II SA/Ke 777/05

II SA/Ke 777/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Renata Detka
Sylwester Miziołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art.3, art.39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 777/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant: sekretarz sąd. Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 777/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5 oraz art. 39, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593), przyznał A. K. świadczenie w formie zasiłku celowego w łącznej kwocie [...]zł, w tym kwotę [...] zł.- płatną przelewem na konto Zakładu Gazowniczego oraz kwotę [...] zł - na poszukiwanie pracy i na bieżące potrzeby.
W uzasadnieniu podał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zgromadzonych dokumentów wynika, że A. K. znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej z powodu bezrobocia, ubóstwa i rodziny niepełnej. Spełnia również przesłankę kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż dochód wynosi 0. Biorąc to pod uwagę organ przyznał pomoc we wskazanej wyżej wysokości nadmieniając, że uwzględnienie wniosku A. K. o przyznanie mu zasiłku w kwocie [...] zł. jest niemożliwe do zrealizowania z uwagi na ograniczoną wielkość środków, jakimi dysponuje Ośrodek.
Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniesione przez A. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] utrzymało je w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawca mieszka wraz z synem, jednakże prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnego dochodu. Jak podał we wniosku A. K., syn pracuje a pobory z pracy przeznacza na własne potrzeby.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że wnioskodawca spełnia wszelkie kryteria do uzyskania bezzwrotnego świadczenia z pomocy społecznej podkreślając jednocześnie, że orzekanie w sprawach z zakresu pomocy społecznej następuje w drodze tzw. uznania administracyjnego. Jak ustalił dalej organ, w miesiącu kwietniu 2005 r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej dysponował na zasiłki celowe kwotą 21.329 zł., z której przyznał pomoc dla 161 rodzin, średnio po 132,48 zł. Najniższy zasiłek wynosił 70 zł, najwyższy 400 zł. Przyznana skarżącemu pomoc nie odbiega zatem od wysokości świadczeń przyznanych innym podopiecznym tego Ośrodka, a przy tak dużej liczbie osób ubiegających się, przyznane kwoty świadczeń są nie wysokie i oczywistym jest, że nie mogą zaspokoić wszystkich potrzeb. Organ podkreślił także, że przyznanie A. K. żądanej przez niego pomocy w kwocie [...] zł. odbyłoby się kosztem innych potrzebujących. Powołując się na treść art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej Kolegium podniosło, że aktualnie Ośrodek nie ma możliwości przyznania wnioskodawcy pomocy w wyższych kwotach.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K. zarzucając, że tak małe kwoty nie wystarczają na miesięczne utrzymanie jego i wydatki związane z poszukiwaniem pracy. W ocenie skarżącego wydając zaskarżoną decyzję naruszono art. 139 kpa, oraz art. 2, art. 8 pkt 2, art. 17 pkt 2 ust 2, art. 18, art. 43 ustawy o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając co do zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 ustawy).
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że A. K. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. 64. poz.593 ze zm.), uprawniające go do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Kwestią budząca sprzeciw i protest skarżącego jest natomiast wysokość udzielonej mu pomocy, nie odpowiadająca jego oczekiwaniom i treści wniosku, w którym zażądał na zaspokojenie swoich potrzeb kwoty [...] zł płatnej miesięcznie do czasu znalezienia pracy, a która to kwota winna być waloryzowana.
Jak podniósł już organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 39 ust 1 przedmiotowej ustawy. Przedmiotem kontroli sądowej w głównej mierze jest zbadanie, czy zakres tego uznania nie został przez organy przekroczony, a także czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadnione zostało orzeczenie o przyznaniu A. K. zasiłku w takiej, a nie innej wysokości.
Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – jak wynika z art. 7 kpa – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela ( por. wyrok NSA z 26 września 200 r., I SA 945/00, LEX 79608 ).
Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy (co w sprawie nie jest kwestionowane), organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka.
Dowody zgromadzone w sprawie przemawiają za przyjęciem poglądu, że
w sprawie niniejszej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...]zł. W szczególności,
z pisma znajdującego się na k. 14 akt stanowiącego informację o sytuacji finansowej Ośrodka w dacie wydawania decyzji wynika, że wysokość udzielonej skarżącemu pomocy nie odbiega od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych w tym okresie przez organ I-szej instancji, a nawet była wyższa (średnio pomoc wynosiła- [...] zł.). Zgodzić się także należy ze stanowiskiem wyrażonym przez organ odwoławczy, że uwzględnienie wniosku A. K. w całości pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej.
W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącemu zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jego oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Niemożność uwzględnienia wniosku w całości podyktowana była bowiem możliwościami finansowymi, jakimi dysponował Miejsko–Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej.
Co się zaś tyczy zarzutów podniesionych w skardze, to trudno nie zauważyć, że zawierają one bardzo wiele ogólnych uwag krytycznych dotyczących działalności organów pomocy społecznej oraz polityki finansowej państwa w tym zakresie i przez to nie można ich bezpośrednio odnieść do zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zapis zawarty w tym przepisie jest powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa".
W praktyce oznacza to, że organ administracji publicznej ustala w pierwszej kolejności, czy jest właściwym do rozstrzygnięcia danej sprawy w postępowaniu administracyjnym, a następnie jaka norma prawa materialnego i przepisy procedury będą miały zastosowanie.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).