II SA/Ke 86/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2007-04-13
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjnepowaga rzeczy osądzonejnieważność decyzji WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że nie została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Organy administracji odmawiały zwrotu, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące sprzedaży lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobom trzecim przed 1 stycznia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji obu instancji, uznając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 2000 r. umarzającą postępowanie z przyczyn merytorycznych.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w K. Skarżący, spadkobiercy pierwotnych właścicieli, domagali się zwrotu pasa gruntu o powierzchni ok. 90 m2, argumentując, że nie został on zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) i że należy zastosować art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji, począwszy od Starosty, a skończywszy na Wojewodzie, odmawiały zwrotu, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu, jeśli nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed 1 stycznia 1998 r. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W tym przypadku nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty. Sąd uznał, że obie decyzje naruszają art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ponieważ sprawa dotycząca zwrotu nieruchomości była już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta z 2000 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody, która umorzyła postępowanie z przyczyn merytorycznych. Sąd podkreślił, że tożsamość sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym nie budzi wątpliwości, a zmiana podstawy prawnej lub interpretacji przepisów nie zmienia faktu, że sprawa została już merytorycznie rozstrzygnięta. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne rozpatrzenie wniosku jest niedopuszczalne, jeśli sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone z przyczyn merytorycznych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ponieważ sprawa dotycząca zwrotu nieruchomości była już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 2000 r. umarzającą postępowanie z przyczyn merytorycznych. Tożsamość sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym nie budzi wątpliwości, a zmiana podstawy prawnej lub interpretacji przepisów nie zmienia faktu, że sprawa została już merytorycznie rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

kpa art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 229

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

ppsa art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 26 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 137

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 229a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ugn (uchylona) art. 6

Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

ugn (uchylona) art. 69 § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca zwrotu nieruchomości była już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 2000 r. umarzającą postępowanie z przyczyn merytorycznych, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności kolejnych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących o konieczności zastosowania art. 229a ugn i o tym, że część nieruchomości nie została zagospodarowana, nie miały znaczenia w kontekście zastosowania art. 229 ugn, który stanowił samodzielną przesłankę negatywną do zwrotu. Argumenty dotyczące prawidłowości zawarcia aktu notarialnego z 1973 r. nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną obie te decyzje w sposób merytoryczny rozstrzygają sprawę pojęcie "część" nieruchomości mieści się przedmiotowo w pojęciu całej nieruchomości Przepisy art. 229 i 229a ugn stanowią bowiem samodzielne negatywne wyłączenia żądania zwrotu wywłaszczonej

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

przewodniczący

Dorota Chobian

sprawozdawca

Danuta Kuchta

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność badania tożsamości sprawy pod kątem powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli poprzednie postępowanie zostało umorzone z przyczyn merytorycznych. Potwierdzenie samodzielnej mocy wyłączającej art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o gospodarce nieruchomościami i jej przepisami dotyczącymi zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie powagi rzeczy osądzonej i jak organy administracji mogą błędnie rozpatrywać sprawy, które zostały już prawomocnie zakończone. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa nieruchomości.

Czy sprawa o zwrot nieruchomości może być rozpatrywana ponownie, jeśli została już prawomocnie zakończona?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 86/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta
Dorota Chobian /sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi I.T., J.T. i E.I. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta po rozpatrzeniu wniosku E.I., I.T. i J.T., na podstawie art. 104 kpa oraz art. 136 ust. 3, 142 i 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2063 ze zm./ odmówił tym osobom zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w K. przy ul. P., oznaczonej jako część działki hip. nr 86/2 o pow. 320 m, której obecnie w ewidencji gruntów miasta K. /obr. 017/ odpowiada część działki nr 1656, stanowiąca własność Gminy K., będąca w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sadu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą KW Nr 54909.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E.I., I.T. oraz J.T. m.in. zarzucając, że organ I instancji nie określił jednoznacznie i precyzyjnie przedmiotu i zakresu wniosku a także stanu zagospodarowania przedmiotowej części nieruchomości objętej wnioskiem. Odwołujący wskazali, iż wniosek z dnia 14 lutego 2005 r. dotyczył zwrotu jedynie części wywłaszczonej działki o powierzchni 90m2 /4,5 metrowy pas terenu przylegający bezpośrednio do ogrodzenia od strony południowej działek stanowiących własność wnioskodawców/. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy "zwrotu części działki nr 86/2 o powierzchni 320m2". Autorzy odwołania podkreślili, że jednoznaczne sprecyzowanie zakresu rzeczowego w decyzji organu I instancji jest istotne, gdyż jedynie przedmiotowy pas terenu o pow. 90m2 , bezpośrednio przylegający do ich nieruchomości stał się zbędny na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem odwołujących się Starosta ani w toku postępowania ani też w zaskarżonej decyzji w ogóle nie wyjaśnił, czy wystąpiły przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Brak jest zatem uzasadnienia do zastosowania jako podstawy prawnej decyzji odmownej wyłącznie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w przypadku zrealizowania innego celu /co nie zostało wyjaśnione w toku postępowania/ należałoby - przyjmując interpretację prawną przyjętą przez starostę /z którą strony się nie zgadzają/ - jako podstawę podać także art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie odwołujących się, w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strony podniosły również, iż w zaskarżonej decyzji brak wyjaśnienia, czy na części nieruchomości objętej wnioskiem został zrealizowany cel określony przy wywłaszczeniu lub też, czy został zrealizowany inny cel. Zdaniem stron jedynie pozostała część wywłaszczonej nieruchomości o pow. 230 m2 została przeznaczona na budowę osiedla mieszkaniowego K. Skarżący podnieśli także, iż decyzja Starosty wymaga sprostowania z uwagi na zaistniałe błędy polegające na wskazaniu jako podstawy wywłaszczenia przeprowadzonego w 1973r. Dz. U. nr 10 z 1974r., zarzucili nadto, że do zawarcia aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa doszło podstępnie, z naruszeniem ówcześnie obowiązujących przepisów i w oparciu o "fałszywe jedynie słowne oświadczenie" Kierownika Zarządu Gospodarki Terenami WGKM
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 9a w związku z art. 136 ust. 3 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity z 2004r., Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie wskazując, że aktem notarialnym Rep. A nr 750/73 z dnia 25 stycznia 1973 r. Skarb Państwa nabył na podstawie umowy kupna - sprzedaży nieruchomość stanowiącą wówczas własność M.G. oraz I. i E. małż. T., położoną w K. przy ulicy P., oznaczoną w dacie nabycia jako działka nr 86/2 o pow. 320 m2. Spadek po zmarłej M.G. nabyła w całości córka I.T. a spadek po E.T. jego żona I.T.oraz dzieci: E.I. i J.T..
W dniu 25 lutego 1998 r. I.T. oraz pozostali spadkobiercy wystąpili z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości jako zbędnej na cel określony przy nabyciu.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent Miasta wydał w dnia [...] decyzję znak: [...], którą orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w K. /obręb 017/ przy ul. P., nabytej na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr 750/73 z dnia 25 stycznia 1973 r., oznaczonej w dacie nabycia jako działka nr 86/2 o powierzchni 320 m2 - z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej. Rozpatrując odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda decyzją z dnia [...]. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego
Pismem z dnia 14 lutego 2005 r. I.T., E.I. i J.T. wystąpili z wnioskiem o zwrot części nieruchomości położonej w K. przy ulicy P., w którym podnieśli, że fakt oddania terenu w dzierżawę wieczystą nie wyklucza obecnie możliwości zwrotu, zgodnie z wprowadzonym art. 229a do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wskazali, że część nieruchomości, o której zwrot się ubiegają, nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia "pod budowę osiedla mieszkaniowego" i do dnia dzisiejszego jest w stanie jak w dniu przejęcia.
Zdaniem Wojewody złożenie drugi raz wniosku w tej sprawie było możliwe, ponieważ nie występuje tu tożsamość sprawy. Organ powołał się na wyrok SN z dnia 6 lipca 2001r. OSNAPIUS 2001/22 poz. 656 i wskazał, że o tożsamości sprawy, uzasadniającej jej umorzenie w razie ponownego złożenia wniosku można mówić wówczas, gdy jest taki sam przedmiot, podmiot i podstawa prawna. W razie zmiany podstawy prawnej, czyli oparcia żądania zwrotu na zmienionych przepisach, jest to nowa sprawa, którą powinno się rozpatrzyć. Ponadto w przedmiotowe sprawie zmienił się również przedmiot, gdyż wnioskodawcy we wniosku z dnia 14.02.2005r. wystąpili o zwrot części nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr 86/2.
W związku z uchwałą NSA z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt OPS 1/03 do załatwienia wniosku na podstawie art. 26 § 2 kpa został wyznaczony Starosta Starachowicki. Organ ten trzykrotnie wydawał w niniejszej sprawie decyzje. Ostatnia z nich, z dnia 29 września 2006 r., jest przedmiotem obecnego postępowania.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości /Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94/ z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego. Następnie aktem notarialnym z dnia 14 marca 1974 r. Rep. A Nr 2134/74 działka nr 86/2 została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej na 99 lat tj. do dnia 14 marca 2073 r. i prawo to zostało ujawnione w dniu 30 marca 1974 r. w księdze wieczystej KW Nr 6053 - wówczas właścicielem gruntu był Skarb Państwa. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę K. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów m.in. nr 698/10, która odpowiadała działce nr 86/2. Na skutek zmiany numeracji ksiąg wieczystych, księga wieczysta KW Nr 6053 otrzymała numer 53604, w której jako właściciela ujawniono Gminę K.. Aktem notarialnym z dnia 31 października 2003 r. Rep. A nr 2322/2003 dokonano zmiany m.in. powołanej wyżej umowy notarialnej z dnia 14 marca 1974r. w ten sposób, że ustalono końcowy termin użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr 698/10 na dzień 1 lipca 2067r. W § 6 pkt 5 tegoż aktu notarialnego wnioskowano o odłączenie z księgi wieczystej KW nr 53604 działki nr 698/10 i przyłączenie jej do księgi wieczystej KW nr 54909.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. znak:[...] wprowadził zmiany w ewidencji gruntów miasta K. położone w obrębie 017 w ten sposób, że działki o jednorodnym stanie prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW Nr 54909 /m.in. działka nr 698/10/ zostały połączone w jedną działkę i oznaczone numerem 1656.
Wojewoda przytoczył treść art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami/ i wskazał, że dopuszcza on wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3, uniemożliwiający dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste, na rzecz osób trzecich, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ponieważ z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu wynika, że w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami /tj. w dniu 1 stycznia 1998 r./ nieruchomość będąca własnością Gminy K. była w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 30 marca 1974r. zwrot nieruchomości nie jest możliwy
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, iż ustalenie przez organ orzekający w sprawie zwrotu nieruchomości, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwalnia go od obowiązku badania, czy istnieją warunki określone w art. 137 w/w ustawy, dotyczące zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a tym samym podstaw do jej zwrotu. Odnośnie omyłek w decyzji organu I instancji na str. 2 w wierszu 15 oraz na str. 3 w wierszu 19, Wojewoda uznał, iż nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie.
Ponadto organ odwoławczy dodał, że zarzuty dotyczące prawidłowości zawarcia aktu notarialnego Rep. A nr 750/73 z dnia 25 stycznia 1973 r. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym.
Organ II instancji podkreślił, że stan faktyczny i prawny przedmiotowej nieruchomości nie daje podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem zgodnie z jego treścią roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Sytuacja taka nie miała miejsca w tej sprawie, gdyż przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli I.T., E.I. i J.T. zarzucając, "wybiórcze" zastosowanie przez organy orzekające w sprawie jako podstawy podjętych decyzji wyłącznie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z całkowitym pominięciem art. 229a. Skarżący wskazali, że w związku z wprowadzeniem art. 229a, art. 229 nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Obecnie bowiem muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w w/w przepisach. Dlatego też tylko wówczas ich zdaniem sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej powoduje utratę roszczenia o zwrot nieruchomości, gdy osoba ta zrealizuje na niej inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tymczasem przez przeszło 32 lata na części nieruchomości, będącej przedmiotem ich wniosku o zwrot, spółdzielnia nie zrealizowała celu wywłaszczenia ani żadnego innego. Dlatego też kwestionują równocześnie ustalenia zawarte w decyzji Wojewody, iż nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Ponadto skarżący zarzucili, iż w związku z ujawnieniem w toku postępowania dowodowego faktu niezgodnego z prawem działania przy zawieraniu w dniu 25 stycznia 1973r. aktu notarialnego, organy powinny zawiesić postępowanie administracyjne celem rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd prawidłowości zawarcia tego aktu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Odnośnie zarzutu związanego z niezawieszeniem postępowania organ ten wskazał, że nie posiadał informacji, że strony wystąpiły do sądu o zbadanie prawidłowości aktu notarialnego z 25 stycznia 1973r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż te, które podnoszą skarżący.
Nie będąc związany granicami skargi /art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. dalej zwaną uppsa/ Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Starosty z dnia [...]. znak: [...] , jako dotkniętych wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Dla stwierdzenia, czy zaistniała w/w przesłanka, istotne znaczenia ma ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 marca 2000 r. Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku E.I., I.T. i J.T. na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm./ orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w K. /obręb 017/ przy ul. P. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 21 listopada 2000r., która to decyzja nie została zaskarżona do sądu. Nie została ona również wzruszona w żadnym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych przepisami kpa, tak wiec do chwili obecnej jako decyzja ostateczna funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Aczkolwiek decyzją tą umorzono postępowanie, lecz do umorzenia tego doszło nie z przyczyn formalnych / przykładowo z powodu cofnięcia wniosku/ lecz z przyczyn merytorycznych. Z uwagi bowiem na stwierdzoną już wówczas okoliczność, że cała wywłaszczona / w trybie art. 6 ustawy z 1958r. o wywłaszczaniu nieruchomości/ nieruchomość została oddana Spółdzielni Mieszkaniowej w użytkowanie wieczyste i prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998r., organy uznały, iż w związku z uregulowaniem zawartym w art. 229 ugn zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny.
Mimo istniejących zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie rozbieżności co do tego, czy w razie zaistnienia przesłanek z art. 229 ugn postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości należy umorzyć czy też wniosek o zwrot oddalić, nie ma sporu co do tego, że obie te decyzje w sposób merytoryczny rozstrzygają sprawę.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że w niniejszej sprawie inny jest przedmiot postępowania, której to "inności" organ upatruje w tym, że przedmiotem decyzji z 2000r. była cała wywłaszczona nieruchomość podczas, gdy w niniejszej sprawie wnioskodawcy wystąpili tylko o zwrot jej części. Pomijając już bowiem to, że z porównania decyzji z 2000r. z decyzją Starosty z dnia 29 września 2006r. wynika, iż w obu tych decyzjach orzekano o wywłaszczonej nieruchomości a więc całej tej nieruchomości / jedyne różnice sprowadzają się do tego, że aktualnie nieruchomość ta stanowi część działki Nr 1656 a poprzednio oznaczona była jako część działki Nr 698/10 oraz tego, o czym była mowa wyżej, że poprzednio organy umorzyły postępowanie a obecnie odmówiły zwrotu/ to zauważyć należy, iż zawsze pojęcie "część" nieruchomości mieści się przedmiotowo w pojęciu całej nieruchomości. Skoro więc poprzednio organ orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o zwrot całej nieruchomości, to żądanie obecnie zwrotu jej części pokrywa się przedmiotowo /co do tej części/ z tamtym rozstrzygnięciem. Dlatego też również tylko na marginesie zauważyć należy, iż występując w lutym 1998r. z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości skarżący przedmiot swojego żądania określili w zasadzie identycznie jak we wniosku z dnia 14 lutego 2005r., który zapoczątkował postępowanie w niniejszej sprawie. W obu tych wnioskach żądali bowiem zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej pas gruntu bezpośrednio przylegający do ich nieruchomości, o szerokości 4,8 – 5 m / wniosek z 1998r. / i 4,5m / wniosek z 14 lutego 2005r./.
Z faktu, że Wojewoda powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2001r.sygn.IIIRN 116/00 / OSNP 2001/22/656/, zgodnie z którym nie zachodzi stan rzeczy osądzonej, gdy właściciel wystąpił o zwrot nieruchomości, opierając żądanie na podstawie art. 216 z zw. z art. 136 ust. 3 i art. 137 o gospodarce nieruchomościami, jeżeli wcześniej wystąpił o zwrot tej samej nieruchomości, ale na innej podstawie / art. 69 ust. 1 i 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości/ świadczy, iż zdaniem tego organu doszło do zmiany stanu prawnego, skutkującego tym, iż nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Cytowany wyrok w niniejszej sprawie wprost o tyle nie może mieć zastosowania, że obie decyzje: i ta z 2000r. i zaskarżona w niniejszej sprawie, zapadły na podstawie przepisów tej samej ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a co więcej, zostały one wydane na podstawie tego samego przepisu, który miał identyczne brzmienie. Okoliczność, iż zdaniem skarżących w ich sprawie doszło do zmiany stanu prawnego, której to zmiany upatrują oni we wprowadzeniu do ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 229a, nie może świadczyć o tym, iż faktycznie zmienił się stan prawny, który skutkowałby tym, że nie zachodzi tożsamość sprawy. Jak bowiem stwierdził to już sam Wojewoda, art. 229a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wbrew zawartemu w skardze zarzutowi, to stanowisko organu jest prawidłowe. Przepisy art. 229 i 229a ugn stanowią bowiem samodzielne negatywne wyłączenia żądania zwrotu wywłaszczonej co oznacza, że taki zwrot jest niemożliwy zarówno wtedy, gdy nieruchomość została sprzedana bądź oddana w wieczyste użytkowanie osobie trzeciej, które to prawo zostało ujawnione przed 1 stycznia 1998r. w księdze wieczystej / tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie/ jak i wówczas, gdy nieruchomość ani nie została sprzedana ani też oddana w wieczyste użytkowanie, ale został na niej zrealizowany inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Oznacza to, że okoliczność, iż użytkownik wieczysty –Spółdzielnia Mieszkaniowa, na części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej pas gruntu o szerokości 4,5m, nie zrealizowała żadnego celu, jak to zarzucają skarżący, nie ma w ich sprawie żadnego znaczenia. Samodzielną bowiem negatywną przesłanką do zwrotu stanowi fakt oddania całej tej nieruchomości, a więc łącznie z niezagospodarowanym pasem gruntu, w wieczyste użytkowanie i ujawnienie tego prawa już w 1974r. w księdze wieczystej.
Ponieważ w obu sprawach: zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z dnia 21 listopada 2000r. i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją występują te same podmioty, dotyczyły one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, okoliczność, iż istnieje tożsamość obu tych spraw zdaniem sądu nie może budzić żadnych wątpliwości. Dlatego też na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 uppsa w zw. z art. 156 § 12 pkt 3 kpa należało stwierdzić nieważność zarówno zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Stosownie do art. 152 uppsa Sąd orzekł że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
-----------------------
3