II SA/Ke 753/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2019-01-17
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewozy osóbzezwoleniepostępowanie administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćostateczność postanowieniadoręczenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie SKO o niedopuszczalności zażalenia, uznając, że zażalenie zostało wniesione po terminie.

Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie uzgadniające wydanie zezwolenia na przewozy osób, twierdząc, że nie brało udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że postanowienie uzgadniające stało się ostateczne przed wniesieniem zażalenia. WSA w Kielcach oddalił skargę Stowarzyszenia, potwierdzając, że zażalenie zostało wniesione po terminie, a Stowarzyszenie nie wykazało swojego dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego "BUS" w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Stowarzyszenia na postanowienie uzgadniające wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. Stowarzyszenie twierdziło, że nie brało udziału w postępowaniu, a o jego wyniku dowiedziało się po terminie. SKO uznało, że postanowienie uzgadniające stało się ostateczne przed wniesieniem zażalenia, co uzasadniało jego niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Stowarzyszenia. Sąd potwierdził, że postanowienie uzgadniające zostało skutecznie doręczone stronie postępowania, a termin do wniesienia zażalenia upłynął przed jego złożeniem przez Stowarzyszenie. Ponadto, Sąd ustalił, że Stowarzyszenie nie wykazało, aby zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu uzgodnieniowym ani w postępowaniu głównym dotyczącym wydania zezwolenia, co pozbawiało je legitymacji do wniesienia zażalenia. Sąd uznał, że nawet gdyby pismo Stowarzyszenia potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, to organizacja społeczna działająca na prawach strony nie ma uprawnienia do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne, ponieważ postanowienie stało się ostateczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli postanowienie stało się ostateczne, a strona nie brała udziału w postępowaniu, to jej pismo powinno być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, a nie zażalenie. Ponadto, organizacja społeczna działająca na prawach strony nie ma uprawnienia do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ppsa art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 144

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39¹

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 31

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o wznowienie postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony.

k.p.a. art. 31 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 31 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

u.ś.u.d.e. art. 2 § 5

Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Definicja środków komunikacji elektronicznej.

u.t.d. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione po terminie, ponieważ postanowienie uzgadniające stało się ostateczne. Stowarzyszenie nie wykazało, że zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu uzgodnieniowym ani w postępowaniu głównym. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Odrzucone argumenty

Pismo Stowarzyszenia z dnia 20 lipca 2018 r. zatytułowane "zażalenie" de facto wnosiło o wznowienie postępowania. Organ II instancji powinien przekazać pismo do organu I instancji jako wniosek o wznowienie postępowania. Postanowienie uzgodnieniowe nie zostało skutecznie doręczone [...] Polska Sp. z o.o., a zatem nie upłynął jeszcze termin do jego zaskarżenia. Organ odwoławczy powinien był wyjaśnić rzeczywistą intencję wnoszącego podanie.

Godne uwagi sformułowania

podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może wnieść odwołanie (podobnie zażalenie) dopóty, dopóki decyzja (postanowienie) nie jest ostateczna Po tym terminie pismo, z którego wynika zamiar wniesienia odwołania (zażalenia), i w którym podnosi się, że uniemożliwiono stronie wzięcie udziału w postępowaniu, winno być rozpatrywane jako podanie o wznowienie postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Armański

przewodniczący

Dorota Chobian

członek

Jacek Kuza

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niedopuszczalności zażalenia, ostateczności postanowień, doręczeń oraz udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału strony w postępowaniu i wniesienia środka zaskarżenia po terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak terminowość wnoszenia środków zaskarżenia i dopuszczalność zażaleń, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy zażalenie staje się niedopuszczalne? Kluczowe zasady ostateczności postanowień i terminów w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 753/18 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 540/19 - Wyrok NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 134, art. 144,, art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego "BUS" w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wydane z upoważnienia Marszałka Województwa w dniu [...], uzgadniające wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Warszawa – Kraków - Myślenice dla przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji uzgadniając w/w postanowieniem z [...] wydanie wspomnianego zezwolenia, powołał się m.in. na przepisy art. 18 ust. 1 pkt 1g ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2200 ze zm.) i wskazał, że odstępuje od uzasadnienia swojego stanowiska, gdyż uwzględnia ono w całości żądanie strony.
Na postanowienie to w dniu 20 lipca 2018r. (data nadania) zażalenie wniosło Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." w L., zarzucając organowi uzgadniającemu brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie wskazało, że bez swojej winy nie brało udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, bowiem zostało dopuszczone do niego na prawach strony postanowieniem z [...], zaś o treści postanowienia Stowarzyszenie dowiedziało się dopiero 18 lipca 2018r., po uzyskaniu dostępu do akt sprawy.
W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w niniejszej sprawie spełniona jest negatywna przesłanka przedmiotowa, uzasadniająca stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 kpa, a to z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie Marszałka Województwa z [...], uzgadniające wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób na w/w linii komunikacyjnej Warszawa – Kraków - Myślenice przedsiębiorstwa [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Postanowienie to zostało bowiem wysłane pocztą elektroniczną w dniu 27 czerwca 2018r. i w tym samym dniu zostało odebrane przez stronę postępowania – firmę [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...], a zatem termin do wniesienia na nie zażalenia upłynął w dniu 5 lipca 2018r., tj. po 7 dniach od dnia doręczenia stronie postanowienia. Z tą datą postanowienie z [...] stało się ostateczne i nie mogło być przedmiotem postępowania zażaleniowego. Tymczasem zażalenie na to postanowienie wniosło w dniu 20 lipca 2018r. skarżące Stowarzyszenie, o czym świadczy data nadania listu - data stempla pocztowego. Jak zaś wynika z akt sprawy, skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed Marszałkiem Województwa.
Kolegium wskazało, że jeżeli na postanowienie organu I instancji nie zostało wniesione zażalenie i postanowienie to uprawomocniło się wskutek upływu terminu zażaleniowego, osoba która w postępowaniu I instancji nie brała udziału, a uważa się za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, nie ma prawa do wniesienia zażalenia, bowiem postanowienie stało się ostateczne w świetle przepisów kpa, a więc prawomocne formalnie.
Powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji wyjaśnił, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji (niezależnie od powodu tego stanu rzeczy), przysługuje prawo do wniesienia odwołania tylko wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ I instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Wskazał, że po upływie tego terminu stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (organ powołał w tym zakresie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 lipca 2002r., sygn. akt II SA 2230/00, z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 505/08, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 2225/15 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK 1067/14).
W sytuacji zatem, kiedy zażalenie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji i który nie wniósł zażalenia na postanowienie kończące postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy powinien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 kpa, gdyż dotyczy ono postanowienia ostatecznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." w L. zaskarżyło w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 134 kpa w związku z art. 65 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie uzgadniające stało się ostateczne w dniu 5 lipca 2018r. i nie mogło być przedmiotem postępowania zażaleniowego, w sytuacji gdy skarżący wnosząc pismo z dnia 20 lipca 2018r. zatytułowane "zażalenie", de facto wnosił o wznowienie postępowania, z uwagi na fakt, iż nie brał udziału w postępowaniu, więc organ II instancji powinien na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazać wniosek do organu I instancji, który właściwy był do rozpatrzenia tego pisma;
2) art. 134 kpa w związku z art. 8 § 1 i art. 9 kpa poprzez stwierdzenie, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie uzgadniające stało się ostateczne dnia 5 lipca 2018 r. i nie mogło być przedmiotem postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu uzgodnieniowym i dowiedział się o rozstrzygnięciu organu uzgadniającego dopiero 18 lipca 2018 r.;
3) art. 134 kpa w związku z art. 39¹ kpa poprzez stwierdzenie, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie uzgadniające stało się ostateczne dnia 5 lipca 2018r. i nie mogło być przedmiotem postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy postanowienie uzgodnieniowe wydane przez organ I instancji nie zostało skutecznie doręczone [...] Polska Sp. z o.o., a zatem nie upłynął jeszcze termin do jego zaskarżenia w drodze zażalenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ odwoławczy sam wskazał, iż stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje wniosek o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ, do którego wpłynęło pismo, powinien zatem dokonać analizy jego treści, gdyż nie jest on związany nazewnictwem środka, a rzeczywistą treścią żądania. Podniósł, że pismo nazwane "zażaleniem" zawiera wszystkie elementy wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem postanowienia uzgadniającego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że jeśli organ odwoławczy ma wątpliwości co do treści żądania wniosku, to winien podjąć działania w celu wyjaśnienia rzeczywistej intencji wnoszącego podanie. Zaniechanie tego działania i umorzenie postępowania po uprzednim uchyleniu postanowienia organu I instancji jaskrawo narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane, aby w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet z ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. Te działania nie mogą mieć charakteru ogólnego. Przekazywane informacje muszą więc być skonstruowane precyzyjnie, by strona zobowiązana we własnym interesie do przedstawienia organowi stosownego stanowiska nie musiała się domyślać, o co chodzi i jakie ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia. Dopiero po uzyskaniu pełnej wiedzy co do skutków wyboru dokonanego przez stronę, można mówić o wypełnieniu obowiązków, o jakich mowa w art. 9 kpa.
Z powyższych powodów skarżący uznał, że już organ I instancji powinien powziąć wątpliwości co do charakteru pisma złożonego przez skarżącego, a wątpliwości powinien rozwiać zwracając się do strony o stosowne wyjaśnienie w tym względzie. Natomiast organ II instancji, otrzymując "zażalenie" wraz z aktami postępowania, powinien na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazać pismo z powrotem do organu I instancji, który na podstawie art. 150 § 1 kpa jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący stwierdził ponadto, że na uwagę zasługuje fakt, iż dowiedział się o wydanym postanowieniu uzgadniającym dopiero 18 lipca 2018r., po dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu i tym samym do akt sprawy. Skarżący uznał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu uzgadniającym i dlatego przedsięwziął niezwłocznie działania mające na celu usunięcie z obiegu prawnego, jego zdaniem, wadliwego postanowienia. Po stwierdzeniu, że takie postanowienie zostało wydane, 20 lipca 2018r. zostało skierowane pismo, którego celem było wzruszenie tego postanowienia. Sam organ II instancji świadomy był środków prawnych, jakie przysługują w przypadku "pominięcia" strony w postępowaniu oraz sam wskazał, cytując treść pisma skarżącego z dnia 20 lipca 2018r., że Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." w L. podniosło, iż bez swojej winy nie brało udziału w postępowaniu, co wyraźnie wskazuje na spełnienie przesłanek prawidłowo złożonego wniosku o wznowienie postępowania, który zawierać powinien przede wszystkim powołanie przesłanki wznowienia - skoro powołano art. 145 § 1 pkt 4 kpa - i termin, w jakim skarżący dowiedział się o rozstrzygnięciu.
W ocenie skarżącego nawet jednak gdyby uznać, że podniesione powyżej zarzuty nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, to z jego treści wynika, że mogło nie dojść do prawidłowego doręczenia postanowienia uzgadniającego na rzecz [...] Polska Sp. z o.o., a tym samym postanowienie to nie jest ostateczne. Skarżący, przytaczając treść przepisów dotyczących doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej wskazał, że na gruncie kpa nie można utożsamiać wiadomości e-mail (środka komunikacji elektronicznej) z dokumentem elektronicznym. Podniósł, że jak wynika z treści postanowienia SKO, zostało ono wysłane do [...] Polska Sp. z o.o. "pocztą elektroniczną", dlatego istnieje realna obawa granicząca z pewnością, że przedmiotowe postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone, a zatem nie zaczął biec termin do wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia i stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do treści skargi, zarzut błędnego zakwalifikowania pisma skarżącego z dnia 20 lipca 2018r. Kolegium uznało za bezzasadny, ponieważ charakter tego pisma w ocenie organu nie budził żadnych wątpliwości i żaden z jego elementów nie stanowił przesłanki do wznowienia postępowania. W zakresie zarzutu niedoręczenia postanowienia organu I instancji [...] Polska Sp. z o.o. Kolegium wyjaśniło, iż postanowienie to zostało wysłane stronie za pomocą ePUAP, tj. środka komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2017 r. poz. 1219).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 134 kpa. Zgodnie z nim, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczona regulacja stosownie do treści art. 144 kpa ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381). W orzecznictwie został również wyrażony pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może wnieść odwołanie (podobnie zażalenie) dopóty, dopóki decyzja (postanowienie) nie jest ostateczna, a więc tak długo, jak długo nie upłynął termin do wniesienia odwołania (zażalenia). Po tym terminie pismo, z którego wynika zamiar wniesienia odwołania (zażalenia), i w którym podnosi się, że uniemożliwiono stronie wzięcie udziału w postępowaniu, winno być rozpatrywane jako podanie o wznowienie postępowania oparte na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w [...] z dnia 16 listopada 1998 r., II SA 1391/98, wyrok NSA z 16 lipca 2002 r., II SA 2230/00, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2010r., sygn. II SA/Gd 279/10). Taki pogląd jest również wyrażany w doktrynie (Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. LEX/el. 2019. Teza 8 do art. 134 kpa).
Odwołanie (odpowiednio zażalenie) przysługuje również organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu na prawach strony na podstawie między innymi ostatecznego postanowienia organu pierwszej instancji o dopuszczeniu jej do udziału w toczącym się postępowaniu (art. 31 kpa). Organ odwoławczy, do którego zostało wniesione odwołanie organizacji społecznej, uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony, obowiązany jest ocenić, czy organizacja ta rzeczywiście brała udział w postępowaniu, a jeżeli nie, to czy nie upłynął termin do wniesienia odwołania (zażalenia) dla stron, które w postępowaniu brały udział, o czym była już wyżej mowa. Te i inne wątpliwości odnośnie legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania powinny być rozstrzygane w trybie art. 134 kpa, nie zaś na etapie merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy (por. Wróbel Andrzej, Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego. LEX/el. 2018.Teza 9 do art. 134 kpa).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy zauważyć, że zaistniały w niej obie wskazane wyżej podstawy wydania zaskarżonego postanowienia.
Wbrew twierdzeniom skargi, a także wbrew zaskakującym w tym zakresie wywodom SKO, postanowienie uzgodnieniowe z dnia [...], wydane z upoważnienia Marszałka Województwa, nie było doręczane stronie tego postępowania, tj. [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] za pomocą platformy e-PUAP, tj. za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2017.1219), lecz za pośrednictwem Poczty Polskiej w trybie art. 39 kpa. Postanowienie to zostało wysłane stronie w dniu 27 czerwca 2018 r., co wynika z adnotacji zamieszczonej na drugiej stronie jego znajdującej się w aktach kopii, zgodnej z dokumentem elektronicznym (k. 6 akt administracyjnych). Postanowienie to zostało następnie doręczone [...] Polska Sp. z o.o. w [...] w dniu 2 lipca 2018 r. (por. notatka urzędowa. K. 35 i dołączone do niej: odpis z pocztowej książki nadawczej, śledzenie przesyłek oraz pismo z Urzędu Marszałkowskiego z dnia 16 stycznia 2019 r., znak: [...], k. 36-38 i 43-45).
Niewątpliwy w sprawie fakt doręczenia [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (tj. jedynej stronie ujawnionej w toku postępowania uzgodnieniowego) kończącego postępowanie uzgodnieniowe postanowienia z dnia [...], wydanego z upoważnienia Marszałka Województwa powoduje, że w dacie wniesienia przez skarżące Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." w L. zażalenia na to postanowienie, tj. w dniu 20 lipca 2018 r. (data wpływu do organu – 26 lipca 2018 r,)- było ono już ostateczne, co uzasadniało stwierdzenie niedopuszczalności tego zażalenia.
Wskazane wyżej fakty dotyczące sposobu doręczenia stronie postanowienia z [..], wydanego z upoważnienia Marszałka Województwa za pośrednictwem Poczty Polskiej powodują, że bezprzedmiotowe są zarówno rozważania SKO, jak i zarzuty skargi dotyczące domniemanych wadliwości przy doręczaniu tego postanowienia za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Również druga z zasygnalizowanych wyżej okoliczności usprawiedliwiała wydanie zaskarżonego postanowienia, choć skarżony organ tego nie dostrzegł.
Zażalenie, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, złożone zostało na tzw. postanowienie uzgodnieniowe z dnia [...] wydane z upoważnienia Marszałka Województwa w związku z wystąpieniem Marszałka Województwa z dnia [...] podjętym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Warszawa-Kraków-Myślenice dla przedsiębiorstwa [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Natomiast powoływane przez stronę skarżącą jako podstawa żądania rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie uzgodnieniowe, postanowienie Marszałka Województwa z dnia [...], dopuszczało Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." z siedzibą w L., jako organizację społeczną, do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym przedsiębiorcy [...] Polska Sp. z o.o., ale na linii komunikacyjnej Warszawa-Radom-Kraków-Myślenice, czyli na zupełnie innej trasie. Również w uzasadnieniu tego postanowienie wydanego na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 kpa, z wyjątkiem początkowego, prawdopodobnie błędnego określenia będącej przedmiotem postępowania linii komunikacyjnej relacji Łódź-Częstochowa-Katowice-Kraków-Rzeszów, wskazano trzykrotnie na linię komunikacyjną Warszawa-Radom-Kraków-Myślenice, jako będącą przedmiotem postępowania. Oznacza to, że skarżące Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." z siedzibą w L., nie tylko nie zostało dopuszczone do postępowania uzgodnieniowego zakończonego postanowieniem z dnia [...] wydanym z upoważnienia Marszałka Województwa, ale nawet nie zostało dopuszczone do postępowania głównego prowadzonego przez Marszałka Województwa w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Warszawa-Kraków-Myślenice dla przedsiębiorstwa [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...], którego to postępowania dotyczyło postanowienie uzgodnieniowe z dnia [...], zaskarżone zażaleniem strony skarżącej. W konsekwencji skarżące Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." z siedzibą w L., które nie brało udziału ani w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym przez Marszałka Województwa w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Warszawa-Kraków-Myślenice dla przedsiębiorstwa [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ani też nie wykazało, aby zostało dopuszczone do udziału w prowadzonym przez Marszałka Województwa postępowaniu głównym dotyczącym wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na tej samej linii komunikacyjnej - nie mogło zostać uznane za uprawnione do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] wydane z upoważnienia Marszałka Województwa. Należy bowiem zauważyć, że organizacja społeczna, która w trybie art. 31 § 1 pkt 2 kpa może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, uczestniczy w takim postępowaniu na prawach strony dopiero po wydaniu przez właściwy organ administracji publicznej postanowienia o dopuszczeniu takiej organizacji do udziału w postępowaniu, na które to postanowienie służy zażalenie (art. 31 § 2 i 3 kpa). W niniejszej sprawie, jak to już wyżej wyjaśniono, wydanie takiego postanowienia nie zostało wykazane, przez co nie można było przyjąć, że Stowarzyszenie Prywatnego Transportu Samochodowego "..." z siedzibą w L. brało w nim udział na prawach strony oraz, że w związku z tym mogło złożyć zażalenie na postanowienie z dnia [...], znak: [...].
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że istotnie – jak podniesiono choćby w powołanym wyżej wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2010r. - art. 7 kpa, wsparty ponadto regulacjami zawartymi w art. 8 i 9 kpa, stanowi podstawę do życzliwej interpretacji pism składanych w toku postępowania. Organ administracji winien uwzględnić treść pisma, a nie jego formę, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywateli. Jednocześnie organ administracji nie powinien wykorzystywać nieadekwatnej do etapu postępowania formy pisma tylko po to, aby pominąć zawarte w jego treści żądanie. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę także na dominujący w orzecznictwie pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, zgodnie z którym w świetle dyspozycji art. 147 kpa wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa możliwe jest wyłącznie na żądanie strony, a w związku z tym podmiot działający na prawach strony uprawnienia takiego nie posiada. Organizacja społeczna, która nie jest stroną z uwagi na swój interes prawny lub obowiązek, lecz podejmuje czynności procesowe na podstawie art. 31 kpa, działa w sprawie dotyczącej innej osoby (art. 31 § 1 kpa). Przedmiotem takiej sprawy administracyjnej nie są zatem prawa lub obowiązki wynikające z prawa materialnego, dotyczące organizacji społecznej. W związku z tym, przepis art. 31 § 3 kpa daje organizacjom społecznym prawo uczestniczenia w postępowaniu wyłącznie na prawach strony. Z taką formą uczestnictwa w postępowaniu wiążą się określone konsekwencje prawne. Organizacja społeczna może, zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 kpa występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Natomiast organizacji społecznej nie przysługują uprawnienia, które przysługują tylko stronie. Do takich uprawnień należy żądanie wszczęcia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2017r., sygn. II OSK 2548/15, w wyroku z dnia 2 lipca 2014r., sygn. II OSK 225/13, WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 grudnia 2017r., sygn. II SA/Ol 782/17, WSA w [...] w wyroku z dnia 19 marca 2014r., sygn. IV SA/Wa 2053/13). Nawet więc gdyby przyjąć, że skarżące Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na podstawie art. 31 § 2 kpa i zgodnie z art. 31 § 3 kpa uczestniczyło w postępowaniu na prawach strony, to należałoby stwierdzić, że jego pismo z 20 lipca 2018 r. nazwane zażaleniem, nie mogłoby być uznane za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...], znak: [...], wydanym z upoważnienia Marszałka Województwa.
Wskazane wyżej okoliczności powodują, że zaskarżone postanowienie zasługiwało na akceptację mimo wskazanych wyżej braków jego uzasadnienia. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI