II SA/SZ 610/05

II SA/Sz 610/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący/
Maria Mysiak /sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par.  1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi F. T. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. I. u c h y l a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego F. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Upomnieniem z dnia [...] r., Inspektor w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] wezwał F. T. do wykonania, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, rozbiórki lub przeniesienia tymczasowego obiektu handlowego, wybudowanego na nieruchomości w [...] przy ul. [...], na podstawie zgłoszenia z dnia [...] r. W treści upomnienia podał, że obowiązek ten wynika ze zgłoszenia ustawienia obiektu na 120 dni dokonanego w dniu [...] r. i stał się ostatecznie wykonalny dnia [...] r.
Zobowiązany pomimo upomnienia, nie wykonał przedmiotowego obowiązku.
Starosta Powiatowy w [...] postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.), nałożył na zobowiązanego F. T. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązków określonego w zgłoszeniu budowy obiektu tymczasowego z dnia [...] r. Równocześnie wezwano zobowiązanego do:
1) wpłacenia powyższej grzywny w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...], gdyż w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,
2) wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, gdyż w przeciwnym razie na wyżej wymienionego zostanie nałożony inny środek egzekucyjny - wykonanie zastępcze.
Łącznie z postanowieniem doręczono F. T. tytuł wykonawczy z dnia [...] r.
Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie złożył F. T., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie grzywny, ewentualnie o zmniejszenie wysokości grzywny.
W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że sporny obiekt handlowy został przez niego przeniesiony po otrzymaniu upomnienia z dnia [...] r., co winno być bezsporne i może być sprawdzone w drodze oględzin.
Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podał, że nie jest przeniesieniem w inne miejsce, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, przesunięcie obiektu o 2 m. Ponadto Wojewoda stwierdził, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało zasadnie
i prowadzone prawidłowo, a ustalona wysokość grzywny jest zgodna z przepisem art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. T. zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie:
- art. 7 kpa poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków celem
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i tym samym
naruszenia interesu społecznego, jak też słusznego interesu obywateli,
- art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez działanie sprzeczne z zasadą prawa własności
przez władze publiczne.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi przede wszystkim podkreślił, że obiekt tymczasowy znajdujący się na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], podnajmował przez okres letni od osoby, która wynajęła go od właściciela tej posesji. Wykonując nałożony obowiązek, skarżący mógł jedynie przesunąć obiekt w inne miejsce na tej posesji - w głąb działki tak daleko, jak pozwalały na to warunki techniczne. Tak naprawdę zrobił to właściciel działki, a skarżący nie mógł bez naruszenia prawa własności ani rozebrać, ani zabrać obiektu tymczasowego. Jeśli zatem obiekt jest w niewłaściwym miejscu, jedyną osobą wobec której można domagać się jego rozbiórki lub przeniesienia jest właściciel posesji.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż zarzuty w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r.
Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32. Zobowiązanemu zaś przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny Starosta Powiatowy w [...] doręczył stronie skarżącej tytuł wykonawczy łącznie z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego ze zgłoszenia.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia.
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest etapem postępowania egzekucyjnego.
Co się tyczy wszczęcia postępowania egzekucyjnego to następuje ono albo na wniosek wierzyciela, a jeśli wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot -
z urzędu.
Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel lub organ egzekucyjny, jeśli ten ostatni jest jednocześnie wierzycielem.
Z treści art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że tytuł wykonawczy wystawia się według określonego wzoru. Wzór ten określił w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Chodzi tu o wzór zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541). Ponadto z art. 26 i art. 27 wynika, że tytuł musi być zaopatrzony w odcisk pieczęci urzędowej.
Stosownie zaś do art. 27 § 1 cytowanej ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać:
1) oznaczenie wierzyciela,
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację,
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego albo zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń,
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej,
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odciski pieczęci urzędowej wierzyciela,
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach nie zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu,
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej,
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Tymczasem tytuł wykonawczy z dnia [...] r., nr [...], ma istotne braki w tym względzie. W szczególności nie został sporządzony według wzoru stosowanego w egzekucji i obowiązków o charakterze niepieniężnym stanowiący załącznik nr 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. i brakuje odcisku pieczęci urzędowej.
Niedopełnienie przedstawionych obowiązków przez wierzyciela dyskwalifikuje przedmiotowy tytuł wykonawczy z przyjęcia go do realizacji w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też nie mógł być podstawą do wszczęcia egzekucji.
A zatem bez uprzedniego usunięcia tych braków organ egzekucyjny nie mógł wydać postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego.
Wątpliwości Sądu wzbudziło również upomnienie z dnia [...]r., bowiem podpisane zostało przez Inspektora w Wydziale Urbanistyki, Architektury
i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...]. Upomnienie winno pochodzić od wierzyciela, którym w przedmiotowej sprawie jest Starosta Powiatowy w [...].
W związku z powyższym działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.