II SA/KE 74/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H. K. i S. K. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Kieleckiego o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości. Skarżący domagali się zwrotu lub wyrównania strat za tereny wywłaszczone w latach 60. XX wieku pod planowane inwestycje, które nie zostały zrealizowane. Organy administracji dwukrotnie wzywały skarżących do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające ich prawo do nieruchomości i tytuł prawny do wywłaszczenia, jednak skarżący nie przedstawili wymaganych dokumentów, powołując się na trudności w ich zgromadzeniu. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak legitymacji procesowej skarżących. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a Kpa, odmawiając wszczęcia postępowania z powodu braku wykazania przez skarżących interesu prawnego i legitymacji procesowej do żądania zwrotu nieruchomości. Sąd podkreślił, że obowiązek poszukiwania dowodów przez organ nie jest nieograniczony, a skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów na poparcie swojego roszczenia na etapie postępowania administracyjnego. Informacje o akcie wywłaszczeniowym przedstawione dopiero w skardze sądowej zostały uznane za spóźnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości z powodu braku legitymacji procesowej i niewykazania interesu prawnego przez wnioskodawców.
Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia wymaganych dokumentów potwierdzających jego prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżący posiadają legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w przeszłości, jeśli nie przedstawili dokumentów potwierdzających ich status poprzedniego właściciela lub spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, jeśli nie udokumentują swojego prawa do nieruchomości i tytułu prawnego do wywłaszczenia.
Uzasadnienie
Organy administracji są zobowiązane do wstępnego zbadania legitymacji procesowej wnioskodawcy. W przypadku braku odpowiednich dokumentów potwierdzających status poprzedniego właściciela lub spadkobiercy, organ ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a Kpa.
Czy organ administracji ma obowiązek aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających roszczenie strony, jeśli strona sama nie przedstawia wystarczających dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego nie oznacza obowiązku poszukiwania 'do skutku' dowodów, których wykazanie leży w interesie strony.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć organ ma obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, nie jest to równoznaczne z obowiązkiem poszukiwania dowodów za stronę, zwłaszcza gdy wykazanie tych okoliczności leży w jej interesie prawnym.
Przepisy (8)
Główne
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
ugn art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę.
Pomocnicze
Ppsa art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Kpa art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Kpa art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
ugn art. 4 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ugn art. 140
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Warunek zwrotu nieruchomości - zwrot odszkodowania lub nieruchomości zamiennej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej skarżących do żądania wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości z powodu niewykazania interesu prawnego i braku udokumentowania statusu poprzedniego właściciela lub spadkobiercy. • Niewystarczające dowody przedstawione przez skarżących na etapie postępowania administracyjnego, mimo wezwań organów. • Spóźnione przedstawienie nowych dowodów w skardze sądowej.
Godne uwagi sformułowania
nie każde żądanie wywołuje skutek procesowy w postaci wszczęcia postępowania • przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania muszą być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego • obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie oznacza obowiązku poszukiwania 'do skutku' przez organ dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości z powodu braku legitymacji procesowej i niewykazania interesu prawnego przez wnioskodawców."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia wymaganych dokumentów potwierdzających jego prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące legitymacji procesowej i ciężaru dowodu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Brak dokumentów to brak szansy na zwrot wywłaszczonej nieruchomości – lekcja z postępowania administracyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.