II SA/Ke 72/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na postanowienie Wojewody o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odszkodowawczej, uznając doręczenie decyzji za prawidłowe mimo odbioru przez schorowaną matkę skarżącego mieszkającego za granicą.
Skarżący M.M. wniósł skargę na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej odszkodowanie za zajętą nieruchomość. Skarżący twierdził, że nie wiedział o decyzji, ponieważ została ona doręczona jego 85-letniej, schorowanej matce, która nie przekazała mu pisma. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne na podstawie art. 43 K.p.a., ponieważ skarżący mieszkał za granicą, a jego matka była dorosłym domownikiem pod wskazanym adresem, który skarżący sam podał i nie powiadomił o zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M.M. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 grudnia 2023 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Kieleckiego z 19 stycznia 2023 r. ustalającej odszkodowanie za zajętą pod drogę nieruchomość. Skarżący, mieszkający od 2006 r. w Niemczech, dowiedział się o decyzji dopiero 18 października 2023 r., twierdząc, że nie otrzymał jej skutecznie. Decyzja została wysłana na adres w D. i odebrana 23 stycznia 2023 r. przez jego matkę, A.M., która ze względu na wiek, chorobę i problemy z pamięcią nie przekazała mu pisma. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że adres był aktualny (wynikał z PESEL i ewidencji gruntów), a decyzja została doręczona prawidłowo A.M. jako dorosłemu domownikowi zgodnie z art. 43 K.p.a. Organ podkreślił, że skarżący był pouczony o obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, a nie uczynił tego, co skutkuje ważnością doręczenia pod dotychczasowym adresem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że doręczenie decyzji z 19 stycznia 2023 r. było prawidłowe. Sąd stwierdził, że nawet jeśli na zwrotnym potwierdzeniu odbioru błędnie zaznaczono doręczenie adresatowi zamiast dorosłemu domownikowi, nie wpływa to na skuteczność doręczenia, zwłaszcza że skarżący mieszkał za granicą i nie podał innego adresu. Sąd uznał, że wiek i stan zdrowia matki skarżącego nie stanowiły podstawy do przywrócenia terminu, gdyż skarżący ponosi ryzyko związane z doręczeniem pisma pod wskazanym przez siebie adresem, na którym przebywała jego matka. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga braku winy, a niedbalstwo skarżącego w niepowiadomieniu o zmianie adresu i poleganie na schorowanej matce nie spełnia tych kryteriów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli dorosły domownik podjął się odbioru, a adresat nie powiadomił o zmianie adresu, nawet jeśli domownik nie przekazał pisma z powodu swojego stanu zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że doręczenie decyzji A.M. (matce skarżącego) było prawidłowe, ponieważ mieszkała ona pod wskazanym adresem, który skarżący sam podał i nie powiadomił o jego zmianie. Fakt, że skarżący mieszkał za granicą i nie mógł odebrać pisma osobiście, a jego matka nie przekazała mu decyzji z powodu wieku i stanu zdrowia, nie stanowiło podstawy do przywrócenia terminu, gdyż skarżący ponosi ryzyko związane z doręczeniem pod wskazanym adresem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 58 § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku uchybienia terminu, należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, jednocześnie dopełniając czynności, dla której termin był określony. Przywrócenie terminu do wniesienia prośby jest niedopuszczalne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, zgodnie z zasadami praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy istnieje prawda obiektywna.
k.p.a. art. 41 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
Strony mają obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi ani podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi pod wskazanym przez adresata adresem jest skuteczne, nawet jeśli adresat mieszka za granicą i nie powiadomił o zmianie adresu. Wiek i stan zdrowia dorosłego domownika nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu, jeśli adresat ponosi winę w uchybieniu terminu (np. przez niedbalstwo).
Odrzucone argumenty
Doręczenie decyzji było wadliwe, ponieważ matka skarżącego nie przekazała mu pisma z powodu swojego stanu zdrowia i wieku. Organ nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony, ignorując okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego. Brak spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu z uwagi na wadliwość doręczenia i obiektywne okoliczności (wiek, stan zdrowia osoby odbierającej).
Godne uwagi sformułowania
adres, pod który skierowano przesyłkę, jest aktualnym adresem zamieszkania strony błąd ten nie powoduje, zdaniem organu, że przesyłka została doręczona osobie nieuprawnionej nieprawidłowe zakreślenie na potwierdzeniu odbioru wskazujące, że przesyłka została doręczona adresatowi, a nie dorosłemu domownikowi, nie świadczy o nieprawidłowości doręczenia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminowi, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Renata Detka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skuteczności doręczeń administracyjnych w przypadku nieobecności adresata, gdy pismo odbiera dorosły domownik, a adresat mieszka za granicą i nie powiadomił o zmianie adresu. Podkreślenie odpowiedzialności strony za prawidłowość podanego adresu i ryzyka związanego z doręczeniem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego w postępowaniu administracyjnym i interpretacji art. 43 K.p.a. w kontekście braku winy strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń administracyjnych i jego konsekwencji, zwłaszcza w kontekście osób mieszkających za granicą lub posiadających schorowanych krewnych. Pokazuje, jak ważne jest pilnowanie formalności i aktualności danych adresowych.
“Mieszkasz za granicą? Twoja schorowana matka odebrała pismo z urzędu – sąd uznał to za skuteczne doręczenie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 72/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-04-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek /przewodniczący/ Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Renata Detka Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 58 par. 1-3, art. 43 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 4 grudnia 2023 r. znak: SPN.IV.7570.46.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r. znak: SPN.IV.7570.46.2023 Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu wniosku M. M. o doręczenie decyzji z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Kieleckiego z 19 stycznia 2023 r. znak: GN-I.683.4.33.2022.DO, ustalającej odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w ww. wniosku, wniesionym 25 października 2023 r., wskazano na zaistnienie niezależnych od strony przyczyn, uniemożliwiających złożenie odwołania. Mianowicie skarżący podniósł, że o fakcie wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania, a przede wszystkim o treści decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, dowiedział się w dopiero 18 października 2023 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z decyzją wynika, że zamiast skarżącemu – będącemu adresatem – przesyłka została doręczona jego matce A. M. w dniu 23 stycznia 2023 r., która ze względu na zły stan zdrowia oraz podeszły wiek nie przekazała decyzji, co skutkuje, zdaniem strony, brakiem skutecznego jej doręczenia. M. M. nie miał bowiem w ogóle wiedzy o toczącym się postępowaniu przed Starostą Kieleckim, ponieważ pisma w sprawie, jak: zawiadomienie o wszczęciu oraz decyzja, nie zostały mu doręczone, gdyż były kierowane na adres niebędący jego adresem zamieszkania. Jednocześnie skarżący, mieszkający i pracujący od 2006 r. w Niemczech, nie miał możliwości wskazania adresu do doręczeń, gdyż nie posiadał w ogóle wiedzy co do wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania, a do Polski przyjeżdża raz lub dwa razy w roku. Organ odwoławczy, uzasadniając podjęte na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 K.p.a. rozstrzygnięcie, wskazał że decyzja organu I instancji, skierowana do strony na adres: D., ul. S. [...], została doręczona A. M. (matka strony) – 23 stycznia 2023 r. – z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, iż przesyłkę doręczono adresatowi. Adres, pod który skierowano przesyłkę, jest aktualnym adresem zamieszkania strony, co wynika z rejestru PESEL, prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości oraz z zapisów w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] D. z 1 czerwca 2021 r. Jakkolwiek na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako adresat widnieje A. M. (a nie dorosły domownik), to błąd ten nie powoduje, zdaniem organu, że przesyłka została doręczona osobie nieuprawnionej (w tym zakresie przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2020 r. o sygn. akt II OSK 1270/18). Tym samym, decyzja odszkodowawcza została doręczona prawidłowo, zgodnie z art. 43 K.p.a. Jeśli chodzi zaś o wniosek strony w zakresie doręczenia decyzji z 19 stycznia 2023 r. przez organ II instancji, to jest to niemożliwe do wykonania – ze względu na brak takiej instytucji w przepisach K.p.a. Jednocześnie Wojewoda Świętokrzyski wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z 6 lipca 2022 r. zostało doręczone stronie 11 lipca 2022 r. pod ww. adresem – nie zaś jego matce, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W rezultacie od tego czasu strona miała pełną wiedzę o toczącym się postępowaniu w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. Fakt, że strona odebrała zawiadomienie osobiście pod ww. adresem, na który została następnie wysłana decyzja, zaprzecza podniesionym we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeniom o braku wiedzy o wszczęciu przedmiotowego postępowania o ustalenie odszkodowania, potwierdzając zarazem, że organ I instancji prawidłowo ustalił rzeczywisty adres strony. Jednocześnie wskazano, że w powyższym zawiadomieniu strona została pouczona o obowiązku powiadomienia organu o zmianie swojego adresu zamieszkania – stosownie do art. 41 K.p.a. – z zastrzeżeniem, że w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący poinformował Starostę Kieleckiego o zmianie miejsca zamieszkania. W związku z tym odebranie korespondencji przez dorosłego domownika pod adresem, na który wysłano decyzję, organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe. Natomiast późniejsze uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło ewidentnie z winy strony, w wyniku niedbalstwa, poprzez brak wniesienia odwołania od prawidłowo doręczonej decyzji w przepisanym terminie oraz niepowiadomienie organu prowadzącego postępowanie o zmianie adresu miejsca zamieszkania. Za okoliczność uniemożliwiającą przywrócenie terminu orzecznictwo sądowe uznaje również wyjazd z miejsca zamieszkania. Nie uzasadniają zaś przywrócenia uchybionego terminu takie okoliczności jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw bądź nieznajomość prawa. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. M., podnosząc zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 43 i art. 58 K.p.a., polegające na niedopełnieniu przez organ wymogu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niedokonaniu przez organ wystarczająco wnikliwej oceny podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania: a) w kontekście regulacji zawartej w art. 43 K.p.a., polegające na wadliwym uznaniu przez organ, że decyzja odszkodowawcza została doręczona stronie prawidłowo, zgodnie z art. 43 K.p.a. – podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego z art. 43 K.p.a., listonosz nie ustalił nieobecności adresata, uznając że przesyłkę doręcza adresatowi – co znalazło odzwierciedlenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a tym samym nie ustalił czy matka strony jest domownikiem podejmującym się przekazania pisma – co oznacza, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej; b) w szczególności pominięcie przez organ podnoszonych przez stronę okoliczności co do tego, że brak poinformowania przez matkę strony adresata o fakcie odebrania przesyłki spowodowane było czynnikami obiektywnymi - wiek tej osoby, jej choroba, przeświadczenie matki strony, że odbiera przesyłkę adresowaną do siebie, brak świadomości co do obowiązku przekazania przesyłki adresatowi powinny być kwalifikowane jako okoliczności obiektywnie przesądzające o braku winy strony w złożeniu odwołania; 2. art. 7 K.p.a. przez naruszenie zasady praworządności polegające na tym, że organ przy rozpoznaniu sprawy nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony, w szczególności w kontekście tego, iż sprawa dotyczy doręczenia decyzji odszkodowawczej, będącej wynikiem wywłaszczenia strony i pozbawienia jej prawa własności wskutek zajęcia nieruchomości pod drogę; w takich okolicznościach organ winien wszelkie wątpliwości rozstrzygać uwzględniając słuszny interes skarżącego; 3. art. 58 K.p.a., polegające na wadliwym uznaniu przez organ, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie do przywrócenia terminu, w sytuacji gdy strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, w szczególności z uwagi na wadliwość doręczenia zastępczego decyzji odszkodowawczej w sytuacji braku przesłanek do zastosowania takiego doręczenia, a także z uwagi na obiektywne okoliczności takie jak: wiek, stan zdrowia, brak wiedzy co do obowiązku przekazania przesyłki u osoby odbierającej korespondencję – co świadczy o tym, że organ w konsekwencji błędnie uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że o braku winy skarżącego w złożeniu w terminie odwołania świadczą zarówno nieprawidłowości w doręczeniu decyzji (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotowano, że przesyłka została doręczona adresatowi, podczas gdy odebrała ją matka skarżącego), jak i fakt, że A. M., tj. matka skarżącego, ma 85 lat, jest osobą schorowaną, po przebytym udarze, cierpi na zaniki pamięci, nie do końca jest zorientowana w podejmowanych czynnościach i ma problemy ze słuchem. W rzeczywistości zatem A. M. odebrała przesyłkę i schowała ją między swoje dokumenty. Z dużym prawdopodobieństwem działała przy tym w przekonaniu, że odbiera swoją korespondencję, co zresztą koresponduje z tym, że na zwrotce listonosz odznaczył, że przesyłkę doręczył adresatowi. Dodatkowo z uwagi na swój stan zdrowia A. M. nie mogła w sposób świadomy podjąć się przekazania korespondencji synowi, po pierwsze dlatego, że nie jest w stanie tego uczynić, nie potrafi technicznie przekazać dokumentów, a po drugie nie ma rozeznania, że ewentualnie istnieje taka konieczność i że odebranie przesyłki w imieniu innej osoby rodzi taki obowiązek. Powyższych okoliczności organ w ogóle nie rozważył całkowicie je pomijając jako przesłanki świadczące o braku winy skarżącego w złożeniu odwołania w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 58 K.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 K.p.a.). Do przywrócenia terminu może dojść wyłącznie w sytuacji, gdy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu. W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy w rozpatrywanym przypadku takie uchybienie miało miejsce. To zaś z kolei wymagało przesądzenia, czy przesyłka zawierająca decyzję Starosty Kieleckiego z 19 stycznia 2023 r. znak: GN-I.683.4.33.2022.DO została prawidłowo doręczona. Otóż została ona skierowana przez organ na nazwisko M. M. na adres "ul. S. [...]". Przesyłkę odebrała w dniu 23 stycznia 2023 r. A. M. – matka skarżącego, zamieszkująca pod ww. adresem, czego skarżący nie kwestionuje. Doręczenie nastąpiło zatem w trybie art. 43 zd. 1 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przy czym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczyciel istotnie nie zaznaczył, że przesyłkę doręczył dorosłemu domownikowi, ale adresatowi, co w sposób oczywisty nie odpowiadało prawdzie. Niemniej jednak okoliczność ta nie wpływa w sposób istotny na skuteczność doręczenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w przywołanym przez organ wyroku z 12 marca 2020 r., sygn. II OSK 1270/18, w którym przyjęto że nieprawidłowe zakreślenie na potwierdzeniu odbioru wskazujące, że przesyłka została doręczona adresatowi, a nie dorosłemu domownikowi, nie świadczy o nieprawidłowości doręczenia. Niekwestionowanym jest bowiem, że przesyłka została odebrana przez dorosłego domownika, a co za tym idzie nieprecyzyjne zaznaczenie informacji dla organu nie ma wpływu na prawidłowość doręczenia decyzji. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że – jak wynika z treści pisma skarżącego z dnia 25 października 2023 r. – od 2006 roku zamieszkuje on w Niemczech, tam jest jego ośrodek życia, tam też pracuje i prowadzi działalność gospodarczą. Do Polski przyjeżdża 1-2 razy w roku, a w styczniu kiedy została wydana decyzja Starosty Kieleckiego przebywał poza granicami kraju, wykonywał czynności zawodowe. Przez ponad rok nie było go w kraju, a do Polski przyjechał w październiku 2023 r. Z powyższego wynika zatem, że skarżący nie mógł osobiście odebrać korespondencji w D. przy ul. S. [...] w dniu 23 stycznia 2023 r., a zatem listonosz – zgodnie z art. 43 K.p.a. – był uprawniony do doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki i potwierdza jej odbiór własnym podpisem, to oznacza, że podjął się doręczenia przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. II OSK 1098/10, postanowienie NSA z 8 listopada 2007 r., sygn. II GSK 192/07). Jednocześnie brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacji o tym, że osoba odbierająca przesyłkę podjęła się oddania pisma adresatowi, nie oznacza braku możliwości przyjęcia, że pismo zostało we wskazanej na tym potwierdzeniu dacie doręczone adresatowi (wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2408/11). Wobec powyższego także samo błędne oznaczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że przesyłkę doręczono adresatowi zamiast dorosłemu domownikowi – w sytuacji gdy przesyłka zawiera wyraźnie wskazanego adresata, który (jak wyżej wykazano) był nieobecny – nie może przesądzać o nieprawidłowości doręczenia. Trzeba zauważyć, że osoba odbierająca nie ma co do zasady nawet wglądu w treść dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (składa na nim jedynie swój podpis), a w każdym razie nie jest to dokument przeznaczony dla tej osoby, ale dla podmiotu będącego nadawcą przesyłki – w tym przypadku Starosty Kieleckiego. Tym samym, adnotacja poczyniona przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z 19 stycznia 2023 r., że doręczenie dokonywane jest adresatowi, a nie dorosłemu domownikowi, wcale nie musiała być znana A. M. i przez to nie może stanowić dowodu przemawiającego za przyjęciem, że matka skarżącego "działała w przekonaniu, że odbiera swoją korespondencję (...)". Podkreślenia przy tym wymaga, że 28 listopada 2022 r. A. M. – jako dorosły domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi, odebrała pismo Starosty Kieleckiego z 25 listopada 2022 r., zawierające skierowane do skarżącego zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. Miała zatem wiedzę o korespondencji ze Starostwa, którego adresatem był M. M . Również wskazywany przez skarżącego zaawansowany wiek domownika nie stanowi przeszkody w przyjęciu domniemania prawnego doręczenia pisma w trybie art. 43 K.p.a. Powoływany w uzasadnieniu skargi brak "rozeznania" A. M., że istnieje konieczność przekazania dokumentów skarżącemu i w konsekwencji brak możliwości świadomego zobowiązania się przez nią do odbioru pisma są w istocie twierdzeniami gołosłownymi i nie wpływają na ocenę skuteczności doręczenia decyzji (tak NSA w wyroku z 28 lutego 2024 r., I GSK 172/23). W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest także podstaw do przyjęcia, że decyzja organu I instancji została doręczona na nieprawidłowy adres skarżącego. Adres ten nie tylko wynika z rejestru PESEL oraz zapisów w ewidencji gruntów i budynków, ale – jak słusznie zauważył Wojewoda – skarżący osobiście pod tym adresem odebrał w dniu 11 lipca 2022 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 23 akt organu I instancji). Co więcej, w zawiadomieniu tym zawarto pouczenie o treści art. 41 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1), a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący nie wskazał innego adresu, pod który organ winien dokonywać doręczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że doręczenie decyzji Starosty Kieleckiego z 19 stycznia 2023 r. zostało dokonane prawidłowo w dniu 23 stycznia 2023 r. Tym samym 14-dniowy termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 6 lutego 2023 r. W konsekwencji dopuszczalnym i uzasadnionym było przystąpienie do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które zostało nadane na adres organu w dniu 25 października 2023 r. Tego samego dnia dokonano nadania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi do złożenia tego wniosku, o jakim mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Jak bowiem wyjaśnił, o treści decyzji wydanej przez Starostę dowiedział się w dniu 18 października 2023 r. w wyniku zapoznania się z aktami sprawy. W tej dacie zatem ustała przyczyna uchybienia terminu. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że okoliczności mogącej powodować przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mógł stanowić sam fakt błędnego oznaczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru osoby, której faktycznie przekazano przesyłkę, tj. "adresata" zamiast "dorosłego domownika". Brak winy w uchybieniu terminu miałby być tutaj wywodzony z tego, że A. M. działała w tej sytuacji w przekonaniu, iż odbiera swoją korespondencję i z tego powodu nie przekazała jej skarżącemu. Trzeba w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że tego rodzaju błędne oznaczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, który to dokument nie jest przeznaczony dla osoby podejmującej przesyłkę, nie może samo w sobie determinować świadomości tej osoby co do tego w jakim charakterze dokonuje odbioru. W ocenie Sądu nie można również wywodzić braku winy skarżącego w uchybieniu terminu z tego, że – jak podniesiono w skardze, a wcześniej wniosku o przywrócenie terminu – A. M. ma 85 lat, jest osobą schorowaną, po przebytym udarze, cierpi na zaniki pamięci, nie do końca jest zorientowana w podejmowanych czynnościach i ma problemy ze słuchem. Odwołanie się w art. 58 § 1 K.p.a. do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminowi, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 6 marca 2024 r., sygn. II SA/Gd 920/23). W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku powoływanie się na stan osoby odbierającej przesyłkę nie może odnieść zamierzonego skutku z tego względu, że skarżący – będąc pouczonym o obowiązku wskazania swojego adresu w przypadku jego zmiany – nie uczynił tego, a jednocześnie zdawał sobie sprawę, że pod adresem, pod którym doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania (a zatem wiedział również, że dalsze doręczenia mogą mieć miejsce właśnie tam), przebywa jego matka i że może w związku z tym dojść do sytuacji, że to właśnie ona dokona odbioru pisma wystosowanego przez organ w toku postępowania. Trudno także przyjąć, że nie zdawał sobie sprawy ze stanu swojej matki, że nie był świadom jej wieku i stanu zdrowia. Otóż obowiązkiem strony postępowania należycie zabezpieczającej swoje interesy jest wskazanie takiego adresu do doręczeń, który gwarantować jej będzie możliwość czynnego udziału w sprawie bez narażania się na skutki uchybień terminów. Przyjęcie bowiem pisma przez znajdującego się pod tym adresem dorosłego domownika i potwierdzenie przez niego doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, przesądza o skutecznym doręczeniu pisma adresatowi. Zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 K.p.a., oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji (bądź nie wskazująca innego adresu niż ten, na który organ dokonuje doręczeń – jak w niniejszym przypadku) ponosi ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji przez osobę dorosłą znajdującą się pod tym adresem (por. wyrok NSA z 12 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3180/17). Jakkolwiek organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie dokonał szczegółowej i wyczerpującej analizy ww. okoliczności mających uzasadniać przywrócenie terminu, wskazując jedynie ogólnie na niedochowanie należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przez skarżącego (polegające m.in. na niepowiadomieniu organu prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zamieszkania), uchybienie to – wobec powyższych wywodów, z których jednoznacznie wynika brak podstaw do przywrócenia terminu – nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, a tym samym nie mogło powodować uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI