II SA/Ke 76/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2007-04-12
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówzmiany właścicieliprawo geodezyjneprawo administracyjnepostępowanie administracyjnenieruchomościsłużebność gruntowaksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji dotyczące zmian w ewidencji gruntów z powodu prowadzenia postępowania z udziałem osób zmarłych.

Sprawa dotyczyła zmian w ewidencji gruntów miasta W., zainicjowanych wnioskiem o sprostowanie aktualizacji z 1995 roku. Organy administracji, w tym Starosta i Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wprowadziły szereg zmian, tworząc nowe jednostki rejestrowe i modyfikując istniejące. Skarżący zarzucał m.in. przewlekłość postępowania i nieprawidłowości w dokumentacji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa procesowego, w szczególności prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M. R. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą zmian w ewidencji gruntów miasta W. Sprawa wywodziła się z wniosku o sprostowanie aktualizacji ewidencji z 1995 roku, mającej na celu doprowadzenie do zgodności zapisów z prawem i księgami wieczystymi. Organy administracji wprowadziły liczne zmiany, w tym utworzenie nowych jednostek rejestrowych i modyfikację danych dotyczących właścicieli i powierzchni działek. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania, nieprawidłowości dokumentacji oraz braku podstaw do niektórych zmian. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził istotne naruszenie prawa procesowego, polegające na prowadzeniu postępowania z udziałem osób zmarłych (A. O., K. O., M. D., A. T.), co pozbawiło ich następców prawnych możliwości udziału w sprawie. Z tego powodu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji. Sąd zwrócił również uwagę na inne nieprawidłowości, takie jak niejasne uzasadnienia decyzji, wprowadzanie zmian dotyczących osób zmarłych oraz potencjalne problemy z zakresem jednego postępowania obejmującego wiele stron i różne podstawy prawne zmian. Wskazano również na potrzebę odniesienia się do wniosku skarżącego o zbadanie postępowania zakończonego inną decyzją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych, pozbawiające ich następców prawnych możliwości udziału w sprawie, stanowi naruszenie prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i jest obligatoryjną podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy obu instancji prowadziły postępowanie z udziałem osób, które zmarły przed wydaniem decyzji, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stron postępowania i podstawę do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku prowadzenia go z udziałem osób niebiorących udziału w postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony.

Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 46

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Przepisy dotyczące dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów.

Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 47

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Przepisy dotyczące dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów.

Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 11 ust. 1 pkt 1c

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Wymogi dotyczące ujawnienia statio fisci jako właściciela.

Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 36 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Sposób wykazywania przebiegu granic i powierzchni nieruchomości w ewidencji gruntów.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 7b § ust.2 pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi wewnętrznej.

Dekret o reformie rolnej art. 2 cz. I

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 sierpnia 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Ustawa z dnia 4 października 1971 r. art. 12 § ust. 7

Obowiązek określenia stanu posiadania i powierzchni działki według ewidencji gruntów z uwzględnieniem zmian w samoistnym posiadaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem osób zmarłych stanowi naruszenie prawa procesowego i jest podstawą do uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organy prowadziły postępowanie z udziałem osób nieżyjących, pozbawiając w ten sposób ich następców prawnych możliwości wzięcia udziału w sprawie nie można uznać, by w sytuacji, gdy organ administracji państwowej w swej decyzji oznaczył poszczególne działki i ich powierzchnię w sposób sprzeczny ze stanem posiadania na dzień 4 października 1971r. ktoś mógł stać się właścicielem działki w rozmiarach podanych w ewidencji, mimo że zakres jego posiadania był inny.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący sprawozdawca

Beata Ziomek

sędzia

Jacek Kuza

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania z udziałem stron, w szczególności w kontekście spraw dotyczących ewidencji gruntów i zmian własnościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych związanych z ewidencją gruntów i zmianami własnościowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak prowadzenie postępowania z udziałem osób zmarłych, mogą doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet jeśli merytoryczne aspekty sprawy są skomplikowane.

Sąd uchyla decyzję ws. ewidencji gruntów. Powód? Postępowanie z udziałem zmarłych!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 76/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1b, art.152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, art.77, art.107, art.145 par.1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
par.46 i 47
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2007r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...]Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołań W. O., M. R. oraz S. C. od decyzji Starosty z dnia [...], dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta W. obręb 04, polegających na doprowadzeniu do zgodności ze stanem prawnym zapisów
w ewidencji gruntów na podstawie art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100, z 2000 r. poz. 1086 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 18 lipca 2002r. właściciele nieruchomości położonych w W. przy ul. W. wystąpili do Starosty o sprostowanie wykonanej w 1995 roku aktualizacji ewidencji gruntów miasta W. obręb 04, poprzez przywrócenie na mapie drogi dojazdowej przebiegającej przy działce Z. D., zgodnie z dołączonymi do wniosku planami wykonanymi w 1949 roku przez mierniczego przysięgłego F. B. Do wniosku zostały załączone kserokopie dwóch map ewidencyjnych, na których znajdowały się nieruchomości wnioskodawców: jedna sprzed aktualizacji ewidencji gruntów wykonanej w 1995r.,
a druga po jej wykonaniu. Na mapie ewidencji gruntów sprzed aktualizacji droga dojazdowa do nieruchomości wnioskodawców stanowiła oddzielne nieruchomości oznaczone jako działki numer: 2935 i 2936, natomiast inaczej została przedstawiona droga dojazdowa na mapie powstałej w wyniku aktualizacji. Po przeanalizowaniu wniosku oraz po przygotowaniu kompletu dokumentów organ I instancji stwierdził, że sprawa wykracza poza złożony wniosek, ponieważ postępowaniem należy objąć grunty będące w przeszłości własnością rodziny K. zwane "K. W.W." oraz część gruntów M. S., objętych księgą hipoteczną jako "D. W.". W dniu 27 sierpnia 2002r. zostało w związku
z tym wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta W. obręb 04, polegających na doprowadzeniu do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów z zapisami wynikającymi z dokument prawnych i ksiąg wieczystych. Organ prowadzący ewidencję gruntów zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego opracowanie mapy sytuacyjnej do wprowadzenia stosownych zmian. Na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjno-prawnej, aktualnych badań ksiąg wieczystych oraz pomiaru na gruncie, została opracowana mapa sytuacyjna do regulacji stanu prawnego z wykazem zmian gruntowych, przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej we W. w dniu 15 grudnia 2003 r. pod nr [...]. Realizując złożony wniosek, w oparciu o wykonaną mapę Starosta wydał w dniu [...] decyzję znak: [...] o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów miasta W. obręb 04 następujących zmian przedmiotowych i podmiotowych:
- w jednostce rejestrowej numer 297, gdzie jako właściciel wpisany jest W. O. s. T., w miejsce działek nr 2969/1 o pow. 0,6011 ha i nr 2937/3 o pow. 1,5414 ha wpisać działki nr 2969 o pow. 0,5911 ha i nr 2937/1 o pow. 1,5141 ha, zgodnie ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej [..],
- w jednostce rejestrowej numer 217, gdzie jako właściciel wpisany jest A. Ł. s. Z., w miejsce działki nr 2968/1 o pow. 0,8419 ha wpisać działkę nr 2968 o pow. 0,8169 ha, zgodnie z aktem własności z dnia [...] Nr [...]
- w jednostce rejestrowej numer 19, gdzie jako właściciel wpisany jest J. K.
s. W. i H., w miejsce działki nr 2967/8 o pow. 0,3582 ha wpisać działkę nr 2967/4 o pow. 0,3383 ha, zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] Nr [...],
- w jednostce rejestrowej numer 50, gdzie jako właścicielka wpisana jest M. R. c. W. i H., w miejsce działki nr 2967/7 o pow. 0,3496 ha wpisać działkę nr 2967/3 o pow. 0,3382 ha, zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] Nr [...].
- w jednostce rejestrowej numer 211, gdzie jako właściciel wpisany jest F. K. s. W. i H., w miejsce działki nr 2967/6 o pow. 0,3445 ha wpisać działkę nr 2967/2 o pow. 0,3383 ha, zgodnie z aktem własności ziemi z dnia
[...] Nr[...],
- w jednostce rejestrowej numer 210, gdzie jako właściciel wpisany jest S. K. s. W. i H. w miejsce działki nr 2967/5 o pow. 0,3513 ha wpisać działkę nr 2967/1 o pow. 0,3383 ha, zgodnie z aktem własności ziemi z dnia
[...] Nr [...],
- w jednostce rejestrowej numer 91, gdzie jako władający wpisani są S. i K. małż. M., w miejsce działki nr 2966/1 o pow. 0,2582 ha wpisać działkę nr 2966 o pow. 0,2519 ha, natomiast w miejsce władających jako współwłaścicieli wpisać: S. M. s. S. i T., A. Ś. c. S. i K., J. M. s. S. i K., P. M. s. S. i K., zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] Nr [...],
- w jednostce rejestrowej numer 169, gdzie jako właściciel wpisany jest M. L. s. Z. i M., w miejsce działki nr 2965/1 o pow. 0,6542 ha wpisać działkę nr 2965 o pow. 0,5951 ha, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...],
- w jednostce rejestrowej numer 51, gdzie jako właściciele wpisani są: M. i M. małż. R., w miejsce działki nr 2953/4 o pow. 0,5353 ha wpisać działkę nr 2953/1 o pow. 0,4924 ha, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...];
zaktualizować w części kartograficznej ewidencji gruntów przebieg granic działek o numerach: 2937/1, 2953/1, 2965, 2966, 2967/1, 2967/2, 2967/3, 2967/4, 2968, 2969 zgodnie z mapą sytuacyjną nieruchomości nr 2395-22/2003;
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właściciela nieruchomości oznaczonej działkami: nr 2935/8 o pow. 0,0097 ha i 2917/2 o pow. 0,0302 ha, wpisać T. O. s. S. i A., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właścicielkę nieruchomości oznaczonej działką nr 2935/7 o pow. 0,0180 ha wpisać H. S. c. M. i M., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właścicielki nieruchomości oznaczonej działkami: nr 2935/4 o pow. 0,0048 ha i 2935/5 o pow. 0,0049 ha wpisać H. J. c. K. i J. oraz H. K. c. T. i A., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej[...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właścicielkę nieruchomości oznaczonej numerem działki 2935/6 o pow. 0,0222 ha wpisać H. K. c. T. i A., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właścicielkę nieruchomości oznaczonej numerem działki 2935/3 o pow. 0,0066 ha wpisać S. B. c. I. i F., zgodnie z aktem notarialnym [...] oraz postanowieniem spadkowym [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właścicielkę nieruchomości oznaczonej numerem działki 2935/1 o pow. 0,0247 ha wpisać B. O. c. L. i J., zgodnie z aktem notarialnym [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem działki 2935/2 o pow. 0,0776 ha wpisać P. K. s. P. oraz A. K.-K. c. P., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...] oraz postanowieniem spadkowym [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako właściciela działek: nr 2935/9 o pow. 0,0015 ha, nr 2935/10 o pow. 0,0207 ha, nr 2936/3 o pow. 0,0079 ha, nr 2936/4 o pow. 0,0548 ha, nr 2917/10 o pow. 0,0007 ha wpisać Skarb Państwa, zgodnie z wpisem w księdze hipotecznej [...];
utworzyć nową jednostkę rejestrową, w której jako współwłaścicieli działek: nr 2936/1 o pow. 0,0039 ha, nr 2936/2 o pow. 0,0026 ha, nr 2917/9 o pow. 0,0003 ha, nr 2917/8 o pow. 0,0052 ha wpisać P. K., A. K.-K., J. K., K. K., W. K., W. K., Z.B., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...] oraz postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego W. sygn. akt [...];
ujawnić w części kartograficznej ewidencji gruntów działki oznaczone numerami: 2936/1, 2936/2, 2936/3, 2936/4, 2935/1, 2935/2, 2935/3, 2935/4, 2935/5, 2935/6, 2935/7, 2935/8, 2935/9, 2935/10, 2917/2, 2917/8, 2917/9, 2917/10 zgodnie z mapą sytuacyjną nr [...].
Mapa sytuacyjna nieruchomości przyjęta do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej we W. w dniu [...] za nr [...] stanowi integralną część decyzji wydanej przez Starostę.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli W. O. i M. R., zarzucając, iż decyzja Starosty jest dla nich niezrozumiała i nie rozwiązuje problemu dojazdu do działek. Nadto M. R. zarzucił, że " w zgromadzonej
w tej sprawie dokumentacji jest zbyt wiele wzajemnie się wykluczających dokumentów "które są sporządzone poprawnie, a które powinny być usunięte..." S. C. przed organem II instancji podniósł, że jest przekonany, że wydzielona zgodnie z opracowaną mapą działka nr 2917/11 powinna stanowić istniejący w terenie rów, ponadto podniósł kwestie dotyczące tego na jakiej podstawie działka Nr 2935/10 stała się własnością Skarbu Państwa i dlaczego występuje różnica w powierzchni nieruchomości ujawnionej w Księdze wieczystej
[...] a stanem ujawnionym w ewidencji gruntów.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy ustalił, że aktualizacja ewidencji gruntów miasta W. wykonana w 1995 roku, oparta jest na ewidencji gruntów wykonanej w 1969 roku, która z kolei wykonana była zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (M.P. z 1969r. Nr 11 poz.98) i nie uwzględniała istniejącego stanu prawnego. W 1969 r. strony mimo wezwań nie okazały tytułów prawnych do posiadanych nieruchomości oraz nie kwestionowały zamierzonych granic nieruchomości, niezgodnych ze stanem prawnym. Część faktycznie istniejącej w terenie drogi w operacie ewidencji gruntów wykonanej w 1969 roku wydzielono jako odrębne działki o numerach: 2395 i 2396, ale wykazany stan jest niezgodny ze stanem prawnym. Przed założeniem w 1969 roku ewidencji gruntów, dojazd od ul. W. do działek będących przedmiotem niniejszego postępowania stanowiła ustanowiona służebność gruntowa o szerokości 2 metrów wydzielona z gruntów będących własnością rodziny K. i przedstawiona na planie hipotecznym "K. W. W." wykonanym w 1949 roku przez mierniczego przysięgłego F. B.. Na sporządzonej mapie sytuacyjnej nr [...] służebność ta została oznaczona linią przerywaną koloru czerwonego. Założona w 1969 roku ewidencja gruntów miasta W. stała się podstawą do wydania aktów własności ziemi w trybie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250), a dane z ewidencji gruntów stanowiły podstawę do aktualizacji i założenia nowych ksiąg wieczystych. Oznaczony na mapie nr [...] linią przerywaną koloru czerwonego pas służebności gruntowej od ulicy W. do działki numer 2917/2, będącej własnością T. O., znajduje się w części nieruchomości oznaczonej w zaktualizowanej ewidencji gruntów miasta W. numerem działki 2970, będącej własnością małżonków D., którzy nabyli ją aktami notarialnymi od K. H. Natomiast K. H. stała się właścicielką przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu własności ziemi nr[...], który obejmuje również grunt stanowiący opisywaną służebność gruntową.
Nieruchomości przedstawione na planie podziału wykonanym w 1949 roku przez mierniczego przysięgłego F. B., były kupowane od K. z ustanowieniem służebności drogowych. W 1969 roku podczas założenia ewidencji gruntów miasta W. właściciele nie przedstawili dokumentów własności na posiadanie nieruchomości oraz nie poinformowali o ustanowionych służebnościach drogowych, na te same nieruchomości zostały wydane akty własności ziemi bez uwzględnienia służebności.
Pozostały pas służebności gruntowej przedstawionej na mapie nr [...], wydzielony zgodnie z wyżej powołanym planem hipotecznym z 1949 roku, od działki nr 2917/2 w kierunku północnym znajduje się w działkach oznaczonych numerami: 2917/8, 2917/9, 2935/8, 2935/7, 2935/4, 2935/3, 2965, 2935/5, 2935/6, 2935/2, 2935/1, które zgodnie z dokumentami prawnymi stanowią własność osób fizycznych.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wszystkich materiałów zebranych w toku postępowania administracyjnego organ I instancji stwierdził, że wykazana w ewidencji gruntów droga dojazdowa od ulicy W. do pól nie jest drogą publiczną, ale drogą wewnętrzną w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2086). Zgodnie
z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 200Ir. poz. 454) organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie rejestruje zmian dotyczących służebności gruntowych, natomiast właściwym do orzekania w przedmiocie służebności gruntowych są wyłącznie sądy powszechne.
Zgodnie z opracowaną mapą, stanowiącą podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów miasta W. obręb 04, zgodnie z planem hipotecznym oraz stanem prawnym ujawnionym w księdze hipotecznej [...], zostały wydzielone działki oznaczone numerami: 2936/3, 2936/4, 2917/10, 2935/9, 2935/10, stanowiące użytek drogi, będące własnością Skarbu Państwa. Własność ta została uregulowana na podstawie art. 2 cz. I Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 sierpnia 1944r.
o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Odnosząc się do zarzutów odwołań organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się zgodnie z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego brali czynny udział w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że byli oni wnioskodawcami sprostowania aktualizacji ewidencji gruntów wykonanej w 1995 roku, uczestniczyli w rozprawach administracyjnych: przeprowadzonej 30 października 2002 r. oraz przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2004 r. z udziałem geodety uprawnionego A. W. -wykonawcy mapy sytuacyjnej nr[...], która stanowi podstawę wydania decyzji przez Starostę. W swojej decyzji Starosta wyjaśnił, że przebieg granic nieruchomości oraz jej powierzchnie stosownie do § 36 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów
i budynków wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego. Zmiana powierzchni działek wynika z dokładnego jej obliczenia metodą analityczną ze współrzędnych, natomiast wcześniej przy zakładaniu w 1969 roku ewidencji gruntów, powierzchnie tych samych działek były obliczone mniej dokładną metodą graficzną. Po dokładnej analizie akt sprawy ustalono, że działka numer 2917/11, o którą wnioskuje S. C., nie jest przedmiotem tego postępowania.
Organ również dodał, że w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji zgromadził obszerną dokumentację geodezyjno-prawną, w tym plan podziału działki będącej własnością rodziny K., na działki oznaczone w aktualnej ewidencji gruntów numerami: 2970, 5020, 5021. Plan ten został wykorzystany i uwzględniony w przedmiotowej sprawie.
Decyzję tę zaskarżył M. R. oraz inne osoby, których skargi zostały odrzucone z uwagi na ich nieopłacenie. M. R. w swojej skardze zarzucił przewlekłość postępowania, niezbadanie czy dokumenty załączone do sprawy zostały wykonane zgodnie ze sztuką geodezyjną i obowiązującymi na dzień ich sporządzania przepisami prawa oraz wszczęcie nowego postępowania mimo złożonego wniosku o zbadanie postępowania zakończonego decyzją z dnia
.[...], której to decyzji wnoszący skargę nie otrzymał mimo posiadania przymiotu strony postępowania.
W uzasadnieniu M. R. zarzucił m. in., że wniósł o przekazanie dokumentacji dotyczącej wydzielenia przed 1969 r. z działki 4B działek nr 2970, 5020, 5021, 2936, które znalazły się na mapie z 1969 r. Dokumentacji tej nie okazano, nie ma jej też w aktach sprawy, a są to podstawowe dokumenty w sprawie, gdyż na zarysie, który służył do założenia ewidencji działka ta stanowiła jedną całość i nadal tak powinno być, gdy tymczasem są na niej 4 działki. Nadto zarzucił, że nośnikiem informacji o gruntach jest operat ewidencyjny, który jako całość obrazuje stan prawny działki, dlatego też nie spełniają tego warunku wyrwane z dokumentów zarysy pomiarowe lub same mapy. Ponadto powierzchnia działki jest cechą pochodną przebiegu granic i całkowicie od niej zależną. W tej sytuacji, gdy do działki Nr 2970 dopisano 12 arów to znając długość tej działki (208 mb) można określić szerokość dołączonej działki Nr 2936- około 6 m. Ponieważ geodeci pomylili własności
i granice, to z dwóch dróg leżących obok siebie zrobili na mapie jedną. W gruntach M. S. biegła droga długości 176m, w gruntach K. długości 208 m, która łączyła się z drogą Nr[...]. Aktualizacja więc, zdaniem skarżącego, powinna określić granice tych działek, natomiast nie ma organ I instancji umocowania do określania, czyją one stanowią własność, jeżeli nie dysponuje niepodważalnym aktem prawnym. Tymczasem organ I instancji ustalił, że droga jako służebność wchodzi w skład działki Nr 2970/4, ponieważ pierwotnie wchodziła w skład nieruchomości K. a przecież powodem uwłaszczenia użytkowników działek Nr 5020, 5021, 2970 było pozbawienie K. prawa własności na podstawie ustawy uwłaszczeniowej z 1971r. Skoro więc pozbawiono K. prawa własności do całej nieruchomości to również dotyczyło to tego fragmentu, który geodeci zamierzyli do drogi oznaczonej Nr [...] a poprzednik prawny Z. D. został uwłaszczony zgodnie z ewidencją do tej drogi.
M. R. wskazał ponadto, że zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 4 października 1971 r. organ administracji państwowej obowiązany był określić stan posiadania i powierzchnię działki według ewidencji gruntów z uwzględnieniem zmian w samoistnym posiadaniu, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie w/w ustawy. W tym czasie skarżący / wraz z pozostałymi osobami które wniosły skargę/ był posiadaczem działki nr 2936 na całej szerokości - 6 mb i do 1995 r. nikt tego nie kwestionował. Zarzucił, że nie można uznać, by w sytuacji, gdy organ administracji państwowej w swej decyzji oznaczył poszczególne działki i ich powierzchnię w sposób sprzeczny ze stanem posiadania na dzień 4 października 1971r. ktoś mógł stać się właścicielem działki w rozmiarach podanych w ewidencji, mimo że zakres jego posiadania był inny.
Skarżący nie zgadza się także z twierdzeniami organów I i II instancji, że właściciele nie przedstawiali przy zakładaniu ewidencji dokumentów prawnych oraz, że część działki Nr 2936 jest własnością Skarbu Państwa, ponieważ w 1946 r. na podstawie dekretu o reformie rolnej w księdze wieczystej nieruchomości M. S. wpisano Skarb Państwa. Zakwestionował również prawidłowość "przywoływania" do sprawy "nieboszczyków prawnych" oraz przebieg granicy pomiędzy działkami Nr 2921 i 5021 wskazując, że jeśli zmieniła się granica, to również zmieniła się linia pomiarowa pomiędzy gruntami. Podniósł, że nie ufa geodetom, bowiem działka 2970 według pomiaru Geodety Wojewódzkiego Pana S. miała 0.75 ha podczas, gdy w czasie modernizacji geodeci Wojewódzkiego Biura zamierzyli 0,89ha. Skarżący zakwestionował również wykorzystanie w postępowaniu protokołu granicznego, który jego zdaniem jest nieważny z mocy samego prawa.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit b uppsa sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Otóż z urzędu stwierdzić należy, iż organy obu instancji prowadziły postępowanie z udziałem jako stron A. O.
i K. O. i to pomimo posiadanych informacji / w postaci adnotacji czynionych przez doręczyciela pocztowego na zwrotnych poświadczeniach odbioru kierowanych do tych osób pism/, że osoby te nie żyją. Jak wynika z nadesłanych skróconych aktów zgonu K. O. zmarł w 1997r. zaś A. O. w 1981r. W dniu 4 czerwca 2004r. a więc jeszcze w toku postępowania przed Starostą zmarł również M. D. a w dniu 8 lutego 2005r,. a więc przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, A. T. Już tylko z tego powodu, iż organy prowadziły postępowanie z udziałem osób nieżyjących, pozbawiając w ten sposób ich następców prawnych możliwości wzięcia udziału w sprawie, co stanowi podstawę wznowieniową, o jakiej mowa, w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty na podstawie powołanego wyżej art. 145 z 1 pkt 1 lit. b
