II SA/Kr 1006/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2009-02-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyradca prawnykoszty postępowaniaprawo do sądusytuacja majątkowanieruchomościemeryturazdrowie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił dla skarżącej radcę prawnego z urzędu, uznając jej trudną sytuację majątkową i zdrowotną.

Skarżąca H.T. wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, powołując się na niskie dochody z emerytury i znaczące wydatki na leczenie oraz utrzymanie. Po wcześniejszych odmowach i uchyleniu postanowienia przez NSA, WSA w Krakowie uznał wniosek za uzasadniony. Sąd stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącej, mimo posiadanych nieruchomości, nie pozwala na pokrycie kosztów pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania, a odmowa ustanowienia pełnomocnika pozbawiłaby ją prawa do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek H.T. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wójta Gminy C. odmawiającą zobowiązania do przebudowy rowu. Skarżąca wskazała na niską emeryturę, wysokie koszty leczenia i utrzymania, a także posiadanie nieruchomości, które nie generują dochodu. Po wcześniejszych odmowach i uchyleniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który podkreślił potrzebę zbadania możliwości uzyskiwania dochodów z nieruchomości, WSA wezwał skarżącą do uzupełnienia informacji. Po otrzymaniu oświadczenia, że nieruchomości nie przynoszą dochodu, a mieszkanie stanowi własność syna, Sąd uznał wniosek za uzasadniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd podkreślił, że odmowa ustanowienia pełnomocnika w tej sytuacji pozbawiłaby skarżącą prawa do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego jest uzasadniony.

Uzasadnienie

Skarżąca wykazała, że jej dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania i utrzymania, a posiadane nieruchomości nie generują dochodów ani nie mogą stanowić zabezpieczenia kredytu. Odmowa ustanowienia pełnomocnika pozbawiłaby ją prawa do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

ppsa art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 244 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 245 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja majątkowa skarżącej (niska emerytura, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie). Nieruchomości skarżącej nie generują dochodów i nie mogą stanowić zabezpieczenia kredytu. Odmowa ustanowienia pełnomocnika pozbawiłaby skarżącą prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem bieżące wydatki pochłaniają znaczną część miesięcznego dochodu skarżącej nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania zgromadzić środków na opłacenie kosztów pomocy prawnej skutkowałoby w praktyce pozbawieniem skarżącej możliwości spowodowania kontroli postanowienia Sądu l instancji o odrzuceniu skargi, a tym samym pozbawiałoby ją prawa do sądu

Skład orzekający

Barbara Pasternak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności oceny sytuacji majątkowej i zdrowotnej strony oraz znaczenia prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby fizycznej o niskich dochodach i specyficznych wydatkach, z uwzględnieniem posiadanych nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa pomocy i podkreśla znaczenie prawa do sądu dla osób w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Pokazuje też, jak NSA może korygować błędne oceny WSA.

Prawo do sądu ponad majątkiem? WSA przyznaje radcę prawnego osobie w trudnej sytuacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1006/07 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-02-26
Data wpływu
2007-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OZ 1290/08 - Postanowienie NSA z 2008-12-11
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 260 , 243 par 1 , 244 par 1 , 245 par 1 i 3 oraz art. 246 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku H.T. o ustanowienie radcy prawnego w dniu 26 lutego 2009 r. w sprawie ze skargi H.T. na decyzję Wójta Gminy C. z dnia 13 sierpnia 2003r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy rowu postanawia ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
Uzasadnienie
Skarżąca H.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie jej skargi na decyzję Wójta Gminy C. z dnia 13 sierpnia 2003r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy rowu. We wniosku skarżąca podała, że jest osobą samotną utrzymującą się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu przebytego zawału serca, doznanego skomplikowanego złamania nogi w stawie skokowym, cierpi również na astmę oskrzelową. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że miesięcznie wydaje 400 zł na lekarstwa, 350 zł na czynsz, 150 zł za telefon, 150 zł za prąd i gaz, 250 zł na wynajęcie osoby do pomocy, co daje kwotę 1300 zł. W związku z tym na wyżywienie pozostaje jej miesięcznie kwota około [...] zł. Skarżąca podała, że posiada chatę drewnianą z [...]. o powierzchni mieszkalnej 25 m2, mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 29,99 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,01 ha zaliczoną do klasy V, VI i nieużytków. Oprócz tego skarżąca nie posiada innych wartościowych przedmiotów oraz oszczędności.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008r. oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Od tego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008r. oddalił wniosek H.T. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd wskazał, ze skarżąca wprawdzie wydaje większość miesięcznego dochodu na bieżące potrzeby, ale posiadany przez nią majątek (mieszkanie i nieruchomość gruntowa) dają możliwość osiągania pożytków oraz uzyskania kredytu lub pożyczki.
Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Krakowie, wskazując na swoją trudną sytuację majątkową i zły stan zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008r. sygn. akt II OZ 1290/08 uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie.
sygn. akt II SA/Kr 1006/07
W uzasadnieniu NSA wskazał, że uzyskiwane miesięczne dochody nie pozwalają skarżącej na poczynienie oszczędności w celu opłacenia pomocy prawnej oraz że Sąd l instancji nie zbadał, czy posiadane przez skarżącą nieruchomości dają możliwość uzyskiwania dochodów, a jeśli zaistniały w tej kwestii wątpliwości, należało, zdaniem NSA, wezwać skarżącą do ich wyjaśnienia.
WSA w Krakowie wezwał skarżącą do oświadczenia, czy nieruchomości, których jest właścicielką przynoszą dochód, w jaki sposób są one wykorzystywane oraz czy skarżąca korzysta z dopłat unijnych.
W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że nie jest uprawniona do korzystania z dopłat unijnych oraz nie uzyskuje dochodów z posiadanych nieruchomości. Ponadto wyjaśniła, że mieszkanie w W. , w którym zamieszkuje stanowi własność syna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego jest uzasadniony.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu prawa do sądu osób, które nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie prawa pomocy oraz co do zakresu tego prawa należy do sądu, który opiera się na oświadczeniu strony obejmującym dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym.
W ocenie Sądu z oświadczeń skarżącej, uzupełnionych pismem z dnia [...] lutego 2009r, wynika, że jedynym źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie, a posiadane przez skarżącą nieruchomości nie dają realnej możliwości uzyskiwania z nich dochodów ani też nie mogą stanowić zabezpieczenia dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Ponieważ z oświadczenia skarżącej wynika, że bieżące wydatki pochłaniają znaczną część miesięcznego dochodu skarżącej (około [...] zł), zdaniem Sądu skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania zgromadzić środków na opłacenie kosztów pomocy prawnej. Ponadto na obecnym etapie postępowania, czyli po odrzuceniu przez WSA w Krakowie skargi (postanowienie z dnia 26 marca 2008r), odmowa ustanowienia dla skarżącej radcy prawnego z urzędu, przy równoczesnym braku środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru, skutkowałoby w praktyce pozbawieniem skarżącej możliwości spowodowania kontroli postanowienia Sądu l instancji o odrzuceniu skargi, a tym samym pozbawiałoby ją prawa do sądu.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245 § 1 i 3, 246 § 1 pkt 2 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI