I GSK 65/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-03-10
NSAAdministracyjneWysokansa
skarga kasacyjnabraki formalneKRSpełnomocnictwoterminodrzucenie skargipostępowanie sądoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie, polegających na nieprzedłożeniu uwierzytelnionego odpisu z KRS potwierdzającego umocowanie pełnomocnika. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne uznanie braku formalnego i wadliwe stosowanie przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak wykazania umocowania pełnomocnika poprzez odpowiedni dokument jest brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie w terminie uzasadnia odrzucenie skargi.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W. Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. WSA odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Zarządzeniem z dnia 29 września 2009 r. wezwano spółkę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie uwierzytelnionej kserokopii z Krajowego Rejestru Sądowego lub odpisu z KRS w oryginale. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi spółki w dniu 5 października 2009 r., a termin upływał 12 października 2009 r. Spółka w dniu 12 października 2009 r. przesłała uwierzytelnioną kserokopię odpisu z KRS za pośrednictwem firmy kurierskiej, jednak przesyłka wpłynęła do sądu 13 października 2009 r., czyli po terminie. Sąd I instancji odrzucił skargę, powołując się na art. 83 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w przedsiębiorstwie przewozowym innym niż polski urząd pocztowy nie oznacza zachowania terminu, jeżeli pismo nie wpłynęło do sądu w terminie. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 i art. 49 § 1 P.p.s.a., kwestionując uznanie braku formalnego i wadliwe stosowanie przepisów. Spółka argumentowała, że nieuzupełnienie braków było bezzasadne, a sąd powinien był uznać, że dokumenty potwierdzające umocowanie pełnomocnika nie są wymagane lub że zostały już złożone w innej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że warunki formalne skargi, których nieuzupełnienie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 P.p.s.a. Wskazał, że do pisma wnoszonego przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo (art. 46 § 3 P.p.s.a.), a pełnomocnictwo to musi być opatrzone podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionym odpisem (art. 37 § 1 P.p.s.a.). W przypadku osoby prawnej, pełnomocnictwo musi być podpisane przez osoby upoważnione do reprezentacji, co należy wykazać dokumentem, np. odpisem z KRS (art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a.). NSA stwierdził, że złożenie pełnomocnictwa bez wykazania umocowania osoby udzielającej go jest brakiem formalnym. Podkreślił, że fakt złożenia dokumentów do akt innej sprawy nie zwalnia z obowiązku uzupełnienia braków formalnych w danej sprawie. Uznał również, że uzasadnienie postanowienia WSA było wystarczające. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, złożenie pełnomocnictwa bez wykazania umocowania osoby udzielającej go dokumentem z Krajowego Rejestru Sądowego jest brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie w terminie uzasadnia odrzucenie skargi.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zgodnie z przepisami P.p.s.a., pełnomocnik osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem, np. odpisem z KRS. Brak takiego dokumentu jest brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie w terminie prowadzi do odrzucenia skargi. Fakt złożenia dokumentów do akt innej sprawy nie zwalnia z tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 46 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 57 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa elementy skargi, których nieuzupełnienie skutkuje jej odrzuceniem.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie uzupełniono jej braków formalnych w zakreślonym terminie.

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo powinno być opatrzone podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionym odpisem.

p.p.s.a. art. 28 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoby prawne reprezentuje organ albo osoby upoważnione do reprezentacji zgodnie z przepisem ustawy, umowy lub statutu.

p.p.s.a. art. 29

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie dokumentem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa składniki uzasadnienia wyroku, stosowane odpowiednio do postanowień.

u.krs art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów.

u.krs art. 17

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru.

k.s.h. art. 5 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Wymóg ogłaszania dokumentów i informacji o spółce kapitałowej oraz spółce komandytowo-akcyjnej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania umocowania pełnomocnika dokumentem z KRS stanowi brak formalny skargi. Nieuzupełnienie braków formalnych w terminie uzasadnia odrzucenie skargi. Złożenie dokumentów do akt innej sprawy nie zwalnia z obowiązku uzupełnienia braków formalnych w danej sprawie. Pismo nadane firmą kurierską, które wpłynęło do sądu po terminie, nie jest równoznaczne z zachowaniem terminu.

Odrzucone argumenty

Uznanie braku formalnego i wadliwe stosowanie przepisów przez WSA. Niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających umocowanie osoby mocodawcy pełnomocnika nie jest brakiem formalnym. Odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w razie nieuzupełnienia braków formalnych. Wadliwe uznanie, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć dokumenty potwierdzające umocowanie osoby mocodawcy. Naruszenie art. 63 w zw. z art. 1 p.p.s.a. poprzez badanie przez WSA kwestii ważności udzielonego pełnomocnictwa. Naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez wadliwe stosowanie przepisów P.p.s.a. i tworzenie nowych wymogów formalnych. Odrzucenie skargi bez wezwania strony do usunięcia braku, jako że Sąd powinien traktować skargę jako obarczoną brakiem formalnym w postaci braku podpisu. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie jedynie szczątkowego wyjaśnienia stanu sprawy i nieprzedstawienie okoliczności faktycznych sprawy pod względem zgodności z prawem.

Godne uwagi sformułowania

oddanie pisma w przedsiębiorstwie przewozowym innym niż polski urząd pocztowy nie oznacza zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli w wyznaczonym terminie pismo nie wpłynęło do sądu złożenie pełnomocnictwa bez wykazania dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu fakt ewentualnego złożenia stosownych dokumentów do akt innej sprawy nie zwalniał strony z obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi

Skład orzekający

Maria Myślińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak wykazania umocowania pełnomocnika dokumentem z KRS jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, nawet jeśli dokumenty zostały złożone w innej sprawie lub pismo zostało nadane firmą kurierską."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności kwestii formalnych skargi wnoszonej przez pełnomocnika osoby prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z formalnymi wymogami skargi i reprezentacją przez pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Pełnomocnik zapomniał o KRS? Skarga odrzucona!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 65/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Myślińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Po 780/09 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2009-12-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 28, art. 29, art. 37, art. 46, art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 58 §. 1 pkt 3, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 168 poz 1186
art. 15 ust. 1, art. 17
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Po 780/09 w zakresie odrzucenia skargi W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie dotyczącej zwrotu należności celnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Po 780/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej zwrotu cła, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że zarządzeniem z dnia 29 września 2009 r. wezwano skarżącą Spółkę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie uwierzytelnionej załączonej do skargi kserokopii z Krajowego Rejestru Sądowego (Sąd w załączeniu przesłał tę kserokopię), względnie – nadesłanie odpisu z KRS w oryginale. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 5 października 2009 r., a zatem termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 12 października 2009 r.
Spółka W. w dniu 12 października 2009 r. przesłała uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu pełnego z KRS nadaną za pośrednictwem firmy kurierskiej "[...]". Przesyłka ta wpłynęła na Biuro Podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. w dniu 13 października 2009 r., a zatem po upływie wyznaczonego stronie terminu do uzupełnienia braków.
Odrzucając skargę Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Natomiast oddanie pisma w przedsiębiorstwie przewozowym innym niż polski urząd pocztowy nie oznacza zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli w wyznaczonym terminie pismo nie wpłynęło do sądu. Stwierdził, że w sprawie brak formalny skargi został usunięty po wyznaczonym 7-dniowym terminie, bowiem przesyłka nadana w dniu 12 października 2009 r., za pośrednictwem prywatnego przedsiębiorstwa przewozowego wpłynęła do Sądu w dniu 13 października 2009 r.
W skardze kasacyjnej W. Sp. z o.o. w P. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przez Sąd I instancji:
1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. prowadzące do odrzucenia skargi w wyniku wadliwego uznania, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, ale również dokumenty mające potwierdzać umocowanie osób reprezentujących mocodawcę, a w rezultacie przyjęcie, że niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających umocowanie osoby mocodawcy pełnomocnika jest brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w razie jego nieuzupełnienia;
2) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 15 ust.1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzące do odrzucenia skargi, w wyniku wadliwego uznania, iż niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających umocowanie osoby mocodawcy pełnomocnika jest brakiem formalnym, prowadzącym do wszczęcia procedury określonej w art. 49 § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy oryginał odpisu z KRS został przesłany do Sądu w tym samym dniu przy skardze na jedną z 13 decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. (sygn. akt WSA: III SA/Po 776/09) oraz z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów;
3) art. 58 § 1 pkt 3, art. 37 § 1 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prowadzące do odrzucenia skargi, w wyniku wadliwego uznania, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, ale również dokumenty mające potwierdzać umocowanie osoby mocodawcy, a w rezultacie przyjęcie, że niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających umocowanie osoby mocodawcy pełnomocnika jest brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w razie jego nieuzupełnienia - co stanowiło nałożenie na pełnomocnika Spółki obowiązku nie wynikającego z przepisów prawa;
4) art. 63 w zw. z art. 1 p.p.s.a. prowadzące do odrzucenia skargi w wyniku badania przez WSA kwestii ważności (materialnoprawnej skuteczności) udzielonego pełnomocnictwa procesowego, w sytuacji gdy kwestia ta nie jest objęta sformułowaną przez ustawodawcę definicją sprawy sądowoadministracyjnej, a ponadto, jest to zdarzenie, które miało miejsce poza tokiem postępowania sądowoadministracyjnego oraz już po zakończeniu postępowania administracyjnego;
5) art. 58 § 1 pkt 3, art. 37 § 1 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 Konstytucji RP prowadzące do odrzucenia skargi w wyniku wadliwego stosowania przez WSA wspomnianych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób wykraczający poza przepisy tej ustawy i tworzenia przez Sąd nowych wymogów formalnych, co prowadzi do naruszenia prawa Spółki do sądu;
6) art. 58 § 1 pkt 3, w związku z art. 49 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. prowadzące do odrzucenia skargi, gdyż gdyby nawet przyjąć, że Sąd nie dysponował wiedzą, co do tego, czy doszło do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa (co jak Spółka wykazała w niniejszej skardze nie miało miejsca) zaskarżone postanowienie odrzucające skargę należało ocenić jako wydane bez wezwania strony do usunięcia braku, jako że taką skargę Sąd powinien traktować jako obarczoną brakiem formalnym w postaci braku podpisu. W rezultacie, Sąd powinien był zwrócić się bezpośrednio do strony z wezwaniem do usunięcia braku. Tymczasem zarządzenie zostało skierowane do pełnomocnika, którego Sąd jednocześnie nie uznawał za pełnomocnika wobec braku wykazania pełnomocnictwa;
7) art. 141 § 4 p.p.s.a., prowadzące do odrzucenia skargi, w wyniku zamieszczenia przez WSA w zaskarżonym postanowieniu jedynie szczątkowego wyjaśnienia stanu sprawy, a także w wyniku nieprzedstawienia okoliczności faktycznych sprawy pod względem zgodności z prawem, co doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy bez uzasadnienia.
Argumentacja na poparcie powyższych zarzutów została przedstawiona w obszernym uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres sądowego rozpoznania sprawy, poza nieważnością postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych przez autora skargi kasacyjnej.
Podstawy, na których oparto skargę kasacyjną zmierzają w istocie do podważenia zasadności odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy - zdaniem kasatora - skarga nie posiadała braków formalnych i wzywanie strony do jej uzupełnienia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. było bezzasadne. Wskazać należy, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem - w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostały określone w art. 57 § 1 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji (tj.: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego - co pozostaje poza sporem), a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym - przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 1 pkt 4 ustawy każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Według zaś § 3 ww. artykułu do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (co miało miejsce w niniejszej sprawie).
Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi - co już wskazywano - w sposób niekwestionowany rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, o czym stanowi powołany na wstępie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W grupie przepisów poświęconych pismom w postępowaniu sądowym (Dział III, rozdział 1, art. 45-49 p.p.s.a.) ustawodawca nie zawarł dalszych wymogów, brak których wymaga uzupełnienia w trybie art. 49 w zw. z art. 57 § 1 i art. 46 p.p.s.a.
W ocenie NSA - nawet gdyby przyjąć, że warunki formalne skargi zostały wymienione w art. 46 i art. 57 p.p.s.a. w sposób wyczerpujący - w przypadku gdy skarżąca jest osobą prawną, nie można nadać prawidłowego biegu skardze, mimo że została podpisana przez pełnomocnika (spełniając wymóg z art. 46 § 1 pkt 4) i mimo że dołączono do niej pełnomocnictwo (zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a.).
Skoro bowiem przytoczony wyżej art. 46 § 2 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym skargi, gdy wnosi ją pełnomocnik - jest dołączenie tego pełnomocnictwa, to logicznym i racjonalnym rozwiązaniem jest przyjęcie, że pełnomocnictwo to musi spełniać prawem przewidziane wymogi. Tym samym - na co wskazuje regulacja zawarta w art. 37 § 1 p.p.s.a. - pełnomocnictwo to (do złożenia którego pełnomocnik zobligowany jest przy pierwszej czynności procesowej) ma być zaopatrzone w podpis mocodawcy.
Gdy mocodawcą jest strona będąca osobą prawną (jak w rozpatrywanym przypadku), pełnomocnictwo musi być podpisane przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do reprezentowania takich osób - na co wskazuje art. 28 § 1 p.p.s.a. W art. 29 powołanej ustawy procesowej ustawodawca wskazał przy tym jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie - dokumentem.
Tym samym złożenie pełnomocnictwa bez wykazania dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu.
Ustawodawca nie dookreślił rodzaju dokumentu, jakim wykazać należy umocowanie do dokonywania czynności. Nie rodzi jednak sporów w piśmiennictwie i orzecznictwie, że stosownym dokumentem do wykazania osób upoważnionych do reprezentowania spółek prawa handlowego jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego.
W świetle unormowań zawartych w art. 46 § 1 i § 3 w związku z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Wobec tego za niezasadny należy uznać zarzut, że Sąd powinien zwrócić się bezpośrednio do strony z wezwaniem do usunięcia braku.
Powyższych zasad nie zmienia regulacja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 ze zm.), zgodnie z którą "od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów", jak i domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ww. ustawy).
Obowiązek ogłaszania wpisów do Rejestru w Monitorze Sądowym i Gospodarczym mieści się w ramach wymogu ogłaszania dokumentów i informacji o spółce kapitałowej oraz spółce komandytowo-akcyjnej - wprowadzonego art. 5 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Przepis ten z kolei jest wyrazem harmonizacji Kodeksu spółek handlowych z przepisami UE, w szczególności z pierwszą dyrektywą z dnia 9 marca 1968 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności w całej Wspólnocie, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników jak i osób trzecich (68/151 EWG) - Dz.U.UE.L.68.65.8 z dnia 14 marca 1968 r. ze zm. Jak wynika z preambuły tego aktu, Rada Wspólnot Europejskich miała na uwadze, że koordynacja przepisów prawa krajowego dotyczących jawności, ważności zobowiązań spółek oraz ich nieważności ma szczególne znaczenie, w szczególności w celu zapewnienia ochrony interesów osób trzecich; że ochrona osób trzecich musi być zapewniona w drodze przepisów ograniczających w możliwie najszerszym zakresie przyczyny nieważności zobowiązań zaciągniętych w imieniu spółki; jak i że w celu zapewnienia pewności prawnej w stosunkach między spółką a osobami trzecimi, jak też między wspólnikami, niezbędne staje się ograniczenie przypadków nieważności oraz retroaktywnego skutku orzeczenia nieważności i ustalenie krótkiego terminu dla sprzeciwu osoby trzeciej od takiego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy, a dodatkowo mając na uwadze omówione wyżej uregulowania ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie sposób przyjąć, aby konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu – w postaci niemożności zasłaniania się ich nieznajomością – mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism, tym samym, aby zwalniały stronę od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie przerzucały na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi), bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego).
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje też żadnych podstaw ku temu, aby fakt ewentualnego złożenia stosownych dokumentów do akt innej sprawy zwalniał stronę z obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi - przewidzianych art. 46 § 3 w zw. z art. 28-29 p.p.s.a. W unormowaniu zawartym w art. 29 p.p.s.a. jest mowa o wykazaniu umocowania "w postępowaniu", przez co należy rozumieć postępowanie dotyczące konkretnej skargi (nią zainicjowane), a więc konieczne jest wykazanie tegoż umocowania w każdym indywidualnym procesie (poprzez złożenie stosownego dokumentu). W orzecznictwie wielokrotnie wypowiadany był pogląd, że złożenie dokumentu do akt innej sprawy nie zwalnia strony z obowiązku uzupełnienia braku, argumentując to odrębnością spraw i akt (np. NSA w wyroku z dnia 20 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2663/00, niepubl., który zachował aktualność pod rządami p.p.s.a.; także: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 120; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 207; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 84). Stanowisko to zasługuje na pełną aprobatę. Dlatego też niezasadny jest zarzut wadliwego uznania, iż niedołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających umocowanie osoby mocodawcy pełnomocnika jest brakiem formalnym, prowadzącym do wszczęcia procedury określonej w art. 49 § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy oryginał odpisu z KRS został przesłany do Sądu w tym samym dniu przy skardze na jedną z 13 decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. (sygn. akt III SA/Po 776/09).
Do akt rozpoznawanej sprawy pełnomocnik dołączył niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu z KRS. Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej do uwierzytelnienia załączonej kserokopii. Wychodząc z założenia, że dokument, o którym mowa jest częścią składową pełnomocnictwa procesowego, należy przyjąć, że powinien on czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pełnomocnictwa. Musi to być zatem - jak przewiduje art. 37 p.p.s.a. - oryginał dokumentu lub jego uwierzytelniony odpis. Regulacje te nie sprzeciwiają się możliwości uwierzytelnienia przez pełnomocnika będącego radcą prawnym odpisu (kopii) dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa. Dokument ten stanowi część składową pełnomocnictwa i jest z nim równoważny, skoro jego brak uzasadnia, jak już wyżej wskazano, również wdrożenie przez przewodniczącego trybu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zatem w art. 37 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. Skoro pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do pisma procesowego pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, to dla wykazania umocowania organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa może on dołączyć zarówno wydany przez sąd odpis z właściwego rejestru, który ma walor oryginału, jak i uwierzytelniony przez siebie odpis czy kopię (w tym kserokopię) tego dokumentu (por. uchwała SN z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06, LEX nr 175132).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i fakt, że pełnomocnik strony nie nadesłał w wyznaczonym terminie uwierzytelnionej kserokopii odpisu z KRS, co jest bezsporne w sprawie, a tym samym nie uzupełnił braków formalnych skargi, zachodziły podstawy do jej odrzucenia.
Za chybiony należy uznać również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Ten przepis prawa procesowego określając składniki uzasadnienia wyroku stanowi, że winno ono zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie. Uzasadnienie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego winno w zasadzie odpowiadać wymogom uzasadnienia wyroku określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. - z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, że przepis ten do postanowień winien być stosowany odpowiednio, na mocy art. 166 p.p.s.a. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., jego treść nie pozostawia wątpliwości, co do przyczyny odrzucenia skargi i daje możliwość dokonania kontroli instancyjnej tego orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI