II SA/Ke 94/25

II SA/Ke 94/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1883/25 - Wyrok NSA z 2025-10-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a § 2 , art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 29 ust. 4 pkt  3d
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2024 poz 757
art. 2 ust. 5 , 6
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu J. R. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2025 r. znak: WOA.7721.133.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Decyzją z 23.01.2025 r. znak: WOA.7721.133.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") – po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (zwanego dalej "PINB") z 27.11.2024 r. znak: PINB-SO.5140.26.2024.IV, umarzającej w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie przyłącza wody oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...], ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismami z 17.04.2024 r. i z 26.05.2024 r. Z. L. interweniowała w PINB m.in. w sprawie wykonania przez nowego właściciela sąsiedniej działki kanalizacji sanitarnej i instalacji wodociągowej przy granicy działki, przy ogrodzeniu z jej działką o nr ewid. [...], bez wymaganych warunków technicznych.
W odpowiedzi z 3.06.2024 r. organ I instancji poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przyłącza wody oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku przy [...].
W dniu 25.06.2024 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę, w wyniku której ustalono, że na działce o nr ewid. [...] przy [...] znajduje się studzienka przyłącza kanalizacji sanitarnej, do której jest podłączony budynek mieszkalny jednorodzinny. Wzdłuż ogrodzenia działki o nr ewid. [...], od strony południowej wykonano kanalizację sanitarną i instalację wodociągową w odległości około 0,5 m od istniejącego ogrodzenia od działki o nr ewid. [...] przy [...]. W czasie kontroli wyłaz od studzienki był zamknięty, właściciel działki J. R. nie okazał dokumentów świadczących o legalności budowy przyłączy. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych M. L. oświadczył do protokołu kontroli, że przyłącze kanalizacji i wody, przebiegające wzdłuż ogrodzenia działki, zostało wykonane w kwietniu 2024 r. w odległości około 0,5 m od ogrodzenia – bez jakichkolwiek zezwoleń – co jest, jego zdaniem, niedopuszczalne, w związku z czym wnosi o jego likwidację, zwłaszcza że studzienka znajduje się w części jego działki i działki sąsiada. W celach dobrosąsiedzkich zgodził się, aby poprzedni właściciel sąsiedniej działki miał kanalizację sanitarną do momentu powstania kanalizacji sanitarnej w [...]. Przyłącze jest prywatne i wszelkie podłączenie wymaga zgody właściciela, przez którego działkę biegnie przedmiotowe stare przyłącze kanalizacji. Z kolei J. R. oświadczył, że problem z przyłączem należy rozwiązać na poziomie Wodociągów [...].
Przy piśmie z 1.07.2024 r. Z. L. dołączyła pisma Wodociągów [...] Sp. z o.o. z 24.04.2024 r. i z 3.06.2024 r.
W piśmie złożonym 14.08.2024 r. J. R. oraz A. M. złożyli wyjaśnienia odnośnie prac budowlanych na terenie działki o nr ewid. [...], wskazując m.in., że wykonana kanalizacja sanitarna spełnia w swojej kategorii warunki techniczne – co stwierdziła sekcja Wodociągów [...] na ich wniosek o badanie kamerą wszystkich odcinków kanałów sanitarnych na działkach o nr ewid. [...] i [...], stanowiących teren posadowienia kanału sanitarnego. W przedmiotowym piśmie zadeklarowano, że wybudowany przykanalik zostanie w sposób trwały zakorkowany i nie będzie użytkowany.
W piśmie z dnia 14.10.2024 r. Wodociągi [...] Sp. z o.o. – w odniesieniu do zapytania PINB o legalność wykonania przewodów kanalizacji sanitarnej i wodociągowej wzdłuż ww. ogrodzenia w odległości około 0,5 m od granicy działki o nr ewid. [...] – poinformowały, że przewód kanalizacji sanitarnej do studzienki na działce o nr ewid. [...] został wykonany bez wiedzy tej Spółki. Nowy przewód kanalizacji sanitarnej został włączony do studzienki zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...]. Projekt techniczny na odprowadzenie ścieków poprzez przedmiotową studzienkę wraz z poprowadzonym przewodem kanalizacji sanitarnej poprzez działkę o nr ewid. [...] do kanału w [...] został uzgodniony w Spółce w 1983 r. Do tej dokumentacji technicznej dołączone zostało zezwolenie ówczesnego właściciela działki o nr ewid. [...] na przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej. Spółka nie posiada informacji na temat własności przedmiotowych przewodów, w tym również studzienki kanalizacji sanitarnej. W przedmiotowym piśmie wskazano, że na ewentualną rozbudowę przewodu kanalizacji sanitarnej właściciel winien uzyskać zgodę Spółki w formie warunków technicznych oraz opracowania dokumentacji technicznej. Kwestie formalno-prawne dotyczące włączenia do prywatnego przyłącza kanalizacji sanitarnej leżą w gestii właściciela posesji, na której posadowione jest przyłącze oraz inwestora ww. przyłącza. Spółka nie może ingerować w zakresie własności przewodów osób trzecich. Na przedmiotowe nowe instalacje wodociągowe i kanalizacji sanitarnej na terenie działki o nr ewid. [...] Spółka nie wydała zgody. Natomiast Spółka wydała warunki techniczne, na podstawie których inwestor winien złożyć projekt techniczny wraz ze zgodą właściciela posesji przy [...]. Wytyczne nie wskazują jednoznacznie minimalnej odległości instalacji wodnokanalizacyjnych od granicy działki, a jedynie zalecają, w zależności od średnicy przewodów kanalizacji sanitarnej i instalacji wodociągowej. Każde rozwiązanie jest rozpatrywane i uzgadniane przez Spółkę indywidulanie. Wyżej wymienione przyłącza zostały zrealizowane na podstawie aktów prawnych obowiązujących w latach 80 ub. w.
Przy piśmie z 30.10.2024 r. J. R. złożył inwentaryzację geodezyjną dla działki o nr ewid. [...], nieostateczną decyzję Prezydenta Miasta Kielc nr 202/2024 o warunkach zabudowy z 2.09.2024 r., umowę zawartą z Wodociągami [...] na dostawę wody i odprowadzenie ścieków z działki o nr ewid. [...] z kwietnia 2024 r. oraz raport z przeglądu przykanalika sanitarnego do nieruchomości na działkach o nr ewid. [...] i [...] – z którego wynika, że odcinek od studzienki w [...] do studzienki na działce o nr ewid. [...] jest zamulony i brak było możliwości wykonania inspekcji, natomiast pozostałe odcinki nie budzą zastrzeżeń osoby kontrolującej.
W piśmie z 25.11.2024 r. pełnomocnik Z. L. powołał się na informację Wodociągów [...] z 24.04.2024r., z której wynika, że stwierdzono nielegalne włączenie do istniejącego przykanalika z budynku przy [...] – wykonane bez wiedzy Wodociągów [...] i naruszające interes Z. L.. Ponadto, w piśmie z 14.10.2024 r. Wodociągi [...] wskazały minimalne zalecane odległości instalacji wodno-kanalizacyjnej od granicy działki.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji wydał – na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. – opisaną na wstępie decyzję z 27.11.2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazano na treść przepisu art. 29 ust. 4 pkt 3d ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725), zwanej dalej "ustawą Prawo budowlane", stanowiącego, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych. PINB podniósł, że J. R.:
- rozbudował instalację wodociągową oraz instalację kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] w K. w odległości około 0,5 m od granicy z działką o nr ewid. [...];
- nie powiadomił Wodociągów [...] o prowadzonych pracach oraz nie uzyskał warunków technicznych i zgody właściciela działki o nr ewid. [...] w sytuacji wpięcia do prywatnego przewodu;
- wykonał nowe przewody kanalizacji sanitarnej i wodociągowej, które nie zostały podłączone bezpośrednio do sieci należącej do Wodociągów [...] – w związku z czym nie ma podstaw, aby traktować je jako przyłącza, a tym samym należy umorzyć postępowanie w sprawie.
W odwołaniu od ww. decyzji Z. L. wniosła o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując że PINB przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował stron postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie oraz możliwości zapoznania się z jego treścią - czym naruszył przepis art. 10 § 1 K.p.a. Ponadto zarzucono organowi I instancji, że dokonał błędnych ustaleń w sprawie, uznając że wykonane wzdłuż ogrodzenia przyłącze kanalizacji nie jest sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi. W tym zakresie strona wskazała na zapisy zawarte w pkt 2 ppkt 4 tabeli nr 1 Wytycznych eksploatacyjnych Wodociągów [...]. Ponadto, zarzucono organowi I instancji, że nie wyjaśnił w treści zaskarżonej decyzji, z jakich względów doszło do umorzenia postępowania – w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji merytorycznie rozpoznającej sprawę. W uzasadnieniu odwołania odniesiono się do kwestii przewodu kanalizacyjnego wykonanego przez uprzedniego właściciela działki o nr ewid. [...], wykonanego w 1985 r. i przyłącza kanalizacyjnego wykonanego przez nowego właściciela tej nieruchomości w kwietniu 2024 r.
ŚWINB, wydając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazał że odwołanie zasługuje na uwzględnienie bez względu na treść jego uzasadnienia, a decyzja PINB podlega uchyleniu z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że PINB umorzył postępowanie w sprawie spornego przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku przy [...], nie wskazując jaki jest jego przebieg. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Internetowego Serwera Danych Przestrzennych z 25.06.2024 r. wynika, że kanalizacja sanitarna na działce o nr ewid. [...] biegnie wzdłuż granicy z działkami o nr ewid. [...] i [...] w kierunku wschodnim (zdaniem organu należy domniemywać, iż ww. wydruk jest szkicem sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli). Dalsza analiza akt wskazuje, że do budynku przy [...] biegną kolejne dwie nitki kanalizacji sanitarnej, jedna przez działkę o nr ewid. [...], a druga przez działkę o nr ewid. [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy "Raportu z przeglądu przykanalika sanitarnego" z 11.07.2024 r. wynika, że stan techniczny rur na odcinkach S2-S3, S3-S4, S4 - budynek przy [...], S4 - budynek gospodarczy oraz studzienek S1, S2, S3, S4 nie budzi zastrzeżeń. Natomiast na odcinku S1-S2 brak jest możliwości do wykonania inspekcji, ponieważ odcinek jest zamulony ziemią, nie ma odpływu w studni S1. Ścieki sanitarne z przedmiotowej nieruchomości odprowadzane są poprzez przyłącze do nieruchomości przy [...] do kanału sanitarnego w [...]. ŚWINB, odnosząc się do kanalizacji sanitarnej biegnącej przez działkę o nr ewid. [...] do budynku usytuowanego przy [...], wskazał że chociaż nie zostało to potwierdzone dowodem w postaci dokumentu wskazującego na wyrażenie zgody właściciela działki o nr ewid. [...] poprzedniemu właścicielowi działki o nr ewid. [...] na podłączenie do przewodu kanalizacji znajdującej się na działce przy [...] (działka o nr ewid. [...]) do czasu wykonania kanalizacji sanitarnej przy [...], to analiza akt sprawy wskazuje, iż w latach osiemdziesiątych ub. w. taki sposób odprowadzania ścieków z działki o nr ewid. [...] miał miejsce. Wynika z tego, że budynek przy [...] może być podłączony do kanalizacji sanitarnej w trojaki sposób tj.:
- przez działkę o nr ewid. [...],
- przez działkę o nr ewid. [...],
- przewód kanalizacji może biec wzdłuż ogrodzenia z działką o nr ewid. [...] w kierunku wschodnim.
Organ odwoławczy zauważył, że w aktach sprawy nie znalazła się żadna dokumentacja potwierdzająca legalność wykonania ww. kanalizacji. Co więcej, jeżeliby przyjąć, że budynek przy [...] podłączony jest do kanalizacji sanitarnej biegnącej przez działkę przy [...], z uwagi iż odcinek tej kanalizacji usytuowany na działce o nr ewid. [...] jest zamulony – a tym samym niezdatny do użytkowania – powstaje pytanie w jaki sposób są odprowadzane ścieki sanitarne z budynku usytuowanego przy [...]a w Kielcach. Nad tym zagadnieniem PINB się jednak nie pochylił. Jako kolejną kwestię wymagającą wyjaśnienia ŚWINB wskazał sprawę podłączenia budynku mieszkalnego przy [...] do sieci wodociągowej. Pomimo faktu, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte również w sprawie przyłącza wody i w kwestii tej organ I instancji orzekł zaskarżoną decyzją, to sprawa legalności podłączenia budynku przy [...] do sieci wodociągowej nie została zbadana. Jedyne co organowi I instancji udało się ustalić, to że w 1979 r. została podpisana umowa między Wodociągami [...] a ówczesnym właścicielem nieruchomości przy [...] na doprowadzenie wody, a w 1996 r. została podpisana kolejna umowa w tym przedmiocie. Umowa została przepisana w kwietniu 2024 r. na nowego właściciela nieruchomości. W rezultacie wskazano, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy PINB winien uzupełnić materiał dowodowy o:
- wyjaśnienie, jaki jest przebieg czynnej kanalizacji sanitarnej do budynku przy [...],
- wyjaśnienie, czy przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe zostało wykonane legalnie,
- szkic sytuacyjny, obrazujący przebieg instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej do budynku mieszkalnego przy [...].
W sprzeciwie wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od ww. decyzji J. R. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że ŚWINB nie uzasadnił dlaczego do rozpoznania sprawy przyłącza wodociągowego oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej, wykonanych w pobliżu granicy sąsiednią działką w związku z wybudowaniem wiaty, konieczne jest ustalenie przebiegu przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku przy [...] oraz wyjaśnienie, czy podłączenie budynku do sieci wodociągowej jest legalne.
Zdaniem skarżącego organ II instancji wyszedł poza granice postępowania wyznaczone przez PINB, którego rozstrzygnięcie było prawidłowe co do:
- zakresu (odnosiło się do przedmiotu postępowania - "sprawy przyłącza wody oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej wykonanych przez skarżącego w kwietniu 2024 r."),
- meritum (umorzenie postępowania w sytuacji stwierdzenia, że art. 29 ust. 4 pkt 3d ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia na wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu instalacji wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku, z wyłączeniem instalacji gazowych).
Natomiast decyzja ŚWINB nie jest prawidłowa ani co do zakresu (wychodzi poza granice "sprawy przyłącza wody oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej", nakazując badać legalność podłączenia całego budynku sieci wodociągowej), ani co do treści (zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy nie było to uzasadnione).
W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprzeciw sąd ocenia więc jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., co wprost wynika z art. 64e p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 151a § 2 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli decyzji kasacyjnej sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu sprzeciwu – inaczej niż w przypadku skargi na decyzję wydaną na innej podstawie prawnej niż art. 138 § 2 k.p.a. – jest bowiem ograniczona wyłącznie do badania przesłanek zastosowania tego właśnie przepisu.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 64b § 3 p.p.s.a., w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 powołanej ustawy nie stosuje się. Art. 32 p.p.s.a. stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei w art. 33 p.p.s.a. wskazuje się, kto jeszcze jest lub może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym na prawach strony. Wyłączenie stosowania art. 33 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia sprzeciwu od decyzji oznacza więc, że stronami tego postępowania są jedynie wnoszący sprzeciw oraz organ administracji, którego działanie (wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.) jest przedmiotem sprzeciwu, gdyż uczestnikami na prawach strony w tym postępowaniu nie mogą być podmioty wymienione w art. 33 p.p.s.a. W związku z tym art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. m.in. wyrok NSA z 7.06.2018 r., sygn. II OSK 1319/18, wyrok NSA z 18.12.2020 r., sygn. I OSK 2384/20, wyrok WSA w Krakowie z 22.12.2020 r., sygn. II SA/Kr 1196/20).
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodzą podstawy do wydania decyzji kasacyjnej.
Uzasadniając rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w sprawie organ I instancji powołał się na przepis art. 29 ust. 4 pkt 3d Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych. Dalej organ wyjaśnił, że J. R. rozbudował instalację wodociągową oraz instalację kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ulicy [...] w odległości około 0,5 m od granicy z działką nr [...] przy [...]. Inwestor nie powiadomił Spółki Wodociągi [...] o prowadzonych pracach oraz nie uzyskał warunków technicznych i nie uzyskał zgody właściciela działki nr [...] przy ulicy [...] w przypadku wpięcia do prywatnego przewodu. Inwestor powinien zawiadomić Spółkę Wodociągi [...] o zamiarze rozbudowy instalacji na działce nr [...] przy ulicy [...]. J. R. wpiął się do studzienki kanalizacyjnej, która znajduje się na działce nr [...] przy ulicy [...]. Także nowa instalacja wodociągowa została wykonana od budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony południowej działki nr [...] i biegnie wzdłuż tej działki. W piśmie z dnia 14.10.2024 r. Wodociągi [...] wskazały, że przyłącza wodociągowe oraz kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] przy ulicy [...] zostały zrealizowane na podstawie aktów prawnych obowiązujących w latach 80. ubiegłego wieku. Ponadto Spółka Wodociągi [...] w piśmie do Z. L. z dnia 24.04.2024 r. powiadomił o nielegalnym wpięciu do istniejącego przykanalika z budynku przy ulicy [...]. PINB odwołał się do ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2024 r., poz. 757 ze zm.), dalej jako "u.z.z.w.", która w art. 2 ust. 5 definiuje przyłącze kanalizacyjne jako odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku – do granicy nieruchomości gruntowej. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 6 ww. ustawy użyte w niej określenia oznaczają przyłącze wodociągowe jako odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług, wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Wykonane nowe przewody kanalizacji sanitarnej i wodociągowej nie zostały podłączone bezpośrednio do sieci należącej do Spółki Wodociągów [...], a ponadto J. R. okazał się umową na dostawę wody i odprowadzenie ścieków, co również na piśmie potwierdziły Wodociągi [...], zaś pierwsza umowa na doprowadzenie i dostawę wody została zawarta w 1979 roku. W 1996 roku została podpisana kolejna umowa na dostawę wody i odprowadzenie ścieków do/z posesji przy ulicy [...]. Zdaniem PINB nie ma zatem podstaw do traktowania ich jako przyłącza według definicji zawartej w u.z.z.w. Organ uznał w konsekwencji, że brak jest podstaw prawnych do podjęcia postępowania w ww. kwestii.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że PINB nie rozpoznał istoty sprawy, a zakres stwierdzonych braków postępowania uzasadnia uchylenie rozstrzygnięcia tego organu. Nie można podzielić przy tym twierdzenia wnoszącego sprzeciw, że stanowisko organu odwoławczego wykracza poza granice prowadzonego postępowania. Zawiadomienie Z. L. z 17.04.2024 r. dotyczyło wykonania przez właściciela sąsiedniej działki instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej i w takim też – szeroko rozumianym – przedmiocie było prowadzone postępowanie. Organ I instancji przyznał, że J. R. rozbudował instalację wodociągową oraz instalację kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ulicy [...], jednak umorzył postępowanie w sprawie podnosząc że wykonane nowe przewody kanalizacji sanitarnej i wodociągowej nie zostały podłączone bezpośrednio do sieci należącej do Spółki Wodociągów [...], a ponadto J. R. okazał się umową na dostawę wody i odprowadzenie ścieków. Jak wskazał ŚWINB w przypadku kanalizacji sanitarnej możliwe są trzy sposoby podłączenia budynku do kanalizacji sanitarnej, przy czym w jednym z przypadków (odcinek S1-S2 biegnący przez działkę [...]) fragment sieci jest zamulony (brak odpływu do studni S1). Nie ustalono zaś w jaki sposób następuje w tej sytuacji odprowadzanie ścieków z budynku. Trudno zatem w sposób jednoznaczny wypowiadać się o legalności wykonanej instalacji. Brak również, jak wskazał organ II instancji, ustaleń w zakresie legalności podłączenia budynku przy [...] do sieci wodociągowej.
Jak wynika z protokołu oględzin, "wzdłuż granicy działki [...] od strony południowej wykonano kanalizację sanitarną i wodociągową instalację w odległości ok. 0,5 m od istniejącego ogrodzenia". W odwołaniu podniesiono, że szacunkowa długość przewodu do ok. 25 m, jednak jest to szacunkowa długość albowiem w czasie kontroli nie wykonano niezbędnych pomiarów. Nie dokonano także otwarcia studzienki kanalizacyjnej. Usytuowanie instalacji w odległości 0,5 m od ściany fundamentu i ogrodzenia grozi zaś, zdaniem odwołującej, utratą oparcia dla jej budynku.
W sytuacji stwierdzenia, że skarżący rozbudował instalację wodociągową i instalację kanalizacji sanitarnej nie wystarczy odwołanie się do treści art. 29 ust. 4 pkt 3d ustawy Prawo budowlane. Jeśli brać pod uwagę tryb postępowania przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, art. 50 tej ustawy wymaga zbadania nie tylko czy roboty budowlane zostały wykonana bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia, na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, ewentualnie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym, ale także czy zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, bądź też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (por. też uchw. 7 sędziów NSA z 3.10.2016 r., sygn. II OPS 1/16). W tym kontekście trzeba podkreślić, że jak wynika z pisma Wodociągów [...] Sp. z o.o. z dnia 14.10.2024 r. wnioskowany nowy przewód kanalizacji sanitarnej do studzienki na działce nr [...] został wykonany bez wiedzy Spółki. Na ewentualną rozbudowę przewodu inwestor winien zaś uzyskać zgodę Spółki w formie warunków technicznych oraz opracowania dokumentacji technicznej. W Spółce brak jest dokumentacji powykonawczej, w związku z czym Spółka nie dysponuje informacją kiedy zostało wykonane i odebrane istniejące przyłącze kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego przy [...]. Na przedmiotowe nowe instalacje wodociągowe i kanalizacji sanitarnej wykonane na terenie działki nr [...] Spółka nie wydała zgody. Dla instalacji tych zostały wydane warunki techniczne, na podstawie których inwestor winien złożyć projekt techniczny wraz ze zgodą właściciela posesji przy [...]na włączenie się do przewodu poprowadzonego przez jego posesje. Wytyczne Spółki określają zalecane minimalne odległości przewodów wod.-kan. od innych przewodów, urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej. W przypadku braku możliwości zastosowania ww. odległości niezbędne jest indywidualne rozpatrzenie zbliżenia oraz wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń w uzgodnieniu z "Wodociągami [...]". Wytyczne nie wskazują jednoznacznie minimalnej odległości instalacji wod.-kan. od granicy działki a jedynie zalecaną. Dla przewodów kanalizacji sanitarnej poniżej średnicy ø200 mm, oraz przewodów wodociągowych poniżej średnicy ø80 mm zalecana minimalna odległość od linii rozgraniczającej lub ogrodzenia trwałego wynosi 1 m.
W świetle powyższych rozważań ŚWINB zasadnie uchylił decyzję tego organu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzupełnienie stwierdzonych braków na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.).
W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona decyzja nie uchybia wymogom art. 138 § 2 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.