II SA/KE 879/05

II SA/Ke 879/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Teresa Kobylecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1c, art.152, art.200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
art.288 ust.1, art.293
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, art.77 par.1, art.107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2006r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Sp. z o.o. w T. kwotę 696 (sześćset dziewięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Ke 879/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w T., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...]. Decyzją tą organ I instancji orzekł, iż wysokość zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska dla A Sp. z o.o. w T.za III kwartał 2004 r. wynosi 66 129, 45 zł i po zaliczeniu na poczet tego zobowiązania wpłaconej kwoty 51 451, 95 zł ustalił zaległość opłat w wysokości 14 677. 50 zł. W pkt 2 osnowy decyzji organ zobowiązał Przedsiębiorstwo do naliczenia odsetek z tytułu zaległości wskazując, iż termin płatności należnej opłaty przypadał na dzień 31.X.2004 r.
Uzasadniając decyzję, wydaną na podstawie art. 288 ust. 1 i art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27.IV.2001 r. Prawo ochrony środowiska, obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15.X.2003 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2004 (MP Nr 50, poz. 782), art. 2 § 3 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowa, organ orzekający I instancji wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją zostało wszczęte z uwagi na fakt, iż A Sp. z o.o. w T. nie uiściło w pełni należnej opłaty za składowanie odpadów za III kwartał, ponieważ w okresie od 1.VIII.2004 r. do 30.IX.2004 r. nie posiadało decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów w P. Poprzednia decyzja w tej sprawie z dnia [...] obowiązywała do dnia 31.VII.2004 r. Wobec tego za okres ten winna być naliczona podwyższona opłata za składowanie odpadów zgodnie z art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wysokość opłaty organ obliczył na podstawie przekazanych przez A Sp. z o.o. danych o ilości i rodzaju odpadów umieszczonych na składowisku przy zastosowaniu przepisów przywołanych w podstawie prawnej decyzji, a po uwzględnieniu uiszczonej opłaty w kwocie 51 451,95 zł - ustalił wysokość zaległości na kwotę 14 677,50 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, iż dokonując prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności decyzji organu I instancji.
Organ ten podniósł, że A Sp. z o.o. nie udowodnił, że złożył dnia 6.VII.2004 r. do Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego w K. wniosek o zatwierdzenie instrukcji, zaś z informacji dyrektora tegoż Wydziału wynika, że taka sprawa nie została zarejestrowana i postępowanie administracyjne w takiej sprawie nie zostało wszczęte. Dopiero w dniu 21.II.2005 r. wpłynął wniosek A Sp. z o.o. w T., aktualnie zarządzającego składowiskiem, w związku z czym w dniu [...] wydana została decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji tegoż składowiska odpadów.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zastosowanie odpowiednio przepisów działu III "Zobowiązania podatkowe" ustawy Ordynacja podatkowa spowodowało zobowiązanie przez organ strony do naliczenia odsetek z tytułu zaległości przy wskazaniu, że termin płatności opłaty należnej przypadał na dzień 31.X.2004 r. (art. 53 §3). Termin zapłaty zobowiązania, którego wysokość ustalono decyzją, zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło A sp. z o.o. w T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając
- naruszenie przepisu art. 28 kpa poprzez wydanie decyzji w stosunku do podmiotu nie będącego stroną postępowania - co skutkuje nieważnością decyzji wydanych w obu instancjach (art. 156 § 1 pkt 4 kpa) oraz
- naruszenie przepisów art. 47 § 1, art. 51 §1 i art. 53 § 1 Ordynacji wyborczej poprzez błędne wskazanie momentu początkowego naliczania odsetek.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uiszczając dnia 28.X.2004 r. opłatę w kwocie 51 451,95 zł był przekonany o prawidłowości i skuteczności dochowania ustawowego wymogu posiadania decyzji na okres rozpoczynający się od 1 sierpnia 2004 r., ponieważ 6 lipcu 2004 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie kolejnej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, zaś treść instrukcji, o której zatwierdzenie wnioskowano nie różniła się od treści poprzednio zatwierdzonej instrukcji, zaś procedura zatwierdzenia wynosiła ok. 6 miesięcy. W styczniu 2005 r., po stwierdzeniu, że nie toczy się postępowanie w sprawie zatwierdzenia instrukcji eksploatacji składowiska skarżący złożył ponownie wniosek w tej sprawie, informując, że po przekształceniu spółka stała się spółką o jednobranżowym przedmiocie działalności (gospodarka wodno-ściekowa), zaś jej prawa i obowiązki w zakresie związanym ze składowiskiem odpadów przejęte zostały przez A sp. z o.o. w T.
Skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie odniosły się do tej okoliczności, całkowicie pomijając aspekt podziału A sp. z o.o. poprzez wydzielenie B sp. z o.o. i wpływu tego podziału na odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu ewentualnych zaległości w opłatach.
Zdaniem skarżącego za zobowiązania określone w planie podziału A sp. z o.o. (w tym za uiszczenie opłat związanych ze składowiskiem odpadów) odpowiada od dnia 1 stycznia 2005 r. inny podmiot: B sp. z o.o. w T., jako następca prawny w drodze tzw. częściowej sukcesji uniwersalnej.
Skarżący podniósł, że podział A sp. z o.o. poprzez wydzielenie dwóch spółek - C sp. z o.o. (komunikacja miejska) oraz B sp. z o.o. (usługi komunalne) w oparciu o przepisy art. 529 § 1 pkt 4 ksh spowodował, że od dnia 1 stycznia 2005 r. skarżąca spółka utraciła status strony we wszystkich toczących się postępowaniach w sprawach wykraczających poza jej aktualny przedmiot działalności. Wobec tego z przyczyn obiektywnych nie była stroną w myśl art. 28 kpa wszczętego z urzędu przez Marszałka Województwa w dniu 25.I.2005 r. postępowania, zatem od momentu wszczęcia było ono obarczone wadą nieważności. Z tej przyczyny obie decyzje winny być uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 pkt 4 kpa, a zapłacona kwota 51 225,74 zł zwrócona z odsetkami.
Niezależnie od powyższego skarżąca spółka zarzuciła, iż w świetle przepisu art. 288 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska decyzja Marszałka jest decyzją ustalającą (wymiarową), zatem termin początkowy dla obliczania odsetek za zwłokę w zapłacie należności ustalonej taką decyzją jest 15 dzień po doręczeniu decyzji - art. 47 § 1 ordynacji podatkowej, mający w tym zakresie zastosowanie na podstawie art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Przepis ten został powołany przez organ w zakresie wskazania terminu zapłaty należności. Bez uzasadnienia jednak organ stwierdził, iż odsetki w tym przypadku należy liczyć od terminu wcześniejszego niż termin płatności należności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniosło, że nie miało wątpliwości, że podmiotem korzystającym ze środowiska, zobowiązanym do zapłaty podwyższonej opłaty środowiskowej za III kwartał 2004 r. jest A Sp. z o.o. w T., wskazując na takie okoliczności jak to, że mimo przekształcenia z dniem 1.I.2005 r. A sp. z o.o. wystąpiła dnia 18.III.2005 r. o umorzenie tejże kwoty, nadto pismem z dnia 25.I.2005 r. wystąpiła o rozpatrzenie wniosku w sprawie zatwierdzenia instrukcji eksploatacji składowiska odpadów komunalnych w P. Natomiast w odwołaniu skarżąca poza kwestionowaniem podstawy faktycznej wszczęcia postępowania podnosiła jedynie kwestie ekonomiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie podnieść należy, że ustawa z dnia 27.IV.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) nakłada obowiązek ponoszenia przez podmioty korzystające ze środowiska opłaty za składowanie odpadów na składowisku, której wysokość podmiot ten ustala we własnym zakresie wg stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, zaś w terminie wniesienia opłaty przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, które wykorzystane są do ustalenia wysokości opłat. Podmioty korzystające ze składowiska odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów (art. 53 ustawy o odpadach) ponoszą opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania (art. 293 ust. 1). Nadzór nad prawidłowością uiszczania wymaganych opłat za korzystanie ze środowiska sprawuje marszałek województwa. W ramach tego nadzoru, w razie stwierdzenia, że określony podmiot korzystający ze środowiska nie uiścił obowiązującej go opłaty albo uiścił tę opłatę w wysokości nasuwającej zastrzeżenia wymierza w drodze decyzji opłatę na podstawie własnych ustaleń lub kontroli oraz wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 288).
W sprawie niniejszej Marszałek Województwa wszczął postępowanie dnia 25.I.2005 r. z urzędu, na podstawie art. 288 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w celu określenia zobowiązania z tytułu opłaty za składowanie odpadów za III kwartał 2004 r., określając jako podmiot korzystający ze środowiska - A Sp. z o.o. w T.
Obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie ze środowiska w postaci umieszczenia odpadów na składowisku odpadów komunalnych w P. dotyczy III kwartału 2004 r., wobec czego termin uiszczenia opłaty upływał 31.X.2004 r. Bezspornym w sprawie jest, że korzystającym ze składowiska odpadów komunalnych w P. i uiszczającym opłatę w tym terminie w wysokości 51 451,95 zł. było A Sp. z o.o. w T., które nie posiadało zatwierdzonej instrukcji eksploatacji składowiska odpadów za III kwartał 2004 r., ponieważ ostatnia obowiązująca decyzja zatwierdzająca instrukcję obowiązywała do dnia 31.VII.2004 r.
Zasadnie zatem organ uznał, że kwota należnej opłaty winna być podwyższona, stosownie do wskazań art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego, że samo wysłanie w dniu 6.VII.2004 r. wniosku o zatwierdzenie instrukcji, bez uzyskania decyzji w tym przedmiocie upoważniało ten podmiot do korzystania ze składowiska, nawet przy zachowaniu dotychczasowych warunków korzystania.
Mając to na uwadze Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie niniejszej, iż zasadnym było wszczęcie przez Marszałka Województwa postępowania w celu określenia zobowiązania z tytułu opłaty za składowanie odpadów za III kwartał 2004 r. w trybie art. 288 ustawy i ustalenie podwyższonej opłaty za korzystanie ze składowiska odpadów komunalnych w P. na podstawie art. 293. ustawy. Problem jednak w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia podmiotu, którego należy obciążyć ta podwyższoną opłatą, a zatem kto winien być adresatem decyzji Marszałka Województwa, wydanej dnia [...]
Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (wg stanu na dzień 12.I.2005 r.) wynika, że z dniem 30.XI.2004 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A Spółka z o.o. w T. podjęła uchwałę o dokonaniu podziału Spółki poprzez wydzielenie dwóch nowych spółek, w tym C Sp. z o.o. oraz B Sp. z o.o.. Podział został dokonany w trybie art. 529 ust. 1 pkt 4 ksh. Przez wydzielenie (przeniesienie części majątku spółki dzielonej na spółki nowo zawiązane). Spółka dzielona A Sp. z o.o. nie została rozwiązana. Wydzielenie nowej spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru - art. 530 § 2 ksh, która to okoliczność nie wynika z akt sprawy.
Według oświadczenia skarżącego wydzielenie dokonane zostało dnia 1.I.2005 r. i za zobowiązania określone w planie podziału A Sp. z o.o., w tym za uiszczenie opłat związanych ze składowiskiem odpadów odpowiada od 1.I.2005 r. B Sp. z o.o. w drodze częściowej sukcesji uniwersalnej.
Organ odwoławczy nie ustosunkował się do powyższych okoliczności dotyczących podziału A Sp. z o.o. i nie przeanalizował, czy i jaki wpływ ma ona na obciążenie tego podmiotu podwyższoną opłatą za III kwartał 2004 r. za korzystanie bez zatwierdzenia instrukcji ze składowiska odpadów komunalnych w P. Ustaleń tych i ich oceny nie może dokonać Wojewódzki Sąd Administracyjny, który jak to wyżej wskazano bada legalność zaskarżonej decyzji.
Zauważyć należy, że spółka nowo zawiązana z dniem wydzielenia staje się sukcesorką przypisanych jej w planie podziału praw i obowiązków spółki dzielonej. Za zobowiązania spółki dzielonej, zarówno te przydzielone w planie podziału danej spółce, jak też nieprzepisane żadnej spółce - ponoszą solidarną odpowiedzialność wszystkie spółki uczestniczące w podziale (art. 531 § 3, art. 546 ksh).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie niniejszej brak jest koniecznych ustaleń i rozważań organu administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa, nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Braki postępowania wyjaśniającego spowodowały, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego. Wyeliminowanie tych wad powinno nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.
W związku z tym Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku, stwierdzając na podstawie art. 152, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 ustawy.