II SA/Ke 8/06

II SA/Ke 8/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Renata Detka
Sylwester Miziołek
Teresa Kobylecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art.50, art.51, art.29  ust.1 pkt4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2006r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. uchyla decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]znak [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, IV. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. Ś. 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Ke 8/06
UZASADNIENIE
Dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie "samowolnie wybudowanej przez T. G. tymczasowej, prowizorycznej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S. przy ul. P".
Decyzją z dnia [...] znak [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) nałożył na inwestorkę "obowiązek wykonania następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. przedłożenia w terminie do dnia 1.03.2005 r. czterech egzemplarzy oceny technicznej stwierdzającej stan techniczny samowolnie wykonanej tymczasowej, prowizorycznej wiaty konstrukcji drewnianej, położonej w S. przy ul. P".
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że na nieruchomości położonej w S. przy ul. P., pomiędzy murowanym budynkiem gospodarczym znajdującym się od strony północnej posesji a drewnianym budynkiem garażu oraz od strony wschodniej przy ogrodzeniu miedzy posesjami znajduje się tymczasowa, prowizoryczna wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,45m x 4,20m; zadaszenie wiaty wsparte jest z jednej strony (południowej) na 4 słupkach drewnianych, z drugiej strony (północnej) na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego. Zadaszenie jest drewniane z pokryciem blachą trapezową ocynkowaną. Konstrukcję wsporczą pod zadaszenie wiaty stanowią słupki drewniane ustawione częściowo na płytach chodnikowych i cegłach, a częściowo bezpośrednio na gruncie bez trwałego połączenia z gruntem. Podłoże pod zadaszeniem utwardzono płytkami betonowymi chodnikowymi, a częściowo wykonano wylewkę betonową. Wiata jest orynnowana, z odprowadzeniem wód opadowych na teren posesji.
Zdaniem organu zakres robót wykonanych przez inwestorkę nie stanowi obiektu budowlanego, roboty te nie są również rozbudową, czy nadbudową obiektu budowlanego lub jego części, jest to natomiast montaż konstrukcji drewnianej, który w świetle art. 29 Prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia przesądza o samowolnym wykonaniu robót budowlanych i obliguje organ nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, jedyną prawną podstawą pozwalającą podjąć organowi nadzoru budowlanego działania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem jest art. 51 Prawa budowlanego.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak [...].
Decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 stwierdził wykonanie powyższego obowiązku przez T. G., lecz Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, decyzją z dnia [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy ponownie, decyzją z dnia [...] nałożył na T. G., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) obowiązek wykonania w terminie do dnia 31.X.2005 r. określonych robót budowlanych, według opracowanej przez osobę uprawnioną oceny technicznej, w celu doprowadzenia wykonanych robót przy samowolnie wykonanej tymczasowej, prowizorycznej wiacie konstrukcji drewnianej, usytuowanej na nieruchomości położonej w S. przy ul. P., do stanu zgodnego z prawem. Czynności polegają na zaimpregnowaniu środkiem FOBOS M-2 przy użyciu pędzla - trzykrotnie i pomalowaniu farbą nawierzchniową elementów drewnianych wiaty, tj. konstrukcji zadaszenia oraz płatwi przymocowanej do ściany budynku gospodarczego.
Decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania R. Ś., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji, że wykonanie przedmiotowej wiaty w 2000 r. nie było budową obiektu budowlanego, lecz wykonaniem montażu elementów drewnianych, które to roboty podlegają przepisom art. 51 Prawa budowlanego i nie można stosować art. 48, który odnosi się do obiektów budowlanych. Organ podkreślił, że przedmiotowa wiata wsparta jest z jednej strony na ścianie innego budynku, a z drugiej strony na słupkach drewnianych nie związanych trwale z podłożem, jest zadaszeniem przestrzeni miedzy istniejącymi budynkami powstałym w wyniku montażu elementów drewnianych, wymagającym pozwolenia na budowę. Wiata użytkowana jest jako garaż na samochód. Nie można jej także zaliczyć do obiektów małej architektury.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła R. Ś., zarzucając jej sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie czasokresu budowy wiaty, jak i oceny rodzaju tego obiektu oraz jego stanu, a także rażące naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 3, art. 48 i art. 50 poprzez przyjęcie, że przedmiotowa wiata nie jest obiektem budowlanym i nie stosuje się do niej przepisów do nakazania rozbiórki
Zdaniem skarżącej organ błędnie uznał, że przedmiotowa wiata, wybudowana w 2000 r. na nieruchomości stanowiącej współwłasność bez zgody współwłaściciela, nie jest obiektem budowlanym, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że jest to tymczasowy prowizoryczny obiekt.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Nadto dodał, poza sporem jest, że przedmiotowy obiekt powstał po 1994 r., a więc w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która weszła w życie dnia 1 stycznia 1995 r. Natomiast udział we współwłasności jest prawem , które należy tylko do współwłaściciela , który ma względem niego pozycję wyłącznego właściciela i może nim bez zgody pozostałych współwłaścicieli rozporządzać. Zatem przedmiotowa wiata mogła być wybudowana na współwłasności bez zgody współwłaściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i jako taka prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, aczkolwiek nie wszystkie przyczyny uwzględnienia skargi są tożsame z przedstawionymi przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwanej dalej ustawą, których celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z tym że dotyczy to robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 ustawy.
Samowolnie realizowane roboty budowlane, niebędące budową, to w myśl regulacji art. 3 pkt 7 ustawy prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pojęcie montażu nie posiada definicji legalnej, należy niewątpliwie do materii technicznej. Biorąc pod uwagę potoczne znaczenie tego słowa, montaż polega na złożeniu pewnej całości (obiektu budowlanego) z części. Poprzez zestawienie terminów remontu, montażu i przebudowy z pojęciem budowy można wysnuć wniosek, że w przypadku samowolnie realizowanych robót budowlanych niebędących budową chodzi o roboty budowlane polegające na przetworzeniu obiektu lub jego części już istniejących, nie zaś na stworzeniu obiektu lub jego części od nowa.
W sprawie niniejszej nie można podzielić stanowiska organów, że inwestycję skarżącej można zakwalifikować do "montażu". Jak wynika z ustaleń organu pomiędzy murowanym budynkiem gospodarczym a drewnianym budynkiem garażu oraz od strony wschodniej przy ogrodzeniu znajduje się wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,45m x 4,20m; zadaszenie wiaty wsparte jest z jednej strony (południowej) na 4 słupkach drewnianych, z drugiej strony (północnej) na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego; zadaszenie jest drewniane z pokryciem blachą trapezową ocynkowaną, konstrukcję wsporczą pod zadaszenie wiaty stanowią słupki drewniane ustawione częściowo na płytach chodnikowych i cegłach, a częściowo bezpośrednio na gruncie bez trwałego połączenia z gruntem, podłoże pod zadaszeniem utwardzono płytkami betonowymi chodnikowymi, a częściowo wykonano wylewkę betonową. Wiata jest orynnowana, z odprowadzeniem wód opadowych na teren posesji.
Organy obu instancji wykazują sprzeczność w określeniu przedmiotowej inwestycji, stwierdzając, że wykonanie wiaty nie jest budową obiektu budowlanego, gdyż zostały wykonane jedynie roboty polegające na montażu elementów drewnianych, przy czym określają tę wiatę jako "tymczasową i prowizoryczną". Nie są to pojęcia znajdujące swoje odzwierciedlenie w ustawie Prawo budowlane dla robót budowlanych, do których należy zaliczyć m.in. montaż. Ustawodawca do tymczasowych zaliczył obiekty budowlane, nadając im w art. 3 pkt 5 definicję legalną. Wskazuje ona na dwa zespoły cech, które przesądzają o uznaniu obiektów budowlanych za "tymczasowe". Pierwszą tworzą obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, a drugą kategorię obiektów tymczasowych tworzą obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, które zostały w ustawie wymienione jedynie przykładowo, co powoduje to, że będą się do tych obiektów zaliczały także inne, posiadające analogiczne właściwości.
Wiata jest to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach. I z takim obiektem mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu fakt, że zadaszenie wiaty wsparte jest tylko z jednej strony (południowej) na 4 słupkach drewnianych, a z drugiej strony (północnej) na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego nie zmienia charakteru tej budowli. Podłoże pod zadaszeniem utwardzone zostało płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo wykonano wylewkę betonową, wiata została orynnowana.
Uznanie przez organy w sprawie niniejszej, że przedmiotowa inwestycja jest montażem a nie budowlą narusza przepis art. 3 pkt 7 ustawy, a w konsekwencji powoduje naruszenie także art. 50 i art. 51 ustawy, które zostały w sprawie zastosowane.
W świetle art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy (zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji - po zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 28.07.2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1364) budowa wiaty o wymiarach 3,45m x 4,20m nie może być uznana ani za obiekt małej architektury, ani też za tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym budowa wiaty wymagała uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Poza sporem jest, że inwestorka nie posiadała pozwolenia na budowę
Zatem mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy i organ ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, przewidziane w tym przepisie. Oczywiście legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określają przepisy ust. 2 tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w sprawie niniejszej został naruszony przepis prawa materialnego tj. art. 3 pkt 5 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy, stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w wyroku.
Zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Jest niewątpliwe, że poprzednia decyzja z dnia [...], a także decyzja z dnia [...] znak [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i decyzja z dnia [...] znak [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostały w granicach tej samej sprawy administracyjnej, której przedmiotem była samowola budowlana. Działając zatem z urzędu, sąd objął kontrolą także i te orzeczenia organu administracyjnego, opisane we wstępnej części niniejszego uzasadnienia. Wynik tej kontroli również prowadzi stwierdzenia naruszenia wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane, albowiem od początku postępowanie zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej prowadzone było na podstawie przepisu art. 51, zamiast art. 48 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji także i te decyzje podlegają uchyleniu na podstawie wskazanej podstawy prawnej. Postępowanie w sprawie winno być prawidłowo prowadzone od początku.
.