II SA/BK 776/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, uznając, że nawet okazjonalny przewóz osób przez aplikację mobilną stanowi transport drogowy.
Skarżąca A. W. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymali w mocy decyzję o nałożeniu kary. Skarżąca argumentowała, że nie prowadziła działalności gospodarczej i jej czynności nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nawet okazjonalny przewóz osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej stanowi transport drogowy, a kierowca wykonujący takie przewozy jest zobowiązany do posiadania wymaganych orzeczeń.
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w mocy decyzję nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Kontrola wykazała, że A. W. przewoziła pasażera za pomocą aplikacji Bolt, nie posiadając wymaganych dokumentów. Skarżąca podnosiła, że nie prowadziła działalności gospodarczej i jej czynności nie stanowiły krajowego transportu drogowego. Organy administracji uznały, że wykonywanie przewozu przez aplikację mobilną, nawet okazjonalne, jest transportem drogowym, a skarżąca, jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem, podlega obowiązkowi posiadania orzeczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że ustalenia organów były wystarczające, a skarżąca, wykonując przewóz we własnym imieniu i na swoją rzecz za pośrednictwem aplikacji Bolt, działała jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym w rozumieniu art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, zgodnie z art. 39m u.t.d., była zobowiązana do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy. Sąd odniósł się również do zarzutu podwójnego ukarania, wyjaśniając, że kary zostały nałożone na podstawie różnych przepisów (art. 92a ust. 1 i 92a ust. 2 u.t.d.) za różne naruszenia, co jest dopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli jest to przewóz okazjonalny i osoba nie posiada statusu przedsiębiorcy, stanowi krajowy transport drogowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przewóz osób za pomocą aplikacji mobilnej, nawet okazjonalny, jest transportem drogowym. Kierowca wykonujący takie przewozy we własnym imieniu i na swoją rzecz jest zobowiązany do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39j § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39k § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39m
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja krajowego transportu drogowego.
u.t.d. art. 4 § pkt 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 6
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. art. 2019 poz. 58
Dziennik Ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej stanowi krajowy transport drogowy. Kierowca wykonujący przewóz za pośrednictwem aplikacji mobilnej jest zobowiązany do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny. Nałożenie kar na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 2 u.t.d. za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącej nie nosiły cech prowadzenia działalności gospodarczej i nie stanowiły krajowego transportu drogowego. Skarżąca nie była zobowiązana do legitymowania się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym. Zarzut podwójnego ukarania (naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Godne uwagi sformułowania
Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową. Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Gryglaszewska
przewodniczący
Elżbieta Lemańska
sędzia
Marek Leszczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnych (np. Bolt), obowiązków kierowców, definicji transportu drogowego i przewozu okazjonalnego, a także charakteru odpowiedzialności administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozu przez aplikację mobilną i może wymagać analizy w kontekście ewolucji prawa i orzecznictwa w obszarze tzw. gig economy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnych, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym kierowców i pasażerów. Wyjaśnia prawne aspekty tej działalności i obowiązki stron.
“Czy jazda z Boltem bez licencji i badań lekarskich to transport drogowy? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 776/19 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2020-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 472/20 - Postanowienie NSA z 2022-11-09 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 art. 92a ust. 2, ust. 10, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1, art. 39m Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. z dnia [...] maja 2019 r. znak [...], którą nałożono na A. W. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] kwietnia 2019 r. w B. przy [...] funkcjonariusze P. Urzędu Celno-Skarbowego oraz P. Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki O., którego kierowcą była A. W. Przewoziła ona tym pojazdem w momencie kontroli pasażera z ulicy [...] na [...]. Przewóz, trwający w godzinach 11:45 – 11:52, zamówiono za pomocą aplikacji internetowej zainstalowanej w telefonie pasażera jako Bolt oraz kierowcy jako Bolt Driver (vide wydruki zrzutów ekranu telefonu oraz protokół przesłuchania A. W. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych). Przy zamawianiu kursu pasażer otrzymał w aplikacji informację o cenie usługi, około 6,50 zł. Po zakończeniu kursu kierowca potwierdził wykonanie usługi, a pasażer informację o koszcie przejazdu. W trakcie kontroli kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub przewozu drogowego osób taksówką. Kierowca okazał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym na przedsiębiorstwo U. Spółkę z o.o. w R. Do akt włączono protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony (przesłuchiwana A. W. odmówiła odpowiedzi na pytania), wydruki zrzutów z ekranu telefonu oraz dwa protokoły z przeprowadzonej kontroli, tj. protokół sporządzony przez funkcjonariuszy PWITD oraz funkcjonariuszy Urzędu Celno-Skarbowego. Żadnego z protokołów kontroli A. W. nie podpisała. W tych okolicznościach PWITD wszczął postępowanie administracyjne z uwagi na naruszenie przepisów o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania pouczył stronę o treści art. 92b i c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz wezwał do przedstawienia w terminie 7 dni dowodów zaistnienia przesłanek wskazujących na brak wpływu na powstanie naruszenia. Pouczył o treści art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz o tym, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy. W dniu [...] maja 2019 r. swój udział w postępowaniu administracyjnym zgłosił pełnomocnik A. W. Strona ani jej pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi na wezwanie zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. W tych okolicznościach, decyzją z dnia [...] maja 2019 r. PWITD nałożył na A. W. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu: - wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1, art. 39l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, dalej: u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł; - wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k ust. 1, art. 39l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, dalej: u.t.d. oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł. W ocenie PWITD, w dniu [...] kwietnia 2019 r. ukarana wykonywała zarobkowy okazjonalny przewóz osób (pasażera) oraz nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ukarania wynikające z art. 92b i art. 92c u.t.d. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. W. Zarzuciła: - naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, a zatem nie była ona zobowiązana legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym; - art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu stronie kar w wysokości przekraczającej 12 000 zł w sytuacji, gdy strona została w innym postępowaniu o sygnaturze [...] ukarana karą 12 000 zł, a wszystkie przypisane jej naruszenia wynikają z jednej kontroli. Zaskarżoną decyzją GITD utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny identycznie jak organ pierwszej instancji, przy czym materiału dowodowego na etapie odwoławczym nie uzupełniał. Wskazał na regulacje art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 i art. 92a ust. 2 u.t.d. Wyjaśnił, że strona została ukarana jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.) a nie jako wykonawca przewozu. Do tej sytuacji nie ma zastosowania wskazany w odwołaniu jako naruszony przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., który dotyczy kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Odnośnie okoliczności faktycznych sprawy GITD wskazał, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację Bolt. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie dowodów na okoliczność wykonywania usługi w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie odpowiedzialności stronie postępowania. Zdaniem organu, aplikacja Bolt służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę w dniu [...] kwietnia 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób (art. 4 pkt 11 u.t.d.). O takiej kwalifikacji, zdaniem organu, nie przesądza częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych. Nie przypisał również organ znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez stronę działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Reasumując organ wskazał, że obowiązek posiadania przez stronę orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego wynika z przepisów art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m u.t.d. Przedmiotowemu obowiązkowi podlega osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy. Ukarana zaś - wezwana przez organ pierwszej instancji – nie przedstawiła dowodów zwalniających ją z tego obowiązku z uwagi na wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. Skargę na decyzję GITD z dnia [...] września 2019 r. złożyła do sądu administracyjnego A. W.. Zarzuciła naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności: czy czynności skarżącej stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy w chwili kontroli oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4, polegające na wymierzeniu kar w wysokości po 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w sytuacji, w której czynności skarżącej nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego (art. 4 pkt 1 u.t.d.), w związku z czym skarżąca nie była obowiązana do legitymowania się takimi orzeczeniami; - przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; - art. 107 § 3 K.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt; - art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy w dniu 14 stycznia 2020 r. sąd dopuścił dowód: z wydruku dokumentów nadesłanych przez organ na wezwanie sądu, a dotyczących sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] września 2019 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję PWITD z dnia [...] maja 2019 r. o ukaraniu A. W. karą pieniężną w kwocie 12 000 zł z tytułu wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oraz wykonywania tego przewozu bez wymaganego zezwolenia lub licencji (k. 50-91), jak również z wydruku informacji o wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie II SA/Bk 754/19 oddalającym skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Niezasadnie zarzucono organowi niewyjaśnienie czy skarżąca w chwili kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r. posiadała status przedsiębiorcy oraz niewyjaśnienie czy podejmowana przez nią w tej dacie aktywność stanowiła wykonywanie transportu drogowego. Ustalenia poczynione przez organ były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji, a sformułowana w jej uzasadnieniu ocena prawna nie budzi wątpliwości sądu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GITD o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Obowiązek posiadania takich orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, na co zwrócił uwagę organ, że skarżąca w sprawie niniejszej została ukarana nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżąca jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. była zobowiązana legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Prawidłowo ustalił organ, że skarżąca w dniu 17 kwietnia 2019 r. wykonywała przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej jako Baza Orzeczeń). Z akt sprawy wynika, że skarżąca swoją działalność wykonywała w dniu [...] kwietnia 2019 r. w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżąca jak i jej pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych odpowiednie dla kierowcy (Bolt Driver) i pasażera (Bolt) wersje aplikacji kojarzącej kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał niewątpliwie charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z karty kredytowej pasażera po wykonanym kursie. Z kolei skarżąca, jak wynika z protokołu z dnia [...] kwietnia 2019 r. sporządzonego przez funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej, wykonywała podobne kursy jak ten kontrolowany, w tym co najmniej od dnia 18 marca 2019 r. było ich 147. Otrzymała za nie łącznie wynagrodzenie w kwocie 2 649, 53 zł plus 1100 zł premii – płatne za pomocą aplikacji Bolt. Cykliczność (co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia cechy odpłatności. Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżąca korzystając z aplikacji Bolt Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżąca uzyskała wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżąca wykonywała usługi w zakresie transportu drogowego. Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżąca wykonywała we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącej treść art. 92b i art. 92c u.t.d. (zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia takiej kary). W tymże zawiadomieniu również pouczyły, że w terminie 7 dni skarżąca może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Skarżąca pokwitowała odbiór zawiadomienia w dniu [...] kwietnia 2019 r. W zakreślonym terminie w żaden sposób nie zareagowała na powyższe pouczenie i wezwanie. W dniu [...] maja 2019 r. zgłosił udział w postępowaniu jej pełnomocnik, który również nie przedstawił stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się do wezwania. Z kolei jak wyjaśniła skarżąca do protokołu z dnia [...] kwietnia 2019 r. sporządzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, podpisała i odesłała wyłącznie umowę najmu z firmą E. Jednakże w żaden sposób nie udowodniła w toku postępowania, jakoby umowa najmu podważała ustalenie o osobistym i odpłatnym wykonywaniu przez nią czynności związanych z przewozem drogowym. Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi ona zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu. Czynności wykonywane przez skarżącą, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17, Baza Orzeczeń). Skoro więc skarżąca nie wykonywała przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywała w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył zatem karę pieniężną. Niezasadne są więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 92a ust. 1 – bowiem nie miał ten przepis w sprawie zastosowania, gdyż skarżącą ukarano na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., jak też przepisu art. 92 ust. 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – bowiem przepis ten dotyczy co prawda kierowców ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe). Sąd natomiast z urzędu zauważa, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowany został zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. przez wymierzenie skarżącej kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, bowiem skarżąca została ukarana w innym postępowaniu prowadzonym przez PWITD karą 12 000 zł za naruszenia ustalone podczas tej samej kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r. Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącą jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Z tego powodu wobec skarżącej została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, jako na podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli osobę wykonującą przewóz drogowy (vide dowody dopuszczone przez sąd podczas rozprawy w dniu 14 stycznia 2020 r.). Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji, a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Innymi słowy, naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają w przypadku skarżącej naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem nie może być mowy o tym, że zarzucone naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie. Nie doszło zatem również do uchybienia przepisowi art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 zł). Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżąca jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) była zobowiązana do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak skutkował nałożeniem kary. W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono skarżącej udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. Organ informował skarżącą o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącą statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieodniesienie się do natomiast do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. polegającego na podwójnym ukaraniu skarżącej pozostaje bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na argumentację wyżej wskazaną. Wskazać należy, że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI