień oględzin w wiacie znajduje się sprzęt rolniczy, przyczepa i traktor. Stanowisko postojowe dla ciągnika zlokalizowane we wschodniej części wiaty (w odległości 4,02 m od działki ewid. nr [...]). Na działce na której znajduje się przedmiotowa wiata nie stwierdza się istnienia innych obiektów budowlanych w tym wiat. Dostęp do wiaty na dzień oględzin jest od strony drogi publicznej — ul. T. . Wymiaru budynku oraz jego usytuowanie w stosunku do działek sąsiednich i drogi przedstawiono na szkicu sytuacyjnym".
Organ I instancji przyjął, że budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę (nie wyjaśniając jednak swojego stanowiska w sposób szczegółowy) i wszczął postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało przez inwestora zaskarżone zażaleniem, jednakże zażalenie to okazało się spóźnione, zatem postanowienie to nie było poddane weryfikacji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Inwestor złożył wniosek o legalizację, w związku z czym PINB postanowieniem nr 150/2022 z dnia 2 września 2022 r., działając na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 upb nałożył na inwestora P. A. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 28 lutego 2023 r. dokumentów legalizacyjnych. Inwestor nie przedłożył wskazanych w postanowieniu dokumentów i dlatego organ I instancji wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Organ II instancji, rozpoznając odwołanie, zwrócił uwagę na treść przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy wiaty (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w ówczesnym brzmieniu tego rodzaju budowa nie wymagała również zgłoszenia. Skutkiem takiej kwalifikacji było przyjęcie, że dotychczasowe postępowanie toczyło się w niewłaściwym trybie, podczas gdy powinno się toczyć w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. Stąd też wydanie decyzji kasatoryjnej było konsekwencją odmiennego zakwalifikowania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania niż to zrobił organ I instancji.
Skarżący w sprzeciwie kwestionuje zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu budowlanego jako mieszczącego się w zakresie powołanego wyżej art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane, podkreślając funkcje pełnione przez wiatę (garaż) oraz "solidną konstrukcję" – co, jego zdaniem, potwierdza prawidłowość trybu zastosowanego przez organ I instancji. Dodatkowo zarzuca, że MWINB oparł się jedynie na ustaleniach poczynionych w dniu 17 listopada 2023 r. na czynnościach kontrolnych, nie uwzględniając całościowego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie od końca 2020 r.
Ostatni z powołanych zarzutów nie jest zasadny. Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Jeśli zatem w trakcie postępowania (które toczyło się ponad 3 lata) nastąpiła na przykład zmiana funkcji obiektu budowlanego, którego dotyczy owo postępowanie, to organ odwoławczy musi rozstrzygać sprawę w oparciu o stan aktualny. Wbrew stanowisku skarżącego nie stanowi to błędu poprzez pominięcie dowodów wskazujących na wcześniejszy sposób zagospodarowania obiektu budowlanego, lecz właśnie prawidłowe wykonanie obowiązków wynikających z zasady dwuinstancyjności. Oczywiście gdyby w trakcie toczącego się później przed organem I instancji postępowania sposób korzystania z obiektu miałby ewentualnie po raz kolejny ulec zmianie, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego również będzie zobowiązany do uwzględnienia tego faktu.
Również zarzut błędnej kwalifikacji obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania nie może odnieść skutku. Uzupełniony w trakcie postępowania odwoławczego materiał dowodowy, w szczególności zaś wyniki oględzin z listopada 2023 r., dały organowi II instancji podstawy do prawidłowego ustalenia, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest wiatą, a w związku z jej wymiarami oraz wymiarami i przeznaczeniem działki, na której się znajduje – do prawidłowego ustalenia, że w tej sprawie znajduje zastosowanie art. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. czyli w dacie wzniesienia wiaty). Stanowisko strony skarżącej to wyłącznie odmienna ocena ustalonego prawidłowo stanu faktycznego. Organ odwoławczy wnikliwie i przekonująco przeanalizował sposób kwalifikacji przedmiotowej wiaty, uzasadniając swoje stanowisko również w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych. Przeciwne argumenty podnoszone w sprzeciwie nie mogą odnieść skutku.
Z kolei zastrzeżenia co do "sposobu ustalania odległości wiaty garażowej od granicy działki składającego sprzeciw" oraz kwestia ewentualnego zastosowania w tej sprawie § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wykraczają poza opisaną wcześniej kognicję sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że na budowę przedmiotowej wiaty nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, w związku z czym postępowanie w sprawie jej legalności winno toczyć się w trybie opisanym w art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. Tylko ta kwestia mogła podlegać weryfikacji w rozpoznawanej sprawie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że to organ odwoławczy dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotowej wiaty i prawidłowo wskazał, że na budowę przedmiotowej wiaty nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, stwierdzając jednocześnie, że postępowanie przed organem I instancji toczyło się w niewłaściwym trybie. W tej sytuacji zaistniały podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej i ponownego przeprowadzenia postępowania przed organem I instancji – we właściwym trybie,
Z tych względów sprzeciw oddalono na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.