II SA/Ke 757/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2014-12-30
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskawydobyciekopalinawapienieraport oddziaływania na środowiskoroboty strzałowehałaszanieczyszczenie powietrzawody podziemnezwałowisko

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Kopalni O. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia wydobywczego.

Sprawa dotyczyła skargi Kopalni O. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wydobywczego wapieni. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego określenia zasięgu robót strzałowych i braku uwzględnienia emisji ze zwałowisk. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że postępowanie było zgodne z prawem, a raport o oddziaływaniu na środowisko zawierał wystarczające analizy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Kopalni O. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia wydobywczego wapieni. Skarżąca Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące oceny wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie, nieprawidłowego określenia zasięgu robót strzałowych oraz braku uwzględnienia emisji ze zwałowisk. Sąd, analizując materiał dowodowy i przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że postępowanie było zgodne z prawem, a raport o oddziaływaniu na środowisko, mimo zastrzeżeń skarżącej, zawierał wystarczające analizy i spełniał wymogi formalne. Sąd podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny i nie rozstrzyga szczegółowych kwestii technicznych, które będą regulowane w dalszych etapach postępowania, np. w decyzjach wydawanych na podstawie Prawa geologicznego i górniczego. W związku z tym, oddalono skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny i nie rozstrzyga szczegółowych kwestii technicznych, które będą regulowane w dalszych etapach postępowania, np. w decyzjach wydawanych na podstawie Prawa geologicznego i górniczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest etapem wstępnym i nie musi zawierać tak szczegółowych ustaleń, jak np. dokładne parametry robót strzałowych czy sposób zagospodarowania zwałowisk, które są przedmiotem odrębnych postępowań i decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.o.ś.o. art. 59 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

u.o.ś.o. art. 63 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Stwierdzenie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

u.o.ś.o. art. 71 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

u.o.ś.o. art. 72 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jako warunek wstępny uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin.

u.o.ś.o. art. 81 § 1-2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.o.ś.o. art. 79 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

u.o.ś.o. art. 66 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Zawartość raportu o oddziaływaniu na środowisko.

u.o.ś.o. art. 82 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymogi decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

r.ś.o.ś. 2004 art. 2 § 1 pkt 26 lit a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko

Kwalifikacja wydobywania kopalin metodą odkrywkową.

r.ś.o.ś. 2010 art. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie rozporządzenia.

Pomocnicze

p.g.g. art. 115 § 1

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Pozwolenie na przechowywanie lub używanie sprzętu strzałowego.

p.g.g. art. 115 § 7-8

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Obowiązki przedsiębiorcy wykonującego roboty strzałowe.

r.p.r.o.z.g. art. 26 § 1-3

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego

Dostosowanie robót górniczych i zwałowania do warunków geologiczno-górniczych, w tym wymagań norm dotyczących pasów ochronnych.

r.ś.s.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych

Szczegółowe warunki wykonywania robót strzałowych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przekonywania stron o słuszności rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji administracyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 9, 11 k.p.a.) poprzez brak oceny postępowania organu I instancji. Naruszenie prawa materialnego (art. 82 ust. 1 pkt 1 b i pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 c u.o.ś.o.) poprzez nierozważenie wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Nieprawidłowe określenie zasięgu robót strzałowych w raporcie. Brak uwzględnienia emisji ze zwałowisk w raporcie. Niewystarczające określenie ograniczeń uciążliwości dla terenów sąsiednich w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym brak uwzględnienia pasów ochronnych dla kopalni odkrywkowych.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z etapów realizacji inwestycji i wcale nie musi oznaczać, że w przypadku pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zainteresowany podmiot uzyska również pozostałe, wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach pełni wyłącznie funkcję prejudycjalną, "wstępną" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego.

Skład orzekający

Anna Żak

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Chobian

sędzia

Jacek Kuza

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz podziału kompetencji między różnymi etapami postępowania administracyjnego i pozwoleniami."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie wydobycia kopalin i oceny oddziaływania na środowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu inwestycji przemysłowych – oceny ich wpływu na środowisko, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i opinii publicznej.

Kopalnia walczy o pozwolenie na wydobycie: Sąd rozstrzyga o wpływie na środowisko.

Sektor

wydobycie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 757/14 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2014-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 1235/15 - Wyrok NSA z 2017-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1235
art. 59 ust. 1 pkt 1-2, art. 63 ust. 1, art. 71 ust. 1 pkt 1-2, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 81 ust. 1-2, art. 79 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
par. 2 ust. 1 pkt 26
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
par. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2014 poz 613
art. 115 ust. 1, 7-8
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Kopalni O. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 czerwca 2014 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań H. S. oraz Kopalni O. Sp. z o.o., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia 3 marca 2014 r. znak: [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny z części złoża wapieni dewońskich "Ł." wraz ze wstępną przeróbką surowca na mobilnych zestawach krusząco-sortujących w Ł. i N. S., realizowanego przez K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "G." K. W.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny należy do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Natomiast przerób kopaliny kwalifikuje przedsięwzięcie do kategorii mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Po zapoznaniu się z wnioskiem inwestora oraz kartą informacyjną przedsięwzięcia, a także opinią Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), Wójt Gminy Ł. postanowieniem z dnia 9 października 2010 r. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jednocześnie określając jego zakres.
Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. RDOŚ uzgodnił realizację i określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Następnie Wójt Gminy Ł. wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 3 marca 2014 r., w której określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż. Stwierdził również konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wpływu robót strzałowych na drogi znajdujące się w sąsiedztwie kopalni. W razie konieczności zobowiązał wnioskodawcę do podjęcia stosownych działań mających na celu ograniczenie niekorzystnego oddziaływania na znajdujące się w sąsiedztwie obiekty. Stwierdził również, że w celu zminimalizowania czasu zamykania dróg gminnych mając na uwadze rozrzut odłamków skalnych należy skoordynować prowadzenie robót strzałowych z sąsiednim zakładem górniczymi na etapie zatwierdzania planu ruchu zakładu górniczego. Nałożył ponadto obowiązek wykonania i przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie zanieczyszczeń do powietrza i hałasu.
H. S. zarzucił w odwołaniu, że organ I instancji nie wziął pod uwagę ochrony istniejącego źródełka na działce nr 693 w Ł.. Jego zdaniem działalność kopalni spowoduje wzrost zapylenia, co doprowadzi do przekroczenia norm regulujących to zagadnienie. Podniósł również, że planowana inwestycja naruszy miejscowe stosunki wodne.
Kopalnia O. Sp. z o.o. zarzuciła natomiast, że w sposób niezgodny z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych, wytyczono strefy oddziaływania robót strzałowych w taki sposób, aby nie objąć nimi działki należącej do Spółki. W rzeczywistości skutki prowadzonych robót strzałowych będą obejmować działkę Spółki, a nadto również drogę wojewódzką nr 74. Spółka podniosła ponadto, że przy jej działce planowane jest zwałowisko. W związku z powyższym, według Spółki przy badaniu wpływu inwestycji objętej zaskarżoną decyzją w ogóle nie uwzględniono konieczności zachowania szerokości pasów ochronnych dla kopalni odkrywkowych, które określa norma PN-G-02100:1996 "Górnictwo odkrywkowe - Szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych." Przedmiotowe zwałowisko znajduje się bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 74 i tym bardziej ww. pasy winny zostać zachowane dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na tej drodze. Ponadto, zdaniem Spółki, nie uwzględniono w ogóle wpływu planowanej inwestycji na cieki wodne, które znajdują się na jej terenie.
Rozpatrując odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że dokumentacja geologiczna złoża wapieni dewońskich "Ł. – N." w kat. C1 została przyjęta przez Marszałka Województwa na podstawie zawiadomienia z dnia 7.04.2010r. Eksploatacja złoża będzie prowadzona metodą odkrywkową, systemem ścianowym lub zabierkowym dwoma piętrami wydobywczymi, których spągi zalegają na rzędnych: piętro I 300 m n.p.m., piętro II od ok. 286 m n.p.m. do ok. 297 m n.p.m., przy czym zachowana zostanie ok. 2 m grubości półka ochronna nad zwierciadłem wód podziemnych poziomu wodonośnego w utworach dewonu (uwzględniająca jego wahania). Spąg wyrobiska końcowego będzie się znajdował nie mniej niż 2 m nad średnim położeniem zwierciadła wody w obrębie złoża określonym na podstawie pomiarów wieloletnich. W tym celu zgodnie z dokumentacją na etapie sporządzania Projektu zagospodarowania złoża, zaprojektowane zostaną piezometry obserwacyjne w obrębie wyrobiska eksploatacyjnego. Urabianie kopaliny prowadzone będzie mechanicznie oraz przy użyciu materiałów wybuchowych.
Powierzchnia projektowanego obszaru górniczego wyniesie ok. 27,36 ha. Zgodnie z ewidencją są to głównie grunty orne oraz pastwiska, łąki, nieużytki, tereny zadrzewione i zakrzewione klas IIIb-VI a także fragmenty dróg gminnych stanowiących dojazd do pól. Jak wynika z raportu teren ten jest częściowo wykorzystywany rolniczo, resztę stanowią nieużytki podlegające samoistnym zakrzaczeniom. Ponadto występują na nim niewielkie wyrobiska po wcześniejszej niekoncesjonowanej eksploatacji. Zgodnie z raportem w obrębie projektowanego obszaru znajdą się przewidziane w części północnej i południowej (poza granicami złoża) tymczasowe zewnętrzne zwałowiska nadkładu i odpadów eksploatacyjnych, projektowany od strony wschodniej wał ziemny o wysokości ok. 3,5 m, stożki kruszywa usytuowane w rejonie mobilnych zestawów przeróbczych i przy wyjeździe z wyrobiska (od strony północno-zachodniej), zaplecze socjalno-biurowe, a także waga i myjka dla samochodów wyjeżdżających z kopalni.
Przedstawiona w raporcie północna granica wyrobiska i usytuowanie zwałowisk po północnej stronie analizowanego obszaru uwzględniają przebieg projektowanej drogi ekspresowej nr 74. Bezpośrednie otoczenie ww. obszaru stanowią przede wszystkim tereny użytkowane rolniczo, od strony południowej przebiega droga krajowa Nr 74, a w odległości ok. 260 m na wschód i południowy-wschód znajduje się zabudowa zagrodowa.
Powierzchnia projektowanego terenu górniczego "Ł. – N." wynosić będzie ok. 75,9 ha i jest determinowana oddziaływaniami związanymi z prowadzeniem robót strzałowych. Przyjęto, że czas pracy kopalni wyniesie ok. 250 dni w roku, roczna maksymalna wielkość wydobycia i przerobu osiągnie ok. 1 mln Mg/rok. tj. max. 4 000 Mg/d. Przy tych założeniach przewiduje się eksploatację przez 6-10 lat. Na jej terenie będą pracowały spycharka, koparki, ładowarka a do przerobu kopaliny przewidziano dwa zestawy krusząco- sortujące składające się z kruszarki i przesiewacza o wydajności ok. 100 Mg/godz. przerobionego surowca każdy.
W rejonie złoża występuje poziom wodonośny związany ze spękanymi wapieniami środkowego dewonu. Zwierciadło o charakterze swobodnym występuje na rzędnych 293,7- 295,7 m n.p.m. w części północnej, obniżając się do rzędnej ok. 290 m n.p.m. (w centralnej części łoża) i 283,7-284,7 m n.p.m. w rejonie południowej granicy. Złoże jest częściowo zawodnione, jednak w ramach przedsięwzięcia przewiduje się prowadzenie eksploatacji wyłącznie w obrębie warstwy niezawodnionej. W strefach występowania piasków leżących na glinach, okresowo będą gromadzić się wody opadowe, tworzące nieciągły czwartorzędowy poziom wodonośny zależny od wielkości opadów.
Urabianie kopaliny metodą mechaniczną odbywać się będzie przy użyciu dwóch koparek młotkowych i zrywakowych. Urobek skalny zostanie skierowany na mobilne zestawy krusząco-sortujące pracujące w pobliżu ściany eksploatacyjnej, a następnie wywieziony wozidłami technologicznymi do składowiska kruszyw zlokalizowanego przy wyjeździe z wyrobiska. Dalszy transport odbywać się będzie samochodami ciężarowymi drogą gminną zlokalizowaną po stronie zachodniej złoża, połączoną z drogą krajową nr 74. Obszar, w obrębie którego prowadzona będzie eksploatacja kopaliny przy użyciu materiałów wybuchowych ograniczony zostanie do północnej i środkowej części złoża, tj. powierzchni ok. 12,2 ha (co stanowi ok. 70% pow. złoża objętej zagospodarowaniem) w celu ograniczenia możliwości oddziaływania tych prac (drgania parasejsmiczne, powietrzna fala uderzeniowa, rozrzut odłamków skalnych) na usytuowaną od strony południowej przedsięwzięcia drogę krajową nr 74 i zabudowania usytuowane w kierunku wschodnim.
Prace strzałowe będą się odbywały 2-3 razy w tygodniu, winny być prowadzone w koordynacji z sąsiednim zakładem górniczym tj. kopalnią odkrywkową złoża "Ł.-Z.". W obrębie ww. oddziaływań znajdą się głównie tereny rolne, a także drogi lokalne, kopalnie prowadzące eksploatację złoża "Ł.-Z.". Kopalnia nie spowoduje zmiany w użytkowaniu tych terenów, jednak w trakcie prowadzenia robót strzałowych zastosowana zostanie odpowiednia ich organizacja.
W raporcie określono następujące zasięgi oddziaływań z robót strzałowych, na postawie których określono powierzchnię projektowanego terenu górniczego:
• zasięgi strefy rozrzutu odłamków skalnych 200-300 m (w zależności od sektora dot. przyjętych wielkości ładunków wybuchowych),
• zasięgi strefy szkodliwych drgań parasejsmicznych wynoszą: 200 m, 250 m i 300 m (w zależności od sektora dot. przyjętych wielkości ładunków wybuchowych),
• zasięgi strefy powietrznej fali uderzeniowej wynosi dla wszystkich sektorów 198 m.
Na inwestora został nałożony obowiązek każdorazowego korygowania parametrów robót strzałowych, w taki sposób aby szkodliwe oddziaływanie z tym związane nie obejmowało drogi krajowej nr 74, projektowanej ekspresowej S-74 i terenów zabudowanych usytuowanych od strony wschodniej.
Źródłami hałasu przyjętymi do obliczeń w raporcie będą: 2 kruszarki, 2 przesiewacze, spycharka, 2 koparki, 3 ładowarki, wiertnica oraz wozidla technologiczne, samochody ciężarowe, pojazdy osobowe. Źródłem hałasu na terenie przedsięwzięcia będą też prowadzone okresowo roboty strzałowe, tj. detonacja ładunków o oraz syrena przekazująca sygnały ostrzegawcze. W tym czasie cały ruch w kopalni oraz zakładach przeróbczych jest wstrzymywany. Kopalnia funkcjonowała będzie przez całą dobę, dlatego obliczeń dokonano zarówno w porze dziennej jaki i nocnej. W porze nocnej działalność zakładu będzie ograniczona, w godz. 22.00-6.00 nie będą prowadzone prace na zwałowiskach, roboty strzałowe i praca wiertnicy. Dla pory dziennej przyjęto pracę dwóch mobilnych zakładów przeróbczych o wydajności 100 Mg/h, spycharki, koparek, ładowarek, wiertnicy przez 6,5 godziny w przedziale czasu odniesienia 8 godzin, w przypadku wykonywania robót strzałowych zostanie on ograniczony do 5 godzin przy założeniu wydobycia i przerobu kopaliny max. 4 000 Mg/dobę. Pojazdy poruszające się po drogach wewnętrznych projektowanej kopalni zastąpiono liniowymi źródłami hałasu.
Według raportu najbliższe zabudowania mieszkalne usytuowane są względem projektowanego obszaru górniczego w odległości ok. 260 m na wschód i ok. 250 m na południowy-wschód, za drogą krajową nr 74. Dopuszczalny poziom hałasu dla terenów chronionych akustycznie na podstawie faktycznego zagospodarowania określono w raporcie jak dla zabudowy zagrodowej. Rozprzestrzenianie się hałasu ograniczone będzie skarpami otaczającymi wyrobisko ze wszystkich stron, jak również projektowanym wałem ziemnym wzdłuż wschodniej granicy projektowanego wyrobiska o wysokości min. 3,5 m, który od południa będzie łączył się z projektowanym zwałowiskiem zewnętrznym mas ziemnych i skalnych. W związku z powyższym jak wskazano w raporcie wał należy wykonać w pierwszej kolejności tj. na etapie udostępniania złoża. Dla potrzeb uwzględnienia rzeźby terenu wprowadzono cyfrowy model terenu, w którym uwzględniono projektowane zwałowiska, wał ziemny oraz wyrobisko kopalni. Jak wynika z obliczeń i załączników graficznych w najbardziej niekorzystnych sytuacjach na granicy terenów chronionych akustycznie przewidywany poziom hałasu wynikający z działalności kopalni w porze dziennej nie przekroczy 55 dB, a w porze nocnej 45 dB, tj. wartości wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Planowane zamierzenie spowoduje emisję niezorganizowanych zanieczyszczeń do powietrza związanych z procesem udostępniania złoża, eksploatacją, załadunkiem i rozładunkiem, rozdrabnianiem i przesiewaniem kruszywa na dwóch zestawach przeróbczych, ze spalania paliwa w silnikach maszyn/pojazdów poruszających się w obrębie obszaru górniczego oraz unos pyłu podczas przejazdu pojazdów. Źródłami emisji pyłu będą również odkryte powierzchnie składów kruszyw, w znacznie mniejszym stopniu powierzchnie zwałowisk nadkładu i humusu. Stopień uciążliwości powodowanej pyleniem jest ściśle związany z panującymi warunkami atmosferycznymi. Głównym zanieczyszczeniem emitowanym do atmosfery będzie pył oraz dodatkowo dwutlenek azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla, węglowodory, benzen.
Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została wykonana dla najbardziej niekorzystnej sytuacji tj. przy maksymalnym wydobyciu 1 000 000 Mg/rok. Eksploatacja będzie prowadzona w części południowej na pierwszym poziomie wydobywczym, z pracą spycharki na nowoprojektowanym południowym zwałowisku mas ziemnych i skalnych oraz koparek podczas urabiania mechanicznego. Dla takiego etapu eksploatacji źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza usytuowane są najbardziej niekorzystnie pod względem oddziaływania. Późniejsza eksploatacja, tj. na niższych poziomach, a także z wykorzystaniem materiałów wybuchowych będzie powodować mniejsze oddziaływania. W obliczeniach uwzględniono pracę urządzeń/pojazdów: 2 kruszarki i 2 przesiewacze (czas pracy każdego zestawu do 6000 h/rok), 2 koparki do mechanicznego urabiania złoża, 3 ładowarki do załadunku zlokalizowane w wyrobisku, 1 spycharką na zwałowisku, 1 wiertnica, strzelanie, załadunek, natężenie ruchu związane z wywozęrn materiału skalnego z wyrobiska wodzidłami technologicznymi o ładowności 30 Mg; i kruszyw z zakładu samochodami ciężarowymi o ładowności 25 Mg, samochody pracowników, wtórna emisja z ruchu pojazdów, unos pyłu ze stożków nasypowych kruszyw.
Dla ograniczenia emisji pyłu z procesów wydobywczych i technologicznych prowadzonych na przedmiotowym terenie, będą prowadzone następujące czynności:
• na kruszarkach mobilnych i przesiewaczach stosowanie zraszania materiału (urządzenia wyposażone w system zraszania), zakładana skuteczność ok. 20%;
• zraszanie dróg na kopalni zapewniające stałe utrzymanie wilgotności nawierzchni mogącej zawierać frakcje pylaste w celu ograniczenia emisji niezorganizowanej przy transporcie, założona skuteczność ok. 60%.
Zgodnie z przedłożonym aneksem do raportu z września 2013 r., inwestor w ramach odrębnego postępowania planuje utwardzenie (wykonanie nawierzchni asfaltowej) drogi wyjazdowej łączącej wyrobisko z drogą krajową. Ponadto przy wyjeździe z kopalni znajdzie się przejezdna myjnia podwozi samochodów ciężarowych. Część maszyn i urządzeń, w tym dwa mobilne zakłady przeróbcze oraz magazyn kruszywa zlokalizowane zostaną w wyrobisku, którego skarpy będą ograniczały rozprzestrzenianie zanieczyszczeń.
Przy zakładanej wielkości eksploatacji i przerobu uwzględnionych w warunkach, sposobu funkcjonowania kopalni i towarzyszących im emisji, po uwzględnieniu tła określonego w piśmie WIOS z dnia 29.08.2013r., nie przewiduje się w trakcie funkcjonowania kopalni przekroczenia wartości odniesienia określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu oraz poziomów dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 września 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Założenia te potwierdzi analiza porealizacyjna. Zwałowiska nadkładu i przerostów płonnych będą systematycznie zagęszczane i obsiewane roślinnością, która ograniczy unos pyłu, stąd autorzy raportu nie uwzględnili emisji z tych obiektów.
Z uwagi na złożoność oddziaływania kopalni, w tym przerobu kopaliny oraz bliską odległość źródeł od zabudowy mieszkaniowej i niepewność oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu, których zasięg określono w raporcie przy wykorzystaniu programów komputerowych oraz kumulację oddziaływań, nałożono na inwestora obowiązek opracowania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu i emisji do powietrza, co wynika z również z zaleceń raportu. Ponadto nałożono obowiązek wykonania również pomiarów hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej (aktualnie usytuowanych na wschód i południowy-wschód od złoża) oraz odnieść wyniki pomiarów do dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie.
Organ odwoławczy, powołując się na załączoną do akt sprawy dokumentację, ustalił, że przez projektowany obszar górniczy nie przepływa żaden ciek powierzchniowy. W odległości ok. 400-170 m na wschód od niego przepływa mały ciek prowadzący wodę do ponoru powstałego tuż przed drogą krajową nr 74 a ok. 1 km na zachód przepływa rzeka Ł. Złoże "Ł.-N." położone jest w odległości ok. 6,5 km na zachód od GZWP Nr 421 Zbiornik Włostów. Złoże będzie eksploatowane w warstwie suchej z pozostawieniem 2 m półki ochronnej powyżej zwierciadła wody poziomu w utworach dewonu. Poziom zwierciadła wód podziemnych monitorowany będzie przy pomocy piezometrów obserwacyjnych. Jego wyniki posłużą ustaleniu rzędnej spągu wyrobiska końcowego, który winien się znajdować min. 2 m nad określonym średnim położeniem zwierciadła wód poziemnych w obrębie złoża. Wody opadowe z wyrobiska będą spływały do rząpia. Wody opadowe z projektowanych zwałowisk mas ziemnych i skalnych będą infiltrować w podłoże i zgodnie z raportem nie powinny powodować niekorzystnego oddziaływania na pobliskie tereny.
Mając na uwadze istniejące ukształtowanie powierzchni terenu i zakładane rzędne wierzchowin zwałowisk zewnętrznych zlokalizowanych częściowo na kierunku odpływu powierzchniowego wody opadowej nałożono na inwestora warunek, aby wykonywane prace, w tym związane z realizacją zwałowisk mas ziemnych i skalnych nie powodowały zmian stanu wody wpływających szkodliwie na tereny sąsiednie. Myjnia podwozi samochodów ciężarowych będzie pracowała w obiegu zamkniętym, zużycie wody ograniczy się do uzupełniania strat. Zostanie wyposażona w osadnik zawiesin, który będzie regularnie opróżniany a jego zawartość zostanie zagospodarowana jako odpad. Nieczystości ciekłe będą gromadzone w projektowanym podziemnym, szczelnym zbiorniku a ich zawartość okresowo usuwana przez specjalistyczną firmę. Nie przewiduje się powstawania ścieków przemysłowych. Ponieważ złoże jest suche (brak konieczności prowadzenia odwodnienia), pozostawiono półkę ochronną i mając na uwadze wskazane w niniejszym postanowieniu rozwiązania mające na celu zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego nie przewiduje się negatywnego wpływu przedsięwzięcia na wody podziemne i powierzchniowe a tym samym na osiągnięcie celów środowiskowych dla Jednolitej Części Wód Podziemnych zaliczonym do regionu wodnego Górnej Wisły i Jednolitej Części Wód Powierzchniowych "Ł." Na inwestora nałożono obowiązek profilowania skarp wyrobiska i zwałowiska pod kątem zapewniającym stateczność zboczy.
Obszar przewidziany pod planowaną działalność związaną z eksploatacją złoża i w zasięgu oddziaływań od robót strzałowych został zinwentaryzowany m.in. pod kątem występujących siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, zwierząt a wyniki inwentaryzacji przyrodniczej przedstawiono w raporcie. Miejsca występowania siedlisk zostały wyłączone z projektowanego obszaru górniczego, a w celu zapobieżenia nawet nieumyślnemu naruszaniu areału w związku z planowanym wydobyciem inwestor planuje ich ogrodzenie np. siatką. Na terenach występowania płatów siedliska w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie prowadzona żadna działalność (np. wydobycie, zwałowanie mas ziemnych i skalnych, przejazdy, organizowanie zapleczy). Ponadto w raporcie przeanalizowano wpływ zapylenia powodowanego przez działalność kopalni na ww. zbiorowisko roślinne i zamieszkujące je organizmy. Oceniono, że istnieje możliwość utrzymania się muraw w trakcie funkcjonowania kopalni.
Zgodnie z analizą dokonaną w przedłożonej dokumentacji, realizacja zamierzenia przy zastosowaniu opisanych w raporcie działań ograniczających, terminów prowadzenia prac, pozwoli ograniczyć oddziaływanie wydobycia na wartości przyrodnicze terenu oraz tam gdzie to możliwe właściwie zabezpieczyć przed zniszczeniem. Przedmiotowa kopalnia zlokalizowana jest w Cisowsko-Orłowińskim Obszarze Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązują zakazy określone w Uchwale Nr XXXV/626/13 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2013 r. dotyczącej wyznaczenia Cisowsko-Orłowińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, będącym jednocześnie otuliną Cisowsko - Orłowińskiego Parku Krajobrazowego. Zgodnie z analizą i oceną dokonaną w raporcie, mając na uwadze uwarunkowania przyrodnicze, sposób prowadzenie prac realizacja zamierzenia nie powoduje naruszania zakazów obowiązujących w przedmiotowym obszarze. Planowane wydobycie realizowane będzie poza obszarami Natura 2000. Zgodnie z danymi zawartymi w raporcie jego realizacja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na najbliższe obszary Natura 2000, przedmioty ich ochrony, ich integralność i powiązania z innymi obszarami.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu H. S., organ odwoławczy wskazał, że w świetle ww. okoliczności, planowane przedsięwzięcie nie spowoduje dewastacji w podlegającej ochronie faunie i florze znajdującej się na terenie inwestycji. Nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zarzuty, iż działalność kopalni spowoduje wzrost zapylenia, co doprowadzi do przekroczenia norm regulujących to zagadnienie oraz naruszy miejscowe stosunki wodne.
Odnośnie zarzutów Kopalni O., Kolegium wskazało, że w decyzji organu I instancji określono, iż prace strzałowe będą prowadzone 2-3 razy w tygodniu, w koordynacji z sąsiednim zakładem górniczym. Na inwestora nałożono obowiązek każdorazowego korygowania parametrów robót strzałowych, w taki sposób aby szkodliwe oddziaływanie z tym związane nie obejmowało drogi krajowej nr 74, projektowanej ekspresowej S-74 i terenów zabudowanych usytuowanych od strony wschodniej. Dodatkowo wskazano, że roboty strzałowe będą wykonywane przez specjalistyczne podmioty zewnętrzne posiadające odpowiednie uprawnienia na wykonywanie tego typu robót, co zapewni bezpieczeństwo i fachowość w prowadzeniu robót wiertniczo-strzałowych.
Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki wykonywania robót strzałowych zostaną określone w decyzji wydawanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z uwzględnieniem zapisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych i na obecnym etapie nie jest wymagana taka szczegółowość jakiej wymaga tego skarżący. Analogiczna sytuacja dotyczy umiejscowienia zwałowiska. Szczegółowe wymagania dotyczącego tego przedmiotu również będą określone w decyzji wydanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze i wydanych do tej ustawy Rozporządzeń wykonawczych a w szczególności Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Kopalnia O. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium, podnosząc zarzuty naruszenia:
• przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez brak dokonania przez Kolegium oceny postępowania organu I instancji, w szczególności w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...);
• prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 1 pkt 1 b i pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 c ww. ustawy poprzez uznanie, że zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności związane z oddziaływaniem planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz związane z ograniczeniem jej wpływu na nieruchomości sąsiednie.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że w raporcie w sposób nieprawidłowy określono zasięg oddziaływania robót strzałowych, tak aby nie została nim objęta działka stanowiąca własność Spółki. Zdaniem skarżącej nieprawidłowe jest również stanowisko, że kwestia zasięgu robót strzałowych zostanie uregulowana w decyzjach wydanych na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, oraz że na etapie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie ma potrzeby tak szczegółowego zajmowania się przedmiotową kwestią. W raporcie o oddziaływaniu na środowisko należy bowiem wskazać zakres oddziaływania przedsięwzięcia. Poza tym sam wnioskodawca wskazał w raporcie zasięg oddziaływania robót strzałowych.
Spółka zarzuciła ponadto, że w przedstawionym przez inwestora raporcie w ogóle nie uwzględniono emisji ze zwałowisk.
Zdaniem Spółki, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna wskazywać ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, dlatego już w tej decyzji należy uwzględnić konieczność zachowania szerokości pasów ochronnych dla kopalni odkrywkowych, które określa norma PN-G-02100:1996 "Górnictwo odkrywkowe – szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych", w odniesieniu do ograniczenia wpływu zwałowiska na nieruchomość skarżącej.
Powyższe okoliczności świadczą zdaniem skarżącej, że zarówno raport, jak i decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach są niekompletne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że zaskarżona decyzja narusza art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), ponieważ nie określa ilości przewidywanych zanieczyszczeń, które będą emitowały zwałowiska, mogące zawierać np. oleje silnikowe. Są to jego zdaniem odpady wydobywcze w rozumieniu ustawy o odpadach wydobywczych. Mogą także emitować pył. Zwałowiska wydobywcze są poważnym problemem w obrębie Ł. i to one przede wszystkim powodują zapylenie, a nie sama kopalnia. Samo wydobywanie kopalin nie wywołuje takich oddziaływań. Z jednej strony w raporcie podkreśla się takie oddziaływanie zwałowisk, a z drugiej proponuje się tylko nasadzenia. Zdaniem pełnomocnika decyzja powinna przewidywać porealizacyjne analizy zapylenia ze zwałowisk. W raporcie nie przewiduje się emisji ze zwałowisk, a skoro tak, to obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie zanieczyszczeń powietrza określony w pkt 5 decyzji organu I instancji nie będzie dotyczył zwałowisk.
Odnośnie zasięgu robót strzałowych, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że działka stanowiąca własność Spółki nr ewid. 3 o pow. 3 ary ma kształt trójkąta. Na tej działce funkcjonuje zaplecze dla kopalni, jest tam parking dla maszyn i samochodów. Na terenie skarżącej kopalni również istnieją zwałowiska. Kopalnia Spółki znajduje się w obrębie N.. Do działki nr 3 będzie przylegać zwałowisko znajdujące się na terenie kopalni inwestora. Pełnomocnik skarżącej zarzucił inwestorowi nieprzedstawienie konkretnych zasad, dlaczego przyjął taki zakres robót strzałowych, np. dlaczego pominął działkę skarżącej. W raporcie powinny znajdowywać się matematyczne obliczenia, co do zasięgu robót strzałowych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przechowywania i używania materiału wybuchowego. Organ II instancji nie przeprowadził żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, nie ma wyliczeń zasięgu strzałów, z których wynikałoby, że działka skarżącej znajduje się w strefie oddziaływania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W niniejszej sprawie bezsporne jest, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1-2 ustawy. Planowane przedsięwzięcie zaliczane jest więc do przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) zakwalifikowano je do § 2 ust. 1 pkt 26 lit a, tj. wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha. W myśl bowiem § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), wszczętych przed dniem wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wskazane przedsięwzięcie determinuje jego kwalifikację, jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1-2 ustawy wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został na inwestora nałożony postanowieniem Wójta Gminy Ł. z dnia 9 października 2010 r., w którym jednocześnie określono zakres raportu.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż (art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy), co oznacza, że rozstrzygnięcie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia stanowi jeden z warunków wstępnych uzyskania ww. koncesji, wydawanej w oparciu o ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r., poz. 613 ze zm.). Jednakże samo uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Skoro bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa szczegółowe warunki realizowania zamierzonego przedsięwzięcia na danym terenie, to do inwestora będzie należała decyzja, czy przy spełnieniu nałożonych decyzją warunków inwestycja nadal będzie dla niego opłacalna. Należy również zaznaczyć, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z etapów realizacji inwestycji i wcale nie musi oznaczać, że w przypadku pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zainteresowany podmiot uzyska również pozostałe, wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia umożliwiające mu realizację zamierzonego przedsięwzięcia. W postanowieniu z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt II OZ 35/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie koncesji na wydobycie kopalin. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i nie prowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków.
Podkreślić ponadto należy, że ustawodawca wyraźnie wskazuje przypadki, w których przewiduje odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań. Poza sytuacją niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ustawy), wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można więc odmówić jeszcze tylko w razie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy), a także gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy; por. M. Pchałek, M. Behnke, Postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko w prawie polskim i UE, Warszawa 2009 r., s. 126-127). Powyższe stanowisko w pełni koresponduje z przyjętymi w prawie międzynarodowym i wspólnotowym oraz krajowym założeniami dotyczącymi ocen oddziaływania na środowisko rozumianymi, jako instytucja prawna mająca charakter wieloetapowej procedury. Ocenę oddziaływania na środowisko określa się zatem jako prawnie uregulowany ciąg działań zmierzających do zidentyfikowania, opisania i oszacowania - przy udziale społeczeństwa, organów ochrony środowiska oraz innych zainteresowanych podmiotów - potencjalnych wpływów planowanej działalności na kompleksowo rozumiane środowisko, w celu zapewnienia, że właściwy organ wyda rozstrzygnięcie w sprawie zezwolenia na podjęcie takiej działalności, biorąc pod uwagę skutki tej działalności dla środowiska. Najistotniejszymi elementami tego ciągu działań prawnych są: selekcja, czyli wybór przedsięwzięć, które powinny być poddane ocenie, określenie zakresu oceny, przygotowanie raportu (dokumentacji) oceny, sprawdzenie poprawności raportu, podjęcie decyzji merytorycznej (zezwolenie lub odmowa), oraz monitoring skutków realizacji przedsięwzięcia w świetle wyników oceny (analiza porealizacyjna) – por. J. Jendrośka, Oceny oddziaływania na środowisko jako instytucja prawna: charakter prawny i struktura regulacji, [w:] Prawo i polityka w ochronie środowiska. Studia z okazji 40-lecia pracy naukowej Jerzego Sommera, pod red. H. Lisickiej (Wrocław 2006, s. 81).
W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym Wójt Gminy Ł. miał podstawy do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji. Przeprowadzone postępowanie, stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy, zapewniało bowiem możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Złożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia wraz z jego późniejszym uzupełnieniem zawiera zaś szczegółową ocenę przewidywanego wpływu eksploatacji złoża wapieni "Ł.-N." wraz ze wstępną przeróbką surowca na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi, a także zawiera określenie skutków przestrzennych prowadzenia tej działalności.
Raport jest wykonany zgodnie z warunkami określonym w postanowieniu organu I instancji z dnia 9 października 2010 r. oraz z przepisami art. 66 ust. 1 ustawy. Zawiera on charakterystykę przedmiotowego przedsięwzięcia oraz warunki użytkowania terenu w czasie budowy, eksploatacji i likwidacji, ponadto przewidywane ilości i rodzaje zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania tego przedsięwzięcia, a także przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów i uzasadnienie proponowanego wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Raport zawiera informacje o środowisku, analizę warunków geologicznych i hydrologicznych obszaru lokalizacji złoża, a także istotnych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla właściwego prowadzenia robót górniczych i ograniczenia wpływu zakładu górniczego na środowisko. Ponadto w przedmiotowym raporcie opisane są warunki jakie winny być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i ochrony poszczególnych elementów środowiska. Obejmuje również opis metod prognozowania oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko. Raport zawiera określenie przewidywanego oddziaływania hałasu na środowisko i stopnia zanieczyszczenia powietrza, a także określenie wpływu przedsięwzięcia na gatunki roślin, grzybów i zwierząt oraz siedliska przyrodnicze. Wynika z niego jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie na obecnym etapie przewiduje rozwiązania najlepsze z możliwych, w ramach dostępnych środków, uwzględniające technologie i uwarunkowania gwarantujące bezpieczeństwo dla środowiska i życia ludzi.
Jak wynika z raportu, przez projektowany obszar górniczy nie przepływa żaden ciek powierzchniowy. Złoże będzie eksploatowane w warstwie suchej z pozostawieniem 2 m półki ochronnej powyżej zwierciadła wody poziomu w utworach dewonu. Poziom zwierciadła wód podziemnych monitorowany będzie przy pomocy piezometrów obserwacyjnych. Wody opadowe z projektowanych zwałowisk mas ziemnych i skalnych będą infiltrować w podłoże i zgodnie z raportem nie powinny powodować niekorzystnego oddziaływania na pobliskie tereny. Na inwestora nałożono obowiązek, aby wykonywane prace, w tym związane z realizacją zwałowisk mas ziemnych i skalnych nie powodowały zmian stanu wody wpływających szkodliwie na tereny sąsiednie. Nie przewiduje się powstawania ścieków przemysłowych. Ponieważ złoże jest suche (brak konieczności prowadzenia odwodnienia), pozostawiono półkę ochronną i mając na uwadze rozwiązania mające na celu zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego nie przewiduje się negatywnego wpływu przedsięwzięcia na wody podziemne i powierzchniowe.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej Spółki naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy poprzez brak określenia ilości przewidywanych zanieczyszczeń, które będą emitowały zwałowiska, wskazać należy, że w raporcie wskazano, iż w związku z planowanym wydobyciem będą powstawały odpady wydobywcze obojętne, tj. nadkład i straty eksploatacyjne (gleba, piaski, piaski pylaste, piaski gliniaste oraz rumosz wapieni jurajskich). Będą one deponowane na projektowanych w obrębie terenu górniczego trzech zwałowiskach. Przewidziano, że po zakończeniu eksploatacji masy ziemne i skalne zostaną wykorzystane do rekultywacji terenu kopalni. Wskazano, że inwestor będzie prowadził gospodarkę odpadami wydobywczymi zgodnie z wymogami ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (tom II akt. adm. k. 804). Skoro więc nadkład zgromadzony na zwałowiskach będzie w całości wykorzystany do prowadzonych prac rekultywacyjnych, to nie stanowi on odpadu. Nie było zatem potrzeby określania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sposobu oddziaływania nadkładu na środowisko. Tym niemniej z treści raportu wynika, że nie przewiduje się negatywnego oddziaływania zwałowiska nadkładu i odpadów górniczych zlokalizowanego po wschodniej stronie wyrobiska. Nadkład stanowią bowiem głównie piaski i piaski gliniaste oraz gliny piaszczyste. Utwory takie nie są narażone na unos podczas ruchów powietrza, a hałda z nadkładem będzie systematycznie zagęszczana i obsiewana niską roślinnością.
Skarżąca Spółka nie poparła swoich twierdzeń kwestionujących powyższe ustalenia raportu żadnym dowodem. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, gdy w toku niniejszego postępowania nie został opracowany, w szczególności na zlecenie skarżącej, dokument odmiennie określający zakres negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, a treść złożonego przez zainteresowanego raportu nie nasuwa zastrzeżeń, prawidłowo organy administracji publicznej rozpoznające tę sprawę za wiążący i dający podstawę do rozstrzygnięcia sprawy uznały raport, który na potrzeby niniejszego postępowania został opracowany i przedłożony przez K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "G." K. W..
Zdaniem Sądu, jeśli w toku postępowania administracyjnego strona kwestionuje ustalenia raportu, sporządzonego przecież przez specjalistów w dziedzinach wymaganych w danej sprawie, nie ma żadnych przeszkód, a nawet jest to niezbędne, aby na poparcie swoich twierdzeń złożyła stosowne dowody, które organ orzekający mógłby przeanalizować. W przeciwnym razie, jak to ma miejsce w tej sprawie, jej twierdzenia zawarte w skardze uznać należy za hipotetyczne, nie poparte żadnymi dowodami.
Odnośnie zarzutu skarżącej Spółki dotyczącego nieobjęcia działki nr ew.3 stanowiącej jej własność, zasięgiem robót strzałowych, wskazać należy, że na mapie sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik nr 8 do raportu, zaznaczono kolorem jasnoczerwonym obszar, na którym przewiduje się urabianie złoża materiałami wybuchowymi. Strefę tę wyznaczono na podstawie założeń teoretycznych, której granice ulegną zmianie po wykonaniu ekspertyzy strzałowej. Linią przerywaną koloru czerwonego oznaczono zasięg strefy rozrzutu odłamków skalnych wraz z promieniami rozrzutu. Linią przerywaną koloru niebieskiego oznaczono zasięg strefy zagrożenia powietrznej fali uderzeniowej wraz z promieniami tej strefy. Wreszcie linią przerywaną koloru fioletowego oznaczono zasięg strefy szkodliwych drgań parasejsmicznych wraz z promieniami ich oddziaływania w wydzielonych sektorach złoża o zróżnicowanych wielkościach ładunków MW. Wyliczenia oddziaływania związanego z prowadzenie robót strzałowych przedstawiono w części tekstowej raportu (t. I akt adm. k. 272-274). Z powyższych obliczeń nie wynika, aby działka skarżącej Spółki znajdowała się w strefie oddziaływania przedmiotowych robót. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wyznaczonego w raporcie zasięgu robót strzałowych, tym bardziej, że Spółka nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że obliczenia przyjęte w raporcie są nieprawidłowe. Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej Spółki, działkę nr ew. 3 Spółka użytkuje jako parking dla maszyn i samochodów obsługujących jej własną kopalnię położoną w sąsiedztwie planowanej kopalni tj. położoną w obrębie ew. N..
W decyzji organu I instancji określono, że prace strzałowe będą się odbywały 2-3 razy w tygodniu, będą prowadzone w koordynacji z sąsiednim zakładem górniczym. Na inwestora został nałożony obowiązek każdorazowego korygowania parametrów robót strzałowych, aby szkodliwe oddziaływanie nie obejmowało drogi krajowej nr 74, projektowanej drogi ekspresowej S-74 i terenów zabudowanych od strony wschodniej. Jak już wyżej wskazano, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie narusza prawa własności, ani nie daje inwestorowi praw do terenu potencjalnego zainwestowania. Określa wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione aby minimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników szkodliwych. Innymi słowy, ocena oddziaływania na środowisko to szczególna procedura mająca na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydująca o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach pełni wyłącznie funkcję prejudycjalną, "wstępną" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2008 r., sygn. II OSK 821/08).
Ocena oddziaływania na środowisko, mimo że dotyczy konkretnego przedsięwzięcia, to w jego ramach ma charakter kompleksowy, pozwalający zdobyć organowi pełną wiedzę na temat skutków środowiskowych przedmiotowego przedsięwzięcia. Określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane. Jednocześnie z uwagi na prejudycjalny (wstępny) charakter nie mogą regulować kwestii szczegółowych, jak wymaga tego skarżąca Spółka, żądając określenia na tym etapie, sposobu rozwiązania problemu zwałowisk poprzez określenie pasów ochronnych zgodnie z Polską Normą, czy też szczegółowych warunków wykonywania robót strzałowych. Na etapie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest bowiem regulowany szczegółowy zakres praw i obowiązków inwestora niemieszczących się w regulacji art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), niezwiązanych z potrzebą ochrony środowiska.
Organ odwoławczy trafnie wskazał, że szczegółowe warunki wykonywania robót strzałowych zostaną określone w decyzji wydanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych (Dz.U. Nr 72, poz. 655). Ponadto, zgodnie z art. 115 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego, przechowywanie lub używanie w ruchu zakładu górniczego sprzętu strzałowego wymaga pozwolenia wydanego, w drodze decyzji, przez organ nadzoru górniczego właściwy dla miejsca wykonywania robót strzałowych. Przepis art. 115 ust. 7 ww. ustawy stanowi zaś, że przedsiębiorca lub podmiot wykonujący w zakresie swojej działalności zawodowej roboty strzałowe powierzone mu w ruchu zakładu górniczego, są obowiązani m.in: przestrzegać wymagań dotyczących bezpiecznego przechowywania środków strzałowych i sprzętu strzałowego oraz prowadzenia prac przy użyciu tych środków i sprzętu (pkt 1); zapewnić nadzór nad osobami, którym powierzyli wykonywanie czynności związanych z dostępem do środków strzałowych i sprzętu strzałowego (pkt 2). Kierownik ruchu zakładu górniczego ustala dla każdego miejsca wykonywania robót strzałowych w formie pisemnej bezpieczny sposób ich wykonywania, uwzględniając wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 120 ust. 2 (art. 115 ust. 8).
Organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie miał również w tej sprawie obowiązku określania pasów ochronnych zgodnie z Polską Normą. Kwestie te uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz.U. poz. 1008) i będą rozstrzygane na etapie ubiegania się przez inwestora o koncesję określającą szczegółowe warunki wydobywania kopaliny. Stosownie do treści § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, wykonywanie robót udostępniających, eksploatacyjnych oraz zwałowanie nadkładu dostosowuje się odpowiednio do warunków geologiczno-górniczych i wyposażenia technicznego zakładu górniczego. Roboty, o których mowa w ust. 1, wykonuje się z zachowaniem odpowiednich parametrów wyrobiska górniczego, w tym wymagań określonych w Polskiej Normie dotyczącej szerokości pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i geotechnicznego oraz bezpieczeństwa pracowników i ciągłości ruchu zakładu górniczego (ust. 2). Wykonywanie robót górniczych w złożu lub jego części koordynuje się ze zwałowaniem nadkładu, uwzględniając w szczególności możliwość wzajemnego oddziaływania złoża lub jego części oraz zwałowiska nadkładu (ust. 3).
W świetle powyższego, trafnie organ odwoławczy uznał, że wydana w tej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia spełnia przewidziane przez ustawę (art. 82 ust. 1) wymagania.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy upoważnia do wniosku, że organy orzekające, po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, prawidłowo ustaliły jej stan faktyczny i zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
w tym w zgodzie z art. 80 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 wydały decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia. Do decyzji załączona jest również charakterystyka przedsięwzięcia, stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9 i art. 11 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI