II SA/Ke 83/23

II SA/Ke 83/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134, art. 8 par. 1, art. 148 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 8 grudnia 2022 r., znak: SO.I.621.43.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
II SA/Ke 83/23
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 grudnia 2022 r., znak: SO.I.621.43.2022, Wojewoda Świętokrzyski na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z 20 kwietnia 2016 r. znak: WSO.IV.5343.1.200.35.2016.IO o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w O. os. O. [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na skutek wniosku Prokuratury Rejonowej w Biłgoraju toczyło się postępowanie o wymeldowanie R. K. z pobytu stałego w lokalu. W związku z niemożliwością ustalenia jego miejsca pobytu i informacją z Ministerstwa Sprawiedliwości Krajowego Rejestru Karnego o poszukiwaniu ww. listem gończym, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wydał postanowienie o wyznaczeniu kuratora, który będzie reprezentował interesy nieobecnego R. K. w tym postępowaniu. Kurator miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i podjął nieskuteczną próbę ustalenia adresu R. K. W dniu 24 sierpnia 2022 r. R. K. odbywający karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w K. zwrócił się do organu I instancji o informacje dotyczące jego wymeldowania, a po otrzymaniu wyjaśnień wraz z kopią decyzji w dniu 10.10.2022 r. złożył do Wojewody Świętokrzyskiego odwołanie.
Organ II instancji rozpoznając powyższe odwołanie uznał, że decyzja Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z 20 kwietnia 2016 r. znak: WSO.IV.5343.1.200.35.2016.IO o wymeldowaniu R. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w O. os. O. [...] ma walor ostateczności z dniem 5 maja 2016 r., albowiem odwołanie od niej nie zostało wniesione w przewidzianym w art. 129 § 2 Kpa czternastodniowym terminie od dnia jej doręczenia. Z tego względu weryfikacja tej decyzji jest możliwa tylko w trybach nadzwyczajnych. Wprawdzie skarżący otrzymał kopię przedmiotowej decyzji, jednakże czynność ta nie mogła spowodować ponownego uruchomienia biegu terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. K. zakwestionował stanowisko Wojewody Świętokrzyskiego w zakresie braku możliwości złożenia odwołania od decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu, w sytuacji, gdy takiego działania zaniechał kurator, jak również nie podjęto właściwych działań w celu ustalenia jego miejsca pobytu. Jak podkreślił, został wymeldowany w kwietniu 2016 r., gdy był już zatrzymany na podstawie ENA Sądu Okręgowego w Kielcach, a więc Sądy i organa ścigania doskonale wiedziały gdzie przebywa. Zdaniem skarżącego, zostały naruszone jego konstytucyjne prawa do swobodnej wypowiedzi oraz obrony. Czuje się pokrzywdzony, gdyż w mieszkaniu z którego został wymeldowany mieszkał od zawsze, a teraz po śmierci obojga rodziców w mieszkaniu tym przebywa druga żona zmarłego ojca, z którą od zawsze nie był w dobrych stosunkach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że decyzja organu I instancji w przedmiocie wymeldowania, została skutecznie doręczona D. C. - kuratorowi ustalonemu dla nieobecnego R. K. postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 21 stycznia 2016 r. w sprawie sygn. akt IIIRNs [...]. Świadczy o tym adnotacja na decyzji Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z 20 kwietnia 2016 r. znak: SO.IV.5343.I.200.35.2016.IO, z której wynika, że D. C. otrzymała ww. decyzję 20 kwietnia 2016 r. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że kurator nie wniosła odwołania. Rację ma zatem organ stwierdzając, że po upływie czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa do wniesienia odwołania, decyzja ta z dniem 4 maja 2016 r. stała się ostateczna. Stosownie bowiem do treści art. 16 § 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Przedstawione akta sprawy wskazują, że pismem z 22 sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu 24.08.2022r.) skarżący zwrócił się do Urzędu Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim o wyjaśnienie kto i kiedy bez jego wiedzy wymeldował go ze stałego adresu zameldowania, gdzie mieszkał całe życie z rodzicami, a po śmierci mamy z ojcem i macochą w O. na os. O. [...]. Następnie, po otrzymaniu kopii decyzji organu I instancji z 20 kwietnia 2016 r. znak: WSO.IV.5343.1.200.35.2016.IO skierował do Wojewody Świętokrzyskiego pismo z 3.10.2022 r. zatytułowane "odwołanie", w którym kwestionuje zasadność podjętego rozstrzygnięcia. W jego rozpoznaniu organ II instancji na podstawie art. 134 Kpa, z przyczyn o których była mowa na wstępie – stwierdził niedopuszczalność tego odwołania.
Zdaniem Sądu, okoliczności istniejące w analizowanej sprawie uzasadniają przyjęcie, że organ II instancji przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie. W świetle zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, obowiązkiem organu wynikającym przede wszystkim z art. 9 Kpa jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony, w tym także wskazanie stronie właściwego trybu postępowania już po doręczeniu wydanej decyzji. Powinność ta wynika również z zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 § 1 Kpa (por. wyrok NSA z 9.10.2019 r. sygn. akt I OSK 402/18). W sytuacji zatem, gdy organ ustalił, że decyzja od której strona złożyła odwołanie posiada walor ostateczności co oznacza brak możliwości skutecznego zweryfikowania decyzji w tym trybie, obowiązkiem Wojewody Świętokrzyskiego było zwrócenie się do skarżącego z zapytaniem, czy w tych okolicznościach jego pismo z 3.10.2022 r. powinno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Tym bardziej, że z treści tego pisma, jak również pisma skarżącego z 22.08.2022 r. znajdującego się w aktach sprawy organu II instancji wynika, że skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego wymeldowania jak również wydanej w tym przedmiocie decyzji organu I instancji z 20.04.2016 r. Ponadto w treści pisma zatytułowanego "odwołanie" skarżący wyraźnie formułuje swoje stanowisko, wnosząc o ponowną weryfikację "decyzji, która jest dla mnie miażdżąca". Z tych względów organ II instancji powinien umożliwić skarżącemu wybór dalszego sposobu procedowania w tej sprawie, kierując do niego pismo wraz ze stosownymi wyjaśnieniami.
Jeżeli strona potwierdzi żądanie wznowienia postępowania w sprawie, jej pismo z 3.10.2022 r. powinno być przekazane do organu, o jakim mowa w art. 148 § 1 Kpa, który oceni dopuszczalność wznowienia tego postępowania.
Podsumowując, zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki niezbędne do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W konsekwencji organ II instancji naruszył art. 134 Kpa w zw. z art. 8 i 9 Kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kpa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c Ppsa, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.