II SA/KE 92/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2005-10-28
NSAinneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalnebezrobocieprawo pracyubezpieczenia społeczneokres zatrudnieniawykonywanie pracyzasiłek macierzyńskizasiłek wychowawczylikwidacja stanowiska pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.P. na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając, że okresy pobierania zasiłków nie są równoznaczne z faktycznym wykonywaniem pracy przez wymagany okres.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego D.P., która zarejestrowała się jako bezrobotna po likwidacji jej stanowiska pracy. Kluczowym zagadnieniem było, czy okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego można zaliczyć do wymaganego 6-miesięcznego okresu faktycznego wykonywania pracy u pracodawcy, który rozwiązał stosunek pracy z przyczyn leżących po jego stronie. Sąd uznał, że te okresy nie są równoznaczne z wykonywaniem pracy w rozumieniu przepisów, co skutkowało oddaleniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę D.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powodem odmowy było niespełnienie przez skarżącą warunku faktycznego wykonywania pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy u pracodawcy, który rozwiązał z nią stosunek pracy z powodu likwidacji stanowiska. Skarżąca argumentowała, że okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego powinny być wliczane do stażu pracy. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz Kodeks pracy, wyjaśnił, że świadczenia z ubezpieczenia społecznego (jak zasiłek macierzyński czy wychowawczy) nie są wynagrodzeniem i nie przysługują za pracę wykonaną. W związku z tym, nawet jeśli okresy te wlicza się do ogólnego stażu zatrudnienia dla celów emerytalnych, nie spełniają one wymogu faktycznego wykonywania pracy wymaganego do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Sąd podkreślił, że świadczenie przedemerytalne było przyznawane na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która wymagała faktycznego wykonywania pracy. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego nie są równoznaczne z faktycznym wykonywaniem pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym nie spełniają przesłanki wymaganego 6-miesięcznego okresu pracy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji zatrudnienia i wykonywania pracy zawartej w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz Kodeksie pracy. Zgodnie z zasadą ekwiwalentności, wynagrodzenie przysługuje za pracę faktycznie wykonaną. Zasiłki chorobowy, macierzyński i wychowawczy są świadczeniami z ubezpieczenia społecznego, a nie wynagrodzeniem za pracę, dlatego nie można ich traktować jako okresu faktycznego wykonywania pracy w rozumieniu przepisów warunkujących przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.z.p.b. art. 37k § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, spełniła określone warunki.

Dz.U. 1995 nr 1 poz 1 art. 37 § ust.1 pkt2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Pomocnicze

k.p. art. 80

Kodeks pracy

Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Zasada ekwiwalentności oznacza, że wynagrodzenie przysługuje za pracę rzeczywiście wykonaną.

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 25

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja 'zatrudnienia' jako wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy o pracę nakładczą.

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych art. 29 § ust. 2

Osoby, które do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki, nabywają prawo na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym wejście w życie nowej ustawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak naruszeń prawa.

Dz.U. 1974 nr 24 poz 141 art. 80

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego nie są okresem faktycznego wykonywania pracy w rozumieniu przepisów warunkujących przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

Odrzucone argumenty

Okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego i wychowawczego powinny być wliczane do wymaganego 6-miesięcznego okresu pracy u pracodawcy likwidującego stanowisko pracy.

Godne uwagi sformułowania

Zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński i zasiłek wychowawczy są świadczeniami z ubezpieczenia społecznego, nie mają zatem charakteru wynagrodzenia a w związku z tym nie przysługują za pracę wykonaną. Pracą wykonaną jest praca świadczona przez pracownika zgodnie z jego obowiązkami.

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący sprawozdawca

Renata Detka

członek

Sylwester Miziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'faktycznego wykonywania pracy' na potrzeby świadczeń przedemerytalnych, w szczególności w kontekście okresów pobierania zasiłków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku i specyfiki ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na obecne stosowanie tej wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje subtelne rozróżnienie między okresem zatrudnienia a faktycznym wykonywaniem pracy, co jest kluczowe dla wielu świadczeń socjalnych i pracowniczych. Jest to typowy przykład interpretacji przepisów, który może być interesujący dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy zasiłek macierzyński to praca? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek do świadczenia przedemerytalnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 92/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 900/06 - Wyrok NSA z 2007-01-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
art.80
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 1995 nr 1 poz 1
art. 37 ust.1 pkt2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 92/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 20 kwietnia 2004r.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że D. P. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 19 kwietnia 2004r. i decyzją Starosty z dnia [...] nr [...] została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 27 kwietnia 2004r. Jednocześnie zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Starosta decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił przyznania świadczenia emerytalnego albowiem stwierdził, że D. P. nie spełnia przesłanek określonych w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody złożyła D. P. podnosząc, iż spełniła wszystkie warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, w szczególności u pracodawcy, który zlikwidował jej stanowisko pracy wykonywała pracę ponad 6 miesięcy tj. przez okres od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 kwietnia 2002r.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W podstawie rozstrzygnięcia powołano art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) zgodnie z którym, osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z ustaleń Wojewody dokonanych w oparciu o świadectwo pracy z dnia 16 kwietnia 2004r. wynika, że D. P. była zatrudniona przez K. P.-J. w pełnym wymiarze czasu pracy jako pomoc domowa - opiekunka do dzieci w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 kwietnia 2004r. , w tym w okresie od dnia 13 kwietnia 2002r. do dnia 16 kwietnia 2004r. przebywała na urlopie wychowawczym. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania z przyczyn pracodawcy - likwidacja stanowiska pracy. Z kolei na podstawie zaświadczenia z ZUS ustalono, że w okresie od dnia 17 października 2001r. do 16 kwietnia 2002r. D. P. przebywała na zasiłku macierzyńskim.
W ocenie organu II instancji warunkiem koniecznym do uzyskania uprawnień do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z treścią art. 37 k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest faktyczne wykonywanie pracy u pracodawcy, który rozwiązał z D. P. stosunek pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy - przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, natomiast zainteresowana faktycznie wykonywała pracę w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 16 października 2001r. czyli przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. P. domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego, ewentualnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącej okres przebywania na zasiłku macierzyńskim wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika, w związku z tym spełniony został warunek pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ponadto okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest okresem składkowym, zaliczonym do stażu pracy od którego zależy uzyskanie prawa do emerytury.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi D. P. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.
Przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) określał materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadniał jego ocenę w aspekcie pkt 2 powołanego przepisu, w myśl którego, świadczenie przedemerytalne przysługuje z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Bezspornie D. P. spełniała warunki do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, o czym świadczy decyzja Starosty z dnia [...] nr [...].
Pozostaje do rozważenia kwestia prawna, a mianowicie, czy przebywanie na zasiłku chorobowym, zasiłku macierzyńskim i zasiłku wychowawczym jest zatrudnieniem w rozumieniu art. 37k ust. 1 pkt 2, stanowiącym przesłankę do przyznania D. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W piśmie bowiem z dnia 28 kwietnia 2004r. ZUS poinformował, że D. P. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia u K. P. J. od dnia 1 maja 2001r., przy czym w okresie od dnia 31 maja 2001r. do dnia 4 lipca 2001r. otrzymała wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, od dnia 5 lipca 2001r. do dnia 16 października 2001r. przebywała na zasiłku chorobowym, od dnia 17 października 2001r. do dnia 16 kwietnia 2002r. pobierała zasiłek macierzyński a od dnia 17 kwietnia 2002r. do dnia 16 kwietnia 2004r. zasiłek wychowawczy.
Należy stwierdzić, iż w dacie orzekania przez organy administracji świadczenia przedemerytalne były przyznawane wyłącznie w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Istniejący dla celów tej ustawy słowniczek pojęć w art. 2 ust. 1 pkt 20a definiował pojęcie " przyczyn dotyczących zakładu pracy", zaś pkt 25 tego artykułu definiował pojęcie "zatrudnienia". Zatrudnienie w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Jest rzeczą znamienną, że ustawodawca nie określił pojęcia "zatrudnienie" jako pozostawania w stosunku pracy, lecz jako "wykonywanie pracy". Ponieważ ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawierała definicji legalnej pojęcia "wykonywania pracy", w tym zakresie interpretacji tego pojęcia należało dokonać z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy.
Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy, wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Powyższy przepis wprowadza zasadę ekwiwalentności, a to oznacza, że wynagrodzenie przysługuje pracownikowi za pracę rzeczywiście wykonaną. Pracą wykonaną jest praca świadczona przez pracownika zgodnie z jego obowiązkami. Zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński i zasiłek wychowawczy są świadczeniami z ubezpieczenia społecznego, nie mają zatem charakteru wynagrodzenia a w związku z tym nie przysługują za pracę wykonaną.
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że D. P. świadczyła pracę w okresie od dnia 1 maja 2001r. do dnia 4 lipca 2001r. Podkreślenia wymaga fakt, iż nawet uznanie przez Wojewodę okresu pobierania zasiłku chorobowego ( od dnia 5 lipca 2001r. do dnia 16 października 2001r.) za okres wykonywania pracy nie pozwoliło na przyjęcie, iż skarżąca do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy była zatrudniona w tym zakładzie przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, co stanowiło niezbędną przesłankę do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego wedle art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Faktem jest, iż okres urlopu wychowawczego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, jak również do okresów uprawniających do emerytury ( podobnie jak okres pobierania zasiłku macierzyńskiego), jednakże nie mają one wpływu na okres zatrudnienia w rozumieniu art. 37k ust. 1 pkt 2, od którego zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego, albowiem to świadczenie jest przyznawane wyłącznie w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI