II SA/Ke 781/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2019-12-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaroboty budowlanenadzór budowlanywarunki techniczneodległość od granicywiatrołaprozbudowa budynku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą likwidację otworów okiennych w samowolnie dobudowanym wiatrołapie, uznając, że budowa ta nastąpiła po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w postaci likwidacji czterech otworów okiennych w samowolnie dobudowanym wiatrołapie. Skarżący twierdzili, że wiatrołap powstał wraz z budynkiem mieszkalnym. Sąd, analizując dokumentację archiwalną, ustalił, że wiatrołap został wykonany po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, a przed rozpoczęciem budowy na działce sąsiedniej, co stanowiło samowolę budowlaną. W związku z tym, otwory okienne naruszały przepisy dotyczące odległości od granicy działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę A. K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o wiatrołap i taras. Nakaz dotyczył likwidacji czterech otworów okiennych w ścianie wiatrołapu od strony granicy działki sąsiedniej. Skarżący argumentowali, że wiatrołap powstał jednocześnie z budynkiem mieszkalnym, co miało oznaczać legalność jego budowy. Sąd, opierając się na analizie dokumentacji archiwalnej z lat 70. i 80., ustalił, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z 1976 r. nie przewidywało budowy wiatrołapu, a jedynie schody zewnętrzne. Pozwolenie na użytkowanie budynku z 1982 r. również nie obejmowało wiatrołapu. Dokumentacja wskazywała, że wiatrołap został wykonany po 1982 r., a przed 1987 r., kiedy rozpoczęto budowę na działce sąsiedniej. Sąd uznał, że wykonanie wiatrołapu stanowiło rozbudowę budynku, a otwory okienne naruszały przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów nadzoru budowlanego za prawidłowe i odrzucając zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolnie dobudowany wiatrołap, którego budowa nastąpiła po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego i narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki, może być przedmiotem nakazu wykonania robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wiatrołap został wykonany samowolnie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego i przed rozpoczęciem budowy na działce sąsiedniej. Otwory okienne w wiatrołapie naruszały przepisy dotyczące odległości od granicy działki, co uzasadniało nakaz ich likwidacji w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.bud.1994 art. 63

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.bud.1994 art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.bud.1994 art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.bud.1994 art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.bud.1974 art. 37

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

p.bud.1974 art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

p.bud.1974 art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 12 § ust. 4 pkt 1

Przepis dotyczy odległości otworów okiennych od granicy działki.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 1

Przepis dotyczy odległości otworów okiennych od granicy działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że wiatrołap został wykonany samowolnie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących odległości otworów okiennych od granicy działki. Wykazanie, że wykonanie nakazanych robót doprowadzi do stanu zgodnego z przepisami.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie, że wiatrołap powstał jednocześnie z budynkiem mieszkalnym. Zarzut naruszenia art. 10 Kpa przez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zarzut naruszenia art. 7a § 1 Kpa poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Zarzut naruszenia art. 40 i 42 p.bud.1974 poprzez błędne zastosowanie przepisów.

Godne uwagi sformułowania

nieprzedłożenie przez właściciela obiektu (inwestora) dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego wykonanego przez dniem 1 stycznia 1995 r. nie rodzi domniemania wykonania obiektu bez wymaganych prawem pozwoleń. nie oznacza to jednak, że faktu samowoli budowlanej dla takich obiektów i robót nie można ustalić na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. zasada in dubio pro libertate [...] ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów.

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie samowoli budowlanej w przypadku obiektów sprzed 1995 r., interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbudowy i odległości od granicy działki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z obiektami budowanymi przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Samowola budowlana sprzed lat: czy można nakazać likwidację okien w wiatrołapie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 781/19 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 63, art. 3 pkt 6, art. 48 ust. 1, art. 103 par. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 84 par. 1, art. a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37, art. 40, art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 781/19
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) , działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 19 kwietnia 2019 r., znak: [...], w której nakazano A. K. i Z. K. wykonać czynności mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego o wiatrołap i taras, położonego na działce przy ul. O. 31 w S., nr ewid. [...], w terminie do 31 lipca 2019 r., tj. likwidacji 4 otworów okiennych istniejących w ścianie południowo-wschodniej wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego (od strony granicy z działką nr ewid. [...]), poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym, z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów po oknach materiałem przepuszczającym światło, takim jak kształtki szklane – luksfery, cegła szklana lub im podobne
– uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określonego terminu wykonania nakazanego obowiązku i orzekając co do istoty sprawy określił nowy termin wykonania nakazanych robót budowlanych do dnia 6 listopada 2019 r.;
– w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 3 stycznia 2019 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na ww. działce, stwierdzając, że znajduje się tam budynek mieszkalny jednorodzinny, murowany, dwukondygnacyjny, podpiwniczony. Od strony południowo-wschodniej znajduje się wiatrołap murowany, parterowy, podpiwniczony, z tarasem na stropie wiatrołapu. W ścianie południowo-wschodniej wiatrołapu stwierdzono 3 otwory okienne w poziomie parteru oraz otwór okienny w poziomie piwnic. Ściana wiatrołapu znajduje się w odległości ok. 1,60 m od budynku mieszkalnego z garażem na działce sąsiedniej.
W toku kontroli A. K. oświadczyła, że wraz z mężem są właścicielami kontrolowanej nieruchomości, budowa budynku mieszkalnego została rozpoczęta w roku 1976, a zakończona na początku lat 80. Budynek został wybudowany zgodnie z projektem i pozwoleniem na budowę, po zakończeniu budowy nie był rozbudowywany, ani przebudowywany. Na rozprawie administracyjnej w dniu 27 marca 2019 r. A. K. oświadczyła, że odbiór budynku nastąpił w roku 1982, a wiatrołap wybudowany został wraz z budynkiem. E. I. oświadczyła zaś, że budowę budynku usytuowanego przy ul. O. 33 rozpoczęła w roku 1987, wówczas budynek na działce sąsiedniej istniał w takim kształcie jak obecnie.
Organ I instancji wydał następnie opisaną na wstępie decyzję z dnia 19 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ("p.bud.1974") w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.bud.1994"). W odwołaniu A. K. zarzuciła naruszenie art. 10 Kpa, nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności co do daty wykonania wiatrołapu.
Organ odwoławczy uznając za zasady zarzut naruszenia art. 10 Kpa stwierdził, że uchybienie to zostało naprawione na etapie postępowania odwoławczego, poprzez umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do treści materiału dowodowego.
Odnosząc się do meritum sprawy organ stwierdził, w oparciu o analizę dokumentów archiwalnych związanych z budową przedmiotowego budynku, że decyzją z dnia 25 maja 1976 r., znak: [...], wydaną przez Urząd Miejski, A. i Z. małż. K. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, ogrodzenia i szamba na działce przy ul. O. 31. Zatwierdzony projekt techniczny przewidywał budowę budynku mieszkalnego w odległości ok. 4 m od granicy działki sąsiedniej (ul. O. 33). Decyzją z dnia 12 sierpnia 1978 r., znak: [...], Naczelnik Miasta udzielił A. K. pozwolenia na budowę strychu użytkowego nad budynkiem mieszkalnym. Z obu projektów wynikało, że do budynku mieszkalnego wejście przewidziano zewnętrznymi schodami dwustronnymi połączonymi podestem usytuowanym od strony wschodniej budynku. Nad drzwiami wejściowymi przewidziano daszek.
Decyzją z dnia 13 stycznia 1982 r., znak: [...], Urząd Miejski odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce przy ul. O. 31, z uwagi na jego wykonanie niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, mianowicie wykonano strych użytkowy z drewnianą więźbą dachową zamiast stropodachu, wykonano balkon zamiast loggi. Decyzją z dnia 3 maja 1982 r., znak jw., po umożliwieniu legalizacji powyższej samowoli budowlanej, Urząd Miejski udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Zdaniem organu, z dokumentów pozyskanych w innych postępowaniach prowadzonych przez PINB , tj. załącznika do decyzji z dnia 10 lipca 1987 r., znak: [...], oraz kopii rysunku powykonawczego trasy przyłącza gazowego z 1989 roku, wynika, że przedmiotowy wiatrołap powstał po uzyskaniu przez inwestorów pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w 1982 roku, a przed przystąpieniem przez E. i W., małż. I. do budowy budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej w 1987 roku. Organ nie dał wiary oświadczeniom inwestorów zawartym w piśmie z dnia 3 lipca 2019 r., gdzie wskazali, że pismem z dnia 24 czerwca 1978 r. zwrócili się do Urzędu Miejskiego o wyrażenie zgody na zaprojektowanie strychu użytkowego z więźbą drewnianą i dobudowanie wiatrołapu. Ze zgromadzonej dokumentacji sprawy nie wynika bowiem, aby inwestorzy występowali o zmianę warunków pozwolenia na budowę w zakresie wykonania wiatrołapu w miejsce zaprojektowanego podestu.
W świetle powyższego, zdaniem organu należało zobowiązać inwestorów do likwidacji 4 otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej wiatrołapu, ponieważ znajdują się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, o której mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Takie same normy odległościowe przewidziane są w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przedmiotowy obiekt powstał przed 1 stycznia 1995 r., a zatem zastosowanie znajdują, stosownie do art. 103 ust. 2 p.bud.1994, przepisy p.bud.1974, tj. art. 40.
W skardze do tut. Sądu A. K. i Z. K. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia, czy wiatrołap powstał jednocześnie z budynkiem mieszkalnym;
2) art. 7a § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nałożenie obowiązku pomimo wątpliwości co do normy prawnej i ustaleń faktycznych;
3) art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania, w szczególności naruszenia przepisów p.bud.1974:
i. art. 40 poprzez uznanie, że wprowadzone zmiany lub przeróbki w postaci likwidacji 4 otworów okiennych doprowadzą do stanu zgodnego z przepisami, podczas gdy czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego;
ii. art. 42 poprzez uznanie, że legalizacja obiektu budowlanego powinna nastąpić w drodze wydania pozwolenia na użytkowanie na podstawie tego przepisu, podczas gdy sam nakaz wydany na podstawie art. 40 nie zasługuje na uwzględnienie i odnosi się do części budynku mieszkalnego już użytkowanego;
II. prawa materialnego, tj.:
1) art. 40 p.bud.1974 poprzez utrzymanie w mocy obowiązku likwidacji 4 otworów okiennych, pomimo że organ nie wskazał, w jaki sposób wykonanie tego obowiązku doprowadzi do sanu zgodnego z prawem, w szczególności nie wskazał, jaki przepis prawa zostanie zachowany w wyniku dokonania wskazanych robót budowlanych;
2) § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych poprzez błędne zastosowanie do sytuacji, w której organ uznał, że doszło do przebudowy budynku bez zmiany sposobu jego usytuowania, tj. odległości jego części składowych od granicy działki (przebudowa dokonała się w ramach dotychczasowego obrysu budynku).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. tut. Sąd odrzucił skargę Z. K. na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Zasadniczy spór w niniejszej sprawie koncentruje się na ustaleniu kiedy powstał wiatrołap od strony południowo-wschodniej budynku mieszkalnego na działce przy ul. O. 31 w S. i na okolicznościach z tym związanych. Zdaniem skarżącej, wiatrołap został wykonany jednocześnie z budynkiem mieszkalnym, a to implikuje uznanie, że decyzja z dnia 3 maja 1982 r. , którą udzielono skarżącej i jej mężowi pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. O. 31, obejmowała również budowę wiatrołapu. W konsekwencji inwestorom nie można zarzucić samowoli budowlanej w tym zakresie.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nieprzedłożenie przez właściciela obiektu (inwestora) dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego wykonanego przez dniem 1 stycznia 1995 r. nie rodzi domniemania wykonania obiektu bez wymaganych prawem pozwoleń. Obowiązek przechowywania dokumentacji dotyczącej budowy obiektu, wynikający z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186), dalej "p.bud.1994", nie odnosi się bowiem do obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r., jak i robót budowlanych wykonanych przed tą datą. Nie oznacza to jednak, że faktu samowoli budowlanej dla takich obiektów i robót nie można ustalić na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Oznacza to tylko tyle, że nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Jeżeli obiekt wykonany został przed dniem 1 stycznia 1995 r., a taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, to organ nadzoru budowlanego, o ile nie dysponuje dokumentami obiektu, winien podjąć działania w celu uzyskania dokumentacji z zasobów archiwalnych (por. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 651/09; z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. II OSK 2114/18).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uzyskał z zasobów archiwalnych dokumentację dotyczącą budowy budynku mieszkalnego przy ul. O. 31. W dokumentacji znajduje się pismo inwestorów z dnia 24 czerwca 1978 r. zawierające wniosek o udzielenie zgody na wykonanie więźby dachowej drewnianej z użytkowym strychem. Z pisma tego nie wynika, aby inwestorzy występowali również o zgodę na wykonanie wiatrołapu z otworami okiennymi od strony działki sąsiedniej. W piśmie z dnia 29 czerwca 1978 r., będącym odpowiedzią na powyższy wniosek, organ wyraził zgodę na zaprojektowanie strychu użytkowego z więźbą dachową drewnianą, ze wskazaniem, że może być projektowana jako dwuspadowa lub czterospadowa. Nie wyraził zgody na wykonanie drewnianej więźby dachowej jednospadowej. Decyzją z dnia 12 sierpnia 1978 r. Zn [...] A. K. otrzymała pozwolenie na budowę strychu użytkowego nad budynkiem mieszkalnym.
Wbrew stanowisku skarżącej nie można w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego twierdzić, że wiatrołap został wybudowany legalnie razem z budynkiem mieszkalnym i były one objęte decyzją Naczelnika Miasta z dnia 3 maja 1982 r., którą udzielono skarżącej i jej mężowi pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. O. 31. Taki stan nie wynika w szczególności z dokumentacji projektowej z 1978 roku będącej w zasobach archiwalnych, dotyczącej zmiany dachu w związku z budową strychu użytkowego. Będący częścią tej dokumentacji rysunek elewacji wschodniej budynku przedstawia wejście do budynku zewnętrznymi schodami dwustronnymi połączonymi podestem, a nad drzwiami wejściowymi zaprojektowano daszek i takie samo rozwiązanie, jak wskazywały organy, przewidywał projekt budowlany objęty pozwoleniem na budowę z 1976 r. Niewątpliwie, gdyby skarżąca wykonała wiatrołap, jak twierdzi łącznie z budową budynku mieszkalnego, to powyższa okoliczność znalazłaby odzwierciedlenie w dokumentacji projektowej przedłożonej w 1978 r. dla celów zmiany dachu, zaś taka sytuacja nie występuje.
Odnosząc się do zarzutu niezasięgnięcia opinii biegłego co do daty wykonania wiatrołapu stwierdzić należy, że przepis art. 84 § 1 Kpa pozwala organowi zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Powszechnie przyjmuje się, że organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy. W niniejszej sprawie właśnie zachodzi taki przypadek. Określenie przedziału czasowego, w którym został zrealizowany wiatrołap było wystarczające tak dla oceny legalności wykonanych robót jak i w aspekcie przepisów, które znajdują w sprawie zastosowanie. W świetle archiwalnej dokumentacji projektowej jak również wyjaśnień E. I., inwestorki na sąsiedniej działce, przy ul. O. 33 za prawidłowe należy uznać ustalenie organu, że przedmiotowy wiatrołap został wykonany w latach 1982-1987, tj. po wydaniu decyzji z dnia 3 maja 1982 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce przy ul. O. 31, a przed rozpoczęciem budowy na działce sąsiedniej, przy ul. O. 33. Nawet gdyby skarżąca faktycznie taki wiatrołap wykonała jednocześnie z budową domu mieszkalnego to i tak nie można by uznać, że decyzją z dnia 3 maja 1982 r. organ zalegalizował istniejący wiatrołap. Bezspornie bowiem skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby uzyskała pozwolenie na wykonanie istniejącego wiatrołapu, czy też, że w ogóle składała wniosek o takie pozwolenie, o czym świadczy całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego. W dokumentacji związanej z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego brak jest jakiegokolwiek śladu zgody organu architektoniczno-budowlanego na odstępstwo od zatwierdzonego decyzją z dnia 25 maja 1976 r. projektu budowlanego polegające na wykonaniu w miejsce zewnętrznych schodów dwustronnych połączonych podestem usytuowanym od strony wschodniej budynku, z daszkiem nad drzwiami wejściowymi - wiatrołapu z usytuowanym na nim tarasem tj. takim, jaki obecnie istnieje.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 p.bud.1994 pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wykonanie wiatrołapu stanowi niewątpliwie rozbudowę budynku. Pod rozbudową należy bowiem rozumieć zmianę, tj. powiększenie, parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość, czy powierzchnia zabudowy. Rozbudową będą np. dodatkowe pomieszczenia (pokój, wiatrołap). Aby powiększenie budynku było rozbudową, stanowić powinno część tego rozbudowywanego obiektu (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Bd 809/2008; WSA w Lublinie z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. II SA/Lu 407/2011).
Stosownie do art. 48 ust. 1 p.bud.1994 organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Stosowanie art. 48 jest wyłączone, z mocy art. 103 § 2 p.bud.1994, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. art. 37, art. 38, art. 39, art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W niniejszej sprawie samowolna rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego o wiatrołap została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowalne z 1994 roku.
Zgodnie z art. 37 p.bud.1974 obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40). Inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (art. 42 ust. 1).
W sprawie bezsporne jest, że odległość otworów okiennych w przedmiotowym wiatrołapie nie spełnia warunku odległości od granicy działki przewidzianych zarówno w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62), jak w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). Niewątpliwie więc otwory okienne zostały wykonane niezgodnie z przepisami w rozumieniu art. 37 p.bud.1974, tj. z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki (§ 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 1980 roku, § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 roku). Ich demontaż, zamurowanie lub wypełnienie wskazanym w decyzji materiałem spowoduje, że w przedmiotowej ścianie nie będzie otworów okiennych w odległości od granicy działki mniejszej niż dopuszczalna przez przepisy, w konsekwencji nastąpi doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 7a § 1 Kpa, zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie Sądu, w stanie prawnym kontrolowanej sprawy, brak jest podstaw do zastosowania cyt. przepisu. Zasada w nim wyrażona (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Z wykładni autentycznej dokonanej w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Sejm RP VIII kadencji Nr druku 1183) wynika, że zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść stron "dotyczy sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Odnosi się ona zatem do przypadków, w których organ dokonując analizy i obiektywnej oceny możliwych procesów oraz wyników wykładni stwierdza, że kilka wyników wykładni może być uznanych za prawidłowe. Prowadzą bowiem do nich równorzędne zasady oraz metodologicznie poprawny i logiczny proces wykładni przepisów. Zasada in dubio pro libertate, z natury rzeczy, może być stosowana dopiero na ostatnim etapie procesu wykładni, ale nie czyni jej to dyrektywą nadrzędną w stosunku do innych zasad wykładni. Przeciwnie, pełni ona rolę uzupełniającą, gdyż jej zastosowanie wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy zastosowanie innych zasad wykładni nie daje jednoznacznego rezultatu".
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której organy miałyby wątpliwości co do treści normy prawnej. Skarżąca zaś, w kontekście art. 7a § 1 Kpa, zarzuciła organom "nieprawidłową interpretację związaną z zastosowaniem art. 40 i art. 42" p.bud.1974. Nie są to jednak wątpliwości co do treści normy prawnej. Skarżącej najwyraźniej chodzi o błędne zastosowanie ww. przepisów w stanie faktycznym niniejszej sprawy, a nie wątpliwości co do ich treści.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI