II SA/Ke 975/15

II SA/Ke 975/15 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II OSK 1159/16 - Wyrok NSA z 2016-12-06
II OSK 1159/15 - Wyrok NSA z 2015-11-05
IV SA/Wa 828/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-08
II OZ 516/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 8 ust. 1, par. 6 ust. 1,  par. 5 ust. 1, par. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania [...]Spółka z o.o. w [...], na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, § 1 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (dalej rozporządzenie ws. chorób zawodowych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] stwierdzającą u T.K. chorobę zawodową, tj. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienione w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia ws. chorób zawodowych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po otrzymaniu w dniu 1 września 2014 r. zgłoszenia podejrzenia u T.K. w/w choroby zawodowej, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalił strony postępowania oraz narażenie zawodowe T.K. W szczególności na podstawie sporządzonej w dniu 24 września 2014 r. karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej organ ustalił, że T.K. w latach 1975 – 2003 pracował w Elektrowni im. Tadeusza Kościuszki w Połańcu, a od 1 lutego 2003 r. do chwili obecnej pracuje w [...] Spółce z o.o. w [...] na stanowisku konserwatora, a następnie starszego konserwatora i jest narażony na hałas, wibrację, gorący mikroklimat oraz pyły przemysłowe. Do jego obowiązków należało wykonywanie prac porządkowych na obiektach technologicznych Elektrowni – Instalacji Odsiarczania Spalin oraz w Zakładzie Przeróbki Kamienia Wapiennego. Prace te polegały na zmywaniu poziomów technologicznych przy pomocy węża z wodą pod ciśnieniem oraz zbieraniu za pomocą łopaty rozsypanego gipsu oraz kamienia wapiennego.
Po otrzymaniu tej karty oceny narażenia zawodowego, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach zwrócił się do organu prowadzącego postępowanie o jej uzupełnienie o informację, czy T.K. w trakcie pracy ma kontakt z alergenami gumy, tj.N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminą, N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą IPPD, N,N-Difenylo-4-fenylenodiamina, a także 4-tert-butylokatecholem i żywicą fenolowo formaldehydową. Organ I instancji zwrócił się w związku z tym do pracodawcy T.K. o wyjaśnienie tej kwestii jak również o wyjaśnienie tego, czy pracownik miał w czasie pracy kontakt z urządzeniami bądź materiałami z gumy lub plastiku. W odpowiedzi [...]Sp. o.o. w [...] poinformowała, że T.K. nie miał bezpośredniego kontaktu z alergenami gumy, nie przedstawiając jednak na tę okoliczność żadnego dowodu. Z kolei sam T.K. w oświadczeniu z 15 grudnia 2014 r. stwierdził, że w czasie pracy używał węży gumowych i łopat z uchwytami plastikowymi oraz miał kontakt z pyłami gumy powstającymi ze ścierania się taśmociągów gumy podczas transportu gipsu i kamienia. Wyżej wymieniona jednostka orzecznicza, na podstawie uzyskanych dokumentów stwierdziła uczulenie T.K. na alergeny występujące w gumie, zwłaszcza w czarnej gumie technicznej. W dniu [...] WOMP wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u T.K. choroby zawodowej, które zgodnie z art. 84 § 1 kpa posiada walor opinii biegłego. Ponadto w opinii uzupełniającej z 25 maja 2015 r. jednostka orzecznicza stwierdziła, że z wywiadu chorobowego i dokumentacji leczenia wynika, że od 2012 r. występowały u T.K. zmiany na skórze rąk i przedramion, co jest lokalizacją typową dla zawodowego kontaktowego zapalenia skóry związanego z pracą manualną, a środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji przytoczył treść art. 235¹ Kp, który chorobę zawodową definiuje jako chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Organ podkreślił, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Wszystkie wynikające z tych przepisów przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wystąpiły równocześnie, ponieważ stwierdzone schorzenie znajduje się w wykazie chorób zawodowych, choroba ta została rozpoznana przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, a w środowisku pracy istniał czynnik szkodliwy mogący spowodować powstanie choroby zawodowej. Organ wyjaśnił też, że nie uwzględnił oświadczenia pracodawcy co do braku bezpośredniego kontaktu z alergenami środowiska pracy, ponieważ nie podano w nim składu chemicznego węży gumowych, taśmociągów gumowych i plastikowych uchwytów łopat.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła o uchylenie decyzji z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 235¹ Kp w zw. z § 1 i 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie u T.K. choroby zawodowej wymienionej w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych,
2. naruszenie przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji.
Skarżąca spółka wniosła też o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów, tj.:
- pisma z 8 grudnia 2014 r. na okoliczność wniesienia zapytania do pracodawcy przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczącego kontaktu T.K. z alergenami: N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminą, N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą IPPD, N,N-Difenylo-4-fenylenodiamina, a także 4-tert-butylokatecholem i żywicą fenolowo formaldehydową;
- pisma z 31 grudnia 2014 r. na okoliczność braku bezpośredniego kontaktu z w/w alergenami;
- Karty ewidencji ochrony indywidualnej, na okoliczność obowiązku stosowania środków ochrony indywidualnej przez pracowników oraz potwierdzenia stosowania tychże środków przez T.K. ;
- zaświadczeń z 19 stycznia 2010 r., 25 stycznia 2011 r., 24 stycznia 2012 r., 18 stycznia 2013 r., 4 czerwca 2013 r., 7 lutego 2014 r. i 26 listopada 2014 r., na okoliczność odbywania przez T.K. okresowych badań lekarskich oraz braku pojawienia się przeciwskazań do wykonywania przez niego pracy na stanowisku konserwatora, a tym samym braku pojawienia się czynników alergizujących podczas wykonywania pracy przez T.K. .
W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że T.K. był zobowiązany do stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci stosownego ubrania, czy też rękawic. Zakładając więc, że stosował się do wytycznych i procedur we wskazanym zakresie, uniknąłby narażenia na bezpośredni kontakt z wszelkiego rodzaju czynnikami alergizującymi.
Zaskarżona decyzja została, według autora skargi wydana głównie na podstawie danych przedłożonych przez T.K. , który nie będąc specjalistą w przedmiotowym zakresie, oraz z uwagi na to, że postępowanie dotyczy jego osoby bezpośrednio, nie może być wiarygodnym i obiektywnym źródłem dowodowym. Uznanie przez organy nadzoru sanitarnego, występowania czynników alergizujących na podstawie braku przedstawienia przez pracodawcę dowodów w tym zakresie, bez uprzedniego zbadania występowania, bądź też nie występowania tych czynników – skutkuje błędnym ustaleniem stanu faktycznego.
Odnosząc się do kwestii ochrony indywidualnej pracowników strona skarżąca wskazała, że w składzie rękawic, których używał T.K. , tj. rękawic CITRIN, znajduje się dzianina oblana nitrylem. Nitryl natomiast jest mieszaniną gum, która składa się z akronitrylu oraz butadienu, nie zawierających białek lateksu. Oznacza to, że w składzie rękawic używanych podczas pracy wykonywanej przez T.K. , nie znajduje się żadna z substancji uczulających, wymienionych w piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Staszowie z 8 grudnia 2014 r. Natomiast wydając zaskarżoną decyzję organ w żaden sposób nie odniósł się do przedmiotowej kwestii.
Skarżąca spółka powołała się również na to, że T.K. poddawany był regularnie okresowym badaniom lekarskim. W efekcie tych badań lekarze medycyny pracy w żadnym z wystawionych zaświadczeń nie wymienili przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku zajmowanym przez T.K. . Również sam T.K. nigdy nie zgłaszał pracodawcy ujawnienia czynników szkodliwych w związku ze stycznością z urządzeniami podczas wykonywanej przez niego pracy. Organ nie ustosunkował się do tych kwestii, a w szczególności nie wskazał czynników, które mogą powodować podrażnienia, na które był narażony T.K. , nie będące jednak czynnikami alergizującymi. Nie wszystkie niepożądane reakcje skórne przypisywane czynnikom zewnętrznym mają podłoże alergiczne, gdyż wiele z nich spowodowanych jest kontaktem skóry z innymi czynnikami, np. kosmetykami, środkami czystości oraz ma charakter podrażnienia, czyli bezpośredniego uszkodzenia naskórka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki cofnął złożony wniosek dowodowy w części dotyczącej tych z dołączonych do skargi dokumentów, które znalazły się w przedstawionych sądowi aktach administracyjnych.
Uczestnik postępowania T.K. wyjaśnił natomiast, że używał dostarczonych przez pracodawcę rękawic ochronnych z nitrylu, ale one osłaniały tylko dłonie, podczas gdy swędzące krosty wyskakiwały mu również na przedramionach. Jako dowód osadzania się na jego ciele pyłu tworzącego się przy ścieraniu się gumowego taśmociągu, przy którym pracował, uczestnik uznał to, że grubość gumy tego taśmociągu zmniejszała się w ciągu 2 lat z około 2 centymetrów do około 7 milimetrów.
Postanowieniem wydanym na tej samej rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił dowód z załączonych do skargi dokumentów w postaci karty ewidencji ochrony indywidualnej T.K. za okres od 1 marca 2013 r. do 25 lipca 2014 r. oraz zaświadczeń lekarskich z dnia: 19 stycznia, 2010 r., 25 stycznia 2011 r., 24 stycznia 2012 r., 18 stycznia 2013 r., 7 lutego 2014 r. i 26 listopada 2014 r., stwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania przez T.K. pracy na zajmowanych przez niego stanowiskach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w decyzji organu odwoławczego będącej przedmiotem skargi, naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny ustalony został przez organy obu instancji prawidłowo i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Prawidłowo także zastosowane zostały do niego przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 235¹, 235² kodeksu pracy oraz rozporządzenia ws. chorób zawodowych.
Stosownie do treści powołanych wyżej przepisów kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym, albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Jak wynika z powyższego, pojęcie choroby zawodowej w rozumieniu kodeksu pracy odbiega od potocznego znaczenia tego określenia. Sam fakt zdiagnozowania u pracownika jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, nie jest bowiem wystarczający do wydania przez właściwego powiatowego inspektora sanitarnego pozytywnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdyż niezbędnym jest jeszcze ustalenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą a narażeniem zawodowym, a jeżeli choroba została zdiagnozowana po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jej objawy muszą wystąpić w okresie oznaczonym w załączniku do rozporządzenia. To ostatnie zastrzeżenie nie miało jednak w sprawie zastosowania, ponieważ uczestnik T.K. w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu był pracownikiem skarżącej spółki pracującym na tym samym stanowisku pracy.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie o jakim mowa wyżej, należy traktować jak opinię w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, a jego ocena dokonywana przez właściwy organ podlegać musi kryteriom określonym w art. 80 kpa. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie poddane takiej ocenie zawiera w sobie logiczne i przekonujące wyjaśnienie zajętego przez lekarzy orzeczników stanowiska, to organ nie może sprzecznie z tą opinią dokonać we własnym zakresie odmiennej oceny i wydać decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że u T.K. została bezspornie stwierdzona choroba zawodowa wymieniona w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia ws. chorób zawodowych, tj. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Podstawą do jej stwierdzenia było bowiem orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu tej choroby zawodowej, wydane w formie orzeczenia lekarskiego przewidzianego w § 6 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, przez lekarza specjalistę medycyny pracy zatrudnionego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, a więc osobę uprawnioną do rozpoznania choroby zawodowej w myśl § 6 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia.
Dokonana w zaskarżonej decyzji merytoryczna ocena orzeczenia lekarskiego WOMP z [...] sprowadzająca się do zaakceptowania wynikającego z niego rozpoznania choroby zawodowej - nie budzi wątpliwości Sądu. Uzasadnienie tego orzeczenia bowiem, a także jego uzupełnienie zawarte w piśmie z 25 maja 2015 r. (k. 53 akt administracyjnych), będącym odpowiedzią na przesłane w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych żądanie organu I instancji z dnia 31 marca 2015 r. (k. 48 akt administracyjnych), w sposób logiczny, spójny i przekonujący wyjaśniło powody stwierdzenia u T.K. choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W szczególności stwierdzono w tych uzasadnieniach, że w trakcie przeprowadzonej w WOMP diagnostyki dermatologicznej, w wykonanych testach naskórkowych z zestawem standardowym poszerzonym o alergeny środowiska pracy, stwierdzono uczulenie na alergeny występujące w gumie, zwłaszcza czarnej gumie technicznej oraz w plastikowych uchwytach narzędzi. Na podstawie dodatnich wyników testów płatkowych stwierdzono u T.K. uczulenie na N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminę, N,N-Difenylo-4-fenylenodiaminę i N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą, czyli alergeny z serii składników gumy, obecne między innymi w czarnej gumie używanej do wyrobu węży, taśmociągów, gumowych uchwytów narzędzi. Ponadto stwierdzono uczulenie na 4-tert-butylokatechol i żywicę fenolowo formaldehydową, tj. alergeny z serii plastików i klejów używane między innymi do produkcji plastikowych uchwytów.
Należy również zauważyć, że lekarz specjalista medycyny pracy sporządzający wspomniane orzeczenie lekarskie i jego uzupełnienie, stwierdził również zawodową etiologię rozpoznanej choroby w oparciu o dokonaną ocenę narażenia zawodowego, do czego był uprawniony na podstawie § 6 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia ws. chorób zawodowych. Trzeba przypomnieć bowiem, że zgodnie z § 6 ust. 3 tego rozporządzenia, ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:
1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;
2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;
3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Zgodnie zaś z ust. 4 tego paragrafu ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2981 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121) określające w załączniku nr 4 wzór karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.
Z wskazanych powyżej przepisów wynika więc, że ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych, przeprowadza się trzykrotnie. Przy podejrzeniu choroby zawodowej – dokonuje jej lekarz zgłaszający podejrzenie, w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz jednostki orzeczniczej, a w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Z wspomnianego rozporządzenia ws. sposobu dokumentowania chorób zawodowych wynika przy tym, że określony w nim wzór karty oceny narażenia zawodowego stanowiący załącznik nr 4 do tego rozporządzenia, dotyczy jedynie etapu rozpoznawania podejrzenia choroby zawodowej. Wzorów karty oceny narażenia zawodowego dotyczących kolejnych etapów stwierdzania choroby zawodowej nie określono, co oznacza, że taka ocena dokonana w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, a także w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, czego dokonuje właściwy państwowy inspektor sanitarny – może być dokonana w innej formie. W okolicznościach sprawy należy zauważyć, że nie budząca wątpliwości Sądu ocena istnienia narażenia zawodowego występującego w trakcie pracy T.K. na stanowisku konserwatora w [...] Spółka z o.o. w [...], znalazła się we wspomnianym orzeczeniu lekarskim i uzupełniającym je uzasadnieniu z dnia 25 maja 2015 r. Wynika z niej jednoznacznie, że T.K. miał w trakcie wspomnianej pracy kontakt z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi skórę, zawartymi w czarnej gumie używanej do wyrobu węży, które na co dzień obsługiwał przy myciu i odkurzaniu oraz w taśmociągach gumowych, przy których również na co dzień pracował. Ponadto uczestnik T.K. miał również do czynienia z potencjalnie alergizującymi skórę alergenami zawartymi w plastikowych uchwytach narzędzi, którymi na co dzień się posługiwał. Podobna ocena narażenia zawodowego znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do czego organ II instancji był uprawniony zgodnie z przytoczonym wyżej § 6 ust. 3 pkt 3) rozporządzenia ws. chorób zawodowych.
Należy również zauważyć, że przedstawiona przez lekarza i państwowego inspektora sanitarnego zasadnicza przyczyna uznania istnienia narażenia zawodowego, jaką był stwierdzony kontakt z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi skórę w trakcie pracy T.K. na stanowisku konserwatora w [...], w istocie nie była kwestionowana przez jego zakład pracy. Jak wynika bowiem z treści odwołania złożonego przez [...]Spółkę z o.o. w [...] od decyzji organu I instancji, skarżący nie kwestionował tego, że w trakcie pracy w [...]T.K. miał kontakt z narzędziami i urządzeniami zawierającymi gumę. Okoliczność ta wynika ponadto z obu sporządzonych na etapie podejrzenia choroby zawodowej kart oceny narażenia zawodowego z dnia 24 września 2014 r. i 15 stycznia 2015 r. Podstawą zarzutów skarżącego powtórzonych również w skardze do Sądu, było bowiem twierdzenie, że T.K. był zobowiązany do stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci stosownego ubrania, czy też rękawic i zakładając, że stosował się do wytycznych i procedur we wskazanym zakresie, uniknąłby narażenia na bezpośredni kontakt z wszelkiego rodzaju czynnikami alergizującymi. Z takim rozumowaniem dotyczącym bardziej braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem zawodowym, a rozpoznaną chorobą zawodową, niż braku samego narażenia zawodowego – nie można się zgodzić. Jak bowiem wynika z oceny narażenia zawodowego dokonanej w trybie § 6 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia ws. chorób zawodowych przez uprawnionego lekarza, środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę, tj. rękawice ochronne, nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami. Taki wniosek podzielony przez organ II instancji zasługuje zdaniem Sądu na akceptację również dlatego, że stwierdzone w orzeczeniu lekarskim z [...] na podstawie danych z wywiadu i dostarczonej dokumentacji medycznej zmiany na skórze pacjenta, dotyczyły rąk, a nie samych dłoni, które osłaniały rękawice ochronne dostarczane przez pracodawcę. Wynikający z powołanego orzeczenia lekarskiego zasięg zmian na skórze T.K. oraz rodzaj rękawic ochronnych z nitrylu stosowanych przez uczestnika w czasie pracy, potwierdzone zostały również w jego wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. Wskazane okoliczności powodują również, że nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy brak odniesienia się przez organ odwoławczy do kwestii braku w składzie rękawic CITRIN z nitrylu używanych podczas pracy wykonywanej przez T.K. którejkolwiek z substancji uczulających, wymienionych w piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Staszowie z 8 grudnia 2014 r.
Nie budzi wątpliwości Sądu również istnienie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym w sprawie narażeniem zawodowym, a zdiagnozowaną chorobą zawodową wymienioną w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych. Należy bowiem zauważyć, że z zawartej w przytoczonym wyżej art. 235¹ Kp definicji choroby zawodowej wynika, że wspomniany związek przyczynowy nie musi wystąpić bezspornie. Wystarczające jest bowiem stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Takie wysokie prawdopodobieństwo zostało zdaniem Sądu w sprawie wykazane.
Z racji tego, że praca T.K. w stwierdzonym narażeniu zawodowym, w dacie rozpoznania choroby zawodowej ciągle była kontynuowana, nie mogło być w sprawie wątpliwości co do spełnienia również przesłanki pozwalającej na rozpoznanie choroby zawodowej, o jakiej mowa w art. 235² Kp.
Nie można zgodzić się z postawionym w skardze zarzutem naruszenia przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji.
Jak to już wyżej wskazano, wbrew zarzutowi skargi organ I instancji zastosował w toku postępowania przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych. W piśmie z dnia 31 marca 2015 r. bowiem, powołując się wprost na ten przepis, zwrócił się do WOMP w Kielcach jako jednostki zatrudniającej lekarza specjalistę medycyny pracy, który wydał orzeczenie lekarskie stwierdzające przedmiotową chorobę zawodową, o dodatkowe uzasadnienie tego orzeczenia. To dodatkowe uzasadnienie zostało przedstawione w piśmie z dnia 25 maja 2015 r. i zostało następnie wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
Dostatecznym uzasadnieniem omawianego zarzutu skargi nie mogło być twierdzenie, że nie zostały przez organy administracji uwzględnione dowody z dokumentów, które dołączono do skargi.
Przedstawiona przy skardze karta ewidencji ochrony indywidualnej potwierdzała jedynie, że pracownik skarżącego T.K. stosował dostarczane przez pracodawcę środki ochrony indywidualnej w postaci rękawic, co nie było w sprawie sporne. Jak to jednak już wyżej wyjaśniono, stosowanie tych rękawic z nitrylu, nie zabezpieczało w pełni przed kontaktem z alergenami mogącymi z wysokim prawdopodobieństwem powodować chorobę zawodową, którą stwierdzono u uczestnika.
Zapytanie skierowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do skarżącego pracodawcy dotyczącego kontaktu T.K. z alergenami: N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminą, N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą IPPD, N,N-Difenylo-4-fenylenodiamina, a także 4-tert-butylokatecholem i żywicą fenolowo formaldehydową oraz odpowiedź na to zapytanie zawarta w piśmie [...]z 31 grudnia 2014 r. stwierdzająca brak bezpośredniego kontaktu z w/w alergenami – nie mogły zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Organami uprawnionymi do stwierdzenia narażenia zawodowego są bowiem w zależności od etapu tej oceny lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie, lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 oraz właściwy państwowy inspektor sanitarny. Zakład pracy, w którym zatrudniony był pracownik, co do którego powstało podejrzenie choroby zawodowej, nie jest uprawniony, ani kompetentny do autorytarnego stwierdzania, czy pracownik miał w trakcie pracy bezpośredni kontakt z alergenami, a więc czy pracował w narażeniu zawodowym. Dlatego powołane w skardze oświadczenie [...]Spółki z o.o. w [...] z dnia 31 grudnia 2014 r., ani tym bardziej zapytanie organu o możliwość wykonywania pracy w kontakcie z wyżej wymienionymi alergenami - nie mogło przesądzić o istnieniu bądź nieistnieniu narażenia zawodowego. Należy przy tym zauważyć, że przywołana przez skarżącego odpowiedź zawarta w piśmie z dnia 31 grudnia 2014 r., nie zawierała odpowiedzi na oba pytania postawione przez organ w piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r. Zakład pracy nie odpowiedział bowiem na pytanie, czy T.K. wykonywał pracę w kontakcie z urządzeniami bądź materiałami z gumy lub plastiku. Nie może w związku z tym obecnie twierdzić, że takich prac uczestnik nie wykonywał.
Nie miały również żadnego znaczenia dla wyniku sprawy zaświadczenia dotyczące odbywania przez T.K. okresowych badań lekarskich, w których nie pojawiły się jakiekolwiek przeciwskazania do wykonywania przez niego pracy na stanowisku konserwatora, co miałoby dowodzić braku pojawienia się czynników alergizujących podczas wykonywania pracy przez T.K. . Przyjęcie zaprezentowanej w skardze argumentacji prowadziłoby zdaniem Sądu do niedopuszczalnych wniosków. Oznaczałoby bowiem, że rozbudowane i sformalizowane postępowanie administracyjne zmierzające do rozpoznania choroby zawodowej lub stwierdzenia braku podstaw do jej rozpoznania – nie miałoby sensu. Do rozpoznania choroby zawodowej bądź stwierdzenia braku podstaw do jej rozpoznania wystarczałoby bowiem jedynie zaświadczenie lekarza wykonującego badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną niezbędną z uwagi na warunki pracy, o jakich mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 1996.69.332 ze zm.). Ponieważ jednak ustawodawca nie nadał lekarzom wykonującym takie badania profilaktyczne uprawnień do rozpoznawania chorób zawodowych (co wydaje się zupełnie zrozumiałe zważywszy na charakter i cel badań profilaktycznych oraz charakter, stopień sformalizowania i wyspecjalizowanie postępowania zmierzającego do stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia) – nie może być zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że brak pojawienia się w czasie wspomnianych badań profilaktycznych przeciwwskazań do wykonywania przez T.K. pracy na stanowisku konserwatora, nie był jakąkolwiek przeszkodą do stwierdzenia choroby zawodowej.
Odnosząc się do zarzutu oparcia ustaleń co do narażenia zawodowego na wyjaśnieniach samego zainteresowanego należy zauważyć, że ocena ta została oparta przez rozstrzygające sprawę organy na sporządzonych w toku postępowania kartach oceny narażenia zawodowego, oraz ocenie tego narażenia dokonanej przez uprawnionego lekarza. Natomiast wspomniane w skardze oświadczenie pracownika dotyczące istnienia narażenia zawodowego, kwestionowane było w toku postępowania administracyjnego przez pracodawcę tylko co do braku bezpośredniego kontaktu z alergenami wymienionymi w piśmie WOMP z dnia 19 listopada 2014 r., mającego wynikać z wyposażenia pracownika w rękawice ochronne. Tymczasem jak to już wyżej wyjaśniono, zakres i skuteczność, a ściślej nieskuteczność tej ochrony, zostały zweryfikowane w ocenie narażenia zawodowego dokonanej w trybie § 6 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia ws. chorób zawodowych przez uprawnionego lekarza.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.