II SA/KE 82/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę E. K. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce o odmowie wydania poświadczonych kopii dokumentów z akt sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżąca domagała się wydania kopii, argumentując, że są jej niezbędne do zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez autora projektu, który miał wprowadzić fałszywe dane. Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 73 K.p.a., który przyznaje stronie prawo wglądu do akt i sporządzania notatek lub kopii na własny użytek, ale żądanie wydania uwierzytelnionych kopii wymaga wykazania ważnego interesu strony. Wojewoda wskazał, że skarżąca miała możliwość wglądu i korzystała z niej, a także że nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego wydanie uwierzytelnionych kopii. WSA oddalił skargę, uznając, że strona nie wykazała ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że podstawową formą uzyskiwania kopii jest samodzielne ich wykonywanie przez stronę, a wydanie uwierzytelnionych kopii ma charakter wyjątkowy. Zamiar złożenia zawiadomienia o przestępstwie nie jest wystarczającym uzasadnieniem dla ważnego interesu, a organy ścigania same mogą żądać udostępnienia akt.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 73 K.p.a. w zakresie prawa strony do uzyskania uwierzytelnionych kopii akt sprawy, zwłaszcza w kontekście uzasadniania tego prawa ważnym interesem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domagała się kopii w celu zgłoszenia przestępstwa. Interpretacja pojęcia 'ważny interes' może być szersza w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo żądać od organu wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy, gdy uzasadnia to potrzebą zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do żądania wydania uwierzytelnionych kopii akt sprawy (art. 73 § 2 K.p.a.) ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu, a sam zamiar złożenia zawiadomienia o przestępstwie nie jest wystarczającym uzasadnieniem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podstawową formą uzyskiwania kopii jest samodzielne ich wykonywanie przez stronę (art. 73 § 1 K.p.a.). Żądanie uwierzytelnionych kopii wymaga wykazania ważnego interesu, a potrzeba zawiadomienia organów ścigania nie spełnia tego kryterium, zwłaszcza że organy ścigania mogą same żądać udostępnienia akt, a strona ma prawo do wglądu i sporządzania notatek/kopii.
Jak należy interpretować obowiązek organu administracji w zakresie udostępniania akt sprawy stronie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek umożliwić stronie wgląd do akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów na własny użytek (art. 73 § 1 K.p.a.). Obowiązek ten nie oznacza jednak, że organ musi na żądanie strony sporządzać i wydawać uwierzytelnione kopie dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że art. 73 § 1 K.p.a. gwarantuje prawo dostępu do akt, które strona może realizować samodzielnie, w tym poprzez sporządzanie kopii przy użyciu sprzętu organu. Natomiast art. 73 § 2 K.p.a. wprowadza dodatkowy wymóg wykazania ważnego interesu dla uzyskania uwierzytelnionych kopii.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu w obecności pracownika.
K.p.a. art. 73 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 73 § § 1a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu.
K.p.a. art. 304
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.k. art. 271
Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 73 K.p.a. przez odmowę wydania poświadczonych kopii dokumentów. • Naruszenie konstytucyjnych zasad legalizmu, równości obywateli i praworządności (art. 7, 32 i 83 Konstytucji RP). • Argument, że ważny interes strony stanowi potrzeba zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek umożliwienia stronom w każdym stadium postępowania przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza jednocześnie, że strona może żądać, aby organ sporządził i przesłał kopie dokumentów, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od użytych środków technicznych. • Podstawową formą uzyskiwania kopii lub odpisów z akt sprawy administracyjnej jest ich samodzielne wykonywanie przez stronę postępowania (art. 73 § 1 K.p.a.), natomiast wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnionych kopii z akt sprawy ma charakter wyjątkowy, przy czym realizacja tego uprawnienia uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. • Pojęcie "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 K.p.a., jest pojęciem nieostrym, co zobowiązuje organ rozpatrujący podanie wniesione na podstawie powołanego przepisu, by dokonał oceny, czy w danej sprawie, ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeby strony, została spełniona przesłanka "ważnego interesu strony". • Sam zamiar złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa nie oznacza istnienia ważnego interesu.
Skład orzekający
Renata Detka
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 73 K.p.a. w zakresie prawa strony do uzyskania uwierzytelnionych kopii akt sprawy, zwłaszcza w kontekście uzasadniania tego prawa ważnym interesem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domagała się kopii w celu zgłoszenia przestępstwa. Interpretacja pojęcia 'ważny interes' może być szersza w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa dostępu do akt administracyjnych i jego ograniczeń, co jest istotne dla prawników procesualistów. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja przepisów K.p.a. ma praktyczne znaczenie.
“Czy prawo do kopii akt sprawy jest nieograniczone? Sąd wyjaśnia, kiedy organ może odmówić.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.