II SA/GL 95/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszeń proceduralnych.
Sprawa dotyczyła skargi B. W. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie nakazywały rozbiórkę, powołując się na naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynków względem sąsiednich nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne uchybienia proceduralne, w tym brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego usytuowania spornego obiektu i jego relacji z budynkami na działce sąsiedniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę B. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten został wzniesiony z naruszeniem warunków zgłoszenia budowy oraz przepisów dotyczących usytuowania budynków gospodarczych względem budynków mieszkalnych i innych obiektów budowlanych. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie nakazywały rozbiórkę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności § 12 dotyczące odległości od budynków sąsiednich. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne uchybienia proceduralne, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano na brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności usytuowania spornego obiektu i jego relacji z budynkami na działce sąsiedniej, co było kluczowe dla oceny możliwości legalizacji. Sąd podkreślił, że organy nie rozważyły prawidłowo podstawy prawnej nakazu rozbiórki oraz nie ustaliły jednoznacznie, czy budowa wymagała pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia. Wskazano na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, w tym sporządzenia szkicu sytuacyjnego i wyjaśnienia zabudowy na działce sąsiedniej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób dostateczny i przekonywujący, a dokumentacja fotograficzna była niewystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak dostatecznego wyjaśnienia usytuowania obiektu, brak szkicu sytuacyjnego, niepełny opis zagospodarowania terenu po stronie sąsiedniej oraz sprzeczne informacje dotyczące przylegania obiektu do budynków sąsiednich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
P.b. art. 51 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem przepisów.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 12 § ust. 6 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Usytuowanie budynków gospodarczych przy granicy posesji.
rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 12 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Odległość budynków gospodarczych od ściany istniejącego budynku mieszkalnego.
Pomocnicze
P.b. art. 51 § 1 pkt 2
Prawo budowlane
Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego ze zgłoszeniem.
P.b. art. 51 § 1 pkt 3
Prawo budowlane
Wydanie decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem.
P.b. art. 50 § 1 pkt 3
Prawo budowlane
Budowa obiektu na podstawie zgłoszenia z naruszeniem przepisów.
P.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
P.b. art. 49
Prawo budowlane
Procedura legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia.
P.b. art. 49b
Prawo budowlane
Procedura legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia z naruszeniem przepisów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy wnikliwie i wszechstronnie.
k.p.a. art. 67 § 1 i 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy obu instancji. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności usytuowania obiektu i jego relacji z zabudową sąsiednią. Wątpliwości co do prawidłowego zastosowania podstawy prawnej nakazu rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu wydana została zdaniem sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z naruszeniem treści art. 7, art. 67 § 1 i § 2 pkt 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa nie ustalono zdaniem Sądu w dostateczny i przekonywujący sposób usytuowania spornego obiektu z punktu widzenia unormowań zawartych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych Zastosowania w swoich orzeczeniach podstawy prawnej z art. 51 ust. 1 pkt 1 organy orzekające z naruszeniem treści art. 107 § 3 kpa w ogóle nie rozważyły i omówiły, gdy tymczasem przyjęcie tej podstawy budzi zdaniem Sądu zasadnicze wątpliwości.
Skład orzekający
Bonifacy Bronkowski
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
członek
Maria Taniewska-Banacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie znaczenia prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i stosowania przepisów proceduralnych w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej i legalizacji obiektów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy w postępowaniach budowlanych dotyczące samowoli budowlanej i błędów proceduralnych organów, co jest częstym zagadnieniem dla praktyków.
“Błędy proceduralne organów budowlanych mogą prowadzić do uchylenia decyzji o rozbiórce.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 95/06 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Bogucka Maria Taniewska-Banacka Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu. Uzasadnienie W piśmie z dnia[...]r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. A. W. domagał się m.in. skontrolowania legalności budowy garaży przez jego sąsiada B. W., realizowanej wzdłuż granicy działek przy jego "obórce". Po przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania i dokonaniu w dniu [...]r. oględzin oraz wstrzymaniu postanowieniem z dnia [...]r. prowadzonych robót budowlanych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) nakazał B. W. – właścicielowi nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...], doprowadzić zlokalizowany na tej nieruchomości niewykończony budynek gospodarczy o wymiarach [...] x [...]m do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem na jego budowę, zarejestrowanym w Starostwie Powiatowym w K. pod nr [...] w dniu [...]r., przez zmniejszenie jego wymiarów oraz doprowadzenie lokalizacji do stanu zgodnego z projektem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający stwierdził, że objęty postępowaniem parterowy budynek gospodarczy z dachem jednospadowym o wymiarach [...]m x [...]m został wybudowany niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem na jego budowę. Zgodnie z tym zgłoszeniem budynek miał być zlokalizowany w innym miejscu i jego powierzchnia miała wynosić [...]m2. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez B. W. odwołania została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...]. W orzeczeniu tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wykonanie decyzji organu I instancji prowadzi w praktyce do rozbiórki objętego postępowaniem obiektu. Wtedy zaś podstawę wydania nakazu rozbiórki powinien stanowić art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Co do zasady legalizacja obiektu jest zaś możliwa po wcześniejszym wydaniu decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 3 tego Prawa. Zdaniem organu II instancji należy też wyjaśnić czy aktualna lokalizacja budynku spełnia wymogi warunków technicznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych) nakazał B. W. dokonać rozbiórki spornego budynku gospodarczego zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków dokonanego zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu decyzji zaś stwierdził, że budynek ten jest dobudowany do budynku mieszkalnego sąsiada A. W., co narusza unormowanie § 12 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym budynki gospodarcze ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi nie mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego, albo dla którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę na sąsiedniej działce. W odwołaniu od tej decyzji B. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zaprzeczając aby objęty nakazem rozbiórki budynek przylegał do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. Jest on bowiem oddalony od tego budynku 12 m. Przylega zaś do betonowych przęseł ogrodzenia działek, o wysokości 2,5 m, wybudowanego przez sąsiada A. W.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że lokalizacja objętego postępowaniem budynku narusza treść § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Budynek ten jest bowiem usytuowany przy granicy posesji, przylegając na swojej długości do ogrodzenia z prefabrykowanych płyt betonowych. Nie przylega zatem całą długością ściany do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Z tego też względu nie istnieje możliwość jego legalizacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego B. W. wniósł o legalizację spornego budynku, który jego zdaniem przylega całą długością ściany do budynku gospodarczego A. W. usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki. Podał także, że rozebranie budynku narazi go na straty materialne zaś jego przestawienie w miejsce wskazane w zgłoszeniu pozbawi go dojazdu do dalszej części jego posesji. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Stwierdził, iż znajdujący się w aktach materiał fotograficzny wskazuje, że sporny budynek przylega do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej jedynie na odcinku około 0,7 m, zaś na odcinku około 6,6 m przylega do ogrodzenia z prefabrykowanych płyt betonowych. Uczestnik postępowania A. W. w pismach procesowych z dnia [...],[...]i z dnia [...]r. zaprzeczył aby obiekt nie mógł zostać zlokalizowany zgodnie ze zgłoszeniem i zgodnie z określonymi w tym zgłoszeniu wymiarami. Stwierdził, że był on budowany pomimo wstrzymania robót budowlanych oraz jest usytuowany 7-10 cm od ściany jego budynku. Na rozprawie sądowej w dniu 11 stycznia 2007 r. B. W. oświadczył, że sporny obiekt przylega do betonowego ogrodzenia, do którego przylega również z drugiej strony budynek gospodarczy kryty papą, także wykonany z przęseł betonowych, niewidoczny na znajdujących się w aktach fotografiach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie mogła albowiem wydana została zdaniem sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że z naruszeniem treści art. 7, art. 67 § 1 i § 2 pkt 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa nie ustalono zdaniem Sądu w dostateczny i przekonywujący sposób usytuowania spornego obiektu z punktu widzenia unormowań zawartych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tym względzie organy obu instancji powołały się na znajdującą się w aktach dokumentację fotograficzną, która zdaniem Sądu nie jest jednak wystarczająca. Nie obrazuje ona bowiem mającego znaczenie w sprawie odcinka terenu po stronie działki sąsiedniej tj. A. W.. Dokładne zagospodarowanie na tym odcinku obu działek powinno być zaznaczone i opisane na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r., którego to szkicu (pomimo powołania się na niego w tym protokole), w aktach brak (w szczególności nie wynika z akt o jaki szkic mogłoby chodzić). W przedmiotowym protokole nie opisano też zagospodarowania terenu po stronie działki sąsiedniej. Dodatkowe wątpliwości wprowadza w tym względzie treść dołączonego do akt administracyjnych przez skarżącego, planu zagospodarowania jego działki do projektu budynku mieszkalnego, z którego wynika, że na przedmiotowym odcinku usytuowane są po stronie działki A. W. budynki gospodarcze. W konsekwencji stanowisko organu odwoławczego, że objęty postępowaniem obiekt przylega jedynie do betonowego ogrodzenia budzi zasadnicze wątpliwości, zwłaszcza w sytuacji gdy zarówno w skardze jak i na rozprawie sądowej skarżący stwierdził, że do przedmiotowego ogrodzenia przylega budynek gospodarczy A. W.. Stwierdzenie takie zostało też zawarte w zalegającej w aktach administracyjnych notatce urzędowej z dnia [...]r. Z uwagi na omówione wyżej braki w materiale dowodowym, które zostaną uzupełnione w pierwszej kolejności przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym, kwestii tej Sąd nie był w stanie przesądzić. Ma ona zaś istotne znaczenie w sprawie z punktu widzenia ewentualnej możliwości dokonania legalizacji spornego obiektu budowlanego. W tym przedmiocie należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że nie zostało dotychczas w sprawie rozważone, czy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym (w zakresie w którym jest on bezsporny) mamy do czynienia z wybudowaniem obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na jego budowę, tj. z sytuacją o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też z wybudowaniem obiektu na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust.1 Prawa budowlanego (w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 tego Prawa). Ma to istotne znaczenie dla przesądzenia czy ewentualna legalizacja takiego obiektu może być dokonana w trybie art. 48 i 49, względnie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zastosowania w swoich orzeczeniach podstawy prawnej z art. 51 ust. 1 pkt 1 organy orzekające z naruszeniem treści art. 107 § 3 kpa w ogóle nie rozważyły i omówiły, gdy tymczasem przyjęcie tej podstawy budzi zdaniem Sądu zasadnicze wątpliwości. Należy bowiem zważyć, że skarżący zaczął budowę obiektu budowlanego (jednego a nie dwóch jak to wynikało z przyjętego zgłoszenia), usytuowanego nie tylko w innym miejscu, ale i o innych parametrach, o innej funkcji i z innym usytuowaniem wjazdu. Należało zatem rozważyć, czy mamy tu do czynienia z obiektem realizowanym z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia czy też z zupełnie innym obiektem budowlanym. W tym drugim przypadku należało odpowiedzieć zaś w pierwszej kolejności na pytanie czy w dacie rozpoczęcia jego budowy wymagał on pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia. W zależności od tego w sprawie miałaby zastosowanie procedura z art. 48 i 49, względnie z art. 49 b Prawa budowlanego. Wtedy też należałoby stosować treść § 12 warunków technicznych w brzmieniu wynikającym ze zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1156 – w zw. z § 2 tego rozporządzenia, jakkolwiek kwestia ta nie może mieć w niniejszej sprawie większego znaczenia – z uwagi na zbliżoną treść istotnych w tej sprawie uregulowań tego przepisu). Wtedy również należałoby ocenić lokalizację takiego obiektu z punktu widzenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W obu sytuacjach oceniając możliwość legalizacji obiektu z punktu widzenia obowiązujących warunków technicznych istotne byłoby zaś ustalenie zabudowy na działce sąsiedniej (o czym była wyżej mowa). Legalizacja tego obiektu byłaby bowiem możliwa jedynie gdyby przylegał on ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych do ściany budynku na działce sąsiedniej (istniejącego lub objętego pozwoleniem na budowę). Zdaniem Sądu chodzić może w takim przypadku jedynie o budynek na działce sąsiedniej istniejący legalnie. Gdyby zatem ustalono, że istotnie jak twierdzi skarżący, na działce A. W. usytuowany jest w tym miejscu budynek gospodarczy (niewidoczny na fotografiach), to należy ustalić czy istnieje on tam legalnie. Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wytyczne co do dalszego postępowania organu odwoławczego wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu. Ustali też ten organ czy istotnie jak to odnotowano w notatce służbowej z dnia [...]r. A. W. nie jest właścicielem sąsiedniej działki. Wówczas udział w postępowaniu należy zapewnić jego następcy prawnemu, jako stronie postępowania. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI