II SA/Kr 1006/07

II SA/Kr 1006/07 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-04-30
Data wpływu
2007-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Góra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygn. powiązane
II OZ 1290/08 - Postanowienie NSA z 2008-12-11
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. T. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] znak. [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu .
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2008r. H. T. złożyła ponowny wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy wydania decyzji zobowiązującej do przebudowy rowu.
Skarżąca domaga się ustanowienia radcy prawnego z uwagi na niskie dochody, duże koszty leczenia i utrzymania. Podnosi, iż miesięcznie na leki, czynsz, opłaty za media oraz wynajęcie osoby do pomocy wydaje 1300,00 zł.
Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1566,85 zł.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada chatę drewnianą o pow. 60 m2 z bali drewnianych, mieszkanie spółdzielcze o pow. 29,9 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,01 ha - jak wskazuje w V, VI klasie ziemi. Skarżąca nie wykazuje natomiast faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności.
Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony - jej możliwości płatniczych i finansowych.
Należy zaznaczyć, iż wniosek skarżącej jest jej kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzedni wniosek - postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2007r. został rozpoznany odmownie. Ponieważ postanowienie to stało się prawomocne, obecny wniosek strony rozpoznawany jest w oparciu o art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Ponieważ z akt sprawy wynika, iż obecne złożenie wniosku przez skarżącą związane jest z chęcią złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego uznano, iż jest to zmiana okoliczności sprawy o jakiej mowa w art. 165 cyt. ustawy.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego wnioskodawczyni nie wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów w wysokości 1566,85 zł, posiadany majątek, brak zadłużenia, brak innych osób na utrzymaniu nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca nie udokumentowała żadnych obciążeń budżetu, wskazała jedynie, iż opłaty miesięczne na utrzymanie razem z wynajęciem osoby do pomocy wynoszą 1300,00 zł. Przedstawiła kartę informacyjną leczenia szpitalnego z 2002 roku, która jedynie poświadcza, iż stan zdrowia wnioskodawczyni w tamtym okresie był zły, natomiast nie udokumentowuje aktualnych wydatków na leczenie czy zakup medykamentów. Zdaniem orzekającego, w kontekście dochodów skarżącej w wysokości 1566 zł, braku zadłużenia, posiadanym majątku jest ona w stanie zaoszczędzić stosowne kwoty środków finansowych, konieczne dla pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca oprócz stałego dochodu posiada majątek w formie domu z bali drewnianych, mieszkania spółdzielczego oraz nieruchomości rolnej. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości
( domu jednorodzinnego, mieszkania czy działki, gospodarstwa rolnego ) w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych.
Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Dlatego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia radcy prawnego należy uznać za bezzasadne i nieadekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej.
Sąd bowiem przy ocenie, czy stronie należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu czy też nie, bierze pod uwagę jedynie sytuację materialno - bytową strony, a ona, zdaniem orzekającego, nie wskazuje również aktualnie na niemożność poczynienia przez wnioskodawczynię stosownych oszczędności w celu wygenerowania środków finansowych koniecznych do ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).