II SA/KR 1010/24

II SA/Kr 1010/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
rt 3 , art 7  , art 25art 26  , art 27 , art 29 , art 59  , art 119  , art 121
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7 , art 77 par 1 i art 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie nr 454/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 maja 2024 r. znak WSE.7722.35.2024.NWOJ w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem postanowieniem nr 135/24 z 14 marca 2024 r. znak: NB.52.4.2024.JB nałożył na K. P.:
I. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w wystawionym przez PINB tytule wykonawczym z 14 lutego 2024 r. - znak: NB.52.4.2024, tj. rozbiórki boiska sportowego (kategoria obiektu V) zlokalizowanego na działkach ew. nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...] w Z.;
II. obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł.
Opisując przedmiot i zakres rozbiórki organ wskazał:
- płytę boiska sportowego do piłki nożnej o wym. ok. 60 m x 64 m składającej się z podbudowy pod sztuczną nawierzchnię trawiastą,
- sztuczną nawierzchnię trawiastą,
- linie oznaczenia boiska,
- bramki piłkarskie;
- powierzchnię po rozebraniu płyty boiska sportowego należy nawieźć ziemią grubości równej zebranej z płyty boiska sportowego, wyrównać i obsiać trawą.
Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 20 § 1 pkt4, art. 64a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.".
W uzasadnieniu decyzji PINB opisał decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 4 maja 2023 r. znak WOB.7721.270.2022.JKUT utrzymującą w mocy decyzję PINB z 27 kwietnia 2022 r. znak NB.5160.5.102.2018.JW nakazującą inwestorowi – K. P.-K. rozbiórkę przedmiotowego boiska sportowego.
Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 8 sierpnia 2023 r. sygn. II SA/Kr 663/23 oddalił skargę inwestora. W związku z tym nakaz rozbiórki stał się wymagalny.
PINB 15 grudnia 2023 r., po uprzednim powiadomieniu stron postępowania, przeprowadził oględziny spornej nieruchomości celem ustalenia, czy inwestor (nazwisko zmienione z P.-K. na P.) wykonał wymagalny nakaz rozbiórki. Wskazał, że pomimo trzykrotnego wezwania inwestora do okazania przedmiotu oględzin w wyznaczonym terminie 15 grudnia 2023 r. nie udostępnił on organowi nieruchomości do oględzin. Dlatego też organ I instancji oględziny przeprowadził z ul. K. , położonej równolegle do ul. P. z której obiekt był bardzo dobrze widoczny. Sporządzono i dołączono do akt dokumentację fotograficzną.
Upomnieniem nr 36/23 z 22 grudnia 2023 r., doręczonym 3 stycznia 2024 r., PINB wezwał inwestora do wykonania wymagalnego nakazu rozbiórki, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 14 lutego 2024 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę wykonania rozbiórki, która wykazał, że inwestor nakazu nie wykonał, czego dowodzi dokumentacja fotograficzna z kontroli.
W dniu 15 lutego 2024 r. PINB doręczył inwestorowi tytuł wykonawczy z 14 lutego 2024 r.
W dniu 11 marca 2024 r. organ egzekucyjny, będący w niniejszym postępowaniu również wierzycielem, przeprowadził kolejną kontrolę wykonania rozbiórki przez zobowiązanego.
PINB wskazał, że co prawda inwestorka wnioskiem z 4 stycznia 2024 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego uprawomocnieniem się egzekwowanej obecnie decyzji, jednak samo złożenie takiego wniosku nie wstrzymało wykonalności ww. decyzji.
Dalej organ I instancji przywołał i wyjaśnił treść stosowanych przepisów u.p.e.a., wykazując konieczność nałożenia na inwestora grzywny w kwocie 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania wykonalnego nakazu rozbiórki. Podkreślił, że inwestor nielegalnie użytkuje przedmiotowe boisko, choć nie uzyskał i nie może uzyskać pozwolenia na jego użytkowanie. Zaznaczył, że grzywna w celu przymuszenia powoduje mniej dotkliwe dla zobowiązanego konsekwencje z uwagi na możliwość jej umorzenia lub zwrotu. Wskazał, że maksymalna wysokość grzywny jest konieczna z uwagi na jednokrotną tylko możliwość orzeczenia grzywny oraz niezbędną dotkliwość wobec uporczywości uchylania się od wykonania nakazu.
K. P. wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie PINB z 14 marca 2024 r., zarzucając naruszenie:
- art. 29 § 1 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu niedopuszczalności badania przez PINB kwestii możliwości wykonania obowiązku,
- art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodziła konieczność umorzenia postępowania z powodu niewykonalności obowiązku,
- przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 454/2024 z 21 maja 2024 r. znak: WSE.7722.35.2024.NWOJ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a." w zw. z art. 18 oraz art. 23 § 1 i § 4 u.p.e.a., utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB z 14 marca 2024 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że po rozpatrzeniu wniosków inwestorki z 17 maja 2023 r. i 4 stycznia 2024 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, MWINB postanowieniami odpowiednio nr 357/2024 i nr 358/2024 z 15 kwietnia 2024 r. znak: WOB.7718.1.2023.NOGI i znak: WOB.7718.1.2024.NOGI odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją MWINB z 4 maja 2023r.
MWINB podkreślił, że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB 22 grudnia 2022 r. upomnieniem nr 36/23 znak: NB.5160.5.102.2018.JB wezwał inwestorkę do wykonania ciążącego na niej obowiązku rozbiórki, z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
W dniu 14 lutego 2024 r. przedstawiciele PINB przeprowadzili czynności kontrolne, w których stwierdzono, iż zobowiązana nadal nie wykonała obowiązku rozbiórki przedmiotowego boiska sportowego. Wobec tego w tym samym dniu PINB wystawił tytuł wykonawczy nr NB.52.4.2024.
Następnie po ponownie przeprowadzonej kontroli 11 marca 2024 r., podczas której stwierdzono, iż: "boisko sportowe nadal nie zostało rozebrane", PINB wydał opisane na wstępie postanowienie z 14 marca 2024 r.
Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego MWINB stwierdził, że ww. postanowienie PINB z 14 marca 2024 r. wydane zostało prawidłowo. Wskazał, że grzywna w celu przymuszenia nie jest sankcją karną, lecz środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do wykonania obowiązku.
Organ II instancji opisał zasady nakładania grzywny w celu przymuszenia uregulowane w art. 121 u.p.e.a. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie, przy ustaleniu wysokości nakładanej na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia, zastosowanie znajduje art. 121 § 2 u.p.e.a., gdyż egzekwowanym obowiązkiem nie jest rozbiórka budynku lub jego części, co obligowałoby organ egzekucyjny do wyliczenia grzywny na podstawie § 5 ww. artykułu, a obowiązek nakazujący rozbiórkę boiska sportowego (kategoria obiektu V). O tym, że obowiązek nie został wykonany, wskazują m.in. zapisy protokołu kontroli z 11 marca 2024 r.
W kwestii wysokości nałożonej na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia MWINB wyjaśnił, że ustawodawca wprowadzając w art. 121 § 2 u.p.e.a. tylko górne granice kwot grzywien pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Wskazał, że organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia kieruje się zasadami racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Z ww. zasad wynika obowiązek organu do zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony.
Grzywna, by spełniła swój cel, musi być dla zobowiązanego na tyle dotkliwą by zmusiła go do wykonania obowiązku. Powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie i poprzez to przeciąganie postępowania egzekucyjnego i oddalenie osobistego albo zastępczego wykonania obowiązku.
Organ II instancji podsumował, że nałożenie w sprawie niniejszej grzywny w wysokości 10 000 zł jest zasadne. Wskazał na uzasadnienie postanowienia PINB odnośnie uporczywości uchylania się inwestorki od wykonania obowiązku rozbiórki boiska sportowego. Co więcej, mimo orzeczonego i wymagalnego nakazu rozbiórki zobowiązana nielegalnie użytkuje przedmiotowe boisko sportowe.
MWINB wskazał, że w sytuacji, gdy grzywnę można nałożyć tylko raz, jej wysokość nie powinna być jedynie symboliczna, ale powinna realnie wpływać na wykonanie egzekwowanego obowiązku. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest, aby nakładana na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia była odpowiedniej wysokości, zapewniającej jej skuteczność.
Organ II instancji stwierdził, że w przeciwieństwie do wydawania aktu konkretyzującego uznaniowo prawo materialne, w postępowaniu egzekucyjnym jedynym kryterium jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanej strony do wykonania obowiązku.
MWINB wskazał, że postanowienie I instancji zawiera wymagane zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania egzekwowanego obowiązku, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej.
Odnosząc się do uwag zażalenia organ II instancji wskazał, że obowiązek podjęcia przez PINB jako wierzyciela i jednocześnie organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest przewidzianą w przepisach u.p.e.a. konsekwencją istnienia w obrocie prawnym decyzji nakazowej oraz niewykonania przez adresata tej decyzji orzeczonego w niej obowiązku. Środkami egzekucyjnymi stosowanymi w egzekucji niepieniężnych obowiązków orzekanych w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane są: grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. PINB nie może kierować się w tej kwestii swoim uznaniem, ale jest do podjęcia ww. działań zobowiązany artykułem 6 § 1 u.p.e.a.
Dalej MWINB stwierdził, że PINB zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. wezwał inwestorkę upomnieniem z 22 grudnia 2023 r. do wykonania przedmiotowego obowiązku rozbiórki boiska sportowego, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zobowiązana odebrała 3 stycznia 2024 r. Następnie 14 lutego 2024 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których ustalono, iż obowiązek nie został wykonany, w związku z czym organ egzekucyjny w tym samym dniu wystawił tytuł wykonawczy nr NB.52.4.2024 wszczynając postępowanie egzekucyjne w sprawie. W dniu 11 marca 2024 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę wykonania obowiązku stwierdzając "że boisko sportowe nadal nie zostało rozebrane".
Zdaniem MWINB ww. materiał dowodowy w sprawie w postaci protokołów z przeprowadzonych czynności kontrolnych w postępowaniu egzekucyjnym, zgromadzony z uwzględnieniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. pozwolił na stwierdzenie, że doszło do uchylania się inwestorki od wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego boiska sportowego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. organ II instancji stwierdził, że nie podziela uwag skarżącej, iż w ramach badania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., ocenie powinna podlegać także kwestia wykonalności obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. badanie ww. dopuszczalności egzekucji dotyczy bowiem wyłącznie kwestii formalnych.
W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie ustawy Prawo budowlane. Ewentualna wadliwość może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. (...) Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego. Powyższe wynika wprost z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa wyżej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny.
Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.) Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a., zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych.
Dlatego też, zdaniem MWINB, wykonalność decyzji nie może być przedmiotem oceny dopuszczalności egzekucji, gdyż oznaczałoby to merytoryczną kontrolę decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma zaś możliwości negowania egzekwowanego nakazu. Na etapie wykonania decyzji w ramach wyznaczonych przez u.p.e.a. nie można oceniać zasadności egzekwowanego obowiązku ani prawidłowości toku postępowania administracyjnego, w którym obowiązek ten został orzeczony.
Celem postępowania egzekucyjnego jest wymuszenie realizacji nakazów wypływających z decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy te nie zostaną wykonane dobrowolnie. Postępowanie egzekucyjne nie jest zatem kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym można byłoby negować zasadność ostatecznych i prawomocnych decyzji. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakładająca określony obowiązek, dopóty możliwe jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji w celu jego wykonania. Organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego nie bada ponownie tzw. decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania zmierzające do jej wykonania.
Odnosząc się do wskazanych w zażaleniu uwag, że w stanie faktycznym sprawy zachodziła konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niewykonalności obowiązku, MWINB wskazał, że kwestie związane z umorzeniem postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 u.p.e.a., wymieniając przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podniesiona przez zobowiązaną w zażaleniu niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym jest przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Okoliczności wskazane w art. 59 u.p.e.a. uwzględniane są zarówno z urzędu, jak i na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego.
Niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny. To znaczy, że niewykonalność zachodzi jedynie wtedy, gdy nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki jego wykonanie nie jest możliwe, niezależnie od wysokości kosztów czy koniecznych nakładów pracy. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Nie stanowią przykładu faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Wykonanie obowiązku nie jest możliwe nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez każdą inną osobę. Niemożliwość ta musi mieć charakter trwały i zupełny oraz musi oznaczać brak warunków czyniących wykonanie obowiązku egzekucyjnego możliwym.
Kolejno organ II instancji wskazał, że zobowiązanej przysługuje zatem prawo złożenia odrębnym pismem wniosku do PINB o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w którym wskazana będzie okoliczność stanowiąca podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Reasumując MWINB stwierdził, że wbrew twierdzeniom żalącej się, w związku z niewykonaniem przez zobowiązaną ciążącego na niej obowiązku istnieje podstawa faktyczna i prawna do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. Tym samym postanowienie I instancji nie narusza wskazanych przez zobowiązaną przepisów u.p.e.a. ani K.p.a.
Końcowo organ II instancji podkreślił, że decyzja PINB z 27 kwietnia 2022 r. znak: NB.5160.5.102.2018.JW utrzymana w mocy decyzją MWINB nr 180/2023 r. z 4 maja 2023 r. znak: WOB.7721.270.2022.JKUT jest w obrocie prawnym i zobowiązana winna wynikający z tej decyzji obowiązek wykonać.
Dodatkowo zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast w myśl art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Zobowiązany może się zatem uwolnić od płacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku.
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie powoduje powstania po stronie zobowiązanych żadnych dodatkowych kosztów. W razie wykonania obowiązku grzywna podlega albo zwrotowi, albo - gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu. To od zobowiązanej zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy poniesie koszty nałożonej grzywny.
Na poparcie przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia wykładni stosowanych przepisów u.p.e.a. organ II instancji przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Na powyższe postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 454/2024 z 21 maja 2024 r. znak: WSE.7722.35.2024.NWOJ, inwestorka K. P., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego:
a) art. 119 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i nałożenie grzywny, podczas gdy brak było przesłanek do jego zastosowania;
b) art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez nieprawidłowe zastosowanie i nałożenie na skarżącą grzywny w maksymalnej wysokości, w sytuacji, gdy wystarczające byłoby nałożenie grzywny w symbolicznej wysokości;
2. postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji, podczas gdy zasadne było jego uchylenie;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia nieproporcjonalnej i dolegliwej dla skarżącej grzywny w celu przymuszenia.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w całości, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że grzywna w celu przymuszenia winna być nakładana jako ostateczny środek egzekucyjny, po wyczerpaniu możliwości stosowania innych środków egzekucyjnych. Grzywna stanowi dla skarżącej zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Odnośnie zaś samej wysokości nałożonej grzywny, zdaniem skarżącej organ przy stosowaniu tego środka egzekucyjnego nie powinien opierać swojej decyzji w oparciu o uznaniowość.
Zdaniem skarżącej z art. 121 § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie można wprost wywieść możliwości zastosowania grzywny w celu przymuszenia przed orzeczeniem wykonania zastępczego. Natomiast z art. 119 § 2 u.p.e.a. należy wywieść, że grzywnę w celu przymuszenia można zastosować jedynie w sytuacji, gdy niecelowym jest zastosowanie innych środków, które ustawa przewiduje w przypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych. Ustawodawca nie nakazał wprost zastosowania grzywny przed wykonaniem zastępczym.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku wybrać środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Kolejność, w której wskazane są środki egzekucyjne w treści art. 1a pkt 12b u.p.e.a. nie determinuje następstwa ich stosowania. Egzekucja sama w sobie nie stanowi represji wobec zobowiązanego, lecz jest sposobem do wymuszenia realizacji powinności administracyjno-prawnych. Z zasady tej wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i który jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W istocie jest to główna zasada w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok NSA z 29 listopada 2007 r., sygn. I OSK 1404/07, Lex nr 424663). Błędne jest wywodzenie konieczności zastosowania grzywny w celu przymuszenia.
Końcowo skarżąca zarzuciła, że organ rozważając, który środek egzekucyjny jest najmniej uciążliwy dla skarżącej, nie przeprowadził analizy obu tych środków. Wskazania zasadności wyboru jednego z dwóch środków egzekucyjnych należało dokonać w oparciu o przedstawienie analizy zarówno grzywny jak i wykonania zastępczego. Tylko wówczas można dokonać gradacji tych środków egzekucyjnych i wskazania najmniej uciążliwego. Organ wybierając grzywnę jako środek egzekucyjny, jednocześnie określając jej wysokość na maksymalną kwotę 10 000 zł, dokonał nałożenia niewspółmiernej i nad wyraz uciążliwej dla skarżącej kary.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wbrew zarzutom skargi, sporna grzywna stanowi formę finansowej presji, która winna skłonić skarżącą do wykonania obowiązku, od którego wykonania uchyla się od roku.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku ewentualnego orzeczenia o wykonaniu zastępczym przed nałożeniem grzywny w celu przymuszenia oraz braku przeprowadzenia analizy uciążliwości obu tych środków egzekucyjnych przed wydaniem skarżonego postanowienia, MWINB podniósł, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wybór bowiem zamiast grzywny wykonania zastępczego prowadziłby do wydłużenia prowadzonego postępowania z uwagi na konieczność dokonania wyboru podmiotu, który wykonałby obowiązek za skarżącą, co powodowałoby po jej stronie konieczność poniesienia wszystkich kosztów wykonanych robót budowlanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 r.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono zgodne z prawem i prawidłowe, a bezzasadne zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Na wstępie należy podkreślić, że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie tylko prawem, lecz również obowiązkiem wierzyciela (w niniejszej sprawie jest nim PINB) jest działanie celem doprowadzenia do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie wykonaniu podlega obowiązek rozbiórki boiska sportowego, wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji MWINB z 4 maja 2023 r. znak WOB.7721.270.2022.JKUT utrzymującej w mocy decyzję PINB z 27 kwietnia 2022 r. znak NB.5160.5.102.2018.JW, nakładającą na skarżącą K. P. - inwestorkę na działkach ew. nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...]) w Z., obowiązek dokonania rozbiórki wykonanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę z 14 kwietnia 2015 r., przyjętego przez Starostę Tatrzańskiego bez sprzeciwu, obiektu - płyty boiska sportowego do piłki nożnej o wym. ok. 60 m x 64 m składającej się z podbudowy pod sztuczną nawierzchnię trawiastą, sztucznej nawierzchni trawiastej, linii oznaczenia boiska i bramek piłkarskich. Powierzchnię po rozebraniu płyty boiska sportowego nakazano nawieźć ziemią grubości równej zebranej z płyty boiska sportowego, wyrównać i obsiać trawą. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano m.in., że po analizie organ uznał, że wykonane boisko nie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przed odniesieniem się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą należy podkreślić, że jedyną drogą otwierającą sądową kontrolę legalności samego obowiązku rozbiórki było wniesienie skargi na ww. ostateczną decyzję MWINB z 4 maja 2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skarżąca skorzystała z ww. możliwości, a postępowanie sądowe wywołane wniesieniem tej skargi zostało zakończone w I instancji prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2023 r. sygn. II SA/Kr 663/23 oddalającym skargę. Obiektywnym i niespornym faktem zatem jest, że legalność ww. decyzji MWINB została skontrolowana przez WSA i nie została zakwestionowana, a decyzja rozbiórkowa została oceniona jako prawidłowa. Decyzja ta jest zatem ostateczna i prawomocna, ze względu na niewniesienie od ww. wyroku WSA skargi kasacyjnej. W konsekwencji wierzyciel i organ egzekucyjny ma prawo i obowiązek dążenia do wykonania ostatecznej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Na obecnym etapie postępowania, w niniejszej sprawie poddanej kontroli Sądu a dotyczącej grzywny nałożonej w postępowaniu egzekucyjnym, ani organy prowadzące postępowanie egzekucyjne ani Sąd nie mają kompetencji do ponownego badania legalności decyzji rozbiórkowej.
Z art. 29 § 1 zd. 2 u.p.e.a., jak jednoznacznie wyjaśnił MWINB, wynika bowiem, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie może badać legalności decyzji rozbiórkowej podlegającej wykonaniu. Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania w przedmiocie rozbiórki. Innymi słowy postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania w przedmiocie rozbiórki.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a.).
Warunki formalne nałożenia grzywny w celu przymuszenia wymienia art. 122 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu nałożono obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, natomiast § 2 wprowadza wymogi co do treści postanowienia o nałożeniu grzywny. Nie można również pominąć art. 15 u.p.e.a., który zezwala na wszczęcie egzekucji administracyjnej dopiero po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Powyższe warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Zobowiązanej prawidłowo i skutecznie zostało doręczone upomnienie nr 36/23 z 22 grudnia 2023 r. poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które zobowiązana odebrała osobiście 3 stycznia 2024 r., (k. 4-5 akt egzekucyjnych), ze stosownymi pouczeniami, m.in. o konsekwencji braku zadośćuczynienia obowiązkowi.
Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca (zobowiązana) nie wykonała obowiązku rozbiórki.
Odnosząc się do treści wysłanego do skarżącej tytułu wykonawczego należy wskazać, że wystawiony przez PINB tytuł wykonawczy z 14 lutego 2024 r. nr NB-52.4.2024 zawiera konieczne, przewidziane prawem elementy, wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym adekwatną treść i podstawę prawną obowiązku (k. 9 akt egz.).
Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021r., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.).
Wobec treści zarzutów podniesionych w skardze i zażaleniu należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:
a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,
b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Dodatkowo warto wskazać, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie i wskazany w tytule wykonawczym wystawionym wobec skarżącego obowiązek rozbiórki bezspornie i niewątpliwie wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji MWINB z 4 maja 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z 27 kwietnia 2022 r., którą nakazano inwestorowi rozbiórkę spornego obiektu.
Dlatego też pomimo, że w rubryce B pole 2 tytułu wykonawczego z 14 lutego 2024 r. wskazano jako podstawę prawną obowiązku ww. decyzję PINB, a nie ostateczną, podlegającą egzekucji decyzję MWINB, ta nieścisłość nie budzi wątpliwości co do opisanej treści obowiązku podlegającego wykonaniu.
W kontrolowanej sprawie nie było też sporne, że ww. tytuł wykonawczy z 14 lutego 2024 r. został doręczony dorosłemu domownikowi skarżącej 15 lutego 2024 r. (k. 10 akt egz.). Dlatego brak wypełnienia części G tytułu przez wpisanie daty i podpisów zarówno doręczającego jak i odbierającego tytuł wykonawczy, należy uznać za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy. W szczególności niewątpliwie tytuł ten został wystawiony wobec skarżącej przez uprawniony organ.
Odnosząc się do zarzutu rzekomej niewykonalności obowiązku Sąd ponownie podkreśla, że skoro nie jest sporne po pierwsze, że ww. decyzja MWINB z 4 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z 27 kwietnia 2022 r. – wskazaną w treści tytułu wykonawczego jako podstawę prawną obowiązku – jest ostateczna i prawomocna, po drugie jej wykonalność nie została wstrzymana (np. w postępowaniu wznowieniowym), wymagalność opisanego w niej obowiązku, wbrew zarzutom skarżącej, nie może budzić żadnych wątpliwości.
Jak słusznie wskazał organ II instancji, niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny. Zachodzi jedynie wtedy, gdy nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki jego wykonanie jest niemożliwe lub też skrajnie nieopłacalne ze względu na wysokość kosztów i koniecznych nakładów pracy. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Nie stanowią co do zasady przykładu faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Wykonanie obowiązku nie jest wówczas możliwe nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez każdą inną osobę. Niemożliwość ta musi mieć charakter trwały i zupełny oraz musi oznaczać brak warunków czyniących wykonanie obowiązku egzekucyjnego możliwym (por. wyrok NSA z 4 września 2023 r., sygn. II OSK 929/22, Lex nr 3615067)
Biorąc powyższe pod uwagę, jak również niekwestionowaną okoliczność braku wykonania przez skarżącą obowiązku, zastosowanie w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należy ocenić jako zgodne z prawem i uzasadnione.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje bowiem środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei art. 119 § 2 tej ustawy stanowi, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Jak trafnie stwierdził organ II instancji, w egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego organ dysponuje dwoma środkami egzekucyjnymi. Pierwszy z nich to grzywna w celu przymuszenia, drugi zaś wykonanie zastępcze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że w sytuacji, kiedy na zobowiązanym ciąży obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, rzeczą organów jest dokonanie wyboru najwłaściwszego środka egzekucyjnego, który w realiach konkretnego przypadku będzie prowadził do bezpośredniego wykonania zobowiązania jednocześnie stanowiąc środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W jednym przypadku z okoliczności sprawy może wynikać, że środkiem tym jest wykonanie zastępcze, w innym zaś może to być grzywna w celu przymuszenia o określonej wysokości (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. II OSK 518/11 (Lex nr 1252096).
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zastępcze byłoby środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanej, tym bardziej, że w razie wykonania obowiązku nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna podlega umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Charakter grzywny w celu przymuszenia decyduje o tym, że zobowiązana może się uwolnić od płacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.
Zatem zarzut skarżącej, jakoby organ nie rozważył, który środek egzekucyjny jest najmniej uciążliwy dla skarżącej i nie przeprowadził analizy obu dostępnych środków, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca kwestionując wybór grzywny nie przedstawiła żadnych argumentów, dlaczego organ winien był zastosować od razu wykonanie zastępcze.
Dodatkowo, choć rację ma skarżąca, że ustawodawca nie nakazał wprost zastosowania grzywny przed wykonaniem zastępczym a kolejność, w której wskazane są środki egzekucyjne w treści art. 1a pkt 12b u.p.e.a., nie determinuje następstwa ich stosowania, to wyprowadzona w skardze konkluzja, jakoby z art. 121 § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie można było wprost wywieść możliwości zastosowania grzywny w celu przymuszenia przed orzeczeniem wykonania zastępczego, jest niezasadna i nieuprawniona. Warto tu raz jeszcze podkreślić, że jak słusznie wskazał organ II instancji, grzywna w celu przymuszenia nie jest sankcją karną, lecz środkiem egzekucyjnym - formą nacisku, mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do wykonania obowiązku. Brak zatem podstaw do przyjęcia, jak chce skarżąca, by organ dokonał nałożenia niewspółmiernej i uciążliwej dla skarżącej kary.
Sąd w całości podziela też przedstawiony przez MWINB pogląd, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, ponieważ ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Kr 1204/16, Lex nr 2205740). Organ egzekucyjny jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany jedynie do takiej weryfikacji przedmiotowego obiektu, aby stwierdzić jego tożsamość z obiektem objętym nakazem rozbiórki podlegającym egzekucji.
W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie ustawy Prawo budowlane. Nie można łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego, co wynika wprost z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa wyżej, obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyroki NSA z 23 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1908/18, Legalis nr 2232525, z 21 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 2539/14).
Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a., zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. sygn. II FSK 2568/17, Lex nr 2704446).
Wobec zatem jednoznacznego określenia w uzasadnieniu decyzji obu instancji, że nakaz rozbiórki dotyczy płyty boiska sportowego do piłki nożnej o wym. ok. 60 m x 64 m składającej się z podbudowy pod sztuczną nawierzchnię trawiastą, sztucznej nawierzchni trawiastej, linii oznaczenia boiska oraz bramek piłkarskich, a także obowiązku nawiezienia ziemi grubości równej zebranej z płyty boiska po rozebraniu jego płyty, wyrównania i obsiania trawą, które to ustalenia zostały zaakceptowane najpierw przez MWINB, a następnie przez WSA w ww. prawomocnym wyroku z 8 sierpnia 2023 r. sygn. II SA/Kr 663/23, zdaniem Sądu organ egzekucyjny obowiązany był zastosować art. 121 § 2 u.p.e.a. wymierzając grzywnę. Zgodnie bowiem z tym przepisem, wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, z zastrzeżeniem § 5, nałożonej na osobę fizyczną (a contrario - niebędącą osobą prawną ani jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), nie może przekraczać kwoty 10 000 zł.
Odnosząc się przy tym do samej maksymalnej wysokości orzeczonej grzywny, Sąd podziela w pełni stanowisko organu II instancji, że w postępowaniu egzekucyjnym kryteriami, jakimi kieruje się organ egzekucyjny, ustalając taką a nie inną treść uznaniowego rozstrzygnięcia odnośnie wysokości grzywny w celu przymuszenia, jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie za zastosowaną wysokością nałożonej grzywny przemawiają zasady celowości i skuteczności podjętych działań (por. wyrok NSA z 2 lutego 2010 r., sygn. II OSK 235/09, Lex nr 602159). Omawiana grzywna bowiem, aby spełniła swój cel, musi być dla zobowiązanego na tyle dotkliwą, by zmusiła go do wykonania obowiązku (por. wyroki NSA: z 25 września 2009 r., sygn. II OSK 1483/08, z 21 kwietnia 2011 r., sygn. II OSK 745/10).
Mając na uwadze sposób postępowania skarżącej, sprowadzający się do unikania wykonania ostatecznej i prawomocnej decyzji rozbiórkowej, trzeba podkreślić, że grzywna nakładana na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.ą. powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie i poprzez to przeciąganie postępowania egzekucyjnego i oddalenie osobistego albo zastępczego wykonania obowiązku (por. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 28 grudnia 2009 r. sygn. II SA/Kr 1599/09, Lex nr 581340).
Niewątpliwie przy ustaleniu wysokości wymierzanej grzywny należy uwzględnić, że jako środek egzekucyjny stanowi ona formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego przez dolegliwość finansową do określonego zachowania się i wykonania obowiązku wynikającego z norm prawa materialnego. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, powinna być ona na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji obowiązku (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 19 maja 2022 r. sygn. II SA/Wr 632/21, Lex nr: 3371247).
Odnosząc się do bezzasadnych zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. trzeba zauważyć, że specyfika postępowania egzekucyjnego polegająca na przymusowym jego charakterze, a przede wszystkim wymóg szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków, uniemożliwiają nadawanie wszystkich instytucjom i rozwiązaniom procesowym istniejącym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym równoważnego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2020 r. sygn. VII SA/Wa 2561/19, Lex nr 3038236). Niemniej jednak skarżąca, ani jej profesjonalny pełnomocnik, nie wskazali na absolutnie żadne konkretne okoliczności, które miałyby być niedostateczne wyjaśnione przez organy.
Należy też zauważyć, że wbrew zarzutom skarżącej, organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia dotyczących kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie. Podsumowując należy stwierdzić, że organ II instancji przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie rzetelnie i wnikliwie, z poszanowaniem zasad ogólnych stanowionych przez K.p.a. oraz przepisów u.p.e.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego zgodnego z prawem rozstrzygnięcia zawarł wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i stosowanych przepisów prawa.
W konsekwencji, wobec braku postaw do uwzględnienia skargi, Sąd ją oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.