II SA/Ke 848/11

II SA/Ke 848/11 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II GSK 997/12 - Wyrok NSA z 2013-11-21
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 5, art. 147,  art. 151, art. 152, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
art. 90 ust. 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych I. stwierdza nieważność § 3 ust. 4 i 7, § 5 ust. 1 i 3 oraz § 6 ust. 4-8 załącznika do zaskarżonej uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...]; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Powiatu O. na rzecz A. Spółka z o.o. w Łodzi kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] Rada Powiatu w O. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Powiatu O. przez inne niż Powiat O. osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania – na podstawie art. 4 ust 1 pkt 1, art. 12 pkt 1 i 11, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.), art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W § 1 powołanej uchwały wskazano, że "ustala się tryb udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Powiatu O. przez inne niż Powiat O. osoby prawne i osoby fizyczne, o których mowa w art. 82 ust.1 ustawy, a także tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, zwany dalej "regulaminem" w brzmieniu załącznika do uchwały".
W § 3 tego regulaminu ustalono, że:
- upoważnieni pracownicy Wydziału Edukacji mogą dokonać sprawdzenia zgodności ze stanem faktycznym liczby uczniów wykazywanych w informacji, o której mowa w ust. 2, na podstawie udostępnionej do wglądu w siedzibie dotowanej szkoły/placówki przez organ prowadzący dokumentacji stanowiącej podstawę sporządzenia tej informacji, w tym dokumentacji organizacyjnej, finansowej dokumentacji przebiegu nauczania (ust. 4),
- przekazanie części dotacji przypadającej na dany miesiąc w danym miesiącu następuje nie później niż do dnia 30 danego miesiąca, po złożeniu w Wydziale Edukacji informacji o faktycznej liczbie uczniów oraz z zachowaniem terminu, o którym mowa w ust. 2.(ust. 4),
- dotacja nie podlega przekazaniu w sytuacji, gdy stracił aktualność wpis do ewidencji prowadzonej przez Powiat O. na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy lub wpis do rejestru wydanych zezwoleń na założenie szkoły publicznej prowadzonego przez Powiat O. (ust. 7).
W § 4 regulaminu określono, że:
- organ prowadzący szkołę, placówkę oświatową, placówkę oświatową specjalną, sporządza miesięczne, półroczne, roczne rozliczenia przekazanej dotacji według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 i 4 do regulaminu, w terminach: miesięcznych – do 20 dnia każdego miesiąca, półroczne do 20 lipca, roczne do 20 stycznia następnego roku (ust. 1),
-Organ prowadzący dokonuje rozliczenia otrzymanej dotacji w oparciu o posiadane dokumenty księgowe (faktury, rachunki, listy wypłat i in.) obrazujące wydatki na bieżącą działalność szkoły, placówki oświatowej poniesione z dotacji (ust. 4),
- Dokumenty, o których mowa w ust. 4 winny posiadać klauzulę o treści: "wydatek w kwocie ............... zł (słownie: ............. ) sfinansowany ze środków dotacji podmiotowej otrzymanej z budżetu Powiatu O.".
W § 5 regulaminu uregulowano, że:
- dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane w nadmiernej wysokości lub nienależnie podlegają zwrotowi wraz z odsetkami, liczonymi jak od zaległości podatkowych. Odsetki nalicza się od dnia przekazania z budżetu Powiatu O. dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 1 pkt 1), stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji (ust. 1 pkt 2),
- dotacje udzielone z budżetu powiatu, które w części lub w całości pobrane były nienależnie, w nadmiernej wysokości lub wykorzystane na inne cele niż wynikające z bieżącej działalności dotowanej szkoły lub placówki podlegają zwrotowi do budżetu powiatu wraz z należnymi odsetkami w terminie 15 dni od dnia przekazania kontrolowanej szkole lub placówce ostatecznych wyników kontroli (ust. 3).
Według natomiast § 6 regulaminu:
- w przypadku, gdy księgi rachunkowe prowadzone są poza siedzibą dotowanej szkoły lub placówki, organ prowadzący zobowiązany jest zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi na czas kontroli w siedzibie dotowanej szkoły lub placówki (ust. 2),
- wypłatę całości lub części dotacji wstrzymuje się w momencie stwierdzenia przynajmniej jednego z następujących przypadków :
a) uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli, o której mowa w § 6 pkt. 1, w szczególności nieudostępnienia dokumentacji , o której mowa w § 6 pkt. 1 ust. 1) i 2), z zastrzeżeniem § 6 pkt. 2,
b) stwierdzenia w toku czynności kontrolnych niezgodności stanu faktycznego z wpisem do ewidencji szkół i placówek niepublicznych ,
c) niezłożenia w terminie informacji, o której mowa § 3 pkt. 2,
d) niezłożenia w terminie rozliczenia dotacji , o którym mowa § 4 pkt. 1,
e) stwierdzenia w toku czynności kontrolnych niezgodności danych zawartych w informacji, o której mowa w § 3 pkt. 2 i w rozliczeniu, o którym mowa w § 4 pkt. 1, ze stanem faktycznym,
f) stwierdzenia w toku czynności kontrolnych braku, bądź rażących uchybień w dokumentacji, o której mowa § 6 pkt. 1 ust. 1),
g) nie dokonania zwrotu niewykorzystanej dotacji w obowiązującym terminie , o którym mowa w § 5 pkt. 2 i 3 (ust. 4),
- uruchomienie środków wstrzymanych na podstawie pkt. 4 następuje w miesiącu następnym po miesiącu, w którym usunięte zostaną uchybienia określone w pkt. 4 lit. a)-g) (ust. 5),
- wydatki ujęte w rozliczeniu wykorzystania dotacji zapłacone przelewem z innego konta bankowego niż to, na które przekazywana jest dotacja, uznaje się za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 6),
- wydatki ujęte w rozliczeniu dotacji potwierdzone dokumentami finansowymi nie posiadającymi opisu, o którym mowa w § 4 pkt. 5 uznaje się za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 7),
- w przypadku nieudostępnienia dokumentacji, o której mowa w § 6 pkt. 1 ust. 2 z zastrzeżeniem § 6 pkt. 2, wydatki za okres podlegający kontroli, uznaje się za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 8).
Uchwałą Nr X/76/11 z dnia [...] Rada Powiatu w O. zmieniła opisaną wyżej własną uchwałę nr [...] z dnia [...], poprzez nadanie nowego brzmienia § 2 ust. 4 i § 5 Regulaminu oraz skreślenie w § 6 ust. 4 – 8.
Pismem z dnia 3 października 2011r., które doręczono w dniu 6 października 2011 r., "A." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wezwała Radę Powiatu w O. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego w postanowieniach regulaminu, będącego załącznikiem do w/w uchwały z dnia [...] – to jest w § 3 ust. 3, 4, 7, § 4 ust. 1, 4 i 5, § 5 ust. 1 i 3 oraz § 6 ust. 2 i 4 do 8.
Na powyższe wezwanie Rada Powiatu w O. do dnia 24 listopada 2011 r. nie udzieliła odpowiedzi.
W skardze wniesionej w dniu 24 listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Rady Powiatu w O., "A." sp. z o.o. w Ł. wniosła o:
1. stwierdzenie nieważności § 3 ust. 3, 4, 7 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...],
2. stwierdzenie nieważności § 4 ust. 1, 4, 5 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...],
3. stwierdzenie nieważności § 5 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...],
4. stwierdzenie nieważności § 5 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. w brzmieniu nadanym uchwałą nr X/76/11 z dnia [...],
5. stwierdzenie nieważności § 6 ust. 2, 4 - 8 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...],
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 90 ustawy o systemie oświaty poprzez wprowadzenie wymogu podania informacji o faktycznej liczbie uczniów, które to pojęcie nie istnieje w obowiązującym porządku prawnym;
2. art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty poprzez nałożenie na uprawnionego do dotacji obowiązku rozliczenia dotacji w stosunku miesięcznym, półrocznym i rocznym w sytuacji, gdy dotacja przekazywana jest rocznie i winna być rozliczana rocznie;
3. art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez wprowadzenie możliwości wstrzymania dotacji w sytuacji, gdy stracił aktualność wpis do ewidencji;
4. art. 252 ust. 6 pkt. 2 w zw. z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez wskazanie nieprawidłowego sposobu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi;
5. art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o rachunkowości poprzez pozbawienie kontrolujących możliwości wstępu do miejsc, w których przechowywana jest dokumentacja finansowa szkoły;
6. art. 94 Konstytucji RP w zw. z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej przy wydawaniu zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu skargi wyrażono na wstępie pogląd, że art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, na podstawie którego organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego ustalają tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji, upoważnia wskazane organy wyłącznie do określenia trybu i zakresu, a nie zasad kontroli wydatkowania dotacji. Tryb bowiem, czyli procedura powinien mieć charakter czysto techniczny i może polegać przede wszystkim na wskazaniu kto jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli oraz w jakim terminie, a także jakie dokumenty należy przedłożyć organom kontrolnym. Odnosząc się do poszczególnych kwestionowanych zapisów załącznika do zaskarżonej uchwały autor skargi podniósł co następuje:
Przepis § 3 ust. 3 pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawie o rachunkowości, w których nałożony jest obowiązek przechowywania dokumentacji w siedzibie organu prowadzącego, ewentualnie biura rachunkowego.
Przepis § 3 ust. 4 załącznika nr 1 uchwały, w zakresie w jakim uzależnia przekazanie dotacji od złożenia w Wydziale Edukacji informacji o faktycznej liczbie uczniów narusza art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, albowiem tego rodzaju uzależnienie przekazania transzy nie znajduje umocowania w kompetencjach Rady Powiatu określonych w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty.
§ 3 ust. 7 załącznika nr 1 w zakresie w jakim przewiduje możliwość wstrzymania dotacji w sytuacji, gdy stracił aktualność wpis do ewidencji prowadzonej przez Powiat O. narusza art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który nie daje upoważnienia do wskazywania przyczyn wstrzymania wypłaty dotacji. Ponadto brak aktualnego wpisu nie może w ogóle stanowić podstawy do wstrzymania dotacji. Konsekwencją wydania decyzji przez organ administracyjny o odmowie dokonania zmiany we wpisie może być wykreślenie szkoły z rejestru. Dopiero jednak ten moment można uznać za podstawę braku wypłaty dotacji.
Przepis § 4 ust 1 załącznika nr 1 do uchwały narusza art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty, który wskazuje, iż dotacje przekazywane są rocznie w 12 ratach. Dotacja bowiem może zostać wydatkowana w trakcie całego roku w związku z czym rozliczenie dotacji może nastąpić dopiero po zamknięciu całego roku kalendarzowego. Ponadto przywołana regulacja nakłada obowiązek składania miesięcznych i rocznych sprawozdań. Ponieważ dotacje rozliczane są w stosunku rocznym, a organ składa rozliczenie miesięczne i roczne, wprowadzenie dodatkowego obowiązku półrocznego jest nakładaniem zbędnych obowiązków i przejawem formalizmu.
Przepis § 4 ust. 4 i 5 załącznika nr 1 uchwały narusza art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty oraz w zakresie w jakim nakłada obowiązek rozliczenia dotacji w oparciu o posiadane dokumenty księgowe, obrazujące wydatki bieżące na działalność szkoły poniesione z dotacji, albowiem system i zasady wydatkowania są takie, iż organ prowadzący najpierw ponosi w danym miesiącu wydatek, a później uzyskuje refundacje poniesionych środków. Przedmiotowa uchwała w § 4 ust. 5 regulaminu zawiera postanowienia sprzeczne z prawem jako wykraczające poza delegację ustawową. Na podstawie delegacji ustawowej bowiem, organy jednostek samorządu terytorialnego upoważnione są wyłącznie do określania w drodze aktu prawa miejscowego jedynie trybu i zakresu, a nie zasad kontroli wydatkowania dotacji. Tryb, czyli procedura kontroli wykorzystania dotacji powinien mieć charakter czysto techniczny i może polegać przede wszystkim na wskazaniu kto jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli oraz w jakim terminie a także jakie dokumenty należy przedstawić organom kontrolnym. Rozliczenie, o którym mowa w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie może polegać na wprowadzeniu obowiązku podawania organowi dotującemu sposobu wykorzystania środków, gdyż byłoby to sprzeczne z podmiotowym charakterem dotacji, a nadawałoby jej w istocie cechy dotacji celowej. Żądanie przedstawienia informacji takich jak kserokopie faktur, rachunków, list płac nie znajduje umocowania prawnego w przepisach art. 80 oraz art. 90 ustawy, z których wynika, że dotacja przysługuje na każdego ucznia. Pojęcie "rozliczania" rozumieć należy jako czynność z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno - technicznym. Skarżący powołał się tu na poglądy wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2011 r., III SA/Gl 1791/10, wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 974/08 oraz pogląd doktryny - M. Pilich Ustawa o systemie oświaty. Komentarz. Warszawa 2008 wyd. II, ABC). Skarżący zauważył ponadto, że przepisy ustawy o rachunkowości w sposób dostateczny wskazują co powinno znaleźć się na danym dokumencie księgowym, aby jednoznacznie można było stwierdzić na co został przeznaczony dany wydatek szkoły. Jednostka samorządu terytorialnego nie może wprowadzać dodatkowych wymogów ani nakładać na beneficjenta dotacji dodatkowych obowiązków, które nie wynikają z ustawy o systemie oświaty.
Przepis § 5 narusza art. 252 ust 6 pkt. 2 w związku z art. 252 ust 1 ustawy o finansach publicznych, gdyż zaskarżona uchwała Rady Powiatu w sposób nieprawidłowy i sprzeczny z ustawą o finansach publicznych wskazuje sposób naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości tj. w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających zwrot dotacji. W uchwale brak jest jednak tego zastrzeżenia. Ponadto uchwała nie może zawierać zapisów zawartych w innych aktach prawnych rangi ustawy i tym bardziej regulować ich w odmiennych sposób niż wskazany w ustawie.
Skarżący zauważył następnie, że zaskarżone postanowienie zostało zmienione uchwałą Nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Powiatu O. przez inne niż Powiat O. osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Jednakże, jak wynika z treści przedmiotowej uchwały powyższe zmiany wchodzą w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia uchwały, a w konsekwencji od dnia wejścia w życie do dnia jej zmiany przepisy obowiązywały nakładając na organy prowadzące szkoły określone obowiązki.
W zakresie § 5 ust. 3 zarzucono, że narusza on przepisy prawa w zakresie w jakim po pierwsze posługuje się pojęciem dotacji wykorzystanej na cele inne niż wynikające z bieżącej działalności dotowanej szkoły lub placówki, albowiem ustawa o systemie oświaty nie stanowi odrębnej definicji określenia wydatków bieżących. Dlatego należy przyjąć, że zakres tego pojęcia określają przepisy ogólne tj. przepisy ustawy o finansach publicznych. Na podstawie art. 218 ustawy o finansach publicznych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje podmiotowe, o ile odrębne ustawy tak stanowią. Dotacje podmiotowe obejmują środki dla wskazanego podmiotu na pokrycie bieżącej działalności w zakresie określonym w odrębnej ustawie (art. 131 ustawy o finansach publicznych). Odrębną ustawą w rozumieniu powyższych przepisów jest ustawa o systemie oświaty. Przepisów ustawy o finansach publicznych nie można zastosować jednak wprost do ustawy o systemie oświaty, a jedynie w celu wykładni jej przepisów. Ustawa o finansach publicznych definiuje w art. 124 ust. 3 wydatki bieżące w odniesieniu do jednostek budżetowych, a także jednostek samorządu terytorialnego. Definicję tę należy uzupełnić o art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych wskazujący, iż przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych wydatkami majątkowymi są:
1. wydatki inwestycyjne,
2. zakup i objęcie akcji i udziałów,
3. wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.
Ponieważ szkoły niepubliczne nie posiadają osobowości prawnej i nie mogą samodzielnie występować w obrocie prawnym oraz nie posiadają także zdolności bilansowej, to wszelkie zobowiązania zaciągane są w imieniu organu prowadzącego - "A." Sp. z o.o. Wszystkie koszty są więc de facto kosztami spółki i dopiero na tym poziomie dokonuje się podział kosztów na poszczególne szkoły. Ponadto § 5 ust. 3 przywołanego regulaminu wskazuje , iż obowiązek zapłaty powstaje od dnia przekazania kontrolowanej szkole lub placówce ostatecznych ustaleń kontroli, co narusza podstawowe zasady pewności prawa oraz art. 169 ustawy o finansach publicznych, albowiem powyższe okoliczności uzasadniające zwrot dotacji powinny być stwierdzone aktem podlegającym kontroli instancyjnej.
Przepis § 6 ust. 2 oraz § 6 ust. 4-8 (uchylone wspomnianą wyżej uchwałą nr X/76/11 Rady Powiatu w O. z dnia [...]) narusza ustawę o rachunkowości w kwestii obowiązku przechowywania dokumentów księgowych oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w zakresie w jakim wykracza poza delegację ustawową nakładając dodatkowe obowiązki na beneficjenta dotacji, które to działania nie znajdują podstawy prawnej w obowiązującej treści art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Ustawa o systemie oświaty daje bowiem kontrolującym prawo wglądu do dokumentacji księgowej, która w świetle obowiązującego prawa może znajdować się w siedzibie organu prowadzącego bądź w biurze rachunkowym, jednakże uchwała ogranicza to prawo jedynie do wstępu do szkół.
Dodatkowo w skardze zarzucono, że § 6 ust. 4-8 w zakresie w jakim narusza art. 90 ust. 4 ustawy wykracza poza delegację ustawową, nakładając na organ prowadzący szkół dodatkowe obowiązki. W tym zakresie wzywający podtrzymali argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zarzutu do § 5, który narusza art. 252 ust. 6 pkt. 2 w związku z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
W dniu [...] Rada Powiatu w O. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale tej uwzględniono wezwanie "A." Sp. z o.o. w Ł. w części dotyczącej § 3 ust. 7 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały z dnia [...], co zrealizowano podejmując w tym samym dniu Uchwałę Nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Powiatu O. przez inne niż Powiat O. osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania - poprzez skreślenie tego przepisu. Odmówiono natomiast uwzględnienia wezwania w pozostałej części.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Zarzucił, że powołana podstawa prawna skargi, tj. art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest błędna, ponieważ O. nie jest miastem na prawach powiatu. Ponadto powołał się na uwzględnienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w części dotyczącej § 3 ust. 7, dokonanego uchwałą Nr XVI/11611, polegającego na skreśleniu tego przepisu. Odnośnie pozostałych zarzutów organ uznał je za niezasadne.
Odnośnie § 3 ust. 3 i 4, § 4 ust. 1, 4 i 5, § 6 ust. 2 stwierdzono, że nie naruszają prawa, ponieważ zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty dotacja jest udzielana na każdego ucznia, który faktycznie uczęszcza do szkoły i wpisany jest do księgi uczniów, a nie na planowaną liczbę uczniów. W ramach delegacji z art. 90 ust. 4 tej ustawy, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych, niż określone w art. 90 ust. 3f tej ustawy. Cel ten może być osiągnięty między innymi poprzez ustanowienie składania comiesięcznego, półrocznego i rocznego rozliczenia z wykorzystania środków pieniężnych, obowiązku odpowiedniego opisywania faktur oraz zobowiązanie organu prowadzącego szkołę do udostępnienia ksiąg rachunkowych z dowodami księgowymi na czas kontroli w siedzibie dotowanej szkoły.
Organ wyjaśnił ponadto, że mocą uchwały Nr X/76/11 z dnia [...] § 5 załącznika do zaskarżonej uchwały został zmieniony i otrzymał nową treść zgodną z obowiązującymi przepisami ustawy o finansach publicznych, a § 6 ust. 4-8 został skreślony. Organ zrealizował w ten sposób wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jeszcze przed wniesieniem skargi do Sądu.
Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 24 stycznia 2012 r., objęta jednym pismem skarga "A." sp. z o.o. w Ł. na uchwałę Rady Powiatu w O. nr X/76/11 z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] została wyłączona do rozpoznania w osobnej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W przypadku uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego, kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a.
Jakkolwiek w podstawie prawnej złożonej w niniejszej sprawie skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (zwane dalej Centrum) błędnie powołało art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142/01 poz. 1592 ze zm.), gdyż O. nie jest miastem na prawach powiatu oraz błędnie powołało art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), gdyż przedmiotem skargi nie jest uchwała organu gminy, ale organu powiatu - to jednak wobec wskazania, że przedmiotowa skarga dotyczy uchwały Rady Powiatu w O. z dnia [...] uznać trzeba, iż przedmiotowa skarga została wniesiona w oparciu o art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Badając wymogi formalne skargi Sąd stwierdził, ze z uwagi na przedmiot uregulowany zaskarżoną uchwałą tj. "w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Powiatu O. przez inne niż Powiat O. osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania", uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że Centrum spełniło wszystkie opisane w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wymogi formalne – tj. wezwało Radę Powiatu w O. do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 3 października 2011 r. (data wpływu 6 października 2011r. - k. 1), a następnie, w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniosło w dniu 24 listopada 2011 r., a wiec w terminie przewidzianym w obowiązujących przepisach (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt: II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60) skargę do WSA w Kielcach za pośrednictwem Rady Powiatu w O.. Bez znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi było w tej sytuacji późniejsze, bo datowane na dzień [...] podjęcie przez Radę Powiatu w O. uchwały w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego.
Mając na uwadze regulację powołanego art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym podkreślić także trzeba, że skarżący musi wskazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną i wykazać naruszenie interesu prawnego przez podjętą uchwałę. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie interes prawny przesądzają przepisy prawa zamieszczone w ustawach materialnoprawnych, ustrojowych i procesowych. Analiza przepisu art. 87 ust. 1 powołanej ustawy prowadzi w tym kontekście do stwierdzenia, że Centrum posiada legitymację prawną do wniesienia skargi na uchwałę Rady Powiatu w O. z dnia [...] – w zakresie dotyczącym zakwestionowanych w skardze przepisów regulaminu, będącego załącznikiem do tego aktu. Nie było bowiem kwestionowane przez organ, iż skarżąca spółka jest podmiotem prowadzącym szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych na terenie powiatu i korzystającym z dotacji oświatowych – który ze względu na opisany status posiada interes prawny w tym, by ukształtowana zaskarżoną uchwałą sfera praw i obowiązków pozostawała w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym.
Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej części regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały z dnia [...] należy zauważyć, że mimo zmiany bądź skreślenia części zaskarżonych przepisów, co nastąpiło uchwałą Nr X/76/11 Rady Powiatu w O. z dnia [...] (§ 5 i § 6 ust. 4-8) oraz - w wykonaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa - uchwałą Nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] (§ 3 ust. 7 zaskarżonej uchwały), rozstrzygnięcie w przedmiocie ich legalności nie stało się bezprzedmiotowe. Stwierdzenie nieważności uchwały wywiera bowiem skutek ex tunc natomiast uchylenie przez radę powiatu uchwały powoduje jedynie skutek ex nunc. Tym samym ocena legalności uchwały w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzi do odmiennych skutków niż wywołanych uchyleniem takiej uchwały (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt: II OSK 1776/06, LEX nr 327767).
Niniejsza sprawa dotyczy uregulowania zawartego w art. 90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu z daty podjęcia zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji (ust. 4).
Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić co następuje:
Odnośnie § 3 ust. 3 regulaminu należy podzielić pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że w ramach delegacji z art. 90 ust. 4 tej ustawy, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych, niż określone w art. 90 ust. 3f tej ustawy. Pogląd taki wyrażony w orzecznictwie (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2011 r., I SA/Gd 1269/10 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 listopada 2011 r., II SA/Ke 582/11), Sąd w niniejszym składzie również podziela. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca spółka, powołując się w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz w skardze na sprzeczność powyższej regulacji z przepisami o swobodzie działalności gospodarczej i z ustawą o rachunkowości, nie wskazała konkretnych przepisów tych aktów prawnych. Jeżeli więc skarżącej chodziło o przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 152/09 poz. 1223 ze zmianami), przewidujące, że księgi rachunkowe prowadzi się w siedzibie jednostki oraz że mogą one być prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza siedzibą jednostki albo oddziału (zakładu), w przypadku określonym w art. 13 ust. 2 i 3 oraz w razie powierzenia ich prowadzenia podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, to należy zauważyć, że przepisy te z dniem 10 kwietnia 2010 r., a więc przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały, zostały zmienione ustawą z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 278). Według obowiązującego obecnie brzmienia tego przepisu, księgi rachunkowe są prowadzone przez jednostkę, a jednostka ta może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3, lub przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w tym zakresie z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 wymienionej ostatnio ustawy. Regulacja taka oznacza, że odstąpiono od przyjmowania jako zasady, że księgi rachunkowe prowadzi się w siedzibie jednostki. Pozostawiono natomiast regulację, zgodnie z którą w przypadku gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą jednostki lub miejscem sprawowania zarządu, kierownik jednostki jest obowiązany:
1) powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg rachunkowych w terminie 15 dni od dnia ich wydania;
2) zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi uprawnionym organom zewnętrznej kontroli lub nadzoru w siedzibie jednostki lub w miejscu sprawowania zarządu albo w innym miejscu za zgodą organu kontroli lub nadzoru. Skoro więc przepis ten dopuszcza możliwość udostępniania ksiąg rachunkowych z dowodami księgowymi do kontroli w innym miejscu, niż siedziba jednostki lub miejsce sprawowania zarządu, to kwestionowany przepis § 3 ust. 3 regulaminu przewidujący udostępnianie dokumentacji w celach kontrolnych w siedzibie szkoły, nie narusza takiej regulacji. Legalności kwestionowanego przepisu nie podważają również przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 220/10 poz. 1447 ze zm.), skoro z art. 80a ust. 1 tej ustawy wynika zasada, że kontrolę przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej.
Zgodzić się natomiast należy z zarzutami skargi dotyczącymi § 3 ust. 4 regulaminu. Wprowadzone przez ten przepis uzależnienie przekazania dotacji od złożenia w Wydziale Edukacji informacji o faktycznej liczbie uczniów narusza art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, gdyż nie znajduje umocowania w kompetencjach Rady Powiatu określonych w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Sprzeczne z prawem jest nakładanie na organ prowadzący szkołę nowych, nie objętych delegacją ustawową obowiązków w sytuacji, gdy delegacja ta wprost nakłada odmienne i mniej rygorystyczne obowiązki. Sąd w niniejszym składzie podziela tu pogląd i argumentację wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z dnia 18 lutego 2010 r. odnośnie analogicznego przepisu uchwały rady powiatu zaskarżonej w tamtej sprawie (II SA/Ke 45/10).
Skarga była również zasadna w części dotyczącej § 3 ust. 7 regulaminu, co uznał również sam organ skreślając ten przepis uchwałą Nr [...] z dnia [...] podjętą na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jak to wyżej wyjaśniono, nie uniemożliwia to jednak kontroli legalności tego przepisu. Dokonując takiej kontroli należy zauważyć, że przywołane postanowienie regulaminu stanowiące, że "dotacja nie podlega przekazaniu w sytuacji, gdy stracił aktualność wpis do ewidencji prowadzonej przez Powiat O. na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy lub wpis do rejestru wydanych zezwoleń na założenie szkoły publicznej prowadzonego przez Powiat O. na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną lub osobę fizyczną (Dz. U. Nr 46, poz. 438), do dnia aktualizacji tego wpisu" wskazuje na to, że organ stanowiący powiatu w istocie postanowił o wstrzymaniu dotacji "(...)do dnia aktualizacji tego wpisu". W ocenie Sądu powyższe postanowienie regulaminu w istotny sposób narusza art. 90 ust.4 ustawy, wychodząc poza granice ustawowego upoważnienia. Jak to wyjaśniono w doktrynie, sformułowanie "tryb udzielania" ma znaczenie bardziej techniczne (por. M. Pilich. Komentarz do art.90 ustawy o systemie oświaty, Dom Wydawniczy ABC, 2008,wyd.II). Pod tym pojęciem rozumie się m. in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację. Pojęcie to nie może zatem obejmować ograniczania prawa do dotacji, które musi wynikać z wyraźnych norm prawnych. Natomiast określenie "tryb rozliczania dotacji... oraz termin i sposób rozliczenia dotacji", może odnosić się do czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno-technicznym. Tryb rozliczania oznacza zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła. Innymi słowy, ciężar tego zagadnienia położony jest na obieg informacji o podstawowym kryterium udzielania dotacji, jakim jest liczba wychowanków danej jednostki – nie zaś na wstrzymanie dotacji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1354/08, LEX nr 588860, wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 grudnia 2009r., sygn. akt: II SA/Ke 665/09, LEX nr 582988). Dodać należy, że instytucji wstrzymania dotacji nie przewiduje ani ustawa o systemie oświaty, ani obowiązująca w dacie podejmowania uchwały ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Niezasadny był zarzut skargi kwestionujący legalność § 4 ust. 1 regulaminu dotyczącego obowiązku sporządzania również półrocznych (obok miesięcznych i rocznych) rozliczeń przekazanej dotacji. Zapis ten nie narusza prawa i nie wykracza poza delegację z art. 90 ust. 4 ustawy, upoważniającą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalania trybu rozliczania udzielonych dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania. Z woli ustawodawcy organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały wyposażone w prerogatywę do uchwalania przepisów określających zasady kontroli. Gdyby prawo kontroli wykorzystania środków publicznych miało być realizowane wyłącznie poprzez określone w art. 90 ust. 3f ustawy prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do szkół, ustawodawca nie zawarłby w ustawie stosownej delegacji. Z tego też względu powołany przepis należy interpretować w ten sposób, że mocą przepisów ustawy, w ramach przyznanego uprawnienia do kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji, osoby prowadzące kontrolę mają prawo wstępu na teren szkoły oraz prawo do przeglądania dokumentacji szkolnej. Jest to zatem zespół zagwarantowanych ustawowo uprawnień podmiotów kontrolujących, którym musi towarzyszyć obowiązek znoszenia takich działań przez podmioty podlegające kontroli. Tym niemniej jednak w ramach przyznanego prawa – zgodnie z delegacją określoną w art. 90 ust. 4 ustawy – dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych. Cel ten może być osiągnięty poprzez ustanowienie obowiązku składania comiesięcznego, półrocznego i rocznego rozliczenia z wykorzystania środków pieniężnych oraz obowiązku odpowiedniego opisywania faktur (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2011r., sygn. akt: I SA/Gd 1269/10). Nie budzi wątpliwości Sądu, że takie zapisy zawarte w zaskarżonej uchwale nie wykraczają poza delegację z art. 90 ust. 4 ustawy oraz – wbrew zarzutom skargi – nie naruszają art. 90 ust. 3 c ustawy, statuującego obowiązek przekazywania dotacji w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Przepis art. 90 ust. 3 c ustawy wskazuje bowiem jedynie na to, z jaką częstotliwością i w jakim terminie dotacje są przekazywane na rachunek beneficjenta. Określa zatem sposób postępowania organu samorządu terytorialnego przy wypłacaniu dotacji, nie ustanawia natomiast zasad i terminu, zgodnie z którym ma ona być rozliczana. Skoro ustawodawca wprost w art. 90 ust. 4 ustawy upoważnił organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia terminu rozliczenia dotacji, to akt prawa miejscowego ma decydujące znaczenie dla określenia terminu, w jakim następuje rozliczenie (por. powołany wyżej wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2011r.). Nie podważa przedstawionej wykładni zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że skoro dotacja może być wykorzystana w ciągu całego roku, to i rozliczenie może nastąpić dopiero po zakończeniu tego roku. Brak bowiem wykorzystania dotacji w jakimkolwiek okresie rozliczeniowym, nie stoi na przeszkodzie sporządzeniu rozliczenia za ten okres, które byłoby w takiej sytuacji zerowe.
Niezasadne były również zarzuty dotyczące § 4 ust. 4 i 5 regulaminu. Odnośnie wprowadzonego w § 4 ust. 5 obowiązku opisywania dokumentów księgowych (faktur, rachunków, list wypłat i in.) stosowną klauzulą, to obowiązek ten należy traktować – analogicznie jak omówione wyżej obowiązki, o jakich mowa w § 3 ust. 3 i § 4 ust. 1 regulaminu - jako kolejny warunek niezbędny do realizacji celu kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący § 4 ust. 4 regulaminu. Zgodnie z tym przepisem organ prowadzący dokonuje rozliczenia otrzymanej dotacji w oparciu o posiadane dokumenty księgowe (faktury, rachunki, listy wypłat i in.) obrazujące wydatki na bieżącą działalność szkoły, placówki oświatowej poniesione z dotacji (ust. 4). Nie można w ocenie Sądu traktować tego przepisu tak dosłownie jak autor skargi, i wywodzić, że jest on sprzeczny z zasadami wydatkowania środków publicznych, które polegają na tym, że organ prowadzący najpierw ponosi w danym miesiącu wydatek, a dopiero później uzyskuje refundację poniesionych środków. Określenie "poniesione z dotacji" nie dotyczy bowiem relacji czasowej pomiędzy momentem uzyskania środków z dotacji, a datą ich wykorzystania, ale pochodzenia środków, z których pokrywane są wydatki na bieżącą działalność dotowanej szkoły.
Zasadne w ocenie Sądu są zarzuty skargi dotyczące przepisów § 5 ust. 1 i 3 oraz § 6 ust. 4 - 8 zaskarżonego regulaminu. Należy na wstępie zauważyć, że wskazane przepisy zostały zmienione lub skreślone uchwałą Rady Powiatu w O. Nr X/76/11 z dnia [...] w celu dostosowania ich treści do obowiązującej ustawy o finansach publicznych, co pełnomocnik organu przyznał w odpowiedzi na skargę. Zmiana dotyczyła przepisu § 5 ust. 1 Regulaminu, który istotnie był sprzeczny z art. 252 ust. 6 pkt. 2 w zw. z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157/09 poz. 1240 ze zm.). Sprzeczność dotyczyła określenia dnia, od którego naliczane miały być odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi ze względu na stwierdzenie nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji. O ile bowiem według zaskarżonego regulaminu odsetki miały być liczone już od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji, to według powołanych przepisów ustawy o finansach publicznych odsetki od takiej należności są naliczane począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji, określonego w art. 252 ust. 1 i 2 na piętnaście dni od dnia stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bądź pobrania jej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zasadna w ocenie Sądu jest również przedstawiona w skardze argumentacja dotycząca wadliwości zaskarżonego przepisu § 5 ust. 3 regulaminu. Przepis § 6 ust. 4 - 8 regulaminu wykraczał natomiast poza zakres delegacji ustawowej określony w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, nakładając na beneficjentów dotacji dodatkowe obowiązki nie przewidziane w przepisach tej ustawy.
Niezasadne natomiast okazało się żądanie stwierdzenia nieważności § 6 ust. 2 regulaminu. W tym zakresie aktualne są uwagi przedstawione powyżej odnośnie zgodności z prawem przepisu § 3 ust. 3 zaskarżonego regulaminu, który to przepis jest skorelowany z § 6 ust. 2. Ostatnio wymieniony przepis uściśla bowiem sposób postępowania organu prowadzącego z księgami rachunkowymi i dowodami księgowymi w czasie przeprowadzanej przez upoważnionych pracowników Starostwa Powiatowego w O. kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Przepis ten potwierdza przy tym, że celem kwestionowanej regulacji nie jest wprowadzenie zasady stałego przechowywania dokumentacji poza siedzibą organu prowadzącego, bądź siedzibą obsługującego go biura rachunkowego, lecz jedynie zapewnienie jej czasowej dostępności w siedzibie dotowanej szkoły lub placówki w związku z przeprowadzanymi kontrolami. Odnosząc się do zarzutów skargi należy przypomnieć, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o rachunkowości, na które powołuje się skarżąca spółka, zostały zmienione z dniem 10 kwietnia 2010 r., przez co w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania. W podsumowaniu ostatniej części rozważań należy podkreślić, iż prawo kontroli wykorzystania udzielonej dotacji wiąże się ściśle z zasadą jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi wyrażoną w ustawie o finansach publicznych. W odniesieniu do dotacji oświatowych, zasady weryfikacji wydatkowania tych środków przez podmioty, które nie wchodzą w skład sektora finansów publicznych są najpełniej realizowane właśnie poprzez stanowienie przez jednostki samorządu terytorialnego aktów prawa miejscowego zgodnie z ustawową delegacją zawartą w art. 90 ust. 4 ustawy.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. stwierdził nieważność § 3 ust. 4 i 7, § 5 ust. 1 i 3 oraz § 6 ust. 4 – 8 załącznika do zaskarżonej uchwały Nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] W pozostałej części natomiast skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt IV wyroku oparto na treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).