w zw. z art. 135 uppsa podlegały uchyleniu. Zgodnie z poglądem SN / por. wyrok
z dnia 4 grudnia 2002 r. III RN 200/01 OSNPUS 2003 nr 24 poz. 582/ dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że zgodnie
z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Z przepisu art. 134 uppsa wynika bowiem obowiązek sądu administracyjnego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Ustalenie, iż organy obu instancji pozbawiły strony możliwości brania udziału w sprawie musiało skutkować uchyleniem obu decyzji.
Ponieważ zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania przy udziale wszystkich zainteresowanych stron, przedwczesne na obecnym etapie byłoby odnoszenie się do zawartych w skardze zarzutów. Tym niemniej względy celowościowe przemawiają za zwróceniem organom uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. Mianowicie organ I instancji powołał jako podstawę prawną swojej decyzji m. in. przepisy § 46 i 47 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków. Przepisy te dotyczą dokonywania aktualizacji, co, jak sama nazwa wskazuje, ma na celu ujawnienie w ewidencji aktualnie istniejącego stanu prawnego
i faktycznego. Tymczasem Starosta swoją decyzją postanowił
w ramach tej aktualizacji utworzyć nowe jednostki rejestrowe i ujawnić w nich między innymi jako właścicieli H. S., H. J., H. K., S. B. Ponieważ wszystkie te osoby nie żyją, dokonanych zmian w tej części zaskarżonych decyzji nie można uznać za prawidłowe, zwłaszcza, iż z akt sprawy nie wynika, aby brali w niej udział spadkobiercy tych osób, których interesu prawnego sprawa ta niewątpliwie dotyczy. Decyzja organu I instancji wprowadza szereg zmian w ewidencji gruntów. Organu II instancji w swojej decyzji w zasadzie w ogóle nie wskazał, na jakiej podstawie poszczególne zmiany zostały wprowadzone, w związku z czym decyzja ta, a w szczególności jej uzasadnienie, nie odpowiada wymaganiom art. 107 kpa. Z kolei jeśli chodzi o uzasadnienie decyzji Starosty, chociaż jest ono bardziej szczegółowe, tym niemniej także w ocenie sądu nie wyjaśnia w należyty sposób, na jakiej podstawie zostały wprowadzone niektóre zmiany,
a w szczególności, na jakiej podstawie zostały utworzone nowe jednostki rejestrowe i wpisane osoby / w większości nieżyjące /. I tak, jako uzasadnienie utworzenia nowej jednostki rejestrowej, w której jako właścicielka działki Nr 2935 /3 o pow. 0,0066 ha została ujawniona S. B., Starosta powołał się na akt notarialny [...] i postanowienie sądu / bez wskazania jaki to sąd/ o sygn. [...]. Tymczasem aktem notarialnym o tym numerze, z dnia [...], E. J. B. nabył od działającego w imieniu K. K. – P. K. nieruchomość określoną jako parcela gruntowa w części północnej działki 3 B, o powierzchni 5598, przy czym na akcie tym została uczyniona wzmianka / nie wiadomo przez kogo/ że umowa ta dotyczy działki nr 2965. Ze znajdującej się
w aktach odbitki kserograficznej aktu notarialnego z dnia [...] wynika z kolei, że S. B. nieruchomość nabytą aktem notarialnym z dnia [...] Rep. [...], stanowiącą działkę gruntu ornego Nr 2965 sprzedała Z. i M. L. Z powyższego wynika, iż może budzić uzasadnione wątpliwości wprowadzenie w ramach aktualizacji zmiany polegającej na wpisaniu jako właścicielki działki 2935 / 3, nieżyjącej S. B. Z kolei uzasadnienie organu I instancji do tej części decyzji, którą postanowił utworzyć nową jednostkę rejestrową i ujawnić nieżyjącą H. K. jako właścicielkę działki nr 2935/6 o pow. 0,0222ha sprowadza się do stwierdzenia: "Działka nr 2935/6 o pow. 0,0222ha stanowi własność H. K. Kw nr [...]". W aktach brak jest wypisu
z księgi wieczystej o tym numerze, tak więc nie jest nawet możliwe ustalenie, czy H. K. była kiedykolwiek właścicielką tej nieruchomości.
Uzasadnienie utworzenia nowej jednostki rejestrowej i wpisanie w niej Skarbu Państwa / i to bez sprecyzowania stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1c powołanego wyżej Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. statio fisci / jako właściciela działki Nr 2935/9 0 pow. 15 m², 2035/10 o pow. 207 m², 2936/1 o pow. 39m², 2936/2 o pow. 26m², 2917/9 o pow. 3m² i 2917/8 o pow. 52m² Starosta ograniczył do stwierdzenia, że stanowią własność Skarbu Państwa zgodnie z wpisem w księdze hipotecznej [...]. W aktach administracyjnych znajduje się jedynie, w odbitce kserograficznej, jedna strona działu II księgi / brak numeru/ z której wynika tylko, że Skarb Państwa posiada uregulowane w tej księdze dobra na podstawie art. 2 cz. I Dekretu PKWN. Nie wynika z tego dokumentu/ o ile w ogóle dokumentem można uznać nie poświadczoną za zgodność odbitkę kserograficzną z bliżej nieokreślonej księgi/, jakich gruntów faktycznie właścicielem stał się Skarb Państwa, a w każdym bądź razie nie jest możliwe skontrolowanie prawidłowości ustalenia, że Skarb Państwa faktycznie jest właścicielem wskazanych wyżej działek. W tym miejscu zauważyć należy, iż organy prowadzące ewidencję gruntów przy dokonywaniu aktualizacji nie są zwolnione z obowiązku dokonania oceny dowodów,
a w szczególności oceny, czy konkretne dokumenty są wystarczające do ujawnienia nowego stanu. Dlatego też niewystarczające w tej sprawie było dokonanie takiej zmiany tylko w oparciu o opisaną wyżej odbitkę kserograficzną bliżej nieokreślonej księgi, bez sprawdzenia, czy księga ta nie została zamknięta i jakich faktycznie nieruchomości dotyczy, nawet jeśli geodeta w wykazie zmian gruntowych wskazał jako inny dokument własności Skarbu Państwa Hip Nr [...]".
Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny również rozważyć zasadność wprowadzenia jedną decyzją kilkudziesięciu zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie
z art. 62 kpa w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W niniejszej sprawie, o ile spełniona jest przesłanka, iż właściwym do rozpoznania jest jeden organ, o tyle już podstawy ujawnienia nowych właścicieli, podstawy dokonania zmian w już istniejących jednostkach rejestrowych są – poza sporządzoną jedną wspólną mapą, obejmującą kilkadziesiąt działek – różne. Objęcie jednym postępowaniem i jedną decyzją zmian dotyczących kilkudziesięciu nieruchomości i kilkudziesięciu osób powoduje, że po pierwsze utrudnione jest ustalenie, czy istnieją wystarczające dowody w postaci dokumentów do wydania decyzji odnośnie konkretnej nieruchomości, a po drugie same decyzje, co trafnie zarzucali odwołujący się od decyzji Starosty, są niezrozumiałe a także zbyt lakonicznie i w sposób często niewystarczający uzasadniają wprowadzone zmiany.
Wyżej przytoczone okoliczności świadczą również o tym, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem /art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne, § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków/
a także z naruszeniem art. 7, 77, 107 i 62 kpa.
Dodatkowo wskazać należy, iż organy powinny - poprzez wydanie stosownej decyzji -odnieść się do złożonego przez skarżącego i inne osoby wniosku tak, aby sprawa z tego wniosku została rozpoznana. Wniosek ten został dołączony do akt tej sprawy, natomiast zaskarżone decyzje zostały wydane w wyniku postępowania wszczętego z urzędu. Do wniosku M. R. i pozostałych osób organ II instancji w zasadzie w ogóle się nie odniósł, zaś organ I instancji uczynił to tylko
w uzasadnieniu swojej decyzji.
Stosownie do art. 152 uppsa Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI