II SA/KE 77/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2007-04-18
NSAinneNiskawsa
świadczenie pielęgnacyjnekryterium dochodoweustawa o świadczeniach rodzinnychopieka nad dzieckiemniepełnosprawnośćdochód rodzinypostępowanie administracyjnesąd administracyjny

WSA oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, mimo trudnej sytuacji rodzinnej.

Skarżąca G.K. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności, jednak organ odmówił, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, potwierdził prawidłowość decyzji organów, podkreślając, że przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych nie mają charakteru uznaniowego i ściśle określają przesłanki przyznania świadczenia, w tym kryterium dochodowe. Mimo trudnej sytuacji życiowej rodziny, sąd oddalił skargę, ponieważ nie zostały spełnione ustawowe wymogi formalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko R.K. oraz świadczeń w formie składek na ubezpieczenie społeczne. Podstawą odmowy było przekroczenie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego, określonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Organ wskazał, że łączny dochód rodziny w 2005 r. wyniósł 38.131,17 zł, co w przeliczeniu na osobę daje 635,52 zł, przekraczając ustawowe kryterium 583 zł. Skarżąca argumentowała, że jej rodzina składa się z pięciu osób, w tym dwojga niepełnosprawnych dzieci, a znaczna część wydatków związana jest z ich leczeniem i rehabilitacją. Podkreśliła, że jest jedynym żywicielem rodziny jest mąż, a ona sama zrezygnowała z pracy z powodu konieczności opieki nad dziećmi. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez organy jest prawidłowy i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym kryterium dochodowego. Choć rodzina skarżącej spełniła warunek dotyczący orzeczenia o niepełnosprawności dziecka i rezygnacji z pracy przez matkę, to dochód rodziny przekroczył ustaloną kwotę. Sąd zauważył, że organy nieznacznie zaniżyły dochód rodziny, jednak nawet po uwzględnieniu dokładniejszych danych, dochód na osobę nadal przekraczał kryterium. Sąd odrzucił również argumentację skarżącej dotyczącą zastosowania przepisu o niższym przekroczeniu kryterium, wskazując, że przekroczenie było wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organów była zgodna z prawem, mimo iż dostrzegł trudną sytuację życiową rodziny, która jednak nie mogła wpłynąć na rozstrzygnięcie w świetle obowiązujących przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przekroczenie kryterium dochodowego, nawet o niewielką kwotę, uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ przepisy w tym zakresie nie mają charakteru uznaniowego i ściśle określają przesłanki formalne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych ściśle określa kryterium dochodowe, a jego przekroczenie, nawet o niewielką kwotę, skutkuje brakiem uprawnienia do świadczenia. Okoliczności życiowe, choć trudne, nie mogą zastąpić spełnienia wymogów formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. matce dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, spełniającym określone wskazania.

u.ś.r. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty określonej w art. 5 ust. 2.

u.ś.r. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych (w tym przypadku 583 zł).

Pomocnicze

u.ś.r. art. 5 § 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa warunki, w jakich świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jeśli przekroczenie jest nieznaczne i świadczenie było przyznane w poprzednim okresie.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądowa kontrola legalności orzeczeń sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami ani podstawą prawną skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 1998 nr 102 poz 651

Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 maja 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie kryterium dochodowego przez rodzinę skarżącej, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na trudnej sytuacji życiowej, konieczności opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi i niewielkim przekroczeniu kryterium dochodowego.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy te nie mają charakteru uznaniowego, lecz ściśle określają jakie warunki powinien spełnić wnioskodawca, aby uzyskać uprawnienie do otrzymania świadczenia. Niewątpliwie sytuacja rodziny K. jest bardzo trudna z uwagi na choroby dzieci oraz związane z tym koszty leczenia, jednakże nie ma ona wpływu, w świetle przepisów ustawy oświadczeniach rodzinnych, na uprawnienie do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego. Są to jednak okoliczności pozaprawne, które nie mogą być brane pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Danuta Kuchta

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania kryteriów dochodowych w sprawach o świadczenia rodzinne, nawet w trudnych sytuacjach życiowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami społecznymi a rygorystycznymi przepisami prawa, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 77/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /przewodniczący/
Jacek Kuza
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1998 nr 102 poz 651
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 maja 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 77/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, organ odmówił G.K. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko - R.K. oraz odmówił przyznania prawa do świadczeń w formie składek na ubezpieczenie społeczne.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że stosownie do treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 cyt. ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że łączny dochód rodziny w 2005 r. wyniósł 38.131,17 zł, czyli 3177,60 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 635,52 zł, która przekracza kryterium uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniesione przez G.K., Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 grudnia 2006 r., utrzymało je w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby,
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty określonej w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy , tj. 583 zł.
Organ podał, że ze złożonych zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że rodzina G.K. osiągnęła w 2005 r. dochód w wysokości 38.131,17 zł, co daje miesięczny dochód w kwocie 3.177,60 zł, przy czym na osobę w rodzinie przypada 635,52 zł.
Z orzeczenia o niepełnosprawności wydanego w dniu 22 kwietnia 2002 r. przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika natomiast, że R.K. zaliczony jest do osób niepełnosprawnych z wymaganą koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
i koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, z określeniem, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia, a orzeczenie wydano na okres do dnia 30.04.2007r.
Mając na uwadze powyższe organ podniósł, że G.K. nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki na synem R.K., gdyż dochód na osobę w rodzinie wynoszący 635,52 zł przekracza kwotę określoną w art. 17 ust.2 w związku z art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, tj. 583 zł. W niniejszej sprawie nie zachodzi także przypadek określony w przepisie art. 17 ust.2 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.
Organ podkreślił, że powyższe przepisy nie mają charakteru uznaniowego, lecz ściśle określają jakie warunki powinien spełnić wnioskodawca, aby uzyskać uprawnienie do otrzymania świadczenia. Niewątpliwie sytuacja rodziny K. jest bardzo trudna z uwagi na choroby dzieci oraz związane z tym koszty leczenia, jednakże nie ma ona wpływu, w świetle przepisów ustawy oświadczeniach rodzinnych, na uprawnienie do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G.K..
Skarżąca podała, że jej rodzina składa się z pięciu osób, w tym dwóch niepełnosprawnych synów. Córka uczęszcza do szkoły średniej, synowie natomiast są dowożeni przez skarżącą i jej męża do ośrodka szkolno-wychowawczego. Autorka skargi w sposób szczegółowy wskazała wydatki związane z utrzymaniem rodziny i mieszkania wyjaśniając, że znaczna ich część związana jest
z zapewnieniem opieki chorym synom.
Skarżąca podała, że jedynym żywicielem rodziny jest jej mąż, a ona sama nie pracuje od dwudziestu lat z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dziećmi, których choroba jest uwarunkowana genetycznie.
G.K. wskazała, że według obliczeń i "znanego jej kryterium dochodowego do świadczenia pielęgnacyjnego", przekroczenie zarobków
w przypadku jej rodziny wynosi 22, 50 zł, co na jedną osobę wynosi 4 zł i 52 gr.
Podniosła, że uzyskane fundusze mogłyby zapewnić jej dzieciom dalszy rozwój psychoruchowy, a także właściwą specjalistyczną opiekę lekarską. Obawia się również, że brak środków finansowych może spowodować niekorzystne zmiany
w dotychczas osiągniętych postępach w rehabilitacji synów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając
o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany
i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Skarżąca zarzuciła natomiast, iż w jej rodzinie kryterium dochodowe zostało przekroczone nieznacznie, uzasadniając tym samym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 roku Nr 228, poz. 2255), zwanej dalej ustawą, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje m.in. matce dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem
o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie zaś z ust. 2 cyt. przepisu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty określonej w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, tj. 583 zł.
Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy. Słusznie podkreślił przy tym organ II instancji, że przepisy te nie mają charakteru uznaniowego, lecz ściśle określają niezbędne warunki, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie świadczenia.
Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że w syn skarżącej R.K. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym w dniu 22 kwietnia 2002 r. przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności,
o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, zaś sama skarżąca zrezygnowała z pracy
w związku z koniecznością opieki nad nim i drugim chorym synem. Spełniony zatem został pierwszy z warunków niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego ( k. 7 i 17) wynika przy tym, iż rodzina K. w 2005 r. uzyskała dochód w łącznej wysokości 38.390,03 zł. netto, na który złożyło się:
- wynagrodzenia za pracę Z.K. w wysokości 44.592,86 zł. brutto
( dochód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu), co po odjęciu należnego podatku dochodowego oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne daje kwotę 33.390,03 zł. oraz
- dochód uzyskany przez M.K. w wysokości 4. 713,36 zł. netto
( dochód brutto 5.164,58 zł. minus podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne).
W przeliczeniu na miesiąc daje to kwotę 3199,20 zł., a na osobę
w pięcioosobowej rodzinie - 639,90 zł.
Wprawdzie organy obu instancji zaniżyły nieznacznie wysokość dochodów osiągniętych przez rodzinę K. w roku 2005 ( przyjęto bowiem kwotę 635,52 zł. na osobę w rodzinie), jednak okoliczność ta nie zmienia prawidłowości ustalenia, że miesięczny dochód w przeliczeniu na członka rodziny skarżącej przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do którego odsyła art. 17 ust. 2 ustawy, tj. 583 zł.
Zasadnie również podkreśliło Kolegium Odwoławcze, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 17 ust. 2 zdanie drugie w zw. z art. 5 ust.3 ustawy. Stosownie do powołanych przepisów w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku pielęgnacyjnego,
o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, w jakim jest ustalany (tj. 48 zł), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym. Miesięczny dochód rodziny skarżącej, który wynosi 3.199,20 zł przekracza bowiem kryterium dochodowe (tj. określoną w art. 5 ust. 2 ustawy kwotę 583 zł. pomnożoną przez liczbę osób w rodzinie, czyli przez 5 - co jest równe kwocie 2915,00) o 274, 20 zł , a zatem o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny.
Decyzja odmawiająca przyznania G.K. świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem zgodna z obowiązującym prawem albowiem rodzina skarżącej nie spełnia kryterium dochodowego określonego w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzega przy tym, że sytuacja rodziny G.K. jest bardzo ciężka z uwagi na genetyczną, ciężką chorobę dwojga dzieci, co wymaga stałej opieki i kosztownego leczenia, a od rodziców dużego poświęcenia zasługującego niewątpliwie na społeczny szacunek. Są to jednak okoliczności pozaprawne, które nie mogą być brane pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Przepisy dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mają charakteru uznaniowego i ściśle określają przesłanki, od których zależy przyznanie tego świadczenia. Niespełnienie jednej z nich w zakresie kryterium dochodowego uniemożliwiło zadośćuczynienie wnioskowi skarżącej.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.