II SA/Kr 10/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-03-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodziałplan miejscowyzabudowa zagrodowagospodarka nieruchomościamidziałka budowlanacele rolne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości rolnej, uznając, że proponowany podział jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie spełnia przesłanki niezbędności do korzystania z budynku mieszkalnego.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości rolnej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, na dwie mniejsze działki. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły zatwierdzenia podziału, wskazując na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (minimalna powierzchnia działki rolnej to 0,3 ha, a proponowany podział tworzył działkę o powierzchni 0,0919 ha). Skarżąca argumentowała, że podział jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego i zgodny z pozwoleniem na budowę. WSA w Krakowie oddalił skargę, potwierdzając, że podział jest sprzeczny z planem miejscowym, a przepis zezwalający na podział w celu wydzielenia działki budowlanej nie ma zastosowania, gdyż nie wykazano niezbędności takiego podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego w kontekście prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. W. odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości rolnej. Nieruchomość ta, położona na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy zagrodowej (symbol RM), miała zostać podzielona na dwie działki o powierzchniach 0,0919 ha i 0,6506 ha. Organ pierwszej instancji odmówił zatwierdzenia podziału, wskazując na naruszenie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że podział nieruchomości rolnych powodujący wydzielenie działki mniejszej niż 0,3 ha jest dopuszczalny tylko w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic. Podkreślono, że przeznaczenie terenu pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne, a proponowany podział naruszał minimalną powierzchnię działki przewidzianą w planie miejscowym. Skarżąca argumentowała, że podział jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego i zgodny z pozwoleniem na budowę oraz projektem zagospodarowania terenu. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową. Sąd stwierdził, że podział nieruchomości jest możliwy tylko w zgodzie z ustaleniami planu miejscowego, a wyjątki od tej zasady, w tym art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dotyczący wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego), nie mają zastosowania w tej sprawie. Sąd podkreślił, że nie wykazano niezbędności podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego, a celem zabudowy zagrodowej jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, co jest sprzeczne z wydzieleniem tak małej działki. Sąd podzielił stanowisko, że przeznaczenie terenu pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne, a proponowany podział narusza istotę prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podział jest niedopuszczalny, jeśli narusza ustalenia planu miejscowego, a przepis zezwalający na wydzielenie działki budowlanej nie ma zastosowania, gdy nie wykazano niezbędności takiego podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego w kontekście prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podział nieruchomości rolnej, nawet zabudowanej, musi być zgodny z planem miejscowym. Przeznaczenie terenu pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne, a proponowany podział naruszał minimalną powierzchnię działki. Nie wykazano niezbędności podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego, a celem zabudowy zagrodowej jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, co jest sprzeczne z wydzieleniem tak małej działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § ust. 2a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości rolnych powodujący wydzielenie działki mniejszej niż 0,3 ha jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95.

u.g.n. art. 95 § pkt 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Niezależnie od ustaleń planu miejscowego, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Sąd interpretuje ten przepis jako mający zastosowanie w sytuacjach, gdy istnieje konieczność wydzielenia działki dla posadowionego budynku mieszkalnego, a dotychczasowe przeznaczenie terenu uniemożliwia korzystanie z niego. Nie dotyczy sytuacji, gdy podział jest jedynie korzystny lub gdy celem jest prowadzenie gospodarstwa rolnego.

u.g.n. art. 4 § pkt 3a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja działki budowlanej: zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podział nieruchomości rolnej, nawet zabudowanej, musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie terenu pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne, a proponowany podział naruszał minimalną powierzchnię działki przewidzianą w planie. Nie wykazano niezbędności podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem zabudowy zagrodowej jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, co jest sprzeczne z wydzieleniem tak małej działki.

Odrzucone argumenty

Podział nieruchomości jest dopuszczalny w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, niezależnie od ustaleń planu miejscowego (art. 95 ust. 7 u.g.n.). Niezbędność działki budowlanej należy rozpatrywać w połączeniu z przepisami Prawa Budowlanego i rozporządzenia Ministra Rozwoju, a zgodność z pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania terenu przesądza o tej niezbędności.

Godne uwagi sformułowania

Przeznaczenie terenu w planie miejscowym pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne i - nawet jeśli teren ten zostanie zabudowany - nadal będzie miał status gruntów rolnych. Podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Niezbędność taka, w ocenie Kolegium, zachodzi wówczas, gdy do korzystania z budynku mieszkalnego wydzielenie działki budowlanej jest konieczne. "Niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Jacek Bursa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości rolnych, zwłaszcza w kontekście planów miejscowych i możliwości wydzielenia działki budowlanej na terenach rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnej zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, gdzie kluczowe jest wykazanie "niezbędności" podziału dla korzystania z budynku mieszkalnego oraz zgodność z planem miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu podziału nieruchomości rolnych i konfliktu między przepisami o gospodarce nieruchomościami a planami miejscowymi. Wyjaśnia kluczowe pojęcie "niezbędności" działki budowlanej.

Czy można podzielić działkę rolną na mniejsze części, nawet jeśli plan miejscowy tego zabrania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 10/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2147
art. 93 ,95
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2022 r. nr SKO.GN/4160/97/2022 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości skargę oddala
Uzasadnienie
Wójt Gminy W. W. decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr GK.6831.122.2022.MF działając na podstawie art. 104 K.p.a., art. 95 pkt 7, art. 93 pkt 4, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie B. gm. W. W., objętej [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,7425 ha, na następujące działki: dz. nr [...] o powierzchni 0,0919 ha, dz. nr [...] o powierzchni 0,6506 ha. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...] w całości w planie zagospodarowania przestrzennego znajduje się w terenach zabudowy zagrodowej - symbol planu RM, natomiast zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 3 października 2019 r. II SA/Kr 779/19 "Przeznaczenie terenu w planie miejscowym pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem na cele rolne i - nawet jeśli teren ten zostanie zabudowany - nadal będzie miał status gruntów rolnych. To zaś oznacza, że jest on objęty hipotezą reguły art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami". Art. 95 ust. 7 u.g.n. z kolei mówi, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Zaproponowany podział narusza zatem art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że "Podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna." Dodatkowo art. 95 pkt 7 należy interpretować zgodnie z definicją działki budowlanej zawartej w art. 4 pkt 3 u.g.n., która wskazuje, że przez działkę budowlaną należy rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Z treści tego unormowania wnioskować należy, że może mieć on zastosowanie, gdy istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Chodzi tutaj o wyodrębnienie nieruchomości gruntowej niezbędnej w znaczeniu "koniecznej" do obsługi budynku mieszkalnego, a nie w znaczeniu "wystarczającej", co prowadzić mogłoby do mnożenia podziałów, a tym samym zwiększenia zagęszczenia zabudowy wbrew ustaleniom planów miejscowych i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zauważyć należy, że obecny kształt i wielkość działki, a także dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe korzystanie z tego budynku.
Od tej decyzji odwołanie wniosła A. W. zarzucając naruszenie art. 95 ust. 7 w zw. z art. 4 pkt 3a u.g.n. poprzez błędną wykładnią i naruszenie prawa własności z art. 140 k.c. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że przywołane przez organ wyroki sądów są nieadekwatne do tej sprawy. Jej zdaniem, zawnioskowany podział nie może naruszać art. 93 ust. 2a u.g.n., skoro w tym przepisie zostało zawarte odwołanie do art. 95 ust. 7 u.g.n. Żaden przepis ani wyrok sądu nie wskazują, że nie można wydzielać działki budowlanej na podstawie art. 95 ust. 7 u.g.n. w terenach oznaczonych w planie miejscowym jako teren zabudowy zagrodowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 października 2022 r. nr SKO.GN/4160/97/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 95 pkt 7 u.g.n, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Cytowany przepis posługuje się pojęciem "działki budowlanej", dlatego też konieczne jest przywołanie także jej ustawowej definicji. W świetle art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Na podstawie powyższego przepisu może zatem dojść do podziału nieruchomości, jeśli jego celem jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Oznacza to, że w przypadku, gdy dotychczasowa, zabudowana już nieruchomość ma być przedmiotem podziału, podział taki jest możliwy, jeśli zmierza do wydzielenia tej części dzielonej nieruchomości, która - tworząc działkę budowlaną, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami - zapewni zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z posadowionych na niej budynków i znajdujących się na niej urządzeń. Słusznie przy tym zauważył organ I instancji, że w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Przy czym ustawodawca dopuszcza możliwość wydzielenie tego typu działek wyłącznie w sytuacji wydzielania działek, na których znajduje się istniejący budynek mieszkalny. W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu podziału twierdząc, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. nowo wydzielana zabudowana działka nr [...] nie jest niezbędna do korzystania ze znajdującego się na niej budynku mieszkalnego. Wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, że celem podziału jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Jak słusznie wskazał organ I instancji, w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Niezbędność taka, w ocenie Kolegium, zachodzi wówczas, gdy do korzystania z budynku mieszkalnego wydzielenie działki budowlanej jest konieczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda. Wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Lu 639/19). Zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 615/19). W przedmiotowej sprawie trafnie organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu nie uniemożliwia Stronie korzystania z zabudowanej przez nią działki. Wnioskowana do podziału działka jest działką budowlaną, zabudowaną budynkiem mieszkalnym wolnostojącym o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionego na niej budynku. Wielkość, dotychczasowy sposób zagospodarowania i położenie nieruchomości, którą planuje podzielić Odwołująca umożliwiają korzystanie ze zrealizowanego na niej budynku mieszkalnego. W szczególności wybudowany budynek posiada dostęp do drogi i jest wyposażony w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z tego budynku, co wynika z mapy z projektem podziału działki. Podkreślenia wymaga też, że powyższych ustaleń faktycznych nie zakwestionowała odwołująca. Nadto, odwołująca zrealizowała już na działce nr [...] swoje uprawnienia budowlane, wznosząc na niej budynek mieszkalny zgodnie z pozwoleniem na budowę, co zresztą strona zaakcentowała w odwołaniu. Tym samym zdaniem Kolegium niesporne w sprawie jest, że projektowana do wydzielenia działka budowlana nie jest niezbędne do korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego. Ani we wniosku o podział ani w odwołaniu strona nie wskazała, z czym miałaby być związana niemożność bądź utrudnienie w korzystaniu z budynku mieszkalnego oraz na czym polegać miałoby ulepszenie stanowiące konieczność - dla korzystania z budynku - utworzenia odrębnej nieruchomości składającej się z dz. nr [...]. Tym samym odwołująca nie przedstawiła argumentów przemawiających za dokonaniem podziału nieruchomości i uzasadniających za przesłanką dokonania takiego podziału, jaką jest niezbędność podziału, do korzystania z budynku mieszkalnego. W konsekwencji, wbrew podniesionym w odwołaniu zarzutom, zbędne było w niniejszej sprawie dokonywanie ustaleń, czy projektowana działka [...] odpowiadałaby ustalonym przepisami prawa parametrom dla działki budowlanej. Zaakceptowanie przeciwnej interpretacji normy art. 95 pkt 7 u.g.n. prowadziłaby do sytuacji, w której w każdym przypadku realizacji przez właściciela na nieruchomości stanowiącej nieruchomość rolną (podlegającą przepisem art. 93 ust. 2a u.g.n. ochronie przed rozdrabnianiem) zabudowy mieszkalnej, podział takiej nieruchomości byłby z założenia zasadny. W ocenie Kolegium, interpretacja taka nie byłaby zgodna z intencją ustawodawcy i prowadziłaby do istotnego rozszerzenia zakresu stosowania normy art. 95 pkt 7 u.g.n. oraz istotnego zwiększenia ilości podziałów nieruchomości naruszających postanowienia planistyczne.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. W. zarzucając naruszenie art. 95 ust. 7 w związku z art. 4 pkt 3 a ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną jego wykładnię, a także art. 140 K.c. W uzasadnieniu wskazała, że w przepisach prawa nie znajdziemy uszczegółowienia ani definicji działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Przedmiotową niezbędność należy zatem rozpatrywać w połączeniu z innymi regulacjami prawymi indywidualnie dla każdej nieruchomości, W tym przypadku należy wziąć pod uwagę przepisy ustawy Prawo Budowlane (art. 34 ust. 6 pkt 1) oraz powiązanego z tym przepisem rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Art. 15 w/w rozporządzenia określa formę i skład projektu zagospodarowania terenu (zwanym dalej PZT), a mianowicie niezbędność przedstawienia granic działki lub terenu na projekcie zagospodarowania terenu. Należy zatem uznać w przedmiotowej sprawie, że wyżej wspomniana "niezbędność" i "konieczność" oznaczają nic innego jak zgodność z wydanym pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania terenu. Jeżeli zatem organ wydał decyzję o pozwoleniu na budowę w dniu 6.07.2021r. określił tym samym niezbędność przedmiotowego fragmentu działki do funkcjonowania budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego w ramach tworzenia zabudowy zagrodowej. Organ wydający pozwolenie na budowę określił tym samym konieczność przeznaczenia przedmiotowego fragmentu działki do wykonania przedmiotowej inwestycji. W zacytowanym przepisie celowo użyto sformułowania "działki lub terenu" ponieważ obszar ten może być mniejszy niż cały obszar działki. Jeżeli zatem organ administracji budowlanej wydał prawomocne pozwolenie na budowę to określił tym samym obszar "niezbędny" i "konieczny" do wykonania przedmiotowego zamierzenia budowlanego. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, działki nr [...] o powierzchni 0,7425, na działki nr [...] o powierzchni 0,0919 ha oraz [...] o powierzchni 0, 6506 ha. Przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu podziału była sprzeczność podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje minimalną powierzchnię nowo utworzonych działek w terenach gruntów rolnych na 0, 3000 ha. W ocenie organu podstawą dokonania podziału nie stanowi przepis art. 95 ust 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 dalej; ustawa). W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z dyspozycją art. 93 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 dalej; ustawa) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r. II SA/Gd 158/19 podział może być dokonany wyłącznie w zgodzie z planem. Oznacza to, że wniosek obejmujący podział wskazanych działek podlega rozpoznaniu i merytorycznej analizie właściwego organu pod kątem tego, w jaki sposób można dokonać podziału zawnioskowanych działek, ażeby jego efekt odpowiadał postanowieniom planu. To organ właściwy w przedmiocie zatwierdzenia podziału jest odpowiedzialny za przyszły kształt wydzielonych działek, na który wpływu nie ma wnioskodawca. Wynik podziału w całości determinują bowiem postanowienia planu.
Niespornym w sprawie jest, że działka skarżącej leży w terenach zabudowy zagrodowej RM i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jaką minimalna powierzchnię nowo wydzielonych działek w obszarach RM przyjmuje obszar 0,3000 ha. W sposób oczywisty wnioskowany podział jest sprzeczny z ustaleniami planu, jedna z wydzielonych działek (już zabudowana) miałaby powierzchnię znacznie mniejszą, niż minimalna powierzchnia działki siedliskowej (objętej zabudową zagrodową) przewidywaną przez plan miejscowy. Ustawa przewiduje wyjątki od zasady ustanowionej w art. 93 ust 1, tym niemniej żaden z tych wyjątków nie dotyczy zamierzonego podziału.
Zgodnie bowiem z art. 93 ust 2a ustawy 2a. podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że projektowany podział nieruchomości nie miał na celu przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonania regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Przepis ten nie miał zatem zastosowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r. I OSK 573/19 zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n., że podział nieruchomości jest możliwy, gdy jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu. Podział nieruchomości przeznaczonych na cele rolne lub leśne, powodujący wydzielenie działki mniejszej niż 0,3 ha jest dopuszczalny tylko i wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie, tj. pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami lub gdy chodzi o wydzieleni działki pod drogę wewnętrzną.
Podkreślić przy tym należy, że rację ma organ, że przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zagrodową jest przeznaczeniem tego terenu na cele rolne, nawet jeśli jest on zabudowany budynkiem mieszkalnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2019 r. II SA/Kr 779/19). Istotą bowiem zabudowy zagrodowej jest zapewnienie mieszkania oraz zabudowań gospodarskich dla rolnika. Zabudowa zagrodowa jest realizowana w terenach wiejskich – rolnych w celu zapewnienia prawidłowego procesu gospodarczego związanego z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lipca 2022 r. II SA/Po 208/22 planowana zabudowa zagrodowa musi być związana z gospodarstwem rolnym, na terenie którego ma powstać. Związek ten należy rozumieć jako związek gospodarczy, a więc zabudowa ma służyć realizacji celów tego gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie podkreśla się też, że zabudowę zagrodową stawia się na terenach wydzielonych z działek siedliskowych, na których prawo do budowania wszelkiego typu nieruchomości mają tylko i wyłącznie osoby posiadające status rolnika indywidualnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2022 r. II SA/Gl 337/22). Poza sprzecznością projektowanego podziału z zapisami planu miejscowego stwierdzić należy, iż trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie gospodarstwa rolnego na działce o powierzchni 0,091 ha i to działki zabudowanej.
W sprawie nie znajduje także przepis art. 95 ust 7. Przepis ten stanowi, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W ocenie sądu przepis ten należy rozumieć w ten sposób, jeżeli na jednej działce ewidencyjnej zlokalizowanych jest więcej niż jeden budynek mieszkalny, to kiedy zachodzi taka potrzeba np. ze względu na kształtujące się nowe stosunki własnościowe (dział spadku, darowizna i.t.p.) możliwe jest wydzielenie działki której wielkość co prawda nie będzie zgodna z ustaleniami planu miejscowego, ale która ma służyć ma to korzystaniu z budynku mieszkalnego przez jego mieszkańca, a nowo wydzielona działka spełnia kryteria by uznać ją za działkę budowlaną tj. zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 3a ustawy,
jest zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. W niniejszej sprawie zależność taka nie występuje. Na działce nr [...] jest zlokalizowany budynek w zabudowie zagrodowej wraz z zabudową gospodarską, mający służyć rolnikowi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego na pozostałej części działki mającej charakter rolny. Wydzielenie działki o powierzchni 0,019 ha jest sprzeczne z istotą prowadzenia gospodarstwa rolnego a działka nr [...] nie spełnia kryteriów o których mowa wyżej. Podział tej nieruchomości nie może być uznany za niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego. Niezbędność taka nie zachodzi, nie sposób jej bowiem z niczego wywieść.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sad na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI