II SA/Kr 1004/24

II SA/Kr 1004/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono punkt pierwszy zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7 i 77 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 czerwca 2024 r. znak WS-VI.7534.3.8.2024.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla punkt pierwszy zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z siedzibą w W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z siedzibą w W. reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego S. G. jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 7 czerwca 2024 roku, znak: WS-VI.7534.3.8.2024.BK, a ściślej jest punkt I, którym uchylono część pkt. 1 decyzji Starosty Krakowskiego z 22 grudnia 2023 r. znak: GN-II.6821.1.84.2012.Ko o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. J. G. zwrócił się do Starosty Krakowskiego z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], 1. kat. [...],1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. , wskazując jednocześnie, że "(...) Urząd Rejonowy w K., Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami pismem nr [...] z dnia 20.07.1993 r. odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości".
Do wniosku J. G. pismami z dnia 15 kwietnia 2013 r. przyłączyli się: Z. I., J. G., L. P., D. K., I. S. oraz E. S., ustanawiając jako swojego pełnomocnika J. G..
Następnie za pismem z dnia 26 maja 2015 r., działając w imieniu własnym oraz swoich mocodawców, J. G. zmodyfikował zakres roszczenia, wskazują, że cyt.: "z uwagi na to, że działki i parcele wymienione w punkcie 1 [części działek: nr [...], nr [...] i nr [...]], zostały zabudowane domkami jednorodzinnymi, warunkowo odstępujemy od ich zwrotu, jednak za przyznaniem równorzędnej działki zamiennej, bądź przyznania odszkodowania w wysokości różnicy ceny działek rolnych (...), a ceny działek budowlanych, bo w taki sposób zostały wykorzystane ".
Starosta Krakowski ustalił, że nieruchomość oznaczona jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] położone w b. gm. kat. P. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979 r., Rep. A. II. nr [...] zawartej przez Skarb Państwa z W. G. na podstawie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast nieruchomość oznaczona jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na cel budowy stopnia wodnego [...]" realizowanego w ramach rozbudowy i modernizacji Górnej Wisły na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82.
Jak wynika z powyższej decyzji wywłaszczeniowej jako właściciela nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm.; kat. P. wskazano W. G.. Natomiast w umowie sprzedaży z dnia 22 listopada 1979 r., Rep. A. II. [...] W. G., powołując się na akt własności ziemi z dnia 1 września 1977r. nr [...], oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P.
Spadek po W. G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - K. w K. z dnia 28 marca 2006r., sygn. akt I Ns [...] nabyli: Z. I., J. G., J. G., L. P. - każdy w [...] części oraz D. K., I. S. i E. G. - każda w [...] części.
Jak wskazał organ, z porównania mapy ewidencyjnej dla obrębu [...], gm. L. z mapą katastralną dla b. gm. kat. P. wykonanego przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G. w dniu 9 lipca 2013 r. 1. ks. rob. [...] wynika, że wnioskowane do zwrotu parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. odpowiadają częściom działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz działkom: nr [...], nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. . Zaznaczono też, że decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r. nr RG.6831.52.2014 działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. , a decyzją nr 06/2015 Wojewody Małopolskiego z dnia 22 grudnia 2015r. znak: WI-IX.7840.1.8.2015 działka nr [...] uległa podziałowi na działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. .
Starosta dalej ustalił, że zgodnie z księgą wieczystą nr [...] działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa i została oddana w użyczenie Małopolskiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych z siedzibą w K.. Zgodnie natomiast z treścią księgi wieczystej nr [...] działki nr [...], nr [...], nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.. Zgodnie z księgą wieczystą nr [...] działka nr [...] stanowi współwłasność małżonków B. i M. D., a zgodnie z księgą wieczystą nr [...] działka nr [...] stanowi własność E. S.. Stosownie do księgi wieczystej nr [...] działka nr [...] stanowi własność A. G., a zgodnie z księgą wieczystą nr [...] działka nr [...] stanowi współwłasność małżonków P. i G. J.. Natomiast na podstawie wypisu z rejestru gruntów oraz pisma Zarządu Dróg Powiatu K. z dnia 9 kwietnia 2014r. nr RW.5201-8-38/2014.ZL ustalono, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie Zarządu Dróg Powiatu K. a jej część jest drogą powiatową nr [...] Nadto organ, opierając się na piśmie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 23 kwietnia 2014 r. nr TN-gw-220-69/14 oraz umowach dzierżawy z dnia 29 kwietnia 2004r. nr 9-15/2004/K, ustalił, że część działki nr [...] została wydzierżawiona osobom fizycznym, tj. B. D., E. S., S. G., P. J., T. K., T. Ł., K. S..
Ponadto Starosta ustalił, że sprawa zwrotu nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. była już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości prowadzonym w trybie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Wówczas decyzją z dnia 20 lipca 1993r. nr RGG.7221/II/263/92/BS Kierownik Urzędu Rejonowego w K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...] o pow. 0,2001 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0735 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0504 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0040 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0463 ha, l. kat. [...] o pow. 0,1883 ha poł. b. gm. kat. P. zbyte na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży z dnia 22 listopada 1979 r., Rep. A. II nr [...] oraz jako parcele: l. kat. [...] o pow. 0,0132 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0035 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0022 ha poł. w b. gm. kat. P. wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Gminy L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82.
Po rozpatrzeniu odwołania W. G. od powyższej decyzji, Wojewoda Krakowski decyzją z dnia 15 września 1993r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia 14 marca 1994 r. nr RGG.7221/II/263/92/94/Pe, orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako parcele: l. kat. [...] o pow. 0,2001 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0735 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0504 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0040 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0463 ha, l. kat. [...] o pow. 0,1883 ha, poł. w b. gm. kat. P. - zbytych na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży z dnia 22 listopada 1979 r., Rep. A. II nr 18888/79 oraz jako parcele: l. kat. [...] o pow. 0,0132 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0035 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0022 ha poł. w b. gm. kat. P. , wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Gminy L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Krakowski decyzją z dnia 27 kwietnia 1994 r. nr GG.III.72211/147/94/Po utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu wskazując, że "wbrew odmiennym sugestiom odwołania należy stwierdzić, że sporne parcele nie stały się zbędne na cel ich nabycia i wywłaszczenia, a tym samym nie mogą być one zwrócone poprzednim właścicielom".
W tym stanie rzeczy, Starosta Krakowski, uznając, że sprawa zakończona przywołaną decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. nr GG.III.72211/147/94/Po jest tożsama ze sprawą wszczętą na wniosek J. G., Z. I., J. G., L. P., D. K., I. S. i E. S., w dniu 21 września 2016 r. wydał decyzję nr GN.II.6821.1.84.2012.KH o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionych odwołań od ww. decyzji, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 marca 2017 r. nr WS.-VI.7534.3.171.2016.MZ orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wyraził wątpliwości co do zakresu umocowania J. G., zwłaszcza w zakresie upoważnienia do wycofywania żądania zwrotu w imieniu pozostałych wnioskodawców, a także samej okoliczności wycofania wniosku w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. . Zwrócił także uwagę na okoliczność nabycia przez J. G. udziałów w spadku po zmarłym W. G..
Natomiast w kontekście stwierdzonej przez Starostę Krakowskiego bezprzedmiotowości niniejszego postępowania Wojewoda Małopolski stwierdził, że wprowadzenie ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016r., poz. 2147 - tekst jednolity z późn. zm.) legalnej definicji zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia jest znaczącą zmianą stanu prawnego, a to z kolei skutkuje brakiem tożsamości opisywanych spraw.
Następnie decyzją z dnia 4 grudnia 2017 roku Starosta Krakowski orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz jako działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P., jedn. ewid. L. w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. wszczętego na wniosek: J. G., D. K., I. S. i E. S..
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że pomimo, iż decyzja Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. nr GG.III.72211/147/94/Po została wydana w oparciu o przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 z póź. zm.), a przedmiotowe postępowanie toczy się w oparciu o wskazane uprzednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 2147 z późn. zm.) to pomiędzy obiema sprawami zachodzi tożsamość stanu prawnego.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23 października 2018 r., znak: WS-VI.7534.3.6.2018.PB utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 4 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie właścicielem wywłaszczonych parcel w momencie ich wywłaszczenia (tj. w 1979 i 1982 r.) był W. G.. Osoby, które wystąpiły w wnioskiem o zwrot nieruchomości są następcami prawnymi W. G. . W sprawie nie budzi wątpliwości tożsamość podmiotowa i przedmiotowa w stosunku do sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. którą odmówiono zwrotu wymienionych parcel, bowiem dotyczą one zwrotu nieruchomości uprzednio oznaczonej jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat, [...], poł. w b. gm. K. . W ocenie organu dokonywanie ponownych ustaleń odnośnie stanu faktycznego byłoby nieuprawnione, bowiem wskazywane w odwołaniach kwestie tak ustalenia celu wywłaszczenia, jak i zbędności przedmiotowej nieruchomości na ten cel, zostały już prawomocnie ocenione w ostatecznej decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. znak: GG.III.72211/147/94/Po.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł J. G..
Wyrokiem z dnia 14 marca 2019 roku, sygn. II SA/Kr 1581/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, organy rozstrzygające sprawę prawidłowo uznały, że w odniesieniu do tych nieruchomości może znaleźć zastosowanie tryb przewidziany w art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), a wniosek o zwrot pochodzi od następców prawnych poprzedniego właściciela. Nie budzi też wątpliwości fakt, że w odniesieniu do wywłaszczonych nieruchomości położonych w granicach parcel: l. kat [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat [...], l. kat. [...], l. kat [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. P. toczyło się już postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które ostatecznie zostało zakończone decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. o odmowie zwrotu ww. parcel. Istniejąca tożsamość ze sprawą zakończoną decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia 27 kwietnia 1994 r. uniemożliwia jej rozpoznanie. W konsekwencji prawidłowo również umorzono postępowanie.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł J. G..
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 roku, sygn. I OSK 1965/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazano, że wprawdzie przedmiotem obu wniosków wniesionych przez skarżącego było żądanie zwrotu wywłaszczonej, tej samej nieruchomości, ale wnioski te zostały zgłoszone pod rządami innych przepisów prawa materialnego, a zatem podlegały rozpoznaniu w oparciu o inne regulacje prawne. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego zauważyć wypada, że wprawdzie z wnioskami o zwrot występował ten sam wnioskodawca i wnioski te dotyczyły tej samej nieruchomości, ale nie zachodziła ciągłość regulacji prawnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy z niejednakowymi instytucjami (konstrukcjami) jurydycznymi wynikającymi z odrębnych ustaw. Kultywowana w naszej tradycji prawnej paremia stanowi: lege non distinguente nec nostrum est distinguere – gdy prawo nie rozróżnia, nie naszą rzeczą jest rozróżniać. Tym samym skoro analizowany porządek prawny – uprzednio (u.g.g. i w.n.) oraz obecnie (u.g.n.) – jednak w rozważanym zakresie rozróżnia te nietożsamej (niejednakowej) natury prawnej instytucje, to taki stan prawny musi mieć właściwe odzwierciedlenie na etapie stosowania (wykonywania) prawa. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ i następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji, a polegające na uznaniu tożsamości przedmiotowej sprawy załatwionej decyzją z dnia 23 października 2018 r., ze sprawą, która toczyła się na skutek uprzedniego wniosku W. G. inicjującego postępowanie, które zostało zakończone decyzją z dnia 27.04.1994r., były całkowicie nieuzasadnione a zatem poczyniono je z naruszeniem przywoływanych w środku odwoławczym przepisów k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2023 roku, sygn. II SA/Kr 81/23 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że skoro zatem, zostało przesądzone, że "skarga następcy prawnego W. G. została wniesiona od decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą organ umorzył postępowanie w sprawie, choć nie zachodziła w tym przypadku bezprzedmiotowość postępowania", to uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta Krakowski decyzją z dnia 22 grudnia 2023 roku, znak: GN-II.682U.84.2012.Ko orzekł o:
1. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poi. w obr. P. , jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. P. na rzecz: J. G., D. K., I. S. i E. S.,
2. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...] oraz l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. P. na rzecz: J. G., D. K., I. S. i E. S.,
3. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...], oraz jako działki: nr [...] i nr [...], w granicach parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. P. na rzecz: J. G., D. K., I. S. i E. S..
W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem wnioskodawcy: J. G., D. K., I. S. oraz E. S. są spadkobiercami poprzedniego właściciela nieruchomości - W. G., natomiast wywłaszczenie parcel: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...]. 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. nr 17, poz. 70), wymienionej w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dla ustalenia czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, należało w prowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży oraz decyzji wywłaszczeniowej w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jak już zostało to podkreślone, nieruchomość oznaczona jako parcele: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. y została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] zawartej z W. G., natomiast nieruchomość oznaczona jako parcele: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82. Powyższe parcele katastralne zostały wywłaszczone wprawdzie w różnych datach, niemniej jednak w obu dokumentach wywłaszczeniowych podkreślono, iż ww. nieruchomości niezbędne są na cele budowy Stopnia Wodnego "K. ".
Zgodnie z uzasadnieniem decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Gminy w L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82: "Nieruchomości w/w niezbędne są na cele budowy stopnia wodnego "K. " realizowanego w ramach rozbudowy i modernizacji Górnej Wisły, zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny wydaną przez Biuro Planowania Przestrzennego w K. znak B1P/PR/8334/1406/K/3311/80 z dnia 3 września 1980 r. "
Ponadto według aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] Pan W. G. zbył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczoną jako parcele: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. na cele budowy Stopnia Wodnego "K. ", zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji inwestycji.
Mając na uwadze powyższe do akt sprawy pozyskano decyzję z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji inwestycji. W powyższej decyzji ustalono miejsce i warunki realizacji inwestycji oznaczone w załączniku graficznym oraz zatwierdzono plan realizacyjny.
W nawiązaniu do powyższego do akt sprawy pozyskano Plan Ogólny Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego "K. ", zatwierdzony z warunkami zawartymi w decyzji z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75 o Nr ew. 210/1, wykonany w skali 1:5000 przez arch. A. B. . Na Planie wrysowano projektowane obiekty liniowe m.in. nowe wały przeciwpowodziowe, rowy melioracyjne, drogi stałe, linie energetyczne napowietrzne i kablowe, gazociąg, przewody wodociągowe oraz projektowane obiekty inwestycji Stopnia Wodnego "K. " m.in. jaz, śluzę kanał górny i dolny, zasypy, koryta, budynek administracji, osiedle mieszkaniowe dla pracowników stopnia wodnego, stację trafo, nowe ujęcie wody czy zaplecze placu budowy. Na planszy widnieje również objaśnienie znaków (legenda) dla projektowanej inwestycji, granica opracowania oraz granica wywłaszczeń (terenu inwestycji).
Zawnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz jako działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. w całości mieści się w granicach lokalizacji szczegółowej zakreślonej na ww. planie. Części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. znajdują się na powyższym planie w terenie oznaczonym cyfrą 7 - co zgodnie z legendą oznacza osiedle mieszkaniowe załogi stopnia wodnego. Natomiast części działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. znajdują się na Planie Ogólnym Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego "K. pod oznaczeniem 13 - co w legendzie oznacza zaplecze placu budowy.
Ponadto do akt sprawy pozyskano Plan Realizacyjny Stopnia "K. na rzece W. z roku 1980, zawierający plan sytuacyjny rejonu stopnia wykonany w skali 1:1000, ozn. [...] Zawnioskowana do zwrotu nieruchomość w całości mieści się w granicach lokalizacji szczegółowej zakreślonej na ww. planie. Zgodnie z koncepcją ww. planu wrysowane jest osiedle mieszkaniowe załogi stopnia, które znajduje się na części aktualnych działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. P. jedn. ewid. L. . Poniżej osiedla wrysowano tereny towarzyszące - głównie tereny zieleni, stanowiące zaplecze placu inwestycji, które znajdują się na części aktualnych działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. .
Do akt sprawy pozyskano również Projekt Podziału Terenu Inwestycji dla obiektu: Stopień Wodny "K. ", wykonany dla Dyrekcji Zabudowy' Kaskady Górnej Wisły w dniu 14 marca 1989 r. Zgodnie z projektem: "Osiedle eksploatacyjne i budynek nadzorcówki składa się z siedmiu domów jednorodzinnych, wolnostojących o kubaturze 714 m3 i powierzchni zabudowy 130 m2. Teren osiedla o pow. ok. I ha zlokalizowany jest we wschodnim skraju wsi P., podzielony na 7 parcel 25x50m. Doprowadzenie wody z sieci miejskiej. Odprowadzenie ścieków - do lokalnej oczyszczalni ścieków. Doprowadzenie gazu - z sieci niskiego ciśnienia we wsi P.. Doprowadzenie energii ze stacji MSTW obok osiedla, Ogrzewanie centralne indywidualne. Nadzorcówkę zlokalizowano w bezpośrednim sąsiedztwie stopnia na lewym brzegu zawala jako budynek administracyjno - mieszkalny. Konstrukcja 2 kondygnacyjna typowa, powierzchnia zabudowy 411 m2, murowany z cegły. Doprowadzenie wody z sieci miejskiej. Odprowadzenie ścieków do dołu bezodpływowego wybieralnego. Ogrzewanie centralne indywidualne. Obok usytuowano budynek rozdzielni i stacji trafo docelowego zasilania stopnia jako budynek murowany niepodpiwniczony o pow. zabudowy 150 m2 ogrodzony siatką. ". W projekcie znajduje się również informacja dotycząca zaplecza placu budowy, tj.: "Zaplecze budowy o powierzchni ok. 10 km usytuowane na lewym brzegu obok drogi K.-P. i lewym wałem Wisły w odległości 1 km od stopnia. Jego obiekty: wytwórnia betonu, zbrojownia, magazyny, warsztaty, hale sprzętowe, bazy transportowe, baraki mieszkalne, socjalne, laboratoryjne, biurowe oraz sieci uzbrojenia terenu zostaną po całkowitym zakończeniu budowy i rozruchu stopnia - zlikwidowane, a teren zrekultywowany. " Zgodnie z projektem zagospodarowanie terenu przystopniowego obejmuje obszar w międzywalu i zawału. Składa się z ciągów spacerowych, ukształtowania skarp, kompleksów drzew i krzewów, punktów widokowych.
Powołane wyżej dokumenty jednoznacznie wskazują na okoliczność, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa Stopnia Wodnego "K. ", sprecyzowana jako budowa osiedla mieszkaniowego dla pracowników stopnia wodnego "K. " oraz zaplecza placu budowy.
Organ dalej wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Stopnia Wodnego "K. ", a w ramach planowanej inwestycji miała być zajęta bezpośrednio pod osiedle mieszkaniowe dla pracowników Stopnia Wodnego "K. ", natomiast w pozostałej części miała stanowić zaplecze placu budowy. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o treść decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82 oraz umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] wraz z załącznikami graficznymi (Plan Ogólny Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego " K. ", Plan Realizacyjny Stopnia " K. " na rzece Wiśle, Projekt Podziału Terenu Inwestycji dla obiektu: Stopień Wodny "K. ").
Zarówno decyzja wywłaszczeniowa, umowa sprzedaży oraz plany realizacyjne funkcjonujące w obrocie prawnym jednoznacznie odnoszą się do nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot i pozwalają na precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia jako budowa osiedla mieszkaniowego dla pracowników Stopnia Wodnego "K. " oraz zaplecza placu budowy.
Z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pozyskano archiwalne zdjęcie lotnicze z lat: 1982 oraz 1993.
Na zdjęciu z dnia 1 maja 1982 r. teren wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz jako działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. jest zagospodarowany. W północnej części nieruchomości (część działki nr [...]) znajduje się ogólnodostępna droga publiczna. Poniżej drogi na aktualnych działkach: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. , w granicach wywłaszczonych parcel ewidencyjnych widoczne są rozpoczęte prace terenowe budowy' osiedla mieszkaniowego dla pracowników w ramach inwestycji budowy Stopnia Wodnego "K. ". Południowa część nieruchomości składająca się z działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowi teren sięgający do wału rzeki, na którym prowadzone są prace ziemne przy placu budowy. Widoczne są liniowe prace ziemne - drogi służące do przejazdu maszyn budowlanych dla powstającej budowy osiedla mieszkaniowego oraz stopnia wodnego. Na zdjęciu z 1982 roku wyraźnie widać, iż rozpoczęto realizację celu wywłaszczenia, jakim jest budowa Stopnia Wodnego "K. " poprzez rozpoczęcie budowy osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia oraz zaplecza placu budowy.
Na podstawie zdjęcia z 24 września 1993 r. można stwierdzić, iż na części aktualnych działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. , w granicach wywłaszczonych parcel ewidencyjnych zrealizowana została budowa osiedla mieszkaniowego dla pracowników w ramach inwestycji budowy Stopnia Wodnego "K. Na zdjęciu widoczne jest siedem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących, wraz ze stacją trafo. Ponadto na południowej część nieruchomości składającej się z części działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. , w granicach wywłaszczonych parcel ewidencyjnych widoczne są obiekty zaplecza placu budowy, składające się z trzech baraków położonych poniżej osiedla mieszkaniowego. Ponadto stan działek jest zagospodarowany jako miejsce służące do przechowywanie sprzętu, materiałów inwestycji. Widoczne są również prace ziemne polegające na uzbrojeniu osiedla mieszkaniowego załogi stopnia w podziemne przewody oraz urządzenia budowlane - sieci uzbrojenia terenu.
Realizacja inwestycji osiedla dla załogi stopnia wodnego oraz zaplecza placu budowy wzniesiona po dacie wywłaszczenia, zgodna jest z celem wywłaszczenia oraz koncepcją zawartą w Planie Ogólnym Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego "K. Planie Realizacyjnym Stopnia "K. " na rzece Wiśle oraz Projekcie Podziału Terenu Inwestycji dla obiektu: Stopień Wodny "K.
Z powołanych powyżej zdjęć lotniczych wynika, iż inwestycja w postaci budowy Stopnia Wodnego "K. została zrealizowana już w roku 1982, czyli w okresie 3 lat od wywłaszczenia.
Zgodnie z mapą zasadniczą znajdującą się na portalu geoportal.gov.pl sieci wodno-kanalizacyjna, elektroenergetyczna oraz telekomunikacyjna znajdujące się na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. zasilają budynki mieszkalne załogi stopnia wodnego oraz stację trafo. Realizacją celu wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie mogła być już sama budowa 7 budynków mieszkalnych dla załogi Stopnia Wodnego "K. wraz z towarzyszącą im infrastrukturą techniczną, związaną z obsługą stopnia wodnego (zaplecze placu budowy). Zgodnie z projektem zaplecze placu budowy stanowiło obiekt tymczasowy, który po całkowitym zakończeniu budowy i rozruchu stopnia miał być zlikwidowany a teren zrekultywowany. Tożsame jest to z informacją z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich dotyczącą aktualnego zagospodarowania działek przedmiotowej nieruchomości (części działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. jedn. ewid. L. ) pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. Widoczne na zdjęciu lotniczym z 1982 r. oraz 1993 r. zaplecze placu budowy służące do przejazdu maszyn budowlanych dla powstającej budowy oraz do przechowywania sprzętu oraz materiałów inwestycji zostało zlikwidowane, a teren zrekultywowany i wykorzystany pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. co nie pozostawia wątpliwości, co do realizacji celu wywłaszczenia.
W dniu 28 września 2015 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości objętej żądaniem zwrotu, w której udział wzięli wnioskodawcy, przedstawiciel Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. oraz dzierżawcy nieruchomości. W toku przedmiotowej rozprawy stwierdzono, że południowa część przedmiotowej nieruchomości (poniżej osiedla mieszkaniowego załogi stopnia) pokryta jest krzewami, oraz kwiatami, znajdują się na niej drzewa iglaste i brzozy, porośnięta jest trawą. Ustalono również, iż na nieruchomości znajduje się kanalizacja opadowa ze wszystkich nieruchomości. W granicach nieruchomości przebiega również instalacja gazowa.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz stan faktyczny stwierdzony podczas rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej w 28 września 2015 r. należy uznać, iż nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była budowa Stopnia Wodnego K. na przedmiotowych działkach określonym szczegółowo jako zaplecze placu budowy, które stanowiło m.in. sieci uzbrojenia terenu, w które przedmiotowe działki zostały uzbrojone.
Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody przedstawione powyżej wskazują, iż na przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz jako działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. zrealizowano cel wywłaszczenia - budowę Stopnia Wodnego "K. Porównanie aktualnego stanu zagospodarowania nieruchomości ze stanem zagospodarowania ustalonym na podstawie ww. archiwalnych materiałów fotogrametrycznych wskazuje, iż od ok 30 lat sposób zagospodarowania nieruchomości nie uległ zmianie.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że nieruchomość oznaczona jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz jako działki: nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. w' granicach parcel katastralnych: 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...], 1. kat. [...] poł. w b. gm. kat. P. została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia 12 marca 1982 r. nr 822/5/82 oraz umowie sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] wraz z załącznikami graficznymi.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. G..
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 7 czerwca 2024 roku, znak: WS-VI.7534.3.8.2024.BK
I. uchylił część pkt. 1 decyzji Starosty Krakowskiego z 22 grudnia 2023 r. znak: GN-II.6821.1.84.2012.Ko o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
II. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 22 grudnia 2023 r. znak: GN-ll.6821.1.84.2012.Ko.
W uzasadnieniu wskazał, że zdaniem organu odwoławczego podzielić należy opinię organu I instancji, iż cel wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, określonych w pkt. 2, 3 i części pkt. 1 decyzji Starosty Krakowskiego w zakresie części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] został zrealizowany. Na ww. nieruchomościach znajduje się droga, budynki osiedla mieszkaniowego, które powstały dla pracowników w ramach inwestycji budowy Stopnia Wodnego "K. ", rów odwodnieniowy, międzywale oraz wody płynące rzeki Wisły, czyli obiekty zgodne z celem wywłaszczenia i koncepcją zawartą w Planie Ogólnym Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego ". " i Planie Realizacyjnym Stopnia ". " na rzecz Wiśle.
Przy czym po dokonaniu przez organ II instancji analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy zauważył, iż nie podziela poglądu organu I instancji, iż na nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Wojewoda odwołał się do wydanego w analogicznej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1026/20, w uzasadnieniu do którego wskazano, że "(...) realizacja zaplecza dla placu budowy stopnia wodnego, była z założenia celem tymczasowym, który zdezaktualizował się po wybudowaniu stopnia. (...) jak wynika z cytowanych opracowań, m. in. sporna działka miała zostać przekazana rolnikom, po realizacji tej budowy i zrekultywowaniu terenu stanowiącego uprzednio zaplecze budowy. Powyższe świadczy zatem dodatkowo o braku przydatności (zbędności) tej nieruchomości dla stopnia wodnego [...]. Przeciwne wnioski i konstatacje organów administracji przedstawione w zaskarżonych decyzjach uznać należało za pozbawione dostatecznych podstaw i wyprowadzone z naruszeniem art. 77 par. 1 k.p.a oraz art. 80 k.p.a. Ustalony przez organy aktualny stan tych działek (chwasty, samosiejki) potwierdza to, iż nieruchomości te, po zrealizowaniu stopnia wodnego, nie służyły i nie służą jego funkcjonowaniu. Nie służy bowiem realizacji jakiegokolwiek celu wywłaszczenia stwierdzony obecnie stan korzystania z tego terenu. Brak jest podstaw do ustalenia aby na terenie tym urządzona została zieleń zgodnie z projektem urządzenia zieleni określonym w pkt 3 decyzji Urzędu Dzielnicowego z dnia 10.11.1982 r".
Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa Stopnia Wodnego "K. ", sprecyzowana jako zaplecze budowy oraz budowa osiedla mieszkaniowego dla pracowników stopnia wodnego, a w jego ramach zagospodarowanie części nieruchomości zielenią. Jak wynika z protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 28 września 2015 r. południowa część nieruchomości (poniżej osiedla mieszkaniowego) pokryta jest krzewami oraz kwiatami, znajdują się na niej drzewa iglaste i brzozy, porośnięta jest trawą.
W niniejszej sprawie wywłaszczenie części działki nr [...] miało na celu budowę osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia wodnego, a w jego ramach zagospodarowanie terenu zielenią, a zatem pozostawienie terenu bez jakiejkolwiek ingerencji wyklucza realizację na nim celu wywłaszczenia. Nie nosi bowiem znamion zagospodarowania, zarówno w przeszłości jak i obecnie, teren porośnięty samosiejkami drzew i krzewów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem ustalić, jakie działania podejmowane były na wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...], celem urządzenia zieleni dla osiedla mieszkaniowego dla pracowników stopnia wodnego.
Dalej Wojewoda wskazał, że w przypadku ewentualnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obowiązkiem organu I instancji będzie również dokonanie rozliczeń finansowych z tego tytułu z wnioskodawcą zwrotu nieruchomości. Decyzja o zwrocie nieruchomości zawiera bowiem dwa elementy: rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Przeprowadzenie tych czynności dowodowych przez organ odwoławczy, ze względu na ich zakres oraz charakter, nie jest możliwe, gdyż naruszałoby to zawartą w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu całej sprawy administracyjnej w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i ustalenia kwoty rozliczeń finansowych z tytułu zwrotu nieruchomości między wnioskodawcą zwrotu nieruchomości a dotychczasowym właścicielem nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję wniosło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z siedzibą w W. reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego S. G., podnosząc zarzuty:
1. Naruszenia art.7 i art. 77 kpa , poprzez błędne przyjęcie , że zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji nie wyczerpuje całości materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy,
2. Naruszenia art. 136 kpa, poprzez błędną ocenę dowodowego a zarazem nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie,
3. Naruszenia art. 104 par.2 kpa poprzez nieuzasadnione uchylenie się przez Organ od rozpoznania istoty zaskarżonej części decyzji sprawy w świetle zgromadzonego materiału w kontekście braku wystąpienia przesłanek ustawowych określonych w art. 136 i w art. 137 u.g.n. z dnia 21.08.1997r. dot. zwrotu nieruchomości,
4. Naruszenia art. 138 par.1 pkt 1 i par. 2 kpa, poprzez błędne jego zastosowanie tj. organ odwoławczy winien w przypadku uchylenia w części zaskarżonej decyzji orzec co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu wskazano, że organ II instancji swoje wątpliwości oparł na całkowicie nieuzasadnionych przesłankach, posiłkując się nieprawdziwymi sformułowaniami i wyrokami sądów administracyjnych, które w żaden sposób nie dotyczą rozpoznawanej sprawy i występującego stanu faktycznego. Dotyczy to w szczególności użycia sformułowań o dziko rosnącej roślinności, chwastach i samosiejkach na gruncie objętym żądaniem zwrotu, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, w tym także ustaleń z przeprowadzonych wizji w terenie.
Podkreślono, że na działce objętej przedmiotem wniosku o jej zwrot, zdaniem Skarżącego nigdy nie funkcjonowała "dzika roślinności, chwasty i samosiejki". Potwierdzały to wizje w terenie , jak i istniejący stan faktyczny w zakresie jej użytkowania, znany Organom od co najmniej 2012 r.( także od lat dziewięćdziesiątych ub. wieku). Jak pokazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy i decyzja organu I instancji, na części obecnej działki nr [...] zostały wybudowane elementy infrastruktury technicznej osiedla przystopniowego, takie jak instalacje elektryczne, gazowe ,kanalizacja opadowa, obiekty budowlane zaplecza zostały zlikwidowane a teren zrekultywowany wraz z obsianiem trawą. Dodatkowo dla zapewnienia odpowiedniej zieleni na terenie działki nr [...] zostało dokonane przez Inwestora nasadzenie żywopłotu na całej długości osiedla przystopniowego, a także posadzono od strony wschodniej drobną roślinność.
Cały teren działki SP nr [...], mając na uwadze jej położenie i podtapianie wodami w okresie zjawisk powodziowych ( m.in. w 1997 r., 2001 r., 2010 r.), dokonaną wcześniej rekultywację i nasadzenia, został zagospodarowany i utrzymywany przez dzierżawców w zakresie zieleni w sposób uporządkowany a nie samoczynny czy przypadkowy.
Jak potwierdzały wizje terenowe- w aktach sprawy teren działki nr [...] od strony osiedla od ponad trzydziestu lat był i jest przeznaczany na ogródki warzywne , kwiatowe , krzewy ozdobne i owocowe.
Teren środkowy działki głównie był i jest przeznaczony na roślinność trawiastą, która jest systematycznie, wielokrotnie koszona przez dzierżawców w okresie wegetacji.
Od strony obwałowania rz. Wisły na działce nr [...] zostały dokonane za wiedzą i zgodą poprzedników prawnych PGW WP nasadzenia drzew przez dzierżawców terenu w sposób zorganizowany i uporządkowany, w tym dęby, jesiony, brzozy, sosny, świerki, leszczyna , drzewa owocowe. Nigdy nie były to chwasty i samosiejki.
Cały teren tej działki został zagospodarowany w zakresie zieleni w sposób uporządkowany i mający na celu jej prawidłowe utrzymanie, stanowiąc zarazem dla mieszkańców osiedla dodatkową zieleń dla rekreacji i odpoczynku.
Skarżący zauważa, co znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym, że działka nr [...] ma szczególne znaczenie dla Skarżącego i interesów gospodarki wodnej jako niezbędna dla celów zrealizowanej inwestycji. Działka ta bezpośrednio przylega do działki SP- PGW WP, na której znajduje się rów odwadniający obiekty obwałowań rz. Wisły, który jako urządzenie wodne podlega obowiązkowemu utrzymaniu w trybie ustawy Prawo wodne. Dotyczy to koszenia terenów przylegających do rowu odwodnieniowego {w tym części terenów działki nr [...]), odmulania koryta rowu, usuwanie roślinności. Czynności takie PGEW WP zawsze wykonuje w trybie udzielania zamówień publicznych lub siłami własnymi i dla tych celów niezbędne jest użytkowanie części działki nr [...] dla potrzeb dojazdu, gromadzenia sprzętu mechanicznego, koszenia itp.
Zdaniem Skarżącego organ II instancji mógł dokonać bezpośredniej oceny całości tego materiału i rozstrzygnąć bezpośrednio o odmowie zwrotu także części działki nr [...]. Zdaniem Skarżącego organ I instancji prawidłowo dokonał takiej oceny, , uznając o niezbędności tego terenu na cele związane danym zadaniem inwestycyjnym tj. budową stopnia wodnego K. wraz infrastrukturą techniczną zgodnie z planem realizacyjnym i innymi dokumentami. W sprawie, zdaniem Skarżącego nie wystąpiły żadne przesłanki ustawowe wynikające z ustawy o gospodarce nieruchomościami, określone art. 137 i art. 136 niezbędne do uznania zasadności zwrotu nieruchomości.
Powołując się na powyższe Skarżący wniósł o zaskarżonej decyzji Woiewody Małopolskiego w części, dot. pkt 1 tj. uchylenia części pkt 1 decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 22 grudnia 2023 r. znak GN-II.6821.1.84.2012.Ko, i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania w tym zakresie wraz ze wskazaniem braku spełnienia przesłanek ustawowych dla zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem Wnioskodawcy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności.
Ponadto stanowisko w sprawie przedstawił również uczestnik postępowania J. G. reprezentowany przez adwokata W. C., który wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] w b. gm. kat. P.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344) - dalej jako "u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
Stosownie do art. 137 u.g.n.:
1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Z kolei przepis art. 216 u.g.n. stanowi, iż przepisy ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).
Zarówno art. 136 u.g.n. jak i art. 137 u.g.n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia, utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia.
Podstawową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie było rozważenie zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości, co sprowadza się do oceny czy wywłaszczona nieruchomość była zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona.
Aby dokonać takiej oceny, w pierwszej kolejności należało zatem odkodować cel wywłaszczenia, aby móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany. Cel wywłaszczenia może wynikać już z samej treści decyzji wywłaszczeniowej, jak i również może wynikać z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia, czy też mu towarzyszących (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego).
W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych środków dowodowych, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego, i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować. (por. m.in. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 4 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1153/93, NSA z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1484/97, NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1622/14, NSA z dnia 1 lutego 2017 roku sygn. I OSK 725/15).
Ustalając, czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia, szczególnie w perspektywie art. 216 u.g.n. (wywłaszczeń dokonywanych na podstawie aktów prawnych, które już nie obowiązują), trzeba w pierwszej kolejności określić jaki był cel wywłaszczenia, a następnie czy doszło do jego zrealizowania.
Realizacja celu wywłaszczenia musi być rozumiana, jako zaplanowane działanie organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować zamierzenia, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak jakiegokolwiek zagospodarowania terenu lub zagospodarowanie go sprzecznie z choćby ogólnie nawet określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i nie może stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n.
W niniejszej sprawie wnioskowana do zwrotu nieruchomość została nabyta w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) - dalej jako "uWywł" aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] na cele budowy Stopnia Wodnego "K. zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji inwestycji (por. k. 63 – 64 a.a. Tom I).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 uWywł ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka może być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Ustalenie ceny kupna nieruchomości następuje w oparciu o opinię biegłych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W przypadku zawierania umowy zamiany przez przedsiębiorstwo państwowe wymagana jest zgoda właściwego ministra, któremu podlega przedsiębiorstwo, a w stosunku do przedsiębiorstwa podległego prezydium wojewódzkiej rady narodowej - zgoda tego prezydium. Minister wyraża zgodę po porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
Odnosząc się do odkodowania celu wywłaszczenia trzeba mieć na uwadze, podnoszone w orzecznictwie stanowisko, a które Sąd na gruncie niniejszej sprawy w pełni podziela, że "na tle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane (...) proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej" (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 1417/13; NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. I OSK 1454/14; NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1928/16).
Jak wskazano powyżej, z treści zawartego aktu notarialnego wynika, że sprzedaż nastąpiła na cele budowy Stopnia Wodnego "K. ", zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji inwestycji
Zgodnie przy tym z Planem Ogólnym Realizacji Inwestycji - Stopnia Wodnego "K. ", zatwierdzonym z warunkami zawartymi w decyzji z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75 o Nr ew. [...] wnioskowana do zwrotu nieruchomość obejmująca część działki nr [...] znajdują się pod oznaczeniem 13 - co w legendzie oznacza zaplecze placu budowy.
Natomiast zgodnie z Planem Realizacyjnym Stopnia "K. " na rzece Wiśle z roku 1980, zawierającym plan sytuacyjny rejonu stopnia wykonany w skali 1:1000, ozn. [...], zawnioskowana do zwrotu nieruchomość obejmująca część działki nr [...] znajduje się w terenach towarzyszących – głównie tereny zieleni, stanowiące zaplecze placu inwestycji, które znajdują się na części aktualnych działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. .
Trafnie zatem ustaliły organy, że przedmiotowa nieruchomość obejmująca część działki nr [...] została wywłaszczona na cele budowy osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia wodnego, a w jego ramach na zagospodarowanie terenu zielenią (por. s. 9 uzasadnienia decyzji Wojewody).
Wojewoda Małopolski nie podzielił przy tym poglądu Starosty, iż na nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany. Wojewoda podkreślił dalej, że wywłaszczenie części działki nr [...] miało na celu budowę osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia wodnego, a w jego ramach zagospodarowanie terenu zielenią, a zatem pozostawienie terenu bez jakiejkolwiek ingerencji wyklucza realizację na nim celu wywłaszczenia. Nie nosi bowiem znamion zagospodarowania, zarówno w przeszłości jak i obecnie, teren porośnięty samosiejkami drzew i krzewów. Wojewoda dalej zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem ustalić, jakie działania podejmowane były na wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr [...], celem urządzenia zieleni dla osiedla mieszkaniowego dla pracowników stopnia wodnego (por. s. 9 uzasadnienia decyzji).
Powyżej przytoczone, a ustalone przez Wojewodę okoliczności stanu faktycznego nie korespondują jednak z treścią zgromadzonego w aktach materiału dowodowego.
W aktach sprawy znajdują się m.in. umowy dzierżawy nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], których przedmiotem jest oddanie w dzierżawę nieruchomości składającej się z działki nr [...], a przedmiot dzierżawy przeznacza się na tzw. trawozbiory (por. k. 267 – 287 a.a. tom II).
Ponadto stosownie do treści protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 17 września 2014 roku (k. 312 – 314 a.a. Tom II), cyt.: "Na podstawie mapy zasadniczej ustalono położenie działki nr [...] – P. . Od północy graniczy z nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi. Od południa styka się z rowem przy wale przeciwpowodziowym. Nieruchomość sprawia wrażenie użytkowanej. Porośnięta jest wykoszoną trawą, drzewami i drzewami ozdobnymi. Przy granicy północnej posadzono kwiaty. Przy wschodniej granicy biegnie instalacja kanalizacji opadowej od granicy północnej do rowu".
Jak wynika natomiast z treści protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 28 września 2015 roku (k. 342 a.a. Tom II), cyt.: "Przedmiotowa nieruchomość jest pokryta w części północnej krzakami owocowymi, ozdobnymi a także grządkami z warzywami i kwiatami. W części środkowej na nieruchomości znajdują się drzewa iglaste, brzozy i inne. Natomiast na południu nieruchomości znajduje się wysoka niekoszona trawa (...). Ponadto na nieruchomości znajdują się także drzewa owocowe".
W świetle tych dokumentów niezrozumiałe jest stanowisko Wojewody, że na przedmiotowej nieruchomości rosną samosiejki drzew i krzewów, a sama nieruchomość nie nosi znamion zagospodarowania. Przytoczone fragmenty chociażby protokołów z rozpraw administracyjnych przeczą takim wnioskom. Wynika z nich bowiem, że nieruchomość jest zagospodarowania posadzone są na niej m.in. drzewa owocowe, a sama nieruchomość jest regularnie koszona a skoszona trawa z niej zabierana.
Trafnie zatem Strona Skarżąca wskazuje, że Wojewoda w sposób wadliwy ustalił okoliczności faktyczne sprawy. Co więcej ustalenia faktyczne Wojewody pozostają w pewnej sprzeczności z ustaleniami Starosty, który trafnie ustalił, że zaplecze placu budowy służące do przejazdu maszyn budowlanych dla powstającej budowy oraz do przechowywania sprzętu oraz materiałów inwestycji zostało zlikwidowane, a teren zrekultywowany i wykorzystany pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. ".
Wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. " trudno uznać za brak – jak to ujął Wojewoda – "znamion zagospodarowania, zarówno w przeszłości jak i obecnie".
Odnosząc się jeszcze do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ powinien w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Na gruncie niniejszej sprawy, która dotyczy odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organy były zobligowane do dokonania ustalenia na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona oraz czy cel został zrealizowany.
Pierwszą okoliczność, to znaczy na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona organy ustaliły w sposób prawidłowy. Nieprawidłowe jednak są ustalenia faktyczne Wojewody Małopolskiego, który opisuje stan i charakter zagospodarowania nieruchomości składającej się z części działki nr [...]. Jak wskazano powyżej ustalenia te pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w aktach materiałem dowodowym. To z kolei stanowi o naruszeniu art. 7, art., 77 § 1 K.p.a. a także art. 80 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę dokonując oceny czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia organ weźmie pod uwagę faktyczny stan zagospodarowania nieruchomości i w tym zakresie weźmie pod uwagę m.in. protokoły z rozpraw administracyjnych, zawarte umowy dzierżawy oraz inne dowody dokumentujące sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i w oparciu o te wszystkie dokumenty dokona oceny czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w pkt. I uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. (zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw) oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 680 zł składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w wysokości 480 zł.