II SA/Ke 750/23

II SA/Ke 750/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44, art. 42 par. 1 i 2, art. 67 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 31 maja 2023 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z 31 maja 2023 r. [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania H. L. od decyzji z 24 listopada 2022 r. o odmowie przyznania dodatku węglowego, na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa, stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że pismem z 17 stycznia 2023 r. strona wniosła odwołanie od decyzji z 24 listopada 2022 r. Z nadesłanych przez organ I instancji akt administracyjnych wynika, że decyzja z 24 listopada 2022 r., była doręczana przez operatora pocztowego. Na kopercie adresowanej do odwołującej umieszczono informację, wedle której przesyłkę awizowano 29 listopada 2022 r., a powtórne awizo miało miejsce 8 grudnia 2022 r. Zwrot przesyłki, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie, miał miejsce 15 grudnia 2022 r. W ocenie Kolegium, znajdujące się w aktach dokumenty nie dają podstawy do uznania, że doręczenie H. L. decyzji organu I instancji z 24 listopada 2022 r. nastąpiło z zachowaniem wszystkich wymogów określonych przez art. 44 kpa. Organ zaznaczył, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że zawiadomienie (awizo) umieszczone zostało na drzwiach mieszkania adresata - na drzwiach biura, zaś korespondencja została złożona w Urzędzie Pocztowym w Pińczowie. Jednak brak jest informacji o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, co wymagane jest na podstawie art. 44 § 2 kpa, a ponadto nie sporządzono zapisu o dacie pierwszego i powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa).
W związku z powyższym, w ocenie Kolegium nie ma podstaw do uznania, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona odwołującej w trybie art. 44 kpa. Brak prawidłowego doręczenia decyzji stronie skutkuje tym, że decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym, a strona nie nabywa prawa do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna bowiem biegu. Brak przedmiotu zaskarżenia skutkuje natomiast stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.
Zdaniem organu II instancji dopiero w sytuacji, gdy stronie w sposób prawidłowy doręczona zostanie decyzja, zacznie biec 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od takiej decyzji. Dlatego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego o prawidłowo doręczoną decyzję.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie H. L. wskazała, że decyzję organu I instancji odebrała osobiście 16 stycznia 2023 r. w siedzibie MGOPS w Pińczowie, natomiast odwołanie wysłała do SKO w Kielcach dnia następnego. Dlatego też, aby "nie przeciągać postępowania administracyjnego i nie angażować WSA" , wniosła o rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, należy zaznaczyć, że skarżąca, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Kielcach z 22 grudnia 2023 r. została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania, braków formalnych wniesionej skargi przez własnoręczne jej podpisanie w sposób, z którego będzie wynikało, kto złożył podpis pod skargą, co mogło nastąpić w budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (czytelnia akt) lub przez nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego we wskazany wyżej sposób. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, które zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zarządzeniem z 30 stycznia 2024 r. sędzia sprawozdawca uznał, że skarga została prawidłowo podpisana przez skarżącą i skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 tej ustawy.
Odnosząc się do tej kwestii należy wyjaśnić, że choć skarga została opatrzona jedynie parafą, to jednak pozwalającą, zdaniem Sądu, na identyfikację osoby podpisującej. Przekonuje o tym po pierwsze możliwość wyróżnienia w tym podpisie początkowych liter nazwiska skarżącej, po drugie to, że w nagłówku skargi skarżąca podała swoje szczegółowe dane, a po trzecie to, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się pisma wnoszone przez H. L. w toku postępowania administracyjnego (k. 6, k. 15 odwrót i k. 19 odwrót akt administracyjnych), opatrzone podpisami w formie parafy odpowiadającej podpisowi pod skargą. Dlatego należało uznać, że podpis znajdujący się pod skargą został złożony przez skarżącą.
Przedmiotem merytorycznego badania Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO w Kielcach stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Pińczów z 24 listopada 2022 r.
Kolegium stanęło na stanowisku, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło bez zachowania wszystkich wymogów określonych w art. 44 kpa, co z kolei skutkuje tym, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a strona nie nabyła prawa do wniesienia odwołania, gdyż termin do jej zaskarżenia odwołaniem - nie rozpoczął biegu. Dokonując takiej oceny organ odwoławczy nie uwzględnił jednak, że choć pisma, co do zasady, doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.), to zgodnie z art. 42 § 2 k.p.a. mogą być też doręczane w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (które to zastrzeżenie w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).
W związku z tym należy zauważyć, że na znajdującej się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez starszego referenta ds. świadczeń rodzinnych i wychowawczych, decyzji organu I instancji z 24 listopada 2022 r., widnieje opatrzona czytelnym podpisem skarżącej adnotacja o treści: "Odpis decyzji odebrałam osobiście w dn. 16.1.2023". Fakt odebrania tej decyzji osobiście przez skarżącą w siedzibie MGOPS w Pińczowie w dniu 16 stycznia 2023 r., H. L. potwierdziła również w treści wniesionej skargi. Okoliczności te nie zostały jednak przez organ II instancji dostrzeżone. W sytuacji natomiast przyjęcia przez SKO w Kielcach, że decyzja organu I instancji z 24 listopada 2022 r. nie została doręczona skarżącej w miejscu jej zamieszkania w trybie art. 44 k.p.a., co było wiadome już w grudniu 2022 r. w związku ze zwrotem w dniu 18 grudnia 2022 r. przesyłki zawierającej tę decyzję z powodu jej niepodjęcia w terminie (datownik i adnotacja poczty na kopercie – k. 13 akt administracyjnych), organ I instancji miał obowiązek ponownego doręczenia tej decyzji stronie, który to obowiązek mógł zrealizować poprzez doręczenie decyzji w lokalu organu na podstawie art. 42 § 2 k.p.a. Skuteczność takiego doręczenia była jednak zależna od spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. między innymi od tego, czy doręczenie takie nastąpiło w lokalu organu administracji publicznej, który wydał decyzję oraz czy doręczono stronie oryginał decyzji, względnie jej odpis. Te okoliczności powinny przy tym znaleźć odzwierciedlenie w protokole, który organ powinien sporządzić na podstawie art. 67 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem bowiem, organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Istotne znaczenie doręczenia decyzji stronie nie budzi wątpliwości. Fakt ewentualnego utrwalenia czynności doręczenia decyzji organu instancji z 24 listopada 2022 r. w inny sposób, niż w protokole z tej czynności, nie został w sprawie wyjaśniony. Nie zostało też w sprawie wyjaśnione, czy H. L. został doręczony oryginał, odpis czy kserokopia decyzji z 24 listopada 2022 r. Ta wątpliwość wynika z braku w aktach sprawy wspomnianego wyżej protokołu z czynności doręczenia tej decyzji w lokalu organu. Wprawdzie wspomniana wyżej adnotacja z 16 stycznia 2023 r. opatrzona podpisem H. L. mówi o odbiorze odpisu decyzji oraz została uczyniona na jej odpisie znajdującym się w aktach administracyjnych, ale nie przesądza to tego, czy skarżącej doręczono oryginał, odpis decyzji, czy może tylko jej kserokopię.
Co do tej okoliczności należy jednak wyjaśnić, że zgodnie z art. 109 § 1 kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie. Z kolei art. 14 § 1a kpa stanowi, że sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. W świetle cytowanych przepisów, aby doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji z 24 listopada 2022 r. powinna być ona opatrzona podpisem własnoręcznym osoby upoważnionej do jej wydania, choć poświadczona za zgodność z oryginałem decyzja również korzysta z praw oryginału, przez co jej doręczenie jest także prawnie skuteczne. Niemniej brak ustalenia, czy doręczona skarżącej decyzja spełnia wymogi z powyższych przepisów, uniemożliwia ustalenie, czy orzeczenie to znalazło się w obrocie prawnym.
Brak dokonania przez organ odwoławczy ustaleń co do prawidłowości doręczenia decyzji w siedzibie organu I instancji, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie bowiem ustalenia, że doręczenie to było skuteczne, stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez stronę byłoby wadliwe, gdyż odwołanie to powinno być rozpoznane.
Z uwagi na powyższe, zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Sad orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Ponownie rozstrzygając sprawę SKO w Kielcach ustali, czy w dniu 16 stycznia 2023 r. doszło do skutecznego doręczenia H. L. decyzji organu I instancji z 24 listopada 2022 r. w trybie art. 42 § 2 k.p.a. W zależności od wyniku takich ustaleń organ ten podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Organ uwzględni przy tym przedstawione powyżej wskazania i wyeliminuje stwierdzone naruszenia prawa